OES - incl. bijlagen
Tekst van het document
• •
Risico op verstoring van archeologische waarden door aanleg van nieuwe woningen (met name in onbebouwde gebieden). Risico op meer stikstofdepositie en daarmee verslechtering van N2000-gebieden door meer verkeer vanwege nieuwe woningen. Risico op verstoring van biodiversiteit door woningbouw op locaties met hoge soortendiversiteit
• • • • •
•
•
• •
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijke gebied De IJssel wordt gezien als een natuurlijke en recreatieve rivier, waarbij ruimte wordt gegeven aan hoogwater en dynamiek in de uiterwaarden. Er is aandacht voor waterberging én retentie bij droogte. In het buitengebied is ruimte voor kleinschalige woonvormen en activiteiten die zelfredzaamheid bevorderen, zoals mantelzorgwoningen, lokale energie en voedselproductie. Landbouw blijft belangrijk, met nadruk op biodiversiteit, circulariteit en natuurinclusieve werkwijzen die passen bij een gezond water- en bodemsysteem.
•
Kans op versterken van biodiversiteit door ontstening van de oevers van de IJssel en het creëren van natuurvriendelijke oevers
• •
Kans op minder hittestress, wateroverlast, droogte en meer groen in de dorpen door groen-blauwe dooradering in de dorpen en het terugbrengen van oude waterlopen. Kans op verbetering oppervlaktewaterkwaliteit door het terugbrengen van oude waterlopen is er meer ruimte voor waterberging en mogelijk minder belasting op het riool, waardoor er minder vaak overgestort plaatsvindt Voor grondwater is er enerzijds een kans op hogere grondwaterstanden door het terugbrengen van waterlopen en vasthouden/infiltreren van water (op stuwwal), anderzijds is er een risico op het uitspoelen van verontreinigingen in het grondwater.
Kans op meer duurzame energieopwekking en veerkracht van wijken door energie-coörperaties in ieder dorp en meer duurzame woningen door inzet op zonnecollectoren en WKO’s. Kans op meer veerkrachtige wijken door voorrang voor energietransitie in kwetsbare wijken (aanpakken energiearmoede, bestaanszekerheid en kansengelijkheid). Risico op verstoring van de bodemkwaliteit en ontplofbare oorlofsresten door aanleg van nieuwe kabels, WKO-systemen, etc. voor duurzame opwekking Risico op verontreiniging van grondwater en oppervlaktewater als gevolg van open WKO-systemen.
Kans op economische impuls door meer (circulaire) bedrijvigheid, meer kleinschalige winkels in dorpen en een verbeterde balans in vraag en aanbod van werklocaties. Kans op verbetering sociale veiligheid en ontmoeten door het creëren van woon-werkgebieden en levendigheid in dorpen. Enerzijds risico op verstoring van biodiversiteit en daarmee groen in dorpen door intensivering van bedrijventerreinen, anderzijds is er wel aandacht voor vergroening op bedrijventerreinen wat kan leiden tot het ontstaan van nieuwe leefgebieden voor soorten. Enerzijds kans voor beschikbaarheid van voorzieningen door focus op voorzieningen in kernen, anderzijds risico vanwege mogelijke afname van voorzieningen in kleine dorpen. Risico op meer geluidhinder en verslechtering luchtkwaliteit door toename verkeer als gevolg van intensivering bedrijvigheid
Kans op betere balans woningbouwaanbod en –behoefte en toename percentage duurzame woningen door nieuwbouw. Kans op meer gemeenschapsgevoel in de dorpskernen en meer sociale veiligheid door focus op voorzieningen voor jong en oud. Kans op betere toegankelijkheid openbare ruimte, openbaar vervoer en stations door versterkte OV-knooppunten. Kans voor beweegvriendelijke leefomgeving door voldoende aanbod sportplekken en beter fiets- en wandelnetwerk. Enerzijds kans om bij grootschalige wijkvernieuwing meer groen en klimaatadaptieve maatregelen te treffen. Anderzijds risico op meer hittestress en wateroverlast door meer verharding als gevolg van woningbouwontwikkeling. Enerzijds kans op verbetering van de verkeersveiligheid door inzet op fietsen, wandelen en STOMP. Anderzijds risico op meer verkeer door woningbouwontwikkeling en daarmee verslechtering van verkeersveiligheid. Risico’s op trillinghinder door woningbouw nabij spoor en externe veiligheidsrisico’s door woningbouw in PRrisicocontour, aandachtgebied en/of nabij ontplofbare oorlogsresten. Risico op meer geluidhinder, slechtere luchtkwaliteit en doorstromingsproblemen op hoofdverkeerswegen als gevolg van meer verkeer door woningbouwontwikkeling Risico op verstoring bodemkwaliteit bij woningbouwontwikkeling
Kans op toename van kleinschalige recreatieve verblijfslocaties op agrarische percelen Kans op een ander verdienmodel voor agrarische bedrijven door toestaan van nevenfuncties
De effecten van voorkeursscenario ‘Natuurlijk Rheden’
Conclusie en aanbevelingen voor aanscherping van de Omgevingsvisie • • • •
De kernwaarde dorpen met eigen identiteit wordt mogelijk versterkt met dit scenario, er is sprake van enkel kansen. Aan de kernwaarden rijke cultuurhistorie wordt afbreuk gedaan doordat er enkel risico’s op negatieve effecten zijn door energietransitie en woningbouw. Voor de omgevingsthema’s ruimte voor klimaatadaptatie, ruimte voor energietransitie en economisch bloeipotentieel zijn er per saldo meer kansen dan risico’s voor alle aspecten. De omgevingsthema’s sterke en gezonde dorpen en toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied laten een wisselend beeld zien. Hier zijn zowel per saldo meer kansen als risico’s als vice versa. Dit wisselt per omgevingsaspect.
De gemeente kan risico’s wegnemen door randvoorwaarden op te nemen: • Bij woningbouwontwikkeling en ontwikkeling van bedrijventerreinen nadenken over andere mogelijkheden voor transport. Autogebruik kan verminderd worden met bijvoorbeeld autoluwe zones, lagere parkeernormen, opties voor deelauto’s, om zo de effecten van meer autogebruik weg te nemen. De meeste risico’s komen door een toename van verkeer, bijv. door meer bedrijvigheid en meer woningen. Dit heeft negatieve effecten op (geluidhinder, luchtkwaliteit, N2000-gebieden (door meer stikstofdepositie), doorstroming op hoofdverkeerswegen. • Bij afweging van locaties voor energie-infrastructuur, bedrijven en woningbouw rekening houden met aanwezige waarden in de bodem zoals archeologie.
Ontwikkeling knel- en aandachtspunten • • • • • •
Het aspect grondwater is in de huidige situatie een knelpunt, het voorkeursscenario leidt per saldo tot meer risico’s dan kansen waardoor er sprake is van een verslechterende trend. De aspecten hittestress, duurzame energieopwekking, duurzame woningen, groen in dorpen, recreatieve verblijfslocaties, woningaanbod en behoefte, oppervlaktewater en agrarische bedrijven zijn in de huidige situatie een knelpunt en laten per saldo meer kansen zijn. Hiermee is er sprake van een verbeterende trend. De aspecten geluidhinder en luchtkwaliteit zijn in de huidige situatie een aandachtspunt en laten per saldo meer risico’s dan kansen zien. Er is sprake van een verslechterende trend waarmee deze aspecten een knelpunt kunnen worden bij uitvoering van het beleid uit dit scenario. De aspecten beschikbaarheid voorzieningen, verkeersveiligheid, hoofdverkeerswegen en landgoederen zijn in de huidige situatie respectievelijk een knelpunt en aandachtspunt en laten per saldo een gelijk aantal risico’s en kansen zien. Er is sprake van een gelijkblijvende trend waarmee het een knelpunt kan worden bij uitvoering van het beleid, onder invloed van algemene trends Het aspect bodemkwaliteit is in de huidige situatie een aandachtspunt, er zijn in het voorkeursscenario meer risico’s dan kansen waardoor er sprake is van een verslechterende trend, indien dit niet gemitigeerd wordt kan het een knelpunt worden.
De aspecten dorpskernen, vraag- en aanbod werklocaties, ontmoeten, wateroverlast, beweegvriendelijke leefomgeving, veerkrachtige wijken en stations zijn in de huidige situatie een aandachtspunt, hiervoor geldt dat er per saldo meer kansen zijn en er sprake is van een verbeterende trend.
Totaaloverzicht effecten scenario’s en voorkeursscenario Hieronder is per beleidsuitspraak een overzicht gegeven van de effecten bij de verschillende scenario’s en van het voorkeursscenario. Er is een vergelijking gemaakt tussen het voorkeursscenario en de eerder beoordeelde scenario’s, daarbij is specifiek aangegeven welke maatregelen de gemeente nog kan nemen om risico’s te verminderen of kansen te vergroten. Ruimte voor klimaatadaptatie Ondernemend Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s
Flexibel Rheden
4
3
Groen Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 0,5
1,5
Geworteld Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 7,5
3,5
Totaal aantal kansen en risico’s
Natuurlijk Rheden
1
5
Totaal aantal kansen en risico’s
9
1
Wat valt er op? • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden laat veel meer kansen zien dan risico’s • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden heeft meer kansen en minder risico’s dan de andere scenario’s. De gemeente heeft resultaten van de scenariobeoordeling meegenomen om de kansen verder te benutten en risico’s te verminderen.
Ruimte voor energietransitie Ondernemend Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s
1
Flexibel Rheden
5
Groen Rheden
2
Totaal aantal kansen en risico’s
8
Totaal aantal kansen en risico’s
Geworteld Rheden
3
5
Totaal aantal kansen en risico’s
Natuurlijk Rheden
8
2
Totaal aantal kansen en risico’s
3
5
Wat valt er op? • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden laat minder kansen zien dan risico’s. De aanbeveling is om goed te kijken naar de genoemde risico’s en deze met mitigerende maatregelen aan te pakken of hier passende (locatie)keuzes in te maken. De belangrijkste keuze hierin is de locatiekeuze voor ontwikkelingen i.r.t. archeologisch waardevolle gebieden en ontplofbare oorlogsresten en het gebruik van open WKO-systemen (de keuze open of gesloten is nog niet concreet benoemd).
Economisch bloeipotentieel Ondernemend Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s
5
Flexibel Rheden
15
Groen Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 2,5
0,5
Geworteld Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 12
2
Natuurlijk Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 11,5 2,5
Totaal aantal kansen en risico’s
4
7
Wat valt er op? • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden laat minder kansen en meer risico’s zien dan de scenario’s Groen Rheden en Geworteld Rheden. Het grootste verschil zit in de focus op intensivering van bedrijventerreinen, dit brengt risico’s met zich mee. Het advies is om te kijken op welke manier er randvoorwaarden geformuleerd kunnen worden in de omgevingsvisie om risico’s te mitigeren (bijvoorbeeld risico’s op meer verkeer door meer bedrijvigheid). Dit kan ook in een vervolgprogramma zijn.
Sterke en gezonde dorpen Ondernemend Rheden
Flexibel Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 9,5 10,5
Groen Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 2,5
7,5
Geworteld Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 8,5
9,5
Natuurlijk Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 2,5
2,5
Totaal aantal kansen en risico’s 13
12
Wat valt er op? • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden laat veel meer kansen zien dan de andere scenario’s maar ook veel meer risico’s. Risico’s kunnen gemitigeerd worden door concreter op te nemen hoe omgegaan wordt met groen bij nieuwbouw (bijvoorbeeld met een groennorm). Door specifieke locaties aan te wijzen voor nieuwbouw kunnen eventuele risico’s voor o.a. externe veiligheid en ontplofbare oorlogsresten beter ingeschat worden. Tenslotte kan de gemeente nadenken over verkeersontsluiting bij nieuwbouwplannen.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Ondernemend Rheden
Totaal aantal kansen en risico’s 5,5
Flexibel Rheden
3,5
Totaal aantal kansen en risico’s
Groen Rheden
2
9
Totaal aantal kansen en risico’s
Geworteld Rheden
7
0
Totaal aantal kansen en risico’s
Natuurlijk Rheden
1
0
Totaal aantal kansen en risico’s
3
Wat valt er op? • Het voorkeursscenario Natuurlijk Rheden laat alleen kansen zien en geen risico’s. Een klein deel van het landelijk gebied is agrarisch terrein. Hier gaat het beleid niet specifiek op in. De gemeente zou dit verder kunnen aanscherpen, bijvoorbeeld door in te zetten op kringlooplandbouw.
0
Past het voorkeursscenario in de beschikbare ruimte? Voor het voorkeursscenario zijn er botsproeven uitgevoerd. Hierbij is beoordeeld of de losse beleidsuitspraken naast elkaar in de ruimte passen. In sommige gevallen zijn ontwikkelingen tegenstrijdig en in sommige gevallen kan het elkaar versterken. De resultaten van de botsproeven zijn hieronder te zien. Hieruit blijkt dat er geen ontwikkelingen zijn die niet naast elkaar kunnen bestaan. Wel zijn er voor twee uitspraken zowel kansen als risico’s . Dit heeft te maken met de voorgenomen ontwikkelingen die binnen de bestaande bebouwing plaats moeten vinden. De vraag is of er genoeg ruimte is om deze ontwikkelingen beide (geheel) uit te voeren. Toelichting kleuren Kans op versterking (synergie) Risico op strijdigheid, ontwikkelingen kunnen niet naast elkaar bestaan Zowel kans op versterking als risico op strijdigheid Geen effect
Beleidsuitspraken
Ruimte voor klimaatadaptatie
Ruimte voor energietransitie
Economisch bloeipotentieel
Sterke en gezonde dorpen
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Ruimte voor klimaatadaptatie Ruimte voor energietransitie Economisch bloeipotentieel Sterke en gezonde dorpen Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Beargumentatie botsproeven Ruimte voor energietransitie
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Economisch bloeipotentieel
Uitspraak gericht op versterking van groenstructuren in de openbare ruimte en uitspraak gericht op versterking van groen en klimaatadaptatie op bedrijventerreinen kan elkaar versterken
Sterke en gezonde dorpen
Beide uitspraken zijn gericht op ruimtegebruik binnen de bestaande dorpen en kernen. Vraag is hoeveel ruimte nieuwe woningbouw nodig heeft, en of dit dezelfde ruimte is die nodig is voor vergroening. Dit is beoordeeld als potentiële tegenstrijdigheid. Vergroening van de openbare ruimte kan wel bijdragen aan gezond wonen en is niet per definitie tegenstrijdig maar juist versterkend.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Economisch bloeipotentieel
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Sterke en gezonde dorpen
Verduurzaming van de bebouwde omgeving kan zorgen voor versnelling van de integrale wijkaanpak waarbij kwetsbare wijken profijt hebben van de verduurzaming.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Sterke en gezonde dorpen
Beide uitspraken zijn gericht op ruimtegebruik binnen de bestaande dorpen en kernen. Vraag is hoeveel ruimte nieuwe woningbouw nodig heeft, en of dit dezelfde ruimte is die nodig is voor winkels/bedrijvigheid. Dit is beoordeeld als potentiële tegenstrijdigheid. Onduidelijk is of er ook woningen in de buurt van (zwaardere) industrie komen (m.b.t. geluidcontouren). Nieuw aanbod van winkels kan zorgen voor ontmoetingsplekken, wat mogelijkheden sociale cohesie versterkt.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Geen versterkingen/geen tegenstrijdigheden, kan naast elkaar bestaan (heeft geen conflicterend ruimtegebruik)
Ruimte voor klimaatadaptatie
Ruimte voor energietransitie
Economisch bloeipotentieel
Sterke en gezonde dorpen
Bijlagen
Omgevingsaspecten Sterke en gezonde steden en regio's
Verkeersveiligheid
Beweegvriendelijke leefomgeving
Toegankelijkheid openbare ruimte
Groen in de dorpen
Beschikbaarheid voorzieningen
Ontmoeten
Woningaanbod en woningbehoefte
Veerkrachtige wijken
Fiets- en wandelvriendelijkheid
Openbaar vervoer
Hoofdverkeerswegen
Stations
Bodem
Grondwater
Oppervlaktewater
Agrarische waarden
Landgoederen
Agrarische bedrijven
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Sociale veiligheid
↗
Ontplofbare oorlogsresten
=
Externe veiligheid
↗
Trillingen
↗
Luchtkwaliteit
=
Geluidhinder
↘
Dagrecreatieve voorzieningen
↗
Recreatieve verbindingen
Dorpskernen
=
Recreatieve verblijflocaties
Vraag en aanbod werklocaties
=
Circulariteit
Duurzame en slimme mobiliteit
Duurzaam economisch groeipotentieel
Duurzame woningen
=
Ruimte voor energietransitie
Duurzame energieopwekking
=
Droogte
Ruimte voor klimaatadaptatie
Wateroverlast
Biodiversiteit
Natura 2000 Veluwe en Ijsselvallei
Fraaie natuur en landschappen
Landschappelijke waarden
Cultuurlandschap
Cultuurhistorie
Archeologie
Ruimtelijke kwaliteit
Dorpen met eigen identiteit
Rijke cultuurhistorie
Hittestress
Kernwaarden
OES Omgevingsvisie gemeente Rheden Effectbeoordeling scenario 1
↗
=
↘
↗
=
=
↘
=
=
↗
=
=
=
=
↗
↗
↗
=
=
Huidige situatie Autonome ontwikkeling #
Thema
↘
Beleidsuitspraak
Gemeentebreed Vooruitkijkend inrichten van grootschalige maatregelen zoals verhogen van dijken of aanleg van retentiegebied staat centraal. Met technologische maatregelen blijven de dorpen en de noodzakelijke verbindende wegen beschikbaar voor verkeer bij extreme omstandigheden. Onder andere de dorpenroute en de snelweg (A348) aangepast aan de veranderende klimaatomstandigheden. De barrièrewerking van de snelweg en de spoordijk wordt doorbroken om te veel aan water van de Veluwe snel af te voeren naar opvang in de uiterwaarden.
1
Ruimte voor Klimaatadaptatie
Velp, Rheden en Dieren Wijken zijn veilig voor overstromingen door technische maatregelen zoals opvangkratten in de bodem of bouwen op palen. Daarmee kan er op plekken worden gebouwd die anders niet bebouwd hadden kunnen worden. Overlast gevend regenwater wordt zo snel mogelijk afgevoerd naar retentiegebieden in de uiterwaarden: hiermee wordt in tijden van droogte ook het groen in de dorpen voorzien van voldoende water.
3
-4
1
-5
5
-15
9,5
-10,5
5,5
-3,5
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren Woningen zijn veilig voor overstromingen door technische maatregelen zoals opvangkratten in de bodem of bouwen op palen. Daarmee kan er op plekken worden gebouwd die anders niet bebouwd hadden kunnen worden. Landelijk gebied Grootschalige maatregelen zoals sterke, smalle en hoge dijken langs de IJssel, zoetwaterretentiegebied en waterberging bij hoog water vragen ruimte in de uiterwaarden. Ook in overstromingsgebieden buiten de dorpsgrenzen kunnen nieuwe woningen worden toegevoegd. Gemeentebreed Grootschalige opwek van hernieuwbare energie staat centraal. De energietransitie wordt gedomineerd door grootschalige nationale en internationale projecten voor hernieuwbare energie. Daar is in de gemeente Rheden geen plek voor. Hierdoor is Rheden afhankelijk van energie vanuit andere gebieden (Nederland of anders) en is het belangrijk om Rheden goed met de grootschalige energienetwerken te verbinden.
2
Ruimte voor Energietransitie
Velp, Rheden en Dieren Door schaarste aan grondstoffen worden bedrijven gedwongen om te recyclen en gebruik te maken van hernieuwbare grondstoffen. Bedrijventerreinen hebben hier meer ruimte voor nodig en een deel van de bedrijventerreinen zal transformeren tot recycle-terreinen. Bedrijven worden gestimuleerd duurzame keuzes te maken door de rijksoverheid, dat betekent dat deze bedrijven op bedrijventerreinen de ontwikkelruimte moeten krijgen voor deze duurzame keuzes. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen moeten optimaal verbonden zijn met energienetwerken. Landelijk gebied Voor kleinschalige opwek van kernenergie (kleine modulaire reactoren) is mogelijk ruimte, bijvoorbeeld op een plek in de uiterwaarden langs de IJssel. Gemeentebreed Slimme energienetwerken en infrastructuur staan centraal waardoor onze lokaal gevestigde bedrijven door innovatie kunnen concurreren met de wereldhandel.
3
Duurzaam economisch groeipotentieel
Velp, Rheden en Dieren Het ruimtebeslag van bedrijventerreinen neemt met 40 procent toe om plaats te bieden aan nieuwe, duurzame industrieën en technologieën. Internationale samenwerking is essentieel voor nieuwe innovaties en daarvoor is ruimte nodig voor ontwikkeling: bedrijventerreinen worden groter en worden goed ontsloten vanaf de OVknooppunten en snelwegen voor het versterken van (inter)nationale connecties. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren. De ontwikkeling van grootschalige bedrijvigheid krijgt een plek in de grotere dorpen, de kleinere dorpen richten zich op een meer recreatieve economische ontwikkeling, passend bij hun landelijke karakter. Landelijk gebied In het landelijke gebied worden de verschillende functies duidelijk van elkaar gescheiden. Hier komt ruimte voor grootschalige recreatieve en agararische ontwikkelingen en daarnaast ook voor functies die zorgen voor een veilige leefomgeving zoals wateropvang, waterretentie en natuur. Gemeentebreed De gemeente Rheden ligt op de grens tussen Middenstad (de uitgebreide toekomstige Randstad waar hoogbouw en infrastructuur centraal staan) en het rustiger Kransland (waar landelijke gebied waar natuur en recreatie centraal staan). Hierbij is het verstedelijkingsniveau tussen de steden en de dorpen in de Middenstad.
4
Sterke en gezonde dorpen
Velp, Rheden en Dieren De OV-knooppunten zijn focuslocaties voor woningbouw en daarmee richten Velp en Dieren en Rheden zich op het dorpse 'Middenstad-denken' en ontwikkelen zich dorps-stedelijk met hoogbouw en ruimte voor economische groei. Deze dorpen kunnen groter groeien. Door de compacte bouw ontstaan hechtere woonwijken en gemeenschappen daarbinnen. Hier wordt extra geïnvesteerd in groene infrastructuur die zorgt voor een gezonde leefomgeving (verlaging hittestress en verbetering luchtkwaliteit). Door compacte hoogbouw transformeert het dorp naar een dorps-stedelijke omgeving met daarin vermengd dragende groenstructuren. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen ontwikkelen zich meer naar het Kransland-denken en zijn gericht op natuur en recreatie en de verbinding van deze twee. De nadruk ligt in deze dorpen (naast fijn wonen) op recreatieve aantrekkelijkheid en natuurlijke versterking biodiversiteit. Landelijk gebied De natuur en recreatie zijn intensief met elkaar verbonden, landbouwgebieden worden niet ontsloten voor recreatie om de efficientie te vergroten. Door natuur en recreatie verbindingen te maken met de OV-knooppunten ontstaat er ook een gezonde verbinding vanuit de dichter bebeouwde gebieden in de dorpen (OV-knooppunt als focus gebied voor woningbouw) met de natuur. Gemeentebreed Grootschaligheid en economische efficientie staan centraal.
5
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Velp, Rheden en Dieren De dorpen worden groter, het landelijk gebied iets kleiner en er is een heldere functiescheiding. Drijvend bouwen of op palen bouwen wordt een trend. Dit biedt een innovatieve oplossing voor wonen en werken in gebieden die gevoelig zijn voor overstromingen, de uiterwaarden worden een plek waar woningen kunnen worden gebouwd. De natuur is op die plekken ondergeschikt aan de behoefte voor wonen. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinschalige dorpen vormen de plek waar recreatie voorop staat. Landelijk gebied Functiescheiding is hierbij een uitgangspunt. Grootschalige landbouw, landgoederen, (verblijfs)recreatieterreinen , natuur en wateropvang/retentie. Waarbij de effecten op de natuur met technische (innovatieve) maatregelen wordt aangepakt. Functies die alleen in het landelijk gebied kunnen, krijgen voorrang. Andere functies krijgen een plek in of rond de dorpen. Totaal aantal + Totaal aantal -
+ +/0 n.v.t.
Kans op een positief effect Kans op een positief effect en risico op een negatief effect Risico op een negatief effect Geen effect Aspect heeft geen link met de beleidsuitspraak
0 -3
0 -1
0 -4
1,5 -1,5
0 0
1,5 -2,5
1,5 -2,5
0,5 -1,5
1,5 -1,5
1 1
0 0
1 0
0 0
1 0
1 0
1 0
1 0
0 0
1 0
0 -2
0 -2
0 -2
1 -2
0 -3
1 0
0 -2
0 0
1 0
1 0
1 0
0 0
1 0
0 0
0 0
0 0
0 -2
2 0
0 -3
0 -1
0 -2
0,5 -0,5
1 0
1 0
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 1 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 1
Ruimte voor Klimaatadaptatie
Beleidsuitspraak Gemeentebreed Vooruitkijkend inrichten van grootschalige maatregelen zoals verhogen van dijken of aanleg van retentiegebied staat centraal.
Beoordelingsaspect
+
+/-
Risico op verstoring van archeologische waarden door opvangkratten
Archeologie Cultuurhistorie
Geen effect op monumenten Risico op verstoring cultuurlandschap door nieuwe dijken en uiterwaarden (tijdelijke of permanente verandering van het landaschap)
Met technologische maatregelen blijven de dorpen en de noodzakelijke verbindende wegen beschikbaar voor verkeer Cultuurlandschap bij extreme omstandigheden. Onder andere de dorpenroute en de snelweg (A348) aangepast aan de veranderende klimaatomstandigheden. De barrièrewerking van de snelweg en de spoordijk wordt doorbroken om te veel aan water van de Ruimtelijke kwaliteit Veluwe snel af te voeren naar opvang in de uiterwaarden.
Geen effect want de kenmerken van de dorpen veranderen niet Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen
Velp, Rheden en Dieren Landschappelijke waarden Wijken zijn veilig voor overstromingen door technische maatregelen zoals opvangkratten in de bodem of bouwen op palen. Daarmee kan er op plekken worden gebouwd die anders niet bebouwd hadden kunnen worden. Overlast gevend regenwater wordt zo snel mogelijk afgevoerd naar retentiegebieden in de uiterwaarden: hiermee wordt in Natura 2000 tijden van droogte ook het groen in de dorpen voorzien van voldoende water.
Enerzijds risico op verstoring van aanwezige waarden door nieuwe retentiegebieden (habitats die niet gebaad zijn bij natte natuur). Anderzijds kans op versterken van aanwezige of creëren van nieuwe habitats (gebaad bij natte natuur)
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren Woningen zijn veilig voor overstromingen door technische maatregelen zoals opvangkratten in de bodem of bouwen op palen. Daarmee kan er op plekken worden gebouwd die Biodiversiteit anders niet bebouwd hadden kunnen worden. Landelijk gebied Grootschalige maatregelen zoals sterke, smalle en hoge dijken langs de IJssel, zoetwaterretentiegebied en waterberging bij Hittestress hoog water vragen ruimte in de uiterwaarden. Ook in overstromingsgebieden buiten de dorpsgrenzen kunnen nieuwe woningen worden toegevoegd. Wateroverlast Droogte
Enerzijds risico op verstoring aanwezige soorten door nieuwe retentiegebieden en verhogen dijken. Anderzijds kans op nieuw leefgebied voor nieuwe soorten Geen effect op hittestress, geen inzet op groen in de bebouwde gebieden Kans op afname wateroverlast door opvang en afvoer van (hemel)water Kans op afname van droogte door nieuwe uiterwaarden
Geluidhiner Luchtkwaliteit
Geen effect Geen effect Kans op verstoring van OO door maatregelen in de bodem
Ontplofbare oorlogsresten
Geen effect, want er wordt niet ingezet op groen toevoegen in dorpen
Groen in de dorpen Risico op verstroring van de bodem door verhoging van de dijken en technologische maatregelen
Bodem
Geen effect op de kwaliteit van het grondwater geen effect op uitspoeling van (mest)stoffen bij uitloopgebieden, omdat dit scenario uitgaat van scheiding van functies
Grondwater
Oppervlaktewater
2
Ruimte voor Energietransitie
Gemeentebreed Grootschalige opwek van hernieuwbare energie staat centraal. De energietransitie wordt gedomineerd door grootschalige nationale en internationale projecten voor hernieuwbare energie. Daar is in de gemeente Rheden geen plek voor. Hierdoor is Rheden afhankelijk van energie vanuit andere gebieden (Nederland of anders) en is het belangrijk om Rheden goed met de grootschalige energienetwerken te verbinden. Velp, Rheden en Dieren Door schaarste aan grondstoffen worden bedrijven gedwongen om te recyclen en gebruik te maken van hernieuwbare grondstoffen. Bedrijventerreinen hebben hier meer ruimte voor nodig en een deel van de bedrijventerreinen zal transformeren tot recycle-terreinen. Bedrijven worden gestimuleerd duurzame keuzes te maken door de rijksoverheid, dat betekent dat deze bedrijven op bedrijventerreinen de ontwikkelruimte moeten krijgen voor deze duurzame keuzes. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen moeten optimaal verbonden zijn met energienetwerken. Landelijk gebied Voor kleinschalige opwek van kernenergie (kleine modulaire reactoren) is mogelijk ruimte, bijvoorbeeld op een plek in de uiterwaarden langs de IJssel.
Risico op verstoring van archeologische resten door aanleg van kabels en nieuwe bedrijventerreinen
Archeologie Cultuurhistorie
Geen effect op monumenten Risico op verstoring cultuurlandschap door mogelijk bovengrondse energieinfrastructuur. Nieuwe bedrijvigheid is gescoort onder uitspraak 3
Cultuurlandschap
Geen effect want de kenmerken van de dorpen veranderen niet Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Geen effect op waarden in N2000 Geen effect, meer ruimte voor bedrijvigheid is gescoort onder uitspraak 3 Geen effect, beperkte opwek van duurzame energie Geen effect, woningen worden niet verduurzaamd Geen effect, geen inzet op duurzame en slimme mobiliteit
Ruimtelijke kwaliteit Landschappelijke waarden Natura 2000 Biodiversiteit Duurzame energieopwekking Duurzame woningen Duurzame en slimme mobiliteit Circulariteit
0 Geen effect op archeologische waarden
Kans op toename circulaire bedrijfsvoering
Geluidhiner Luchtkwaliteit
Geen effect Geen effect Risico op toename externe veiligheidsrisico's door opwek met kernenergie Risico op verstoring OO door aanleg van kabels. Nieuwe bedrijventerreinen is gescoort onder uitspraak 3
Externe veiligheid
Ontplofbare oorlogsresten
Geen effect, want de zelfredzaamheid verbeterd niet
Veerkrachtige wijken Risico op verstoring van de bodemkwaliteit door ingrepen in de bodem
Bodem Grondwater Oppervlaktewater
Geen effect Geen effect
Pagina 1
Opmerkingen
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 1 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 3
Beleidsuitspraak
Duurzaam economisch Gemeentebreed groeipotentieel Slimme energienetwerken en infrastructuur staan centraal waardoor onze lokaal gevestigde bedrijven door innovatie kunnen concurreren met de wereldhandel.
Beoordelingsaspect
+
Archeologie
Enerzijds risico op verstoring van kenmerken van de grote dorpen door grootschalige bedrijvigheid. Anderzijds kans op versterken van kenmerken kleine dorpen door kleinere recreatieve economische ontwikkeling Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Enerzijds risico op toename stikstofdepositie door meer verkeer vanwege grootschalige bedrijvigheid. Andersijds kans op afname stikstofdepositie door duurzame industrie Risico op verstoring van soorten door grootschalige bedrijvigheid Risico op toename hittestress door grootschalige uitbreiding bedrijvigheid Risico op toename wateroverlast door grootschalige uitbreiding bedrijvigheid
Biodiversiteit
Hittestress
Wateroverlast
Let op vraag en aanbod moet wel in evenwicht zijn Geen effect op winkels en supermarkten Niet specifiek ingezet op circulaire bedrijfsvoering
Circulariteit Kans op toename overnachtingslocaties door nieuwe (grootschalige) recreatie
Geen effect, er komen geen nieuwe recreatieve verbindingen bij
Recreatieve verbindingen Kans op toename van recreatieve voorzieningen in de kleine dorpen en het landelijk gebied Risico op toename van geluidhinder door meer verkeer
Geluidhiner
Verbreden van snelwegen en meer OV is afhankelijk van rijk en anderen stakeholders
Risico op toename van luchtvervuiling door meer verkeer Risico op toename van trilling door meer vrachtverkeer
Luchtkwaliteit Trillingen
Geen effect, er komen geen gevoelige objecten bij binnen gevoelige gebieden
Externe veiligheid Risico op verstoring OO door aanleg van nieuwe bedrijventerreinen
Ontplofbare oorlogsresten Sociale veiligheid
Afhankelijk van waar de uitbreiding plaatsvindt Geen effect
Risico op afname verkeersveiligheid door meer (zwaar) verkeer
Verkeersveiligheid Beschikbaarheid voorzieningen
Ontmoeten
Afhankelijk van waar de uitbreiding plaatsvindt
Kans op toename van bedrijventerrein
Dorpskernen
Dagrecreatieve voorzieningen
Geen effect op basisvoorzieningen Kans op meet ontmoetingsplekken door nieuwe recreatieve voorzieningen
Fiets- en wandelvriendelijkheid
Geen effect, er komen geen nieuwe recreatieve verbindingen bij
Openbaar vervoer
Geen effect, onduidelijk of een betere verbinding van bedrijventerreinen meer OV betekend
In grote mate afhankelijk van stakeholders
Risico op meer doorstromingsknelpunten door meer verkeer
Hoofdverkeerswegen
Stations
Opmerkingen
Geen effect op monumenten
Natura 2000
Recreatieve verblijfslocaties
0
Risico op verstoring cultuurlandschap door nieuwe bedrijvigheid
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren. De ontwikkeling van grootschalige bedrijvigheid krijgt een plek in de grotere dorpen, de kleinere dorpen richten zich op een Landschappelijke waarden meer recreatieve economische ontwikkeling, passend bij hun landelijke karakter.
Vraag en aanbod economie
Risico op verstoring van archeologische waarden bij uitbreiding van bedrijventerrein
Cultuurhistorie Velp, Rheden en Dieren Het ruimtebeslag van bedrijventerreinen neemt met 40 procent Cultuurlandschap toe om plaats te bieden aan nieuwe, duurzame industrieën en technologieën. Internationale samenwerking is essentieel voor nieuwe innovaties en daarvoor is ruimte nodig voor ontwikkeling: bedrijventerreinen worden groter en worden goed ontsloten Ruimtelijke kwaliteit vanaf de OV-knooppunten en snelwegen voor het versterken van (inter)nationale connecties.
Landelijk gebied In het landelijke gebied worden de verschillende functies duidelijk van elkaar gescheiden. Hier komt ruimte voor grootschalige recreatieve en agararische ontwikkelingen en daarnaast ook voor functies die zorgen voor een veilige leefomgeving zoals wateropvang, waterretentie en natuur.
+/-
Kans op meer reizigers Risico op verstroring van de bodem en bodemleven door aanleg nieuwe bedrijventerreinen Risico op grondwaterverontreiniging door nieuwe industrie
Bodem
Grondwater
Afhankelijk van typering nieuwe bedrijventerreinen
Risico op toename vervuilde stoffen in het oppervlaktewater
Oppervlaktewater
Geen effect, agrarische ontwikkelingen hebben niet direct invloed op aantal agrariers
Agrarische bedrijven
Pagina 2
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 1 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 4
Sterke en gezonde dorpen
Beleidsuitspraak
Beoordelingsaspect
+
+/-
Gemeentebreed De gemeente Rheden ligt op de grens tussen Middenstad (de Archeologie uitgebreide toekomstige Randstad waar hoogbouw en infrastructuur centraal staan) en het rustiger Kransland (waar landelijke gebied waar natuur en recreatie centraal staan). Cultuurhistorie Hierbij is het verstedelijkingsniveau tussen de steden en de dorpen in de Middenstad.
Geen effect, want geen grote aanpassingen aan het landschap Risico op verandering van kenmerken van Middenstad door inbreiding Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Risico op meer stikstofdepositie door nieuwe woningen Enerzijds kans op meer biodiversiteit door groene infrastructuur. Anderzijds risico voor bestaande soorten in bebouwd gebied door inbreiding in de middenstad Enerzijds kans op minder hittestress door groene infrastructuur. Anderzijds risico op meer hittestress in bebouwd gebied door inbreiding in de middenstad Enerzijds kans op minder wateroverlast door groene infrastructuur. Anderzijds risico op meer wateroverlast in bebouwd gebied door inbreiding in de middenstad
Hittestress Landelijk gebied De natuur en recreatie zijn intensief met elkaar verbonden, landbouwgebieden worden niet ontsloten voor recreatie om de efficientie te vergroten. Door natuur en recreatie verbindingen te maken met de OV-knooppunten ontstaat er ook een gezonde verbinding vanuit de dichter bebeouwde gebieden in de dorpen (OV-knooppunt als focus gebied voor woningbouw) Wateroverlast met de natuur. Kans op meer duurzame woningen, omdat nieuwe woningen duurzamer zijn Kans op meer winkels en supermarkten door nieuwe woningen, waarmee ruimte is voor economische groei
Geluidhiner
Risico op meer geluidhinder door meer verkeersbewegingen vanwege meer woningen
Luchtkwaliteit
Risico op meer luchtvervuiling door meer verkeersbewegingen vanwege meer woningen
Trillingen
Risico op meer inwoners die last hebben van trillingen door nieuwe woningen bij het spoor
Externe veiligheid
Risico op meer kwetsbare objecten binnen aandachtsgebieden door nieuwe woningen o.a. nabij spoor
Kans op meer sociale veiligheid door meer sociale controle en mensen op straat bij OVknooppunten Risico op meer verkeersongelukken door meer verkeersbewegingen vanwege meer woningen
Verkeersveiligheid Beweegvriendelijke leefomgeving Toegankelijkheid openbare ruimte
Groen in de dorpen
Beschikbaarheid voorzieningen
Geen direct effect Kans op betere toegankelijke openbare ruimte door ontwikkeling van woningen nabij OV-knooppunten Kans op meer groen door aanleg van groene infrastructuur en dragende groenstructuren Kans dat meer inwoners nabij voorzieningen wonen Geen effect, inbreiding betekend niet direct dat een gemeenschap hechter wordt
Ontmoeten Woningaanbod en woningbehoefte
Kans op toename aantal woningen
Enkel in de grotere dorpen Geen effect, inbreiding betekend niet direct dat een gemeenschap hechter wordt Geen effect, er komen geen nieuwe verbindingen bij Geen effect, wel meer mensen die nabij OV-knooppunt wonen maar geen inzet op meer OV
Veerkrachtige wijken Fiets- en wandelvriendelijkheid Openbaar vervoer Risico op slechtere doorstroming door meer verkeer vanwege meer woningen
Hoofdverkeerswegen
Stations
Gemeente kan hier invloed op uitoefenen door autogebruik te ontmoedigen
Geen effect op OO, omdat het gaat om ontwikkelingen in bestaand bebouwd gebied
Ontplofbare oorlogsresten
Sociale veiligheid
Opmerkingen
Risico op verstoring van monumenten door inbreiding en hoogbouw in de middenstad
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen ontwikkelen zich meer naar het Kransland- Biodiversiteit denken en zijn gericht op natuur en recreatie en de verbinding van deze twee. De nadruk ligt in deze dorpen (naast fijn wonen) op recreatieve aantrekkelijkheid en natuurlijke versterking biodiversiteit.
Dorpskernen
0 Geen effect, omdat het gaat om inbreiding in bestaand bebouwd gebied
Velp, Rheden en Dieren Cultuurlandschap De OV-knooppunten zijn focuslocaties voor woningbouw en daarmee richten Velp en Dieren en Rheden zich op het dorpse 'Middenstad-denken' en ontwikkelen zich dorps-stedelijk met Ruimtelijke kwaliteit hoogbouw en ruimte voor economische groei. Deze dorpen kunnen groter groeien. Door de compacte bouw ontstaan hechtere woonwijken en gemeenschappen daarbinnen. Landschappelijke waarden Hier wordt extra geïnvesteerd in groene infrastructuur die zorgt voor een gezonde leefomgeving (verlaging hittestress en verbetering luchtkwaliteit). Door compacte hoogbouw Natura 2000 transformeert het dorp naar een dorps-stedelijke omgeving met daarin vermengd dragende groenstructuren.
Duurzame woningen
-
Kans op meer reizigers door nieuwe woningen nabij OVknooppunten Geen effect, omdat het gaat om inbreiding Geen effect, omdat het gaat om inbreiding Geen effect, omdat het gaat om inbreiding
Bodem Grondwater Oppervlaktewater
Pagina 3
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 1 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 5
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Beleidsuitspraak Gemeentebreed Grootschaligheid en economische efficientie staan centraal.
Beoordelingsaspect
+
+/-
Ruimtelijke kwaliteit
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinschalige dorpen vormen de plek waar recreatie voorop Landschappelijke waarden staat. Landelijk gebied Functiescheiding is hierbij een uitgangspunt. Grootschalige landbouw, landgoederen, (verblijfs)recreatieterreinen , natuur en wateropvang/retentie. Waarbij de effecten op de natuur met technische (innovatieve) maatregelen wordt aangepakt. Functies die alleen in het landelijk gebied kunnen, krijgen voorrang. Andere functies krijgen een plek in of rond de dorpen.
Kans op versterking van de kenmerken van de dorpen door functies te scheiden Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Enerzijds een kans, omdat de effecten op natuur met technische maatregelen worden aangepakt. Anderzijds risico omdat natuur ondergeschikt is aan de behoefte voor wonen Enerzijds een kans, omdat de effecten op natuur met technische maatregelen worden aangepakt. Anderzijds risico omdat natuur ondergeschikt is aan de behoefte voor wonen
Biodiversiteit
Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies
Recreatieve verblijfslocaties
Recreatieve verbindingen
Dagrecreatieve voorzieningen
Geluidhiner
Luchtkwaliteit Kans op minder kwetsbare objecten binnen risicogebieden door scheiding van functies
Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies
Ontplofbare oorlogsresten
Bodem
Grondwater
Oppervlaktewater Enerzijds kans dat agrarische functies op geschikte plekken komen. Anderzijds risico op minder bijdrage aan lokale gemeenschap door scheiding van functies
Agrarische waarden
Agrarische bedrijven
Onduidelijk wat deze technische (innovatieve) maatregelen zoal zijn
Risico op verdroging van landbouwgronden door functiescheiding, waarbij wateropvang ergens anders plaatsvindt
Droogte
Landgoederen
Opmerkingen
Risico op verstoring cultuurlandschap doordat dorpen groter worden en natuur (en landelijk gebied) ondergeschikt is aan de behoefte voor wonen.
Natura 2000
Externe veiligheid
0 Geen effect, omdat het gaat om verplaatsen/scheiden van (bestaande) functies Geen effect op monumenten
Velp, Rheden en Dieren Cultuurhistorie De dorpen worden groter, het landelijk gebied iets kleiner en er is een heldere functiescheiding. Drijvend bouwen of op palen bouwen wordt een trend. Dit Cultuurlandschap biedt een innovatieve oplossing voor wonen en werken in gebieden die gevoelig zijn voor overstromingen, de uiterwaarden worden een plek waar woningen kunnen worden gebouwd. De natuur is op die plekken ondergeschikt aan de behoefte voor wonen.
-
Archeologie
Kans op versterking van landgoederen door scheiding van functies Kans op meer agrarische bedrijven en ondernemers door ruimte voor grootschalige landbouw
Pagina 4
Omgevingsaspecten Sterke en gezonde steden en regio's
Verkeersveiligheid
Beweegvriendelijke leefomgeving
Toegankelijkheid openbare ruimte
Groen in de dorpen
Beschikbaarheid voorzieningen
Ontmoeten
Woningaanbod en woningbehoefte
Veerkrachtige wijken
Fiets- en wandelvriendelijkheid
Openbaar vervoer
Hoofdverkeerswegen
Stations
Bodem
Grondwater
Oppervlaktewater
Agrarische waarden
Landgoederen
Agrarische bedrijven
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Sociale veiligheid
↗
Ontplofbare oorlogsresten
=
Externe veiligheid
↗
Trillingen
↗
Luchtkwaliteit
=
Geluidhinder
↘
Dagrecreatieve voorzieningen
↗
Recreatieve verbindingen
Dorpskernen
=
Recreatieve verblijflocaties
Vraag en aanbod economie
=
Circulariteit
Duurzame en slimme mobiliteit
Duurzaam economisch groeipotentieel
Duurzame woningen
=
Ruimte voor energietransitie
Duurzame energieopwekking
=
Droogte
Ruimte voor klimaatadaptatie
Wateroverlast
Biodiversiteit
Natura 2000 Veluwe en Ijsselvallei
Fraaie natuur en landschappen
Landschappelijke waarden
Cultuurlandschap
Cultuurhistorie
Archeologie
Ruimtelijke kwaliteit
Dorpen met eigen identiteit
Rijke cultuurhistorie
Hittestress
Kernwaarden
OES Omgevingsvisie gemeente Rheden Effectbeoordeling scenario 2
↗
=
↘
↗
=
=
↘
=
=
↗
=
=
=
=
↗
↗
↗
=
=
Huidige situatie Autonome ontwikkeling #
Thema
↘
Beleidsuitspraak
Gemeentebreed Flexibel inspelen op gevolgen van klimaatsverandering staat centraal.
1
Ruimte voor Klimaatadaptatie
Velp, Rheden en Dieren De nadruk ligt op flexibiliteit en snelle aanpassing door bedrijven en overheden. Dit betekent dat investeringen vaak gericht zijn op kortetermijnoplossingen (zoals zandzakken voor snelle bescherming van wateroverlast). Ontwikkelingen in de dorpen kunnen snel en flexibel doorgezet worden. Noodzakelijke aanpassingen zijn hierdoor snel door te voeren: flexibele wateropvang of groene parken op plekken die op enig moment nodig zijn andere functie (zoals bedrijven of woningbouw) 0,5
-1,5
2
-8
2,5
-0,5
2,5
-7,5
2
-9
9,5 -26,5
9,5 -26,5
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De nadruk ligt op flexibiliteit en snelle aanpassingen door bedrijven en overheden. Dit betekent dat investeringen vaak gericht zijn op kortetermijnoplossingen (zoals zandzakken voor snelle bescherming van wateroverlast). Landelijk gebied Bij droogte (in landbouwgebied of natuurgebied) wordt wateraanvoer geregeld met noodpompen vanuit de IJssel die kunnen worden ingezet waar en wanneer nodig. Tijdelijk gebruik van buitendijks gebied voor waterberging en andere noodmaatregelen is een belangrijk onderdeel van de strategie. Gemeentebreed Slimme netwerken en digitale technologie inzetten voor optimale energieverdeling, opslag en verbruik. Velp, Rheden en Dieren Naast traditionele hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie, worden innovatieve technologieën zoals energieopslag en smart grids ingezet om de energietransitie te versnellen. Deze technologieën en aanvullende tijdelijke energieolossingen zorgen ervoor dat in de dorpen sneller nieuwe fucnties kunnen worden toegevoegd (zoals wonen of werklocaties).
2
Ruimte voor Energietransitie
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleine hechte gemeenschappen in de kleinere dorpen gaan off-grid of innovaties stimuleren opslag lopen daarmee voorop in het flexibel inspelen op vraag en aanbod. Rhedense Energiediensten Organisaties (REDO's) kunnen de gemeenschappen faciliteren bij het delen van energie en bij de samenwerking tussen verschillende gemeenschappen. Landelijk gebied Het landschap en de agrarische gronden kunnen tijdelijk ingezet worden voor energieopwek of opslag, ook biogrondstoffen kunnen een rol spelen in de transitie. In het landschap ontstaan op voormalige agrarische bedrijven off-grid woongemeenschappen. Ook is er mogelijk ruimte voor aquathermie, wat flexibel aangepast kan worden aan de beschikbare ruimte.
Gemeentebreed Gebruik staat centraal (in plaats van bezit) en daarmee ook de belevingseconomie.
3
Duurzaam economisch groeipotentieel
Velp, Rheden en Dieren Kleine, innovatieve bedrijven werken samen in flexibele allianties om snel in te spelen op marktveranderingen. De nadruk ligt op technologie en digitalisering. Hiervoor is het noodzakelijk dat de bedrijventerreinen van de grotere dorpen flexibel in kunnen spelen op veranderende vraag voor innovatieve bedrijven. Hergebruik en reparatie van producten betekent meer maakindustrie ten behoeve van recycling of hergebruik. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De nadruk ligt op digitale groei waardoor wonen waar je werkt steeds minder van belang is, de woningbouw hoeft zich niet meer rond OV-knooppunten te ontwikkelen maar kan meer verspreid door het landschap ontwikkelen (verspreide verstedelijking/ lappendeken van functies) Landelijk gebied De landbouw richt zich voor een deel op het produceren van biogrondstoffen. Daarnaast ontstaan off-grid woongemeenschappen die soms ook zelfvoorzienend zijn. Gemeentebreed Flexibiliteit van functies op plekken zorgt voor meer vrijheid en verdeling van functies binnen de gemeente. Om de gezondheid van bewoners te verbeteren is extra inzet op preventie belangrijk. Digitale oplossingen zoals leefstijlapps of huisarts online kunnen daarin helpen.
4
Sterke en gezonde dorpen
Velp, Rheden en Dieren In de dorpen is een digitaal netwerk de basis van verbinding en ontwikkeling zodat snelle aanpassingen aan nieuwe trends en ontwikkelingen mogelijk zijn. Tijdelijke bestemmingen en flexibiliteit in functies: wonen en werken, groen en recreatie krijgen ruimte naast en door elkaar. Ongezonde probleemplekken worