CConstaterende datRheden
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmering Rheden Haveland

Raadsvergadering 24 november 2026, gemeente RhedenBij agendapunt: IOW aanvraag Haveland en rapport “Rheden Haveland Gemeente Rheden Functioneel programmering transformatie naar gemengd werk-/woongebied”12.615 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Rheden Haveland Functioneel programma transformatie naar gemengd werk-/woongebied Gemeente Rheden Rotterdam, 26 oktober 2026

Rheden Haveland Functioneel programma transformatie naar gemengd werk-/woongebied Gemeente Rheden Rotterdam, 26 oktober 2026 Wilbert Kroesen Dennis de Koning Simon van den Berg Project: 1007969 / 3 Rheden Haveland Inhoudsopgave 1 Inleiding ................................................................................................... 4 1.1 Leeswijzer ......................................................................................................... 4 1.2 Aanleiding .......................................................................................................... 4 1.3 Onderzoeksvragen ............................................................................................ 4 1.4 Aanpak .............................................................................................................. 5 1.5 Kaart Haveland.................................................................................................. 5 2 Functiemix (deelvraag 1, 2 & 3) .............................................................. 6 2.1 Advies Ecorys t.a.v. functiemix ......................................................................... 6 2.2 Advies Ecorys t.a.v. invulling deelgebieden ...................................................... 8 2.3 Advies Ecorys t.a.v. passende werkfuncties voor Haveland ..........................

10 3 Groeimarkten (deelvraag 4) .................................................................. 11 3.1 Antwoord Ecorys deelvraag 4 ......................................................................... 11 4 Woningbehoefte (deelvraag 5) ............................................................. 12 4.1 Antwoord Ecorys deelvraag 5 ......................................................................... 12 Bijlage I – marktonderzoek werken ................................................................. 13 Bijlage II – verantwoording enquête ............................................................... 23 Bijlage III – resultaten enquête ........................................................................ 26 Bijlage II – marktonderzoek wonen ................................................................. 30 Bijlage V – marktonderzoek voorzieningen .................................................... 35 / 4 Rheden Haveland 1 Inleiding 1.1 Leeswijzer De kern van voorliggend rapport bestaat uit een advies van in totaal 7 pagina’s (p. 5 t/m 12). Pagina 13 t/m 39 betreffen bijlages, ter onderbouwing van dit advies. 1.2 Aanleiding De gemeente Rheden wil bedrijventerrein Haveland in het dorp Rheden transformeren naar een gemengd werk-/woongebied. In de afgelopen jaren is gewerkt aan de totstandkoming van een masterplan voor deze herontwikkeling.

Veel aandacht wordt daarin besteed aan het stedenbouwkundige ontwerp. De gemeente streeft naar behoud van de bestaande werkgelegenheid op Haveland en waar mogelijk groei van het aantal banen (circa 700 tot 1.000 banen) gecombineerd met de toevoeging van circa 700 tot 1.000 woningen. De marktcijfers (behoefte) voor hoeveel banen en welk type bedrijven dan kunnen worden gerealiseerd en hoe de totale mix van wonen, werken en voorzieningen er in elk deelgebied uit moet komen te zien heeft nog relatief weinig aandacht gekregen. De gemeente beschikt over zeer weinig grond in het plangebied (circa 2%). Initiatieven voor de transformatie moeten daarom vooral komen van de particuliere eigenaren van de percelen. 1.3 Onderzoeksvragen De gemeente heeft aan Ecorys gevraagd om te adviseren over de toekomstige mix van wonen, werken en voorzieningen per deelgebied. De centrale onderzoeksvraag luidt als volgt: De gemeente streeft naar een transformatie van Haveland op zo’n wijze dat het zich gefaseerd en organisch kan ontwikkelen naar een eindsituatie waarin wonen, werken en voorzieningen op harmonieuze wijze op elkaar zijn afgestemd. Hoe moet het programma voor werken, wonen en voorzieningen er uit komen te zien? In drie hoofdstukken van dit rapport worden allerlei aspecten van deze onderzoeksvraag uitgewerkt. Deze uitwerkingen geven antwoord op de volgende uitgevraagde deelvragen: 1.

Inzicht in welk type bedrijvigheid en voorzieningen passend is bij Haveland en de ambities van het Masterplan, hierbij ook bezien welke functie ruimtelijk passend is in de cultuurhistorisch waardevolle bebouwing die we willen behouden. 2. Inzicht geven in waar deze functies per deelgebied een plek kunnen krijgen op Haveland. Zodat per deelgebied bij de organische ontwikkeling van het gebied inzicht is waar welke functie een plek kan krijgen. 3. Hierbij ook inzicht geven in % of m² wonen en werken voorstelbaar is per deelgebied op Haveland. Hierbij ook de doelstelling van 1000 woningen en minimaal behoud van het aantal banen, maar liefst een groei tot 1000 banen. / 5 Rheden Haveland Deelvraag 1, 2 en 3 zijn te samenhangend om individueel op in te gaan en daarom samengevoegd. Kort gezegd gaat deze vraag in op de ideale mix van passende functies, inclusief een locatierichting. Ecorys heeft deze vragen samengevoegd tot 1 deelvraag die ingaat op de functiemix van het hele gebied, de invulling per deelgebied en passende bedrijvigheid De vierde deelvraag van de gemeente luidt als volgt, en is wel één op één te beantwoorden: 4. Wat zijn de groeimarkten in de regio? Hoe kunnen deze markten worden ondersteund met geschikte bedrijfsruimte in Haveland? Aanvullend heeft Ecorys een extra deelvraag toegevoegd: 5.

Wat is de woningbouwbehoefte in gemeente Rheden en hoe verhoudt zich dit tot de plannen op Haveland. 1.4 Aanpak Ecorys heeft de volgende activiteiten uitgevoerd om de onderzoeksvragen te beantwoorden: • Meerdere gespreksrondes met gemeente, grondeigenaren en ondernemers • Studie van bestaande onderzoeken, beleidsdocumenten en gespreksverslagen • Ruimtebehoefte enquête over alle Rhedense ondernemers • Data-analyse woningmarktbehoefte 1.5 Kaart Haveland Bron: DGMR 2024, pagina 7

Rheden Haveland | / 6 2 | Functiemix (deelvraag 1, 2 & 3) Welke typen én percentuele mix van werken, wonen en voorzieningen worden als haalbaar en wenselijk beschouwd voor elk deelgebied? Hoe past deze mix bij de ambities van de gemeente | in het masterplan en waar kunnen deze functies een plek krijgen? Bij deze uitwerking moet worden bekeken of hoe omgegaan kan worden met de cultuurhistorisch waardevolle gebouwen van Haveland. 2.1 | Advies Ecorys t.a.v. functiemix Tabel 1 geeft een samenvattend overzicht van de mix voor werken, wonen en voorzieningen die Ecorys adviseert | op grond van haar onderzoek en analyse | s in Haveland. Dit onderzoek is gedaan op basis van data | -analyse, gesprekken met gemeente, een enquête over alle Rhedense ondernemers en gesprekken met | diverse grondeigenaren van Haveland.

Tabel 1 ADVIES ECORYS | voor mix werken, wonen en voorzieningen per deelgebied van Haveland Huidig | Toekomstig WERKEN | WERKEN | WONEN | VOORZIENINGEN Deelgebied | Banen | Banen | Woningen | In m² bvo Westelijk deelgebied (1) Haveland Projectontwikkeling | 17 | - | ca 80 | - Trits Vastgoed / Reales (GS-Staal) | - | ca 15 | ca 270 | 650 m² Subtotaal | 15-20 | ca 15 | ca 350 | ca 650 m² Ruimtelijke verdeling uitgeefbaar gebied | 3,6 ha | 5% | 92% | 3% Middengebied (2) Business Park Haveland | - werken | 507 | ca 700 | - | - Business Park Haveland | - potentieel wonen | - | - | 60-65 | - Business Park Haveland | - voorzieningen | - | < 5 | - | 500 m² Business Park Haveland | - brede school | - | 5-10 | - | 3.000 m² Overige percelen middengebied | < 5 | < 5 | - | - Subtotaal | > 500 | ca 700-725 | 60-65 | ca 3.500 m² Ruimtelijke verdeling uitgeefbaar gebied | 11,4 ha | 85% | 12% | 3% Oostelijk deelgebied | (3) Meteoor - wonen | - | - | ca 450 | - Meteoor - werken | 185 | ca 100 | - | - Meteoor - gezondheidscentrum | - | ca 10 | - | 3.500 m² Steegse Haven - nautisch recreatief cluster | - | ca 10 | - | 1.250 m² B-Tham | 1 | - | ca 30 | - Nedabo + Cabrio Trading Rheden | 5 | - | ca 15 | - Jansen Rheden Storage + Gerbrands | 3 | - | ca 15 | - Subtotaal | < 200 | ca 120 | 500-525 | ca 4.750 m² Ruimtelijke verdeling uitgeefbaar gebied | 13,6 ha | 22% | 75% | 3% Totaal Haveland Totaal

