Presentatie GMR

“Benen op tafel” met de Raad over de GMR A-N

04 juni 2024

INLEIDING •

Raadswerkgroep Verbonden Partijen; meer (be-)grip.

•

Informeel overleg & Raadsrapporteurs

•

5 prioritaire samenwerkingsverbanden (MGR-SD, VGGM, ODRA, Connectie, MGR)

•

Groene Metropool Regio A-N: 1e pilot

•

Aanstaande besluitvorming: • • •

•

Technische aanpassingen GR MGR Jaarstukken 2023 + notitie Meerwaarde GMR voor Rheden Regionale Agenda 2025-2028 (incl begroting)

Doel: vrije gedachtenuitwisseling, a-politiek over GMR

Regionale samenwerking GMR • • • •

18-1 gemeenten, 800.000 inwoners - 1 miljoen Grote, complexe maatschappelijke opgave op Wonen, Werk, Energie, Mobiliteit, Natuur (incl water). In balans en in samenhang. Complexe ruimtelijke puzzel. 60.000 woningen + 3.000 ha natuur.

• • • •

De samenwerking = Strategisch, toekomstgericht Hoofddoel = Brede Welvaart Sterke regio, sterke gemeenten Samenwerking met Economic Board, Foodvalley, Provincie, waterschappen, en maatschappelijke partners.

• •

Novex, Foodvalley, Economic Board, Provincie, Rijk Schaalvergroting, beschikbare kennis en personeel

Inter-bestuurlijke uitlijning

Hoofdlijnen per opgave 1. Groene Groei 2. Circulaire regio 3. Verbonden Regio 4. Productieve Regio - Voorbeeld Haveland

5. Ontspannen Regio - Voorbeeld Soerens Beekdal

1. Groene Groeiregio

Wonen in balans: versnellen woningbouw (Woondeal 2.0)

•

•

Belang voor Rheden • Verplichte programma’s worden opgepakt (Woondeal, Afsprakenkader aandachtsgroepen, Huisvestingsverordening) • Knelpunten vertraging woningbouw aanpakken • Kennis/onderzoek • Sterke lobby richting Rijk/provincie Opbrengst voor Rheden • Subsidies (WBI, flexwonen), advies flexpool, kennisdelen • Woningmarktonderzoek en –monitor, hvv • Afspraken sociale huur en evenwichtige verdeling aandachtsgroepen • Lobby netcongestie, stikstof, ambtelijke capaciteit, betaalbaar bouwen, vitale wijken, woningdelen

Rhedense speerpunten komende 4 jaar • • • • •

Betaalbare woningbouw Aanpak knelpunten vertraging woningbouw Vitale wijken Evenwichtige verdeling aandachtsgroepen Circulair/conceptueel bouwen

6

2. Circulaire regio

• Opstellen RES (Regionaal energie strategie) • Ontwikkelen van collectieve Warmtenetten • Oplossing zoeken voor Netcongestie • Verdeling energiebronnen in de regio • Kennisdeling nieuwe Wetgeving • Uitwisseling Juridische kaders • Opstellen Warmte/energievisies 7

3. Verbonden Regio

Bereikbare regio, duurzame mobiliteit

•

•

Belang voor Rheden • Bereikbaar houden kernen in de gemeente • Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten • Beter zicht op mobiliteitsdata • Gebiedsgerichte corridors • Sterke lobby richting Rijk/provincie Opbrengst voor Rheden • Subsidies op het vlak van verkeersveiligheid en fiets • Invloed op regionale mobiliteitsprogramma’s

Rhedense speerpunten komende 4 jaar • Verduurzaming mobiliteit • Beter netwerk doorfietsroutes • Behouden en versterken OV

8

4. Productieve Regio •

Stimuleren ondernemerschap in het mkb

•

Human Capital: onderwijs en arbeidsmarkt

•

Doorontwikkeling van (inter)nationale clusters

•

Versterking van duurzame logistiek

•

Toekomstbestendige werklocaties • Regionaal Programma Werklocaties (RPW)

Opbrengst voor Rheden • Regionaal koopstroomonderzoek •

Grotere netwerk voor onderwijs en ondernemers

•

Betere ontsluiting financieringslandschap voor het MKB

•

Subsidiemogelijkheden voor digitalisering binnen de bedrijfsvoering

•

Middelen vanuit regiodeal om aan de slag te gaan met circulariteit op bedrijventerreinen

5. Ontspannen Regio + 60.000 Woningen erbij in de regio Arnhem Nijmegen tot 2040! Dat betekent: • Meer recreatie door (nieuwe) inwoners • Nodig: SPREIDING! • Meer en nieuw recreatief gebied & mogelijkheden Enkele voorbeelden

maandelijks

verstedelijking

maandelijks

dagelijks, ommetje in & langs het groen De inwoner: Gezond en algemeen welzijn De natuur: Behoud en meer De landbouw: Multifunctioneel Combinatie met recreatie

dagelijks & wekelijks

wekelijks

Gerealiseerd via GMR-opgaven:

dagelijks

• Verhaallijnen! Voor verleiding inwoners en andere recreanten…… • Regionale afspraak marketing en promotie • Niet alleen het groen en blauw, maar samen met R&T • Wandelnetwerk regionaal -> Relatie: Masterplan Veluwezoom

wekelijks

wekelijks & maandelijks Dagelijks & wekelijks

Uitvoeringsagenda GBR & VLGG Uitvoeringsagenda Groenblauw Raamwerk • Themagerichte aanpak

Onderzoek en kennisontwikkeling, Strategie, Instrumenten en Financiering

•

Gebiedsgerichte aanpak Rheden in deelgebied Veluwezoom Koploperproject herstel beek- en watersysteem - Soerens Beekdal - Watersysteem ‘kreukelzone’ (ArnhemDieren)

Relatie Programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG)

Rheden

Sterke lobby vanuit GMR richting Provincie en Rijk voor financiering

Lobbyagenda in ontwikkeling Transformatie Haveland

GMR

Krachtige wijken Verdeling Aandachtsgroepen

Spreiding en aanbod recreatie & toerisme

Natuurontwikkeling en beekherstel

Energietransitie

Rheden

Financiële context •

Rheden begroting – Verbonden Partijen – GMR • • •

Begroting Rheden 2024: ca M€ 150. Structureel tekort: ca M€ 13. Uitgaven Verbonden Partijen: ca M€ 25 Bijdrage aan Groene Metropool (2025): € 439.000 (0,29%)

•

Ontwikkeling jaarrekeningen GMR (2021/2022/2023)

•

Opbouw bijdrage aan GMR

•

Geld met geld realiseren

•

Sturing Rijk door programma’s en spuks.

• •

• • •

3 jaar op rij een gering positief exploitatiesaldo Saldo terug naar gemeenten (2023 Rheden ca €17.000)

Deelname aan GR Deelname aan opgaven TEB ca

€ 121.000 € 270.000 € 45.000

SWOT Rheden: - Opgesloten tussen Bos en Rivier - Natuur is kwetsbaar en moet versterkt worden - Drinkwatervoorziening moet beschermd worden - Sociaal economische kwetsbaarheden

Rheden: - Niet geschikt voor grootschalige energie-opwek - Niet geschikt voor industriële activiteiten - Niet geschikt voor zware transporten door kernen (spoor) - Zeer geschikt om te wonen (AAA) - In potentie zeer geschikt voor recreatie en toerisme

Regionale Agenda 2025-2028 • • •

18-1 gemeenten Afspraak voor 4 jaar Ca 5% uitgavenstijging in 2025 tov 2024

•

Marginale wijzigingen in de opgaven • •

•

Krachtige kernen, HRM Netcongestie, VLGG

Van ambities naar uitvoeringsprogramma’s

Regionale Agenda 2025-2028 

Groene groeiregio (verbinden van ruimtelijke opgaven en woningbouw) • • • • •



Circulaire regio (circulariteit, duurzaamheid, klimaat en energie). • • • •



Speerpunt voorzieningen en infrastructuur Speerpunt duurzame mobiliteit en gedrag

Productieve regio (economie en arbeidsmarkt) • • •



Speerpunt grondstoffen en ketens Speerpunt circulaire bouw en infra Speerpunt water en klimaatadaptatie Speerpunt energietransitie

Verbonden regio (mobiliteit en bereikbaarheid) • •



Speerpunt continuïteit en versnelling van de bouwproductie Speerpunt betaalbare woningen voor lage en middeninkomens Speerpunt voldoende huisvesting voor aandachtsgroepen Speerpunt klimaatadaptieve, conceptuele en circulaire woningbouw Speerpunt wijk- en dorpsgericht werken (leefbare wijken)

Speerpunt toekomstbestendige werklocaties Speerpunt verbeteren van de dienstverlening aan het mkb Speerpunt slimmere en schonere logistiek

Ontspannen regio (leefbaarheid, natuur en landschap, cultuur en erfgoed) • • •

Speerpunt groen-blauw raamwerk en landelijk gebied Speerpunt recreatie en toerisme Speerpunt cultuur