Presentatie participatie inclusief opmerkingen.pdf

Participatie Gemeenteraad Rheden

1

Voorstellen Antea Group: • Emanuel Borninkhof • Mirle van Huët • Naomi Zijderveld

2

Wat is het doel van deze avond? • Meenemen voortgang participatienota • Input ophalen raad visie op participatie t.b.v. de participatienota • Stand van zaken Jongerenparticipatie

3

Hoe ziet de avond eruit? Voortgang participatienota en interactieve sessie (19.45) Meenemen voortgang participatienota (19.45) • Waar willen we naar toe? • Waar staan we nu? • Uitgangspunten Participatienota • Wettelijke participatie-eisen • Veranderende rol van de overheid Vragen (20.30) Interactieve sessie: input ophalen voor participatienota (20.40) • Beantwoorden van stellingen • Deze informatie wordt verwerkt in het concept participatienota Jongerenparticipatie (21.30)

DEEL 1 - Informatie overbrengen (30 min) Stand van zaken Opstellen participatiebeleid Participatie over participatiebeleid Wat zit in het beleid en waar gaat het vandaag over (fysiek en sociaal domein) Waar doen we het voor? / Nut van participatie Participatie en de Omgevingswet Binnenplanse vs. Buitenplanse omgevingsactiviteiten Rol van de raad; wanneer en wat kan de raad sturen? DEEL 2 - Vragen (10 min) DEEL 3 - Interactieve sessie (60 min) Ophalen van informatie: Welke buitenplanse omgevingsactiviteiten wil gemeente participatie verplichten? Deze informatie wordt verwerkt in het concept participatiebeleid Participatiebeleid wordt in Q2 voorgelegd. DEEL 4 – Jongerenparticipatie (15 min) Verschil jongerenparticipatie (doelgroep) en jeugdraad (middel) Doelgroep wordt opgenomen in participatiebeleid Vraag: welk doel heeft de raad met een jeugdraad?

4

Meenemen voortgang Participatienota Gemeenteraad Rheden

5

Over welke participatie hebben we het vanavond? • Omgevingswet is de aanleiding om vandaag het gesprek aan te gaan • Het gaat niet over ‘arbeidsmarktparticipatie’, ‘overheidsparticipatie’, ‘maatschappelijke participatie’ • Participatie is breder dan de Omgevingswet We hebben het over: inwoner en stakeholderparticipatie bij voorbereiden, uitvoeren en evalueren van beleid en plannen

6

Wat vindt u goede participatie?

7

Participatienota Rheden: waar willen we naar toe? Coalitieakkoord Rheden: • ‘Dichterbij, socialer, groener’ • ‘De gelukkige inwoner’ • Samen en samenwerking • Betrouwbaarheid • Integriteit • Transparantie • Betrokkenheid • Bestuurlijke vernieuwing; ‘intensieve inwonersparticipatie vraagt om een heroriëntatie op de bestuurlijke verhoudingen’

8

Waar staan we nu? Participatienota

• In concept klaar • Scope: participatie bij beleid en plannen in fysiek en sociaal domein • Op basis van o.a. coalitieakkoord, collegeprogramma, moties, gesprekken met wethouder en ambtenaren, bestaande participatienota’s en kennis experts

Participatiehandboek

• In de maak • Op basis van de kaders uit de nota • Doelgroep: ambtenaren (bijv. projectleiders) en externe initiatiefnemers

Raakvlakken andere onderdelen programma Omgevingswet • Omgevingsvisie en Omgevingsplan

Beleid is opgesteld aan de hand van bestaande documentatie en moties, gesprekken met wethouder en interne sleutelpersonen Waaronder projectleiders, programmamanager Omgevingswet en vergunningverleners Besloten is om beleid en ‘inspiratiegids’ apart op te stellen. Bij het vaststellen van het beleid geeft de raad toestemming voor den de kaders voor verdere invulling van de inspiratiegids.

9

Wat zijn de uitgangspunten van de participatienota? • Geldt voor fysiek en sociaal • Participatie is…:        

Duidelijk Eerlijk Flexibel Proactief Respectvol Tijdig Transparant Zorgvuldig

Missen we nog uitgangspunten?

Ga naar MENTI.COM en vul de code in: 6346 1396













Duidelijk: de gemeente zorgt ervoor dat de omgeving informatie makkelijk kan vinden en dat het gecommuniceerd is in begrijpelijke taal. Eerlijk: de gemeente is transparant over de mate van participatie en draagt zorg voor een goed afgewogen en representatief participatieproces. Flexibel: een participatieproces heeft flexibiliteit nodig en moet kunnen worden aangepast als er sprake is van nieuwe inzichten en belangen. Proactief: de gemeente reageert snel en zorgvuldig op vragen en informatieverzoeken en houdt de omgeving op de hoogte van de voortgang en veranderingen over inhoud en proces. Respectvol: alle belanghebbenden worden met respect behandeld: men luistert aandachtig en met oprechte interesse en men blijft beleefd. Tijdig: de gemeente informeert de omgeving tijdig over het onderwerp, het proces en op welke wijze er geparticipeerd wordt. Ook informeert de gemeente met regelmaat de omgeving over de

10

 

voortgang en veranderingen in planning en proces. Transparant: alle informatie, zowel over de inhoud als het proces, wordt gecommuniceerd of is op te vragen bij de gemeente. Zorgvuldig: De communicatie en inbreng van belanghebbenden wordt schriftelijk vastgelegd, tenzij er een goede reden is om daarvan af te wijken. Dit in goed onderling overleg.

10

Wat zijn de uitgangspunten van de participatienota? • Geldt voor fysiek en sociaal • Participatie is…:        

Duidelijk: de gemeente zorgt ervoor dat de omgeving informatie makkelijk kan vinden en dat het gecommuniceerd is in begrijpelijke taal. Eerlijk: de gemeente is transparant over de mate van participatie en draagt zorg voor een goed afgewogen en representatief participatieproces. Flexibel: een participatieproces heeft flexibiliteit nodig en moet kunnen worden aangepast als er sprake is van nieuwe inzichten en belangen. Proactief: de gemeente reageert snel en zorgvuldig op vragen en informatieverzoeken en houdt de omgeving op de hoogte van de voortgang en veranderingen over inhoud en proces. Respectvol: alle belanghebbenden worden met respect behandeld: men luistert aandachtig en met oprechte interesse en men blijft beleefd. Tijdig: de gemeente informeert de omgeving tijdig over het onderwerp, het proces en op welke wijze er geparticipeerd wordt. Ook informeert de gemeente met regelmaat de omgeving over de voortgang en veranderingen in planning en proces. Transparant: alle informatie, zowel over de inhoud als het proces, wordt gecommuniceerd of is op te vragen bij de gemeente. Zorgvuldig: De communicatie en inbreng van belanghebbenden wordt schriftelijk vastgelegd, tenzij er een goede reden is om daarvan af te wijken. Dit in goed onderling overleg.

Missen we nog uitgangspunten?













Duidelijk: de gemeente zorgt ervoor dat de omgeving informatie makkelijk kan vinden en dat het gecommuniceerd is in begrijpelijke taal. Eerlijk: de gemeente is transparant over de mate van participatie en draagt zorg voor een goed afgewogen en representatief participatieproces. Flexibel: een participatieproces heeft flexibiliteit nodig en moet kunnen worden aangepast als er sprake is van nieuwe inzichten en belangen. Proactief: de gemeente reageert snel en zorgvuldig op vragen en informatieverzoeken en houdt de omgeving op de hoogte van de voortgang en veranderingen over inhoud en proces. Respectvol: alle belanghebbenden worden met respect behandeld: men luistert aandachtig en met oprechte interesse en men blijft beleefd. Tijdig: de gemeente informeert de omgeving tijdig over het onderwerp, het proces en op welke wijze er geparticipeerd wordt. Ook informeert de gemeente met regelmaat de omgeving over de

11

 

voortgang en veranderingen in planning en proces. Transparant: alle informatie, zowel over de inhoud als het proces, wordt gecommuniceerd of is op te vragen bij de gemeente. Zorgvuldig: De communicatie en inbreng van belanghebbenden wordt schriftelijk vastgelegd, tenzij er een goede reden is om daarvan af te wijken. Dit in goed onderling overleg.