| ca 725 | ca 850 | ca 925 | ca 8.900 m² Ruimtelijke verdeling uitgeefbaar gebied | 28,6 ha | 45% | 52% | 3% Disclaimer ruimtelijke verdeling | : bij concrete planuitwerking moet eerst de toekomstige ruimte voor openbare wegen, groen en water worden bepaald. De percentages | m.b.t. ruimtelijke verdeling van het uitgeefbaar gebieden gelden dan ook als richtinggevende verdeling van het | resterende uitgeefbare programma. / 7 Rheden Haveland De hoofdconclusie van het bovenstaande overzicht is dat de ambitie uit het masterplan (p. 32) van 700 tot 1.000 nieuwe woningen in combinatie met het behoud van de bestaande werkgelegenheid en waar mogelijk verdere groei van werkgelegenheid (circa 700 tot 1.000 banen) door Ecorys als inpasbaar en haalbaar wordt beschouwd. In de bovenstaande tabel 1 is ons advies over de mix van werken, wonen en voorzieningen over heel Haveland samengevat. Per deelgebied is een richting aangegeven hoe de uitgegeven grond van elk deelgebied in de toekomst percentueel dient te worden verdeeld over werken, wonen en voorzieningen. Daarbij zijn de absolute vierkante meters grond niet vermeld (m.u.v. het huidig uitgegeven areaal, ter referentie), omdat een deel van deze grond zal worden aangewend voor verkeer, groen en oppervlaktewater. Hiervoor volstaat stedenbouwkundige expertise.

De aantallen in de kolom toekomstige banen hebben betrekking op onze ramingen op grond van de positionering van de types bedrijvigheid die wij voor elk deelgebied op grond van onze expertise adviseren (zie kader op pagina 6). Hierbij moet worden opgemerkt dat de eigenaren van de terreinen die wij hebben gesproken nog niet hebben uitgewerkt welke types bedrijvigheid geschikt zijn voor hun terreinen. Hun aandacht (met uitzondering van die van Business Park Haveland) gaat toch vooral uit naar toekomstige woningbouw. Bij de kolom toekomstige woningen hebben we per project per deelgebied beoordeeld of het woningbouwprogramma dat de eigenaar van een terrein voorstelt markttechnisch als haalbaar moet worden beschouwd, uitgaande van onze expertise. Meerdere eigenaren hebben daar nog geen concreet beeld over. Of de door diverse eigenaren voorgestelde woningdichtheid stedenbouwkundig wenselijk is moet door de gemeente zelf worden beoordeeld, notie nemend van de besluitvorming van het college en de gemeenteraad hierover. De metrages voor voorzieningen hebben betrekking op indicaties voor het in de toekomst voor deze voorzieningen benodigd m² vloeroppervlakte gebouw.

Ecorys adviseert om geen detailhandel te realiseren op Haveland, tenzij dit uit hoofde van de functionaliteit van een deelgebied gewenst is, bijvoorbeeld kleinschalig voor de verzorging van de werknemers van Business Park Haveland. Bij de school, het eventuele gezondheidscentrum en het nautisch recreatief cluster kan het om twee verdiepingen gaan. Het ruimtebeslag (in m² grond) wordt dan minder. Vooral bij de school en het nautisch recreatief cluster is ook buitenruimte nodig. Het ruimtebeslag voor de voorzieningen valt in het niet tegenover het ruimtebeslag voor de werk- en woonfuncties. In de diverse hoofstukken van dit rapport wordt aan de toekomstige banen en toekomstige woningen een ruimtebeslag verbonden: hoeveel hectare grond moet aan deze functies worden besteed om deze aantallen banen en woningen te kunnen realiseren? Onze indicaties voor ruimtebeslag kunnen worden gebruikt bij het overleg van de gemeente met de diverse eigenaren van de grond. Het gaat dan mede om de haalbare en gewenste woningdichtheid (en de variatie daarvan per deelgebied) en om de gewenste hectares grond voor werkfuncties (en voorzieningen). / 8 Rheden Haveland 2.2 Advies Ecorys t.a.v.

invulling deelgebieden Toekomstig Haveland in hoofdlijnen Met betrekking tot de grote ruimtelijke lijn van de ontwikkeling van de mix van wonen/werken/voorzieningen over alle terreinen van Haveland luidt het advies van Ecorys als volgt: op het meest westelijk gelegen terrein (van Haveland Projectontwikkeling) komen vrijwel geen werkfuncties, zo aansluitend op Grinthuizen, een voormalig deel van bedrijventerrein Haveland dat in het verleden volledig is omgezet naar wonen. Op het terrein daarnaast komt wat meer ruimte voor werken en voorzieningen, naast wonen. Op het terrein van Business Park Haveland ligt de nadruk op werkfuncties en komt pas op de lange termijn mogelijk ruimte voor wonen en voorzieningen. Ruimtelijk aansluitend op dit business park zien wij voor ons dat de westelijke strook van het Meteoor-terrein regulier, gemengd bedrijventerrein wordt. De rest van dit terrein wordt woningbouw, afgezien van het nautisch recreatief centrum tegen de haven. Deze grote ruimtelijke lijn van de ontwikkeling van de mix per deelgebied wordt hieronder toegelicht. Toekomstig westelijke deelgebied (1) Voor het westelijke gebied is wonen de hoofdfunctie. De werkfuncties en voorzieningen blijven daarmee beperkt tot het selectief benutten van de plint van bouwdelen.

Voor het perceel van Trits Vastgoed: kleinschalige bedrijvenunits aan de Pinkelseweg en in de noordwesthoek van het perceel een restaurant. Voor het terrein van Haveland Projectontwikkeling (Boks, FeelNice fitness) adviseren wij om de werkfuncties te beperken tot werkunits op de begane grond van woon-/werk-woningen. Die zitten niet in het laatste plan, maar zijn inpasbaar. De woning- dichtheid in het westelijke deelgebied kan markttechnisch gezien hoger worden dan wat in het masterplan voor dit deelgebied stedenbouwkundig gezien is geïndiceerd en waarover college en gemeenteraad aanvullend hebben besloten. De sfeer van dorpse stedelijkheid die het masterplan omschrijft willen wij gelijk stellen aan de woningdichtheid die gewoon is voor laagstedelijke woonmilieu. Toekomstig middengebied (2) De marktanalyses leiden tot een advies om de werkfuncties in de toekomst sterk te concentreren in het middengebied, in Business Park Haveland. Het moet mogelijk zijn om de bedrijvigheid in dit business park zowel functioneel (doorontwikkeling tot innovatie-campus) als ruimtelijk (intensivering van het grondgebruik) voort te zetten, met pas op de lange termijn relatief weinig wonen en voorzieningen die sterk verbonden zijn met de hoofdfunctie van het business park, namelijk hoogwaardig, sterk industrieel werken.

De eigenaar en Ecorys zijn het wat dit betreft eens: de werkfuncties van dit business park zijn economisch sterk en waardevol en vormen het economische hart van Haveland. De werkfuncties hier kunnen doorontwikkeld worden, tot innovatiecampus. Als op de lange termijn hier woningbouw komt, kunnen deze woningen ondersteunend zijn aan de werkfuncties, als huisvesting voor werknemers. De werkfuncties op dit terrein vormen het zwaartepunt van de toekomstige werkfuncties op geheel Haveland. Het aantal woningen dat hier kan komen is ondergeschikt aan het totaal aantal toekomstige woningen op geheel Haveland. Aan de zuidelijke kant van het terrein ligt een vrijwel onbenutte strook grond, tegen het bestaande woongebied van het dorp aan. Op deze strook kan de school worden gerealiseerd. De eigenaar wil hierover in gesprek met de gemeente, bijvoorbeeld over de tijdplanning. Deze inpassing staat de exploitatie en verdere uitbouw van het business park niet in de weg. / 9 Rheden Haveland Ten aanzien van het enige gebouwen op Haveland dat eerder als cultuurhistorisch waardevol is beoordeeld wordt verwezen naar de alinea over het potentieel toekomstig gebruik van de centrale montagehal op Business Park Haveland, mocht het industrieel gebruik van deze hal op de zeer lange termijn ooit beëindigen.

Toekomstig oostelijke deelgebied (3) Na een succesvolle verplaatsing van Meteoor naar elders komt dit terrein als grote moot van het oostelijke gebied vrij voor transformatie. Wij adviseren om driekwart van het terrein aan te wenden voor woningbouw, met hogere bouwhoogte dan in het westelijke gebied. Een kwart, ruimtelijk aansluitend op de oostgrens van Business Park Haveland, kan worden aangewend als bedrijventerrein. Dit bedrijventerrein kan de behoefte van de bedrijven in de gemeente Rheden aan nieuwe bedrijfshuisvesting faciliteren; eventueel opvanglocatie zijn voor bedrijven die moeten vertrekken van elders in de gemeente en uitbreidingscapaciteit bieden, waar nodig, voor Business Park Haveland. Voor de noordelijke driehoek van B-Tham en de kleinschalige bedrijfspercelen aan de zuidzijde van het oostelijke deelgebied adviseren we om eerst te richten op transformatie woningbouw. Dit vraagt allereerst om verdiepend onderzoek in hoeverre het spoor hinder geeft. Mocht wonen niet mogelijk zijn, is behoud/ontwikkeling van de werkfunctie in dit gebied een passend alternatief. Mocht wonen wel mogelijk zijn, liggen initiatieven en ontwikkelingsrisico’s bij de eigenaren die tot transformatie willen overgaan. Voor voorzieningen moet voor alle deelgebieden geen ruimte worden gemaakt voor detailhandel.

Een zuidelijke strook van Business Park Haveland is geschikt als locatie voor een verplaatsing van een (brede) school. In het midden van de percelen van Meteoor en Business Park Haveland kan een zekere voorzieningenzone ontstaan van bescheiden omvang langs de zuidelijke west-oost wandelroute die in het masterplan is voorzien. De westzijde van die zone biedt een breed pakket aan mogelijkheden, vanwege de fysieke verbinding de Veluwe/Posbank, bestaande woningen in Rheden en de rest van Haveland. Daarom kan gedacht worden aan voorzieningen die gericht zijn op zowel toeristen, bewoners en werknemers van het business park (in de hallen 17-20). Aansluitend kan op het Meteoor- terrein kan op de hoogte van deze hallen gezocht worden naar een locatie voor een eventueel basisgezondheidscentrum. Bij de oostpunt van deze toekomstige wandelroute kan een nautisch recreatief cluster worden ontwikkeld dat zich verder uitstrekt langs het talud van het havenhoofd van de Steegse Haven. Er kan een ontwikkelingsplan uitgewerkt te worden voor het nautisch recreatief cluster in samenwerking van de gemeente met de eigenaren van het Meteoorterrein, met Watersportvereniging De Engel en met de eventuele pachter Business Park Haveland. / 10 Rheden Haveland 2.3 Advies Ecorys t.a.v. passende werkfuncties voor Haveland Voor Haveland is niet één uniform type bedrijvigheid passend.

Het functionele profiel verschilt per deelgebied. Het middengebied, met Business Park Haveland als economisch zwaartepunt, leent zich binnen de ruimtelijk-economisch kaders van ons advies voor overwegend kennisintensieve, innovatieve en technisch-industriële bedrijvigheid, samengevat de HTSM-sector (hightech systemen en materialen). Daarbij gaat het om hoogwaardige maakindustrie, energie- en machine gerelateerde technologie, instrumentenbouw, composieten en nieuwe materialen, technische engineering, onderzoek en ontwikkeling, keuring en technische dienstverlening en reparatie en onderhoud van hoogwaardige machines en installaties. Op p. 2 van de Topsectoren Roadmap (Katapult, 2023) is een overzicht welke sbi-codes bij de HTSM-sector passen. Dit profiel sluit aan bij het bestaande bedrijfsprofiel van Business Park Haveland, waar bedrijven actief zijn in onder meer compressoren en turbines, energietechnologie, composieten en technische milieu- en veiligheidsdienstverlening en waar een groot deel van de werknemers hoogopgeleid is. Ecorys adviseert dit profiel dus verder te versterken door het Business Park door te ontwikkelen in de richting van een innovatiecampus1, met ruimte voor innovatieve bedrijven, onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten, technische bedrijfsruimte en ondersteunende kantoorruimte.

Voor de nieuwe werkzone op een deel van het huidige Meteoor-terrein ligt juist een klassiek- gemengd werkmilieu voor de hand: kleinschalige en middelgrote bedrijven, die goed verenigbaar zijn met het toekomstige woongebied. Hierbij kan worden gedacht aan ambachtelijke en kleinschalige productie, metaalbewerking, technische reparatie en dienstverlening en bedrijfsverzamelgebouwen met kleine bedrijfs- en kantoorunits. In het RPW Arnhem-Nijmegen classificeert Ecorys alle bedrijven op kavels van max 0,5 hectare en max. milieucategorie 3.2 als klassiek-gemengd Voor het westelijke deelgebied zijn werkfuncties nadrukkelijk ondergeschikt aan wonen en vooral passend in de plinten: kleine ambachtelijke bedrijfsunits, ateliers en werkruimten in woon-/werkwoningen. Het rapport noemt daarbij expliciet meubelmakers, stoffeerders en kunstzinnige metaalbewerking en wijst op een lokale vraag naar zeer kleine bedrijfsruimten. Nieuwe zelfstandige bedrijvigheid met een hoge milieubelasting past in beginsel niet bij de transformatie naar een gemengd werk-/woongebied; het behoud en de ontwikkelruimte van de bestaande hoogwaardige bedrijvigheid op Business Park Haveland vormt daarop een belangrijke uitzondering. In de regionale systematiek geldt bedrijvigheid tot en met milieucategorie 3.1 als een lagere milieucategorie en vanaf 3.2 als hogere milieucategorie.

1 Voorbeelden innovatiecampussen Oost-Nederland buiten de grote steden: 1) Innovatiecampus Twente, 2) Innovatiecampus Zonneoord te Ede, 3) High Tech & Science Campus Hengelo 4) Innofase Duiven / 11 Rheden Haveland 3 Groeimarkten (deelvraag 4) Wat zijn de groeimarkten voor bedrijvigheid in de gemeente Rheden en de regio? Hoe verhoudt zich dit tot de planning van werklocaties in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen enerzijds (top-down) en tot de huisvestigingsbehoefte van de lokale bedrijven in de gemeente (bottom-up)? Hoe kan voor deze groeimarkten geschikte bedrijfsruimte worden gefaciliteerd in de deelgebieden van Haveland? 3.1 Antwoord Ecorys deelvraag 4 Voor dit onderzoek is een enquête gehouden onder de bedrijven in de gemeente Rheden. Met de resultaten van deze enquête kon de autonome behoefte aan nieuwe of meer bedrijfs- huisvesting van de bedrijven in de gemeente in de komende jaren worden vastgesteld (zie bijlages). De behoefte is zeer kleinschalig met nogal wat bedrijven die kantoorachtige ruimte of kleinschalige bedrijfsruimte zoeken. Wij verwachten hier geen bedrijven in de hogere milieucategorieën. Met bedrijfsverzamelgebouwen op het Meteoorterrein en in de plint langs de Pinkelseweg op het terrein van Trits Vastgoed kan hierin worden voorzien.

De autonome behoefte, verhoogd met een opslag voor bedrijvigheid die van buiten de gemeente kan komen, blijft binnen de planvolumes die in het laatste regionale programma werklocaties 2025-2028 bestuurlijk zijn vastgesteld (top-down). De regionale planning en lokale programmering van werkfuncties gaan daarmee voor Haveland als het ware hand-in-hand. Business Park Haveland is een voor de gemeente Rheden uniek bedrijvencomplex, met een rijke lokale historie. Een groot deel van de bedrijvigheid op het business park is innovatief (hightech) van karakter. De werknemers zijn overwegend hoog geschoold (HBO+). Dit vertegenwoordigt een groeimarkt voor de gemeentelijke en regionale economie. Daarom adviseren wij om samen met de eigenaar van grond en opstallen en in overleg met de regio en de provincie de haalbaarheid van doorontwikkeling van dit business park tot innovatiecampus te onderzoeken. In de regio Arnhem-Nijmegen geldt dat als er milieubelastingruimte voor bedrijven bij transformatie naar woningbouw vervalt er door de gemeente een compensatieplan opgesteld moet worden. In dat plan moet uitgewerkt worden hoe voor bedrijven functionerend in de hoge milieucategorieën gecompenseerd gaat worden voor de afname van milieubelastingruimte dan wel voor het verdwijnen van banen.

De gemeente kan de verplichting tot uitvoering eventueel neerleggen bij de eigenaren van de gronden waaraan milieubelastingruimte wordt onttrokken. / 12 Rheden Haveland 4 Woningbehoefte (deelvraag 5) Wat is de behoefte aan nieuwe woningen bij de inwoners van de gemeente Rheden en hoe verhoudt dit zich tot het woningbouwprogramma voor Haveland in zoverre dat nu bekend is volgens door eigenaren bij de gemeente ingediende structuurontwerpen? 4.1 Antwoord Ecorys deelvraag 5 De behoefte aan nieuwe woningen van de inwoners van de gemeente Rheden is erg groot, zo blijkt uit de stukken die samen het beleidskader van de gemeente vormen voor het volkshuisvestingsbeleid. In het laatste collegeakkoord zijn indicaties aangegeven voor het door de gemeente gewenste woningbouwprogramma: ongeveer 70% van de nieuwe woningen dient betaalbaar te worden. Het daar aangegeven aandeel sociale huur is voor Haveland verhoogd van 30% naar 35% in verband met doorstroming uit Rheden-West. 30% kan vrijesector woningen worden. Deze indicaties worden als randvoorwaarde door de gemeente meegegeven aan eigenaren van percelen op Haveland die het voornemen hebben om tot transformatie over te gaan.

Uit een eerste indicatie van woningdichtheden die toepasselijk zijn voor de deelgebieden van Haveland, rekening houdend met de ambities van het masterplan en met dichtheden die gebruikelijk zijn voor vergelijkbare woongebieden, blijkt dat de ambitie van 700 tot 1.000 nieuwe woningen fysiek inpasbaar kan worden geacht. Tot op heden hebben enkele eigenaren van percelen een structuurontwerp of een schetsplan bij de gemeente ingediend. Deze documenten gaan uit van relatief hoge woningdichtheden. Stedenbouwkundig gezien moet de gemeente beoordelen of deze hoge woningdichtheden gewenst zijn, ook ten opzichte van elkaar en notie nemend van de besluiten van het college en van de gemeenteraad hierover. Markttechnisch (en daarin ligt de expertise van Ecorys) hoeven deze hoge woningdichtheiden niet als problematisch te worden gezien, gegeven de grote behoefte aan nieuwe woningen in de gemeente. Rheden Haveland | / 13 Bijlage I – marktonderzoek werken De ruimtebehoefte | voor werken | is op twee manieren berekend: top | -down en bottom | -up. 1. De top-down benadering is een gemodelleerde doorvertaling van de provinciale behoefte- raming Gelderland, waarbij we afbakenen welk deel van de geprognosticeerde uitbreidingsvraag in de regio Arnhem-Nijmegen in theorie geschikt is voor Haveland. 2.

De bottom-up benadering betreft het werkelijk horen van de behoefte aan (nieuwe) huisvesting in de komende jaren bij de ondernemingen | in de gemeente Rheden. Iedere ondernemer met locaties op bedrijventerreinen (waaronder | Haveland) is uitgenodigd om vragen hierover in te vullen | . De bottom-up benadering (enquête) meet de ruimtebehoefte zeer specifie | k. De ondernemers is letterlijk gevraagd of zij concrete uitbreidingsplannen hebben en hoeveel om hoeveel m² grond of bedrijfsruimte het gaat. | De top-down benadering is modelmatig | en houdt rekening met afspraken van de gemeente | Rheden met andere gemeenten in de regio. Eerst wordt ingegaan op de vraag tot welke type werkmilieu bedrijventerrein Haveland wordt gerekend in de beleidsstukken over de regionale planning van bedrijventerreinen. 1) Top-down: regionale programmering werklocaties In de provinciale behoefteraming is de regionale uitbreidingsvraag | van het klassiek-gemengde werkmilieu geraamd op in totaal 163 ha. in de periode 2023 tot en met 2040. Dit komt neer op 139 ha. in de periode 2026 tot en met 2040. | Deze raming was gebaseerd op een prognose van de werkgelegenheid voor de totale regio Arnhem-Nijmegen. Welk deel van deze 139 ha. van toepassing is op de gemeente Rheden | wordt in ruimtelijk- economische studies doorgaans berekend aan de hand van het aandeel in werkgelegenheid en bedrijventerreinvoorraad.

De provincie Gelderland ziet dit als een reële methode voor het berekenen van de ontwikkelruimte per gemeente | 2. De gemeente Rheden heeft een proportioneel aandeel van circa 5,3%, zowel voor werkgelegenheid als bedrijven | - terreinenvoorraad. Vanuit deze top-down benadering schatten we | de ontwikkelruimte (= het aandeel van de regionale ruimtevraag) | in de gemeente Rheden op 7,4 ha. netto tot en met 2040 (= 5,3% van 139 ha.). Dat is dus inclusief de toestroom van bedrijven van buiten de gemeente | uit de rest van de regio Arnhem-Nijmegen; uit de rest van Nederland en uit het buitenland | . Uitgaande van gemiddeld 81% netto/bruto op de Gelderse bedrijventerreinen | 3 komt dit neer op 9,1 ha. bruto. 2 | Ecorys heeft deze methode ook toegepast voor de door de Provincie Gelderland vastgestelde programmering van lokale bedrijventerreinen in de Achterhoek (zie paragraaf 6.5 van RPW Achterhoek 2024-2028) 3 | https://www.rli.nl/sites/default/files/stec_groep_rapport_feiten_en_cijfers_def.pdf Rheden Haveland | / 14 Figuur 4 Samenvatting top-down analyse ruimtebehoefte voor werken Stap 1: regionale uitbreidingsvraag voor klassiek | - | Regio Arnhem-Nijmegen: | Bovenop de regionale uitbreidingsvraag gemengd en hoogwaardige kavels 2023 t/m 2040 | 2.063 ha (100%) | geldt nog de regionale = 163 ha netto | vervangingsvraag als gevolg van Rheden: 109 ha (5,3%) | transformatie. Bijv.

Rijnpark in Arnhem. Ca. 20 ha gemengde bedrijfsruimte wordt getransformeerd. De vertrekkende bedrijven zoeken een vervangende locatie. Dit maakt de ontwikkelruimte in Rheden in feite hoger. Stap 5: vervangingsvraag = ca. 20 ha extra Stap 2: doorvertaling naar de vraag voor 2026 t/m 2040 = 139 ha netto 2023 t/m 2030: 63 ha / 8 jaar = 7,8 ha jaarlijkse vraag | Stap 4: Rhedens aandeel van regionale 2031 t/m 2040: 100 ha / 10 jaar = 10 ha jaarlijkse vraag | uitbreidingsvraag (ontwikkelruimte) Gebruikelijke aanname dat de ruimtevraag 2023 | – 2026 elders is | = 7,4 ha netto ingevuld, betekent dit: | 2026 t/m 2030: 39 ha x 5,3% = 2,1 ha Stap 3: Rhedens aandeel van | 2031 t/m 2040: 100 ha x 5,3% = 5,3 ha 2026 t/m 2030: 7,8 ha x 5 jaar = 39 ha | regionale klassiek-gemengd en 2031 t/m 2040: 10 ha x 10 jaar = 100 ha | hoogwaardige uitgegeven kavels | 2026 t/m 2040: 2,1 + 5,3 ha = 7,4 ha 2026 t/m 2040: 39 + 100 ha = 139 ha | = 5,3% Bron: Provinciale behoefteraming bedrijventerreinen (2023) ; IBIS Gelderland (peildatum juni 2026); bewerking Ecorys Bij de top-down benadering komt uit op een behoefte aan 7,4 ha. netto of 9,1 ha. bruto aan nieuw bedrijventerrein in de gemeente Rheden tot en met 2040.

Dit is inclusief toestroom van bedrijven van buiten de gemeente op provinciaal niveau bepaald | , maar exclusief 20 hectare vervangingsvraag (dit is de vraag vanuit transformatie van bedrijventerreinen naar gemengd werk-/woongebied en van | bedrijvenlocaties naar woningbouw) en exclusief benutting van de mogelijkheden tot intensivering van de bestaande | werklocaties. 2) Bottom-up: ophalen lokale vraag via enquête In de vorige paragraaf is een beeld van de behoefte aan nieuw bedrijventerrein | in de gemeente Rheden in de komende jaren afgeleid | op basis van vastgestelde regionale vraagramingen (top-down – van provincie naar regio en van regio naar lokaal). In deze deelparagraaf wordt | het perspectief omgekeerd: h | et ophalen van de werkelijke lokale vraag aan uitbreidings- en verplaatsingsbehoefte bij de ondernemingen (bottom | -up). Beide invalshoeken zijn in principe | complementair aan elkaar. De uitkomst van beide benaderingen vormen een bandbreedte rondom de ruimtevraag die er in de praktijk daadwerkelijk is. Wij hebben de behoefte aan nieuwe bedrijfsaccommodatie | voor de komende jaren van de bedrijven gepeild met een enquête onder ondernemers en ondernemingen, gevestigd in de gemeente. In bijlage II en III van dit rapport gaan wij in op de methodiek en representativiteit (bijlage II) en de resultaten van de enquête (bijlage III).

Hieronder delen wij de belangrijkste resultaten met betrekking tot de ondernemingen die aangaven dat zij per direct en ook in de komende jaren behoefte aan extra bedrijfsruimte hebben. Rheden Haveland | / 15 In totaal hebben | 102 ondernemingen hun ruimtebehoefte kenbaar gemaakt via de enquête of via individuele email | - of telefonisch toegelicht. Een relatief hoog aantal, daar ondernemers zonder ruimtebehoefte weinig tot geen drijfveren voelen om de enquête in te vullen. Algemene bevindingen van de enquête – lokale binding van de bedrijven Hieronder staan enkele ‘highlights’ die de enquête heeft opgeleverd. | De percentages zijn ten opzichte van de 102 ondernemingen die enquête hebben ingevuld. • | Bijna 20% van de ondernemingen en instellingen heeft | concrete uitbreidingsplannen (in de zin dat er een uitbreidingsbesluit is genomen | en/of geld voor is vrijgemaakt). Nog eens 20% heeft geen concrete plannen, maar wel | uitbreidingswensen • | Ongeveer de helft van de bedrijven en instellingen | is in woongebied gevestigd. De overige helft verspreid over de formele werklocaties: bedrijventerrein, kantoorgebied of winkelgebied. In totaal 40 Rhedense bedrijven hebben hun ruimtebehoefte in m² vloeroppervlakte kenbaar gemaakt maken. Opgeteld komt dit neer op c | irca 30.000 m² bvo op bedrijventerreinen en bedrijfslocaties in de gemeente | .

Uitgaande van en gemiddelde floor space index | op Gelderse bedrijventerreinen (0,4 | 2) komt dat neer op circa 7,1 ha. netto aan grondgebruik. Uitgaande van gemiddeld 81% netto/bruto op de Gelderse bedrijventerreinen4 komt dit neer op circa 8,8 ha. bruto. Let op: dit gaat dus om de extra ruimte die ondernemers nodig denken te hebben, | naast en als vervanging van hun bestaande bedrijfsruimte. • | Twee derde van deze 40 Rhedense bedrijven staan open voor verplaatsing naar Haveland, als daar kan worden voorzien in de wensen | . • | Iets minder dan twee derde deel van deze Rhedense bedrijven | wil kopen; een derde deel huren en een klein deel van deze ondernemers maakt het niet uit. Hoge tevredenheid; veel bedrijven niet perse gecommitteerd aan eigen gemeente Verder blijkt uit de enquête dat r | uim drie kwart van alle respondenten tevreden | is over de huisvesting in Rheden. Voor bijna een derde deel van de respondenten is het voor de bedrijfsvoering belangrijk om in de komende 10 | -15 jaar in de gemeente Rheden gevestigd te blijven. In deze gemeente zitten | namelijk de klanten en het personeel en het is niet gemakkelijk om ergens anders goede bedrijfshuisvesting te vinden.

| Meer dan twee derde deel geeft aan niet perse gebonden te zijn aan de gemeente Rheden en ook open te staan voor verhuizing naar locaties dichtbij Arnhem (35%), elders in de regio Arnhem | -Nijmegen (10%) of zelfs heel Oost-Nederland (35%). We benadrukken dat deze resultaten op de antwoorden van de respondenten zijn gebaseerd – en niet op basis van alle ondernemers in Rheden. De hierboven berekende autonome vraag van de ondernemers in de gemeente is in werkelijkheid groter. Ongeveer een derde deel van de autonome behoefte van de lokale ondernemers | wordt in de gemeente Rheden zelf gezocht (2,4 ha. netto en 2,9 ha. bruto). Circa twee derde deel van de behoefte wordt elders gezocht, waarvan circa 4,0 | ha. bruto elders in de regio. | Dit is nog 4 | https://www.rli.nl/sites/default/files/stec_groep_rapport_feiten_en_cijfers_def.pdf / 16 Rheden Haveland zonder toestroom van bedrijven van buiten de gemeente Rheden uit de rest van de regio Arnhem-Nijmegen; uit de rest van Nederland en uit het buitenland. Opslag voor toestroom van bedrijven van elders naar gemeente Rheden Het gaat hierboven om de behoefte van de ondernemingen en instellingen in de gemeente Rheden. Dit wordt ook wel de autonome behoefte van de bedrijven in de gemeente genoemd.

Daarnaast vestigen zich ook bedrijven van buiten de gemeente, zowel vanuit de rest van de regio Arnhem-Nijmegen als van nog verder weg (overig Nederland, buitenland). Het aantal bedrijven dat zich van buiten in de gemeente Rheden vestigt is zeer beperkt, ook over de jaren. De herkomst van deze bedrijven draagt een grote toevalsfactor, mede gezien de algemene schaarste aan bedrijventerrein en bedrijfslocaties. Uit de vestigingen van bedrijven in de gemeente in de afgelopen jaren, zoals geregistreerd op basis van data van LISA door Vastgoeddata5, blijkt dat bijna de helft van deze bedrijven uit de eigen gemeente komt; een derde deel uit naburige gemeenten Brummen, Arnhem en de rest van regio Arnhem-Nijmegen en derde deel van de Achterhoek of overig Nederland. Er kwam geen bedrijf als vestiging van een buitenlandse onderneming die nog niet in ons land was gevestigd. Hieruit kan worden afgeleid dat de bovenstaande 2,4 ha. netto en 2,9 ha. bruto kan worden verdubbeld voor bedrijven die van elders naar de gemeente Rheden komen, tot circa 4,8 ha. netto en 5,8 ha. bruto. Omdat niet alle ondernemers hebben meegedaan aan de enquête zal deze behoefte in werkelijkheid groter zijn.

Figuur 3 Herkomst bedrijven die zich op Rhedense bedrijventerreinen hebben gevestigd 2020-2026 Bron: Vastgoeddata op basis van LISA (2026); bewerking Ecorys In de volgende deelparagraaf wordt nagegaan welke harde plancapaciteit voor nieuwe bedrijfshuisvesting bestaat in de gemeente Rheden en haar regio. 5 https://www.vastgoeddata.nl Rheden 40% Arnhem 11% Brummen 9% Overig Arnhem- Nijmegen 10% Achterhoek 5% Overig NL 25% Rheden Haveland | / 17 Confrontatie | ruimtevraag m | et het aanbod voor werken De top-down benadering kwam uit op een ruimtevraag | in de regio voor specifiek de gemeente Rheden van 7,4 ha. netto of 9,1 ha. bruto. Uitgaande van de behoefte volgens de ondernemersenquête kwam de bottom-up benadering uit op 4,8 ha. netto of 5,8 ha. bruto voor de gemeente Rheden. Hieronder gaan we ervan uit dat de | behoefte aan nieuwe bedrijfs- locaties en nieuw bedrijventerrein | ligt tussen minimaal 5,8 ha. bruto en maximaal 9,1 ha. bruto voor de komende 10-15 jaar, inclusief toestroom van bedrijven van buiten de gemeente | . Een bepaald deel van deze behoefte zal worden ingevuld met de beschikbare harde plancapaciteit en een nog | onbekend deel via intensivering van het ruimtegebruik op de bestaande bedrijventerreinen, omdat de gemeente Rheden niet streeft naar uitbreiding van het ruimtegebruik voor bedrijfslocaties en bedrijventerreinen.

Hieronder wordt op basis van | drie bronnen | nagegaan wat de harde plancapaciteit is voor nieuwe bedrijfshuisvesting in de gemeente en de regio | : (1) eventuele benutbare leegstand van bedrijfsruimte in deze gemeente; (2) terstond uitgeefbare bedrijfskavels in de directe omgeving en (3) in de toekomst uit te geven bedrijvenkavels in Rheden en haar omgeving | . Die harde planvoorraad moet in mindering worden gebracht op de berekende ruimtevraag voor de komende jaren voor beide benaderingen. Ad 1 - Benutting van leegstaande bedrijfsruimte in de gemeente Rheden De leegstandsmonitor van het CBS is de enige openbare bron die een compleet overzicht geeft over de omvang van de leegstand in alle gemeenten en voor allerlei vormen van vastgoed. In tabel 2 zijn de sectoren van commercieel vastgoed in de gemeente Rheden geselecteerd, de onderzoekspopulatie. Woningen, onderwijs, gezondheidszorg sport en overige vormen van vastgoed zijn buiten beschouwing gelaten.

Tabel 2 Momentopname: leegstand bedrijfsmatig vastgoed gemeente Rheden eind 2025 Leegstand Onderzoeks- | Leegstand | Leegstand | NL Gebruiksfunctie | Eenheid | populatie | (aantal) | (percentage) | (percentage) Bedrijfsruimte | Aantal verblijfsobjecten | 350 | 20 | 5,7% | 1,3% Kantoren | Aantal verblijfsobjecten | 140 | 20 | 14,3% | 7,6% Industrie | Vloeroppervlakte (m²) | 226 810 | 6 750 | 3,0% | 5,8% Kantoren | Vloeroppervlakte ( m²) | 113 150 | 4 240 | 3,7% | 4,6% Bedrijfsmatig | vastgoed | Aantal verblijfsobjecten | 490 | 40 | 8,2% | 8,0% Bedrijfsmatig vastgoed | Vloeroppervlakte (m²) | 226.810 | 10.990 | 4,8% | 3,7% Bron: CBS leegstandsmonitor 2025 Aan het eind van vorig jaar bleek dat | circa 8% van het aantal verblijfsobjecten en | bijna 5% van de m² bruto-vloeroppervlakte aan | bedrijfsmatig vastgoed leeg stond in de gemeente Rheden. Dat was iets meer dan in het hele land. Toch is er geen sprake van | een alarmsituatie. | Tot het leegstaand bedrijfsmatig vastgoed worden | namelijk ook de bedrijfspanden gerekend | die niet meer courant (= bruikbaar voor de vorige bestemming) | zijn en panden | die anticiperend op een herontwikkeling naar woningbouw leeg staan | . Hoe groter zo’n pand is, hoe minder betekenis het leegstandspercentage voor bedrijfsmatig vastgoed | in een gemeente heeft. Een enkele deal kan de situatie volledig veranderen.

Rheden Haveland | / 18 Tabel 3 Vertaling van leegstand bedrijfsmatig vastgoed naar | hectares grond Rekenstap Leegstand gemeente Rheden 2025 | 11.000 m² Courant bedrijfsmatig vastgoed | 50% Courante leegstand | 5.500 m² Percentage courante leegstand | 4,8% Frictieleegstand (2 % tot 5%) | 2,5% Doelmatig in te vullen leegstand | 2,3% Doelmatig in te vullen leegstand | 5.320 m² FSI provincie Gelderland | 0,42 Foot print doelmatig in te vullen leegstand | 2.225 m² Bebouwingspercentage provincie Gelderland | 37% Resulterende m² grond | 6.050 m² Leegstand, vertaald naar hectares | 0,6 ha. netto Bron: CBS leegstandsmonitor 2025 In tabel 3 wordt doorgerekend aan hoeveel hectare grondoppervlakte de bijna 11.000 m² bruto-vloeroppervlakte leegstand van bedrijfsmatig vastgoed in de gemeente Rheden gelijk kan worden gesteld. Voor leegstaand bedrijfsmatig vastgoed wordt in het algemeen aangehouden dat | de helft bestaat uit courant vastgoed, dat met dezelfde bestemming in gebruik kan worden genomen. Het pand is dan bouwkundig en commercieel nog geschikt voor deze bestemming. | Daarnaast moet de frictieleegstand in mindering worden gebracht op het | percentage courante leegstand. Bij frictieleegstand wordt aangenomen dat 2% tot 5% van de commerciële vastgoedvoorraad leeg moet staan om op korte termijn te kunnen voldoen aan de lokale vraag.

Verder is gerekend met de gemiddelde FSI en het gemiddelde bebouwingspercentage voor bedrijvenlocaties in de provincie Gelderland. Tabel 3 komt zo uit op circa 0,6 ha. netto of circa 0,8 ha. bruto aan grond. Dit moet in mindering worden gebracht op de berekende behoefte aan | nieuwe bedrijfslocaties en bedrijventerrein. Hoewel het om een momentopname gaat (een telling van het CBS voor 2025) is het waarschijnlijk dat de leegstand elk komend jaar op een | min of meer vergelijkbaar niveau uitkomt. Na deze mindering komt de top-down benadering uit op een ruimtevraag van ondernemingen in de gemeente Rheden van | 6,8 ha. netto en 8,3 ha. bruto, inclusief het deel van de vraag dat kan worden ingevuld met intensivering van bestaand bedrijventerrein. De bottom-up benadering komt uit op 4,2 ha netto tot 5,0 ha. bruto, ook inclusief intensivering.

Ad 2 - Terstond uitgeefbare bedrijfskavels in de gemeente Rheden In de gemeente Rheden werden ten tijde van de opname voor dit rapport op 6 juli 2026 geen terstond uitgeefbare kavels voor bedrijven te koop (of te huur) aangeboden op de Gronddatabank6 en de website van de gemeente Rheden | .7 Op de websites Funda in Business8 en Bedrijfspand.com9 werden op deze datum de volgende bedrijfspanden te koop of te huur aangeboden: 6 | https://www.gronddatabank.nl/zoek-een- kavel#/?location=Rheden&type=industry&x=6.01568304&y=52.02700666& | m²_min=5000.00&m²_max=250000.00 7 | https://www.rheden.nl/Ondernemers_en_verenigingen/Bouwen_vestigen/Verkoop_kavels_en_vastgoed 8 | https://www.fundainbusiness.nl/bouwgrond/gemeente -rheden/ 9 | https://www.bedrijfspand.com/bedrijfspanden/bedrijfsruimte/kanaaldijk-68- spankeren/101864/?sk=fvATfZAnRZvvzaa7ofe2cR Rheden Haveland | / 19 • | vier bedrijfspanden in Dieren/Spankeren | (241 m², 550 m², 1.688 m² en 150 m² bvo); • | in Rheden 3 panden (384 m² en op Business Park Haveland: 677 m² en 1.167 m² bvo); • | een bedrijfspand in Velp (3.913 m² bvo). In totaal ging | het om 8.093 m² bvo, oftewel om 3,5% van de 226.810 m² bvo totale voorraad bedrijfsruimte vorig jaar in de gemeente Rheden | (tabel 2).10 Er zit grote overlap tussen deze te huur of te koop staande bedrijfsruimte en de leegstand van bedrijfsruimte in de gemeente.

Daarom levert de inventarisatie van de te huur en te koop staande bedrijfspanden geen harde plancapaciteit op die in mindering moet worden gebracht op de behoefte. Ad 3 - Op korte en middellange termijn uitgeefbare bedrijfskavels In tabel 4 is geïnventariseerd waar in de gemeente Rheden en directe omgeving direct uitgeefbare plancapaciteit beschikbaar is | (korte termijn) en waar in de komende 5 tot 10 jaar (middellange termijn) beschikbaar moet komen (niet direct u | itgeefbaar). Tabel 4 Direct uitgeefbaar en niet-direct uitgeefbaar bedrijventerrein | in regio Arnhem-Nijmegen Figuur 3 laat zien waar de uitgeefbare bedrijvenkavels zijn te vinden. Het origineel van de kaart is te raadplegen op de IBIS bedrijven | terreinmonitor van de provincie Gelderland.11 10 | Daarnaast stond er een kantoorpand op Businesspark Haveland te huur (2.000 m² bvo) 11 | Provincie Gelderland: “IBIS Bedrijventerreinen” - https://app.cadac.com/carto/web?tma=493F3EED-4D0F-4C50-83AD- 497AC053BA2C / 20 Rheden Haveland Figuur 3 Bestaand terstond uitgeefbaar aanbod bedrijvenkavels in Rheden en omgeving (in groen) Bron: IBIS Gelderland, peildatum 1 oktober (link: IBIS Bedrijventerreinen - Provincie Gelderland IBIS) In de gemeente Rheden is volgens IBIS (zie tabel 4) 5,4 hectare bedrijventerrein direct uitgeefbaar. Echter, voor geen van deze gronden ligt ontwikkeling tot bedrijventerrein voor de hand.

Het betreft circa 1,3 hectare op Dieren Oost en een braakliggend gebied van 4,1 hectare op Kanaal II. De 1,3 hectare op Dieren Oost gaat om de bocht achter het stoomspoor van Dieren naar Eerbeek, welke sinds 2023 in gebruik is als zonnepark12. De grond op Kanaal II (aan de noordzijde van de Kanaalzone) wordt momenteel agrarisch gebruikt, maar juridisch-planologisch is bedrijfsbestemming toegelaten. In de Omgevingsvisie is echter aangegeven dat deze gronden op termijn een natuurbestemming moeten krijgen. Dit maakt het uitgeefbare aanbod aan bedrijventerrein in de gemeente Rheden praktisch nihil. In de gemeente Arnhem is in totaal 2,4 ha. direct uitgeefbaar in de Kleefse Waard en op IJsseloord II. Beide bedrijventerreinen hebben een positioneringsprofiel. Industriepark Kleefse Waard in Arnhem transformeert van fabrieksterrein (AkzoNobel) naar het duurzame Cleantech Park Arnhem, een innovatiecampus waar onderwijs, overheid en bedrijfsleven samenwerken aan schone technologieën. Bij IJsseloord II gaat het vooral om grootschalige kantoren aan de buitenranden en om een beperkt aanbod aan (kleinschalige) planmatig gerealiseerd 12 Zonneveld De Bocht - Dieren — Rijn en IJssel Energiecoöperatie

/ 21 Rheden Haveland bedrijfsunits aan de binnenzijde. De kans is nagenoeg nihil dat Rhedense bedrijven die nieuwe bedrijfshuisvesting zoeken op deze twee bedrijventerreinen te zijner tijd terecht kunnen. Op bedrijventerrein De Nieuweling bij Groessen in de gemeente Duiven is nog 1,3 ha. uit te geven, voor relatief snelle kopers. De doorlooptijd van de verkoop van de resterende kavels op deze twee bedrijventerreinen is korter dan de doorlooptijd van de besluitvorming over en uiteindelijke verplaatsing van bedrijven die nu op Haveland zijn gevestigd. Daarom hoeft deze direct uitgeefbare capaciteit ook niet in mindering gebracht te worden op de berekende vraag in de gemeente Rheden. Twee bedrijventerreinen in de gemeente Duiven staan niet in tabel 4. Voor Centerpoort-Noord fase 2 zijn plannen om een resterende capaciteit (circa 2 ha.) uit te gaan geven in kleinere kavels. Een uitbreiding zit in de pen.13 Het gaat hier om extra niet-direct uitgeefbare capaciteit, voor zover wij dat kunnen nagaan. Synergiepark Innofase in Duiven (nog 4,5 ha uit te geven) staat ook niet in deze tabel. Dit bedrijventerrein is exclusief voor bedrijven in de zware milieucategorieën 4 en 5 die opereren in duurzame energie, recycling en circulaire economie. Bij de uitgifte speelt netcongestie.

Alleen enkele bedrijven op Business Park Haveland kunnen zich voor Innofase melden, maar deze bedrijven hebben geen interesse voor verplaatsing naar elders en beschikken over voldoende elektriciteitscapaciteit op dit business park. De direct uitgeefbare plancapaciteit van tabel 4 in de voor Haveland relevante gemeenten Rheden, Arnhem en Duiven is bedoeld om de complete behoefte aan nieuwe bedrijfs- huisvesting in alle gemeenten van de regio op te vangen, niet alleen de behoefte van onderneming in de gemeente Rheden. In de praktijk zal blijken dat een klein deel van de nieuwe kavels daadwerkelijk zal worden verworven door Rhedense ondernemingen. Uitgegaan zou kunnen worden van het aandeel van 5,3% van de gemeente Rheden binnen de regio Arnhem-Nijmegen (figuur 2). Hierboven is nagegaan dat er echter geen direct uitgeefbare plancapaciteit in deze drie gemeenten is die relevant is voor de verplaatsing van bedrijven op Haveland. Door de Rhedense bedrijven (blijkt uit de enquête) worden vooral de gemeente Rheden en de gemeente Arnhem gezien als de zoekruimte voor nieuwe locaties. De vuist vol bedrijven die in de aflopen jaren vertrokken zijn van bedrijventerrein Haveland zijn meestal verplaatst naar bedrijventerreinen in de gemeente Duiven. Een bedrijf ging naar een agrarisch bedrijven- terrein in Huissen (gemeente Lingewaard).

Voor Haveland lijkt daarom vooral de direct uitgeefbare capaciteit in de gemeente Duiven van belang. Dat kan de direct uitgeefbare capaciteit in de gemeenten Druten, Nijmegen en ook Zevenaar van minder belang maken voor bedrijven in de gemeente Rheden. Conclusie ruimtebehoefte versus aanbod Uit de bovenstaande raadpleging van bronnen voor de vaststelling van de harde plan- capaciteit aan ruimte voor nieuwe en vervangende bedrijfsvestigingen in de gemeente Rheden en omgeving blijkt dat deze plancapaciteit niet voldoende is om de behoefte van bedrijven die in de gemeente Rheden zijn gevestigd (bijvoorbeeld op Haveland) en in de 13 https://www.duiven.nl/kavels-en-bedrijventerreinen / 22 Rheden Haveland komende jaren op zoek kunnen gaan naar nieuwe of vervangende huisvesting te kunnen faciliteren, zowel bij de top-down als de bottom-up benadering. Alleen de 0,6 ha. netto leegstand lijkt relevant. Na deze mindering komt de top-down benadering uit op een ruimtevraag van ondernemingen in de gemeente Rheden van 6,8 ha. netto en 8,3 ha. bruto, exclusief vervangings- en intensiveringsvraag. De bottom-up benadering komt uit op 4,2 ha netto tot 5,0 ha. bruto, eveneens exclusief vervangings- en intensiveringsvraag.

Rheden Haveland | / 23 Bijlage I | I – verantwoording | enquête In deze bijlage wordt de uitvoering van de enquête onder de lokale ondernemers van de gemeente Rheden verantwoord. Vragenlijst De vragenlijst voor deze enquête | (zie: bijlage III) | brengt de huidige en toekomstige ruimtebehoefte van | elk bedrijf in beeld. De gemeente heeft een conceptversie van de vragenlijst ingezien. Daarna werd de definitieve vragenlijst vastgesteld. Figuur 4 Afleiding van | de voor de opdracht relevante onderzoekspopulatie Bron: Ecorys (20 -26) Locatus PWE KvK 5 | 5 rechtelijkPubliek- PLC (UK), GmbH (DE) . | & NV (CU) 8.069 | 255 | 38 geregistreerde | Neven- | Agrarisch vestgingen in | vestigingen Rheden | 405 | 875 Holdings & | Overige vestigingen met 1 of 0 stamrecht | werknemers 1.164 | 3.950 verenigingen, Eenmanszaken stichtingen en coöperaties .

Onderzoekspopulatie 1.375 vestigingen Waarvan: 800 gemaild en aangekomen 600 mail niet aangekomen of mail niet gevonden (vaak zijn dit geen actieve bedrijven met fysieke vestiging die niet relevant zijn voor het onderzoek Inventarisatie lijst met ondernemingen en instellingen in de gemeente Rheden Begonnen is met het opstellen van een lijst met alle bedrijven in de gemeente Rheden door de integratie van dergelijke lijsten van de Kamer van Koophandel, van de provinciale werkgelegenheidsenquête; van Locatus en van de leden van de ondernemersvereniging | en in / 24 Rheden Haveland de gemeente Rheden (aan de hand van de lijst van ondernemersverenigingen op de website van de gemeente). Ecorys heeft gecheckt of alle bedrijven op Haveland in de lijst waren opgenomen. Uiteindelijk kwam hieruit een lijst van in totaal 8.069 ondernemingen en instellingen die in de gemeente gevestigd zijn. Dat is een groter aantal dan wat het CBS registreert, namelijk circa 5.505 bedrijven en instellingen in 2025. Het CBS sluit namelijk enkele types bedrijven en instellingen uit, in zoverre dat relevant is voor haar onderzoek.14 Selectie van potentieel relevante onderzoekspopulatie Niet alle ondernemingen en instellingen zijn relevant voor de beantwoording van de onderzoeksvragen. De uitsluitingen zijn in de figuur hierboven in de grijze ovalen aangegeven.

Het gaat vooral om eenmanszaken of nevenvestigingen van ondernemingen. De werknemers van nevenvestigingen (filialen) zijn over het algemeen niet gerechtigd om namens de onderneming aan enquêtes mee te doen. Bedrijven en instellingen met geen of een werknemer zijn ook uitgesloten. Het gaat dan om holdings en stamrecht-BV’s, dat wil zeggen: hoofdzakelijk om papieren ondernemingen zonder eigen activiteit. Verder zijn alle verenigingen, stichtingen en coöperaties achterwege gelaten. De grootste groep die achterwege is gelaten zijn de eenmanszaken, vaak gevestigd in woningen, die (hebben wij uit ervaring geleerd) in zeer geringe mate plegen deel te nemen aan dergelijke enquêtes. In totaal waren er daarmee circa 1.375 ondernemingen potentieel relevant als de voor dit onderzoek relevante onderzoekspopulatie. Als uit de provinciale werkgelegenheidsenquête bleek dat meer dan 1 werknemers bij deze bedrijven en instellingen werken, zijn deze bedrijven in de uitgesloten branches wel meegenomen. Opsporen van emailadressen Omdat het afnemen van een enquête per email over het algemeen een betere respons oplevert (de respondenten kunnen goed nadenken), moeten zoveel mogelijk email-adressen van de ondernemingen en instellingen die als relevante onderzoekspopulatie werden gezien worden verzameld.

Begonnen werd met het automatisch opsporen van emailadressen van ondernemingen en instellingen met behulp van AI-tools (data scraping). Ook werden emailadressen verzameld van de leden van de ondernemersverenigingen, automatisch via de websites van de verenigingen (web scraping) of meer persoonlijk met behulp van een adressenlijst van de ondernemersverenigingen zelf. Voor de ondernemingen die op Haveland zijn gevestigd werd gecontroleerd of beschikt werd over het emailadres. Als dat niet het geval was, werd handmatig op internet gezocht naar zo veel mogelijk mailadressen door onderzoeksassistenten. Deze werkzaamheden hebben geleid tot 975 emailadressen. Toen deze ondernemingen werden gemaild, bleek dat ongeveer 400 emailadressen niet meer actief werd gebruikt. Dit kan kloppen, daar iedere KvK-database in iedere gemeente veel kleine, niet-actieve bedrijven staan. Onderzoeksassistenten hebben handmatig deze ‘foutieve’ mailadressen opgeschoond. Benadering van de ondernemers Vervolgens heeft Ecorys de ondernemingen per email uitgenodigd om aan de enquête deel te nemen. Na enkele weken werd deze email opnieuw gestuurd naar de ondernemingen en instellingen die nog niet hadden geantwoord.

Weer zowel aan bedrijven die op de Haveland 14 Op https://allecijfers.nl/gemeente/rheden/ staat een overzicht van de ontwikkeling van het aantal bedrijven en instellingen per branche over de periode 2013-2025 / 25 Rheden Haveland zijn gevestigd als bedrijven en instellingen die elders in de gemeente Rheden zijn gevestigd. Er volgde nog een derde ronde, om de respons naar een representatief niveau te tillen. Representativiteit uitkomsten enquête Van de bijna 600 ondernemingen waarbij de mail is aangekomen hebben er 102 de enquête ingevuld. In bijlage III zijn de uitkomsten per vraag met cirkeldiagrammen aangegeven. Omdat het niet gaat om enkele honderden respondenten die volledig hebben geantwoord, moeten deze percentuele verdelingen als richtinggevende indicaties van de opinies worden gezien. Deelname aan enquêtes door geïnteresseerde bedrijven is hoog Meer dan 100 reacties van 900 mailadressen, waarvan 400 in eerste non-actief en inclusief zeer kleine bedrijven van slechts een paar werknemers is een hoge respons. De enquête is vrijwillig ingevuld. Ook door ondernemers zonder ruimtebehoefte. Dit maakt het absolute aantal respondenten relevanter dan het responspercentage. De ervaring van Ecorys is dat ondernemingen die een duidelijke verplaatsingsinteresse hebben voor de komende jaren in ieder geval meedoen aan dergelijke enquêtes.

De enquête levert (het voorgaande overwegend) een goed beeld op van de lokale behoefte voor de uitgifte aan nieuw bedrijventerrein en voor de specificatie daarvan voor de toekomst van de werk-/woonlocatie Haveland. Bedrijven die geen uitbreidings- of verplaatsingswens hebben voelen niet echt urgentie om een dergelijke enquête in te vullen. Geanonimiseerde verwerking van de respons De antwoorden van de enquête zijn geanonimiseerd verwerkt, rekening houdend met de voorschriften van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). / 26 Rheden Haveland Bijlage III – resultaten enquête Hieronder worden de antwoorden op de gestelde vragen uitgewerkt. Zie bijlage I voor een duiding van de resultaten van de enquête, mede in relatie tot Haveland. 1. Op wat voor soort locatie bent u gevestigd? 2. Wat voor type bedrijfsvoering heeft u?

/ 27 Rheden Haveland 3. Heeft u in de komende 10 jaar concrete uitbreidings- of verhuisambities? Met concreet bedoelen we: meer dan enkel de wens, maar ook echt een intern genomen besluit, een plan en eventueel al financiële middelen beschikbaar 4. Kunt u uw plan toelichten? Gaat het bijvoorbeeld om een uitbreiding van het pand, de buitenruimte of beide? Lijst met antwoorden wordt in apart bijlage gedeeld. Hieronder een greep uit de antwoorden.

/ 28 Rheden Haveland 5. Kunt u een eerste indicatie geven van de extra m² bvo die u nodig heeft? Let op: extra, dus de behoefte boven op uw huidige bvo. Uw indicatie is puur om een eerste gemeentelijk inzicht te creëren. 6. Zou u openstaan voor verhuizing naar toekomstig woon-werkgebied Haveland indien uw ruimtebehoefte daar ingevuld kan worden? 7. Heeft u behoefte aan huur of koop? 8. Bent u over het algemeen tevreden met uw huisvesting in de gemeente Rheden?

/ 29 Rheden Haveland 9. Kunt u uw antwoord op vraag 8 kort toelichten? Lijst met antwoorden wordt in aparte bijlage gedeeld. Hieronder een greep uit de antwoorden. 10. Is het voor u bedrijfsvoering belangrijk om de komende 10-15 jaar in Rheden te blijven? 11. Stel dat in gemeente Rheden niet meer kan worden voldaan aan uw ruimtewens. Wat is de maximale afstand dat u bereid bent te verhuizen?

Rheden Haveland | / 30 Bijlage II | – marktonderzoek wonen Met 700 tot 1.000 nieuwe woningen in Haveland wordt bijgedragen aan de | realisatie van de doelstellingen en opgaves | in het gemeentelijk beleidskader voor wonen en woningbouw. Een van de onderzoeksvragen voor deze opdracht heeft betrekking op de woningbehoefte in de gemeente Rheden en hoe deze zich verhoudt tot de woningbouwprogrammering op Haveland, in zoverre deze nu bekend is. De dubbele doelstelling van deze transformatie ( | 700 tot 1.000 nieuwe woningen en groei in de richting van banen | ) maakt het nodig om beide functies in een harmonische verhouding naast elkaar te plaatsen. Basiskenmerken woningbehoefte en aanwezige woningvoorraad gemeente Rheden Door Companen is er regionaal woonbehoefteonderzoek gedaan, mede als onderbouwing van dit beleidskader. Figuur 5 laat de verdeling van de woningbehoefte in de gemeente Rheden voor de periode 2025-2034 zien over de verdeling huur en eigendom en naar prijsklasse (marktsegment). Deze inschatting van de behoefte aan nieuwe woningen was relevant bij het uitwerken van de uitgangspunten van de gemeente voor de samenstelling van woningbouwprojecten.

Figuur 5 Woningbehoefte naar eigendom en prijsklasse gemeente Rheden 2025 | - 2034 Dure koop | Sociale huur 27% | 32% Middenhuur 2% Vrije sector Betaalbare koop | 1% 25% Goedkope koop 13% Bron: Companen “Regionaal woningmarktonderzoek 2025 p. 48, bewerking Ecorys Hierbij is ermee rekening geworden dat zowel d | e sociale huursector (28%) als de particuliere huursector (14%) in de gemeente relatief groot zijn. Vergelijkbare gemeenten hebben een sociale huursector van 25% en een particuliere huurvoorraad van 10%. | De particuliere huurvoorraad in de gemeente bestaat voor een groot deel uit goedkope huurwoningen: 66% heeft een huur onder de liberalisatiegrens. Bij | vergelijkbare gemeenten ligt dit | met 50% lager. Rheden Haveland | / 31 Verder is het percentage appartementen in de gemeente Rheden vrij laag in | vergelijking met regiogemeente | n. Van de woningen | in de gemeente | is driekwart | grondgebonden (= eengezins | - woning) en | een kwart | appartement (= | meergezinswoning | ). Dit varieert sterk over de wijken en dorpen. | Zo is in de woonkernen | De Steeg en Ellecom meer dan de helft van de woningen grondgebonden. | In Velp zijn r elatief de meeste appartementen | .

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rheden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/78f232a9-ede4-45d8-a1da-bb36ccea3416?agendaItemId=e9551e43-5acb-4f8c-89bf-57d93470dea1