Presentatie Gemeente Rheden

De wolf & (preventie)maatregelen Gemeente Rheden / 6 mei 2025

Programma 20:15 uur Wolvencommissie Gelderland Jan Markink, voorzitter Beleid en bestuursrollen Stefan Essink, Provincie Gelderland Schadepreventie en subsidie Johan Wesselink, wolvenconsulent Incidenten en probleemwolven Erik Koffeman, lid commissie en secretaris FBE In gesprek / vragen / discussie 21:45 uur 2

Wolvencommissie Gelderland Wolvencommissie adviseert GS over: ▪ Vanaf 1 juli 2024 nieuwe voorzitter en uitbreiding leden en taken ▪ Preventieve maatregelen om schade door de wolf bij gehouden dieren te voorkomen ▪ Inwonersparticipatie gericht op leren omgaan met wolven ▪ Ingrijpen bij probleemsituaties met wolven (wolvenbeheer)

Speerpunten Preventieplan commissie is blauwdruk subsidieregeling ● Wolvenconsulenten geven maatwerk advies ● Vanaf april 2024 kunnen álle Gelderse houders van weidedieren subsidie voor ww-rasters aanvragen ● Advies subsidieregeling Kuddebeschermingshonden ● Advies Demo-opstelling Aeres MBO Barneveld ● Dragen bij aan informatiebijeenkomsten / webinars ● Rondetafelbijeenkomsten Ermelo, Renkum, … ● Advies Pilot Team Veebescherming ● Beheervergoedingen, vergoeding arbeid ● Onderhoud /vervanging en maximering bijdrage ●

Vragen? 6

Inzet Gelderland op het wolvendossier

Stefan Essink Projectleider wolf en faunabeheer

Rol van de provincie • Natuurbeleid inclusief wolvenbeleid • Monitoring

• Tegemoetkoming in de schade • Bijdrage aan preventie – 3 miljoen euro wolfwerende rasters • Bevoegd gezag bij ingrijpen Omgevingswet

• Communicatie

Provincie Gelderland | 6/5/25

9

Samenwerking • Provincies in IPO + LVVN • Gemeenten/burgemeesters

• Internationaal, Benelux+ • Adviseurs/uitvoerders: – Preventie: Wolvencommissie Gelderland – Ingrijpen: FBE Gelderland – Monitoring, onderzoek en tegemoetkoming: BIJ12

Provincie Gelderland | 6/5/25

10

Ontwikkelingen

Provincie Gelderland | 6/5/25

11

Schade door de wolf in Nederland

Schade door de wolf in Nederland

708 x 374 x

1595 x 616 x

scha(a)pen in NL scha(a)pen in GLD

scha(a)pen in NL scha(a)pen in GLD

Grenzen aan de wolf in Gelderland Inhoud wolvenbeleid

• Uitwerking aangenomen moties • 3 P’s: Preventie, Probleemwolven, Populatiebeheer

=>Preventie: advies wolvencommissie =>Probleemwolven: op basis definitie Duitsland =>Populatiebeheer: Europese ontwikkelingen

Provincie Gelderland | 6/5/25

15

Wat speelt er verder nog en waar zetten we op in? • IPO Wolvenplan 2025 – Preventieve maatregelen – Tegemoetkoming faunaschade – Interventierichtlijnen • Landelijke Aanpak Wolven 2025 – Aan de hand van set actiepunten (TVB, INC, SVI) – Definitie probleemwolf – Interventierichtlijnen • Beschermde status wolf – Bern Conventie (3 december jl.) – Habitatrichtlijn (16 april: meerderheid lidstaten stemde in) – Nationale wetgeving (Omgevingswet) Provincie Gelderland | 6/5/25

16

Vragen?

Provincie Gelderland | 6/5/25

18

Johan Wesselink 19

Aanvallen wolf in de gemeente Rheden Datum melding

Locatie aanval

24-10-2024 De Steeg 16-4-2022 De Steeg 1-3-2022 Dieren

Prooidier Scha(a)p(en) Scha(a)p(en) Scha(a)p(en)

Totaal dode slachtoffers 4 1 2

Voldoet aan adviesnorm Nee Nee Nee

Weerbaarheid

Zo komt een wolf in het weiland: • onderdoor kruipen of graven • doorheen gaan • overheen klimmen Een wolf heeft minder de neiging om te springen

23

BIJ12 norm elektrische bescherming: • onderste draad 20 cm boven grond • afstand tussen onderste draden 20 cm • hoogte 120 cm • spanning > 4500 V 24

26

Gemeente aan zet Vergunningverlening voor het nemen van preventieve maatregelen: ▪

Wolfwerende rasters (tot 100 cm vergunningsvrij)

▪

Tijdelijke of permanente (nacht) verblijven voor vee

▪

Legeskosten

▪

Gemeente ook TBO

Kijk naar ruimtelijke / landschappelijke inpassing preventieve maatregelen en stem uitvoeringsaspecten intern af 27

Subsidies wolfwerende maatregelen

Vaste afrastering:

eenmalig € 570 variabele kosten: € 3,40 per strekkende meter plafondbedrag schapen en geiten: € 114 per dier plafondbedrag paarden, ezels en pony’s: € 680 per dier

Verplaatsbare afrastering: € 34 per dier

Vergoeding autowinder draadoprolsysteem: € 4.500 Aanvrager betreft de eigenaar of een pensionstalhouder. De subsidie bedraagt in Gelderland maximaal € 20.000 per aanvrager.

Kijk op schade en overlast

Maak werk van wolfwerende maatregelen! Vraag advies aan een wolvenconsulent 30

Erik Koffeman 31

Belangrijkste wettelijke kaders ▪

De wolf is aangewezen als strikt beschermde diersoort in verdrag van Bern en in bijlage II en IV Habitatrichtlijn.

▪

In NL is het opzettelijk doden, vangen of verstoren/ verjagen van wolven verboden en strafbaar op grond van de Wet natuurbescherming, tenzij dit is toegestaan, bijv. vanwege een vrijstelling of ontheffing

▪

Een vrijstelling kan mogelijk gelden op basis van een provinciale verordening. Is dat niet het geval dan kan wellicht een ontheffing aangevraagd worden. Criteria zijn: o Geen ‘andere bevredigende oplossing’ mogelijk o Sprake van een bij de wet genoemd belang o Gunstige staat van instandhouding van de soort 34

Bevoegdheden en mandatering (1/2) Provincies zijn bevoegd gezag voor het verlenen van vrijstelling of ontheffing t.a.v. beheermaatregelen. Lokale overheden komen in beeld bij maatschappelijke onrust als gevolg van bijv. de aanwezigheid van wolven, aanvallen van wolven op landbouwhuisdieren of agressief gedrag van wolven richten mensen of huisdieren ➢

acties of maatregelen zoals het organiseren van een informatiebijeenkomst tot het nemen van maatregelen op grond van Gemeentewet, Wet openbare manifestaties of Algemene Plaatselijke Verordening 35

Bevoegdheden en mandatering (2/2) Lokale overheden komen in beeld bij acuut gevaarlijke situaties als gevolg van agressief gedrag van wolven richting mensen of huisdieren. De politie heeft een taak bij uitvoering van maatregelen die de provincie dan wel de burgemeester neemt (acuut gevaar of een melding van een aangetroffen (aangereden) dode of gewonde wolf) Bespreek ‘in de koude fase’, dus vóór er in de gemeente concreet een situatie is met een wolf, met de politie hoe politie en gemeente handelen 36

Interventierichtlijnen (1/2) In de Interventierichtlijnen – interprovinciaal wolvenplan van 2025 zijn de geactualiseerde richtlijnen voor probleemsituaties en probleemwolven opgenomen voor ▪

situatie wolf-mens

▪

situatie wolf-hond

▪

richtlijn wolf-vee

37

Interventierichtlijnen (2/2) Voor situaties wolf-mens, wolf-hond en wolf-vee staat beschreven bij welk gedrag van de wolf welke maatregel genomen dient te worden, wie dit dient te doen en of al of niet een toestemmingsbesluit (vrijstelling of ontheffing) nodig is In het bijzondere geval van een probleemwolf én acuut gevaar (in wolf-mens situatie) en in geval van probleemwolf bij wolf-hond situatie, mag de wolf op last van de burgemeester (op basis van de Gemeentewet), zonder toestemmingsbesluit gedood worden

38

Advies ▪

werk als provincie en lokale overheid samen rond concrete situaties met wolven. Gedeputeerde en burgemeester sámen hebben alle bevoegdheden om adequaat te handelen

▪

handelingsperspectief voor burgemeesters

▪

maak draaiboeken

39

Vragen? 40

wolvencommissie@gelderland.nl Veel informatie is te vinden op www.bij12.nl/wolf www.gelderland.nl/wolvencommissie