11

Wat zijn de wettelijke participatie-eisen? Verplichtingen participatie (en communicatie) zijn vastgelegd in: • Wet Open Overheid (Woo) • Omgevingswet (alleen fysieke domein) • Wet zegt dat er moet participatie plaatsvinden, niet hoe. • Motie Nooren • Amendement van Eijs

• Wetsvoorstel versterking participatie op decentraal niveau • Legt ‘Right to Challenge’ vast in de wet • Inspraakverordening > participatieverordening • Betreft ook sociaal domein

De wetten versterken elkaar maar hebben ieder een andere tijdspad.

Motie Nooren In deze motie wordt de regering verzocht in het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het Participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden en dit Participatiebeleid vast te stellen door respectieve gemeenteraad, provinciale staten en het algemene bestuur van het waterschap. Tevens wordt de regering verzocht te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Amendement van Eijs De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan. - De omgevingswet zorgt voor een nodige versnelling van vergunningsverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving en legt veel verantwoordelijkheid neer bij gemeenten. De balans van beschermen en benutten kan hiermee in het geding komen. Om deze balans te waarborgen en tegelijkertijd onnodige regeldruk te voorkomen is het belangrijk om burgerparticipatie aan de voorkant sterker te verankeren in de Omgevingswet. Het amendement creëert een grondslag voor burgerparticipatie, waardoor gemeenten

12

burgerparticipatie daadwerkelijk kunnen meewegen in het vergunningsverleningsproces. Ter illustratie, een gemeenteraad kan straks aangeven in haar omgevingsplan (voor welke gebieden en) voor welke activiteiten er burgerparticipatie moet plaatsvinden in het vergunningsverleningsproces. Op basis van de wettelijke grondslag kan de gemeenteraad bepaalde activiteiten aanwijzen waarbij participatie verplicht is. Indien niet wordt voldaan aan de eis van participatie, is de aanvraag niet compleet. De initiatiefnemer kan dan door het bevoegd gezag in de gelegenheid worden gesteld om dit verzuim te herstellen. Daarna kan het bevoegd gezag besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen, omdat niet is voldaan aan de vereisten voor de aanvraag. Inspraakverordening > Participatieverordening: Op dit moment hebben gemeenten, provincies, waterschappen en de openbare lichamen Bonaire, Saba en Sint Eustatius al een zogenoemde ‘inspraakverordening’: regels voor hoe inwoners en andere belanghebbenden bij de voorbereiding van beleid worden betrokken. Het wetsvoorstel van Bruins Slot is bedoeld om inwoners ook te betrekken bij de uitvoering en evaluatie van beleid. Overheden stellen daar dan regels voor op in een ‘participatieverordening’. Zulke regels maken het voor zowel inwoners als de volksvertegenwoordiging helder hoe participatie mogelijk is.

Daarbij is ruimte om rekening te houden met lokale behoeften en omstandigheden.

12

Wat zijn de wettelijke participatie-eisen? Verplichtingen participatie (en communicatie) zijn vastgelegd in: • Wet Open Overheid (Woo) • Omgevingswet (alleen fysieke domein) • Wet zegt dat er moet participatie plaatsvinden, niet hoe • Motie Nooren • Amendement van Eijs

• Wetsvoorstel versterking participatie op decentraal niveau • Legt ‘Right to Challenge’ vast in de wet • Inspraakverordening > participatieverordening • Betreft ook sociaal domein

Motie Nooren In deze motie wordt de regering verzocht in het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het Participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden en dit Participatiebeleid vast te stellen door respectieve gemeenteraad, provinciale staten en het algemene bestuur van het waterschap. Tevens wordt de regering verzocht te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Amendement van Eijs De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan. - De omgevingswet zorgt voor een nodige versnelling van vergunningsverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving en legt veel verantwoordelijkheid neer bij gemeenten. De balans van beschermen en benutten kan hiermee in het geding komen. Om deze balans te waarborgen en tegelijkertijd onnodige regeldruk te voorkomen is het belangrijk om burgerparticipatie aan de voorkant sterker te verankeren in de Omgevingswet. Het amendement creëert een grondslag voor burgerparticipatie, waardoor gemeenten

13

burgerparticipatie daadwerkelijk kunnen meewegen in het vergunningsverleningsproces. Ter illustratie, een gemeenteraad kan straks aangeven in haar omgevingsplan (voor welke gebieden en) voor welke activiteiten er burgerparticipatie moet plaatsvinden in het vergunningsverleningsproces. Op basis van de wettelijke grondslag kan de gemeenteraad bepaalde activiteiten aanwijzen waarbij participatie verplicht is. Indien niet wordt voldaan aan de eis van participatie, is de aanvraag niet compleet. De initiatiefnemer kan dan door het bevoegd gezag in de gelegenheid worden gesteld om dit verzuim te herstellen. Daarna kan het bevoegd gezag besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen, omdat niet is voldaan aan de vereisten voor de aanvraag. Inspraakverordening > Participatieverordening: Op dit moment hebben gemeenten, provincies, waterschappen en de openbare lichamen Bonaire, Saba en Sint Eustatius al een zogenoemde ‘inspraakverordening’: regels voor hoe inwoners en andere belanghebbenden bij de voorbereiding van beleid worden betrokken. Het wetsvoorstel van Bruins Slot is bedoeld om inwoners ook te betrekken bij de uitvoering en evaluatie van beleid. Overheden stellen daar dan regels voor op in een ‘participatieverordening’. Zulke regels maken het voor zowel inwoners als de volksvertegenwoordiging helder hoe participatie mogelijk is.

Daarbij is ruimte om rekening te houden met lokale behoeften en omstandigheden.

13

Welke betekenis heeft participatie voor de instrumenten van de Omgevingswet? • Omgevingsvisie • Programma • Omgevingsplan • Omgevingsvergunning De motiveringsplicht en kennisgeving stimuleren het bevoegd gezag tot participatie, de aanvraagvereiste stimuleert de initiatiefnemer.

14

Participatie en de Omgevingswet Kerninstrument

Regels

Details

Omgevingsvisie:

Motiveringsplicht

Het bevoegd gezag geeft aan hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen betrokken heeft bij de voorbereiding en wat er met de resultaten is gedaan.

Programma:

Motiveringsplicht

,,

Omgevingsplan (Decentrale regel)

Kennisgeving + Motiveringsplicht

  

Kennisgeving: gemeente geeft aan hoe zij de participatie zal gaan vormgeven. Kennisgeving voorafgaand opstellen omgevingsplan, motivatieplicht bij besluitvorming omgevingsplan In de kennisgeving staat: 1) wie worden betrokken, waarover en wanneer, 2) wat de rol is van het bevoegd gezag en de initiatiefnemer en 3) waar meer informatie beschikbaar komt.



Motiveringsplicht: het bevoegd gezag (gemeente) geeft aan hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen betrokken heeft bij de voorbereiding en wat er met de resultaten is gedaan. Wie de gemeente bij de vroegtijdige participatie betrekt, hangt af van het type omgevingsplan, de aard, de omvang en invloed op de fysieke leefomgeving. De verplichtingen voor participatie bij het omgevingsplan staan in artikel 10.2 lid 1 en 2 van het Omgevingsbesluit.

  Omgevingsverordening (Decentrale regel)

Motiveringsplicht

Waterschapverordening (Decentrale regel)

Motiveringsplicht

Projectbesluit:

Kennisgeving (+ Motiveringsplicht)

Omgevingsvergunning:

Aanvraagvereiste participatie

   

Initiatiefnemer moet aangeven of en zo ja, hoe deze aan participatie heeft gedaan en wat de resultaten daarvan zijn. Het bevoegd gezag betrekt deze informatie bij de integrale belangenafweging Bij een omgevingsvergunning kan het gaan om een binnenplanse omgevingsactiviteit of buitenplanse omgevingsactiviteit (zie volgend hoofdstuk voor meer informatie) Bij een buitenplanse omgevingsactiviteit kan het bevoegd gezag (gemeente)

Verantwoordelijk voor volgen van de participatieregels? Bevoegd gezag: Gemeente (raad), Provincie of Rijk Bevoegd gezag: Gemeente (college van B&W), Provincie, Waterschap of Rijk Bevoegd gezag: Gemeente (raad)

 

  

Initiatiefnemer (is verantwoordelijk voor het naleven van de participatieregels). Bevoegd gezag heeft bij een omgevingsvergunning een toetsende rol. Bevoegd gezag kan zijn Gemeente, Provincie, Waterschap of Rijk Voor de gemeente is het bevoegd gezag het College van B&W Raad kan advies geven bij een buitenplanse omgevingsactiviteit Bevoegd gezag kan eisen stellen aan de participatie.

15

Participatie en de Omgevingswet Kerninstrument

Regels

Details

Omgevingsvisie:

Motiveringsplicht

Het bevoegd gezag geeft aan hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen betrokken heeft bij de voorbereiding en wat er met de resultaten is gedaan.

Programma:

Motiveringsplicht

,,

Omgevingsplan (Decentrale regel)

Kennisgeving + Motiveringsplicht

  

Kennisgeving: gemeente geeft aan hoe zij de participatie zal gaan vormgeven. Kennisgeving voorafgaand opstellen omgevingsplan, motivatieplicht bij besluitvorming omgevingsplan In de kennisgeving staat: 1) wie worden betrokken, waarover en wanneer, 2) wat de rol is van het bevoegd gezag en de initiatiefnemer en 3) waar meer informatie beschikbaar komt.



Motiveringsplicht: het bevoegd gezag (gemeente) geeft aan hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen betrokken heeft bij de voorbereiding en wat er met de resultaten is gedaan. Wie de gemeente bij de vroegtijdige participatie betrekt, hangt af van het type omgevingsplan, de aard, de omvang en invloed op de fysieke leefomgeving. De verplichtingen voor participatie bij het omgevingsplan staan in artikel 10.2 lid 1 en 2 van het Omgevingsbesluit.

  Omgevingsverordening (Decentrale regel)

Motiveringsplicht

Waterschapverordening (Decentrale regel)

Motiveringsplicht

,,

Projectbesluit:

Kennisgeving (+ Motiveringsplicht)

 

Bevoegd gezag: Gemeente (college van B&W), Provincie, Waterschap of Rijk Bevoegd gezag: Gemeente (raad)

Bevoegd gezag: Gedeputeerde Staten Provincie

,,



Verantwoordelijk voor volgen van de participatieregels? Bevoegd gezag: Gemeente (raad), Provincie of Rijk

Bevoegd gezag: Dagelijks Bestuur Waterschap Kennisgeving voorafgaand opstellen projectbesluit In de kennisgeving staat: 1) wie worden betrokken, waarover en wanneer, 2) wat de rol is van het bevoegd gezag en de initiatiefnemer en 3) waar meer informatie beschikbaar komt. Motiveringsplicht bij eventuele voorkeursbeslissing en projectbesluit

   

Omgevingsvergunning:

Aanvraagvereiste participatie

   

 Initiatiefnemer moet aangeven of en zo ja, hoe deze aan participatie heeft gedaan en wat de resultaten daarvan zijn. Het bevoegd gezag betrekt deze informatie bij de integrale belangenafweging Bij een omgevingsvergunning kan het gaan om een binnenplanse omgevingsactiviteit of buitenplanse omgevingsactiviteit (zie volgend hoofdstuk voor  meer informatie) Bij een buitenplanse omgevingsactiviteit kan het bevoegd gezag (gemeente)   

Bevoegd gezag: Provincie, Waterschap of Rijk Als een ander dan het bevoegd gezag initiatiefnemer is kan het participatietraject wel een gezamenlijke actie zijn. Het bevoegd gezag en de initiatiefnemer bepalen samen de rolverdeling waarbij het bevoegd gezag uiteindelijk beslists. Het bevoegd gezag geeft in de kennisgeving participatie aan wat de rollen zijn van het bevoegd gezag en de initiatiefnemer. Initiatiefnemer (is verantwoordelijk voor het naleven van de participatieregels). Bevoegd gezag heeft bij een omgevingsvergunning een toetsende rol. Bevoegd gezag kan zijn Gemeente, Provincie, Waterschap of Rijk Voor de gemeente is het bevoegd gezag het College van B&W Raad kan advies geven bij een buitenplanse omgevingsactiviteit Bevoegd gezag kan eisen stellen aan de participatie.

16

Motie Nooren Motie aangenomen dat: “[…] een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden, en dit participatiebeleid vast te stellen door respectievelijk gemeenteraad […], en te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet.” Samengevat: • Gemeente dient kaders, doelstellingen en werkwijze voor participatie in beleid op te nemen. • Gemeente is verplicht eigen beleid te volgen.

Motie Nooren In deze motie wordt de regering verzocht in het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het Participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden en dit Participatiebeleid vast te stellen door respectieve gemeenteraad, provinciale staten en het algemene bestuur van het waterschap. Tevens wordt de regering verzocht te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Amendement van Eijs De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan. - De omgevingswet zorgt voor een nodige versnelling van vergunningsverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving en legt veel verantwoordelijkheid neer bij gemeenten. De balans van beschermen en benutten kan hiermee in het geding komen. Om deze balans te waarborgen en tegelijkertijd onnodige regeldruk te voorkomen is het belangrijk om burgerparticipatie aan de voorkant sterker te verankeren in de Omgevingswet. Het amendement creëert een grondslag voor burgerparticipatie, waardoor gemeenten

17

burgerparticipatie daadwerkelijk kunnen meewegen in het vergunningsverleningsproces. Ter illustratie, een gemeenteraad kan straks aangeven in haar omgevingsplan (voor welke gebieden en) voor welke activiteiten er burgerparticipatie moet plaatsvinden in het vergunningsverleningsproces. Op basis van de wettelijke grondslag kan de gemeenteraad bepaalde activiteiten aanwijzen waarbij participatie verplicht is. Indien niet wordt voldaan aan de eis van participatie, is de aanvraag niet compleet. De initiatiefnemer kan dan door het bevoegd gezag in de gelegenheid worden gesteld om dit verzuim te herstellen. Daarna kan het bevoegd gezag besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen, omdat niet is voldaan aan de vereisten voor de aanvraag. Inspraakverordening > Participatieverordening: Op dit moment hebben gemeenten, provincies, waterschappen en de openbare lichamen Bonaire, Saba en Sint Eustatius al een zogenoemde ‘inspraakverordening’: regels voor hoe inwoners en andere belanghebbenden bij de voorbereiding van beleid worden betrokken. Het wetsvoorstel van Bruins Slot is bedoeld om inwoners ook te betrekken bij de uitvoering en evaluatie van beleid. Overheden stellen daar dan regels voor op in een ‘participatieverordening’. Zulke regels maken het voor zowel inwoners als de volksvertegenwoordiging helder hoe participatie mogelijk is.

Daarbij is ruimte om rekening te houden met lokale behoeften en omstandigheden.

17

Amendement Van Eijs “De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan”. Samengevat: • Gemeenteraad dient keuzes te maken voor gevallen waar participatie verplicht is.

Amendement van Eijs De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan. - De omgevingswet zorgt voor een nodige versnelling van vergunningsverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving en legt veel verantwoordelijkheid neer bij gemeenten. De balans van beschermen en benutten kan hiermee in het geding komen. Om deze balans te waarborgen en tegelijkertijd onnodige regeldruk te voorkomen is het belangrijk om burgerparticipatie aan de voorkant sterker te verankeren in de Omgevingswet. Het amendement creëert een grondslag voor burgerparticipatie, waardoor gemeenten burgerparticipatie daadwerkelijk kunnen meewegen in het vergunningsverleningsproces. Ter illustratie, een gemeenteraad kan straks aangeven in haar omgevingsplan (voor welke gebieden en) voor welke activiteiten er burgerparticipatie moet plaatsvinden in het vergunningsverleningsproces. Op basis van de wettelijke grondslag kan de gemeenteraad bepaalde activiteiten aanwijzen waarbij participatie verplicht is. Indien niet wordt voldaan aan de eis van participatie, is de aanvraag niet compleet. De initiatiefnemer kan dan door het bevoegd gezag in de gelegenheid worden gesteld om dit verzuim te herstellen.

Daarna kan het bevoegd gezag besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen, omdat niet is voldaan aan de vereisten voor de aanvraag.

18

Initiatief

Toegestaan op grond van Omgevingsplan

Vergunning nodig op grond van Omgevingsplan

Vergunning nodig wegens strijd omgevingsplan

-

Het bevoegd gezag mag niet weigeren om een aanvraag in behandeling te nemen, omdat er geen participatie is geweest.

-

Een omgevingsvergunning kan per definitie alleen worden aangevraagd voor concrete en afgebakende activiteiten. Er wordt beoogd om zoveel mogelijk af te stemmen met aanvrager voordat de formele procedure wordt gestart.

-

Aan de slag!

Te verlenen op grond van binnenplanse beoordelingsregels

Aan de slag!

Niet te verlenen op grond van binnenplanse beoordelingsregels

Te verlenen als voldaan wordt aan ETFAL en instructies / regels van Rijk en Provincie

Wijziging omgevingsplan

Inspraakprocedure, kan participatie niet verplichten

BOPA

Gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarvoor participatie verplicht is.

wijziging Omgevingsplan: - algemene regels; herhaalde toepassing mogelijk - na wijziging OP moet mogelijk nog een omgevingsplan-activiteitvergunning worden verleend Bopa: - eenmalige toestemming om activiteit uit te voeren - is meteen een omgevingsplanactiviteitvergunning

19

Vragen?

20

Interactieve sessie Input ophalen voor de Participatienota

21

Participatieniveau’s MEEBEPALEN

Bij meebepalen gaat het over samen doen en co-creatie. Deelnemers hebben veel invloed op de keuzes die gemaakt worden (het definitieve besluit ligt bij het bevoegd gezag).

MEEWERKEN

Bij meewerken hebben belanghebbenden een actieve rol en zijn ze onderdeel van het gesprek. Deelnemers hebben invloed op het proces, de inhoud en het resultaat.

MEEDENKEN

Bij meedenken kunnen belanghebbenden hun meningen, ideeën en adviezen delen. Er wordt een inventarisatie gemaakt door vragen te stellen en reacties op te halen.

MEEWETEN

Bij meeweten gaat het om informeren. Goede communicatie met de omgeving is de basis van participatie. Kies de passende boodschap, kanaal en middel voor elke doelgroep.

22

Voorbeelden participatievormen • Participatievormen, kanalen en middelen moeten passen bij de beoogde doelgroep • Voorbeelden van participatievormen: • Persoonlijke gesprekken • Burgerberaad • Enquête • Project safari (fysiek met elkaar door projectgebied lopen en kennis delen/ophalen) • Informatieavond (fysiek en/of digitaal)

23

PARTICIPATIELADDER & stakeholders (intern en extern) MEEBEPALEN

BEWONER/ BURGER

BELANGENORGANISATIE

ONDERNEMER

KENNISINSTELLING

REGIONALE OVERHEID

WUR RADBOUD KWR

PROVINCIE GEMEENTE WATERSCHAP

SAMENWERKINGSVERBAND

NGO

BESTUUR/ MANAGEMENT

EIGEN ORGANISATIE

EIGEN COLLEGA’S

CONSORTIUM PROJECTTEAM STICHTING

MEEWERKEN

MEEDENKEN participatie x stakeholder

MEEWETEN

Iedere stakeholder kan op elke trede staan. Dit zal per moment in het proces verschillen. Zo is het voldoende om het bestuur te informeren (meeweten) over het verloop van het project maar moeten zij een besluit maken (meebepalen) op het moment dat het plan voorgelegd wordt. Als duidelijk is wie je stakeholders zijn, is het dus van belang om te bepalen welke stakeholder waar staat en wanneer , welke vorm(en) het participatieproces krijgt en welke middelen en kanalen je in gaat zetten. Participatie is dus per project maatwerk. De checklijst is: ‘wie’, ‘wanneer (fase)’, ‘waar (trede van mee)’, ‘waarover’, ‘vorm’, ‘kanaal’ en ‘middel’. Vergeet daarbij ook vooral jouw interne stakeholders niet (lichtblauw).

24

PARTICIPATIEVORMEN EN -GROEPEN kunnen zowel digitaal als analoog MEEBEPALEN

SAMENWERKINGSVERBAND BRAINSTORM/ BRAINWRITE

MEEWERKEN

WERKGROEP/ COMMISSIE

PERSOONLIJKE GESPREKKEN

MEEDENKEN

CONSORTIUM PROJECTTEAM STICHTING

CREATIEVE SESSIE BOTSPROEF

KLANKBORDGROEP

BIJEENKOMST

PROJECTOVERLEG

ADVIESGROEP

MEEWETEN PROJECT STAND-UP

25

PARTICIPATIE/COMMUNICATIEMIDDELEN EN -KANALEN MEEBEPALEN Doel heiligt de middelen De communicatiemiddelen en kanalen kunnen op verscheidene treden ingezet worden. Een mailtje kan informatief zijn maar kan ook gebruikt worden om input te leveren of zelfs feedback te geven op tekeningen of documenten. Een digitaal platform kan MEEWERKEN meerdere stakeholders tegelijkertijd bedienen, op verschillende fase in het proces en op meerdere treden van ‘mee’.

FYSIEKE OF DIGITALE WERKRUIMTE FYSIEK KAN BESTAAND OF POP-UP

VIDEOCALL SOCIAL MEDIA

MEEDENKEN

FACEBOOK INSTAGRAM TWITTER LINKEDIN YOUTUBE

MAIL LIVESTREAM PRESENTATIE TELEFOON

MEEWETEN

WEBSITE

BRIEF

PERSBERICHT

KAART / TEKENING/ AFBEELDING OPTIONEEL: WAAROP MEN AANPASSINGEN MAG MAKEN

SKYPE ZOOM MS TEAMS

DIGITAAL PARTICIPATIE PLATFORM

AANSLUITEN BIJ BESTAANDE BIJEENKOMSTE/ EVENEMENTEN BIJV. ENQUETETERRAS

REACTIEFORMULIER OF KAART WEES CREATIEF MET DE VORM EN OPMAAK.

ENQUETE ANALOOG OF DIGITAAL

FACEBOOK YOUTUBE

FILM

26

Raadsbesluit Adviesrecht (nov 2022) 5 situaties: • Het nieuw bouwen van meer dan 10 grondgebonden woningen of appartementen binnen de kleine kernen. • Het verbouwen van een bestaand pand naar meer dan 30 appartementen binnen de bebouwde kom. • Het vestigen en / of uitbreiden van een voorziening voor educatieve-, sociale-, medische-, culturele-, levensbeschouwelijke-, sport-, en / of recreatieve doeleinden, buiten de bebouwde kom. • (Bouw)projecten voor uitbreiding van agrarische bedrijven. • De aanleg van bovenlokale weg-, spoor-, water-, parkeer- en bijbehorende groen voorzieningen.

27

Participatieniveau’s toewijzen Vraag: Welke participatieniveau zou je toewijzen aan deze verschillende situaties? (meeweten, meedenken, meewerken en meebeslissen).

Ga naar MENTI.COM en vul de code in: 6346 1396

28

Rol gemeenteraad Open vraag: Wat heeft u nodig om m.b.t. het onderwerp participatie en de veranderende rol van de overheid als raadslid te kunnen blijven functioneren?

Ga naar MENTI.COM en vul de code in: 6346 1396

29

Jongerenparticipatie Aanleiding = vragen en moties: • 26 apr 2022 - Motie “De jeugd heeft de toekomst – jeugdraad of jongerenpanel? • 18 jan 2023 - Raadsinformatiebrief over afhandeling / voortgang motie • 20 jan 2023 - Schriftelijke vragen van VVD en CDA over de raadsinformatiebrief afhandeling Motie “De jeugd heeft de toekomst – jeugdraad of jongerenpanel?”

30

Jongerenparticipatie • Uitgangspunt is dat participatie zorgvuldig wordt ingevuld. Jongeren zijn één van de doelgroepen • Jongerenparticipatie is onderdeel van de participatienota • Waarom speciale focus op jongeren?: • • • • •

Worden vaak onvoldoende betrokken / over het hoofd gezien Inclusiviteit verbetert / verrijkt besluitvorming Boeien en binden van jongeren aan de gemeente en omgeving Versterken deelname maatschappij Ruimte bieden voor de thema’s die zij relevant vinden

• Hoe?: • Jeugdraad is genoemd als mogelijk middel • Adviesgevende functie aan de raad

31

Wat hebben we al gedaan? • Gesprek met experts over jongerenparticipatie • Doelstellingen jongerenparticipatie met Raad/Griffie besproken • Jongeren opgenomen als focusdoelgroep in participatienota • Plan van aanpak jongerenparticipatie wordt opgesteld • Welke rol jeugdraad (vorm/middel) heeft wordt ook onderzocht

32

Planning (voorlopig) • Feedback van raad verwerken in concept participatienota (Q1) • Oriënterende raad Omgevingsvisie (maart) • Oriënterende raad Omgevingsplan (april) • Input voor participatienota

• Raadsvergadering Omgevingsplan (april) • Input voor participatienota

• Participatie met omgeving over participatienota (2023) • Participatienota naar de raad (2023) • Ontwikkeling Participatiehandboek (2023) • Gesprekken participatie in sociaal domein (wordt ingepland)

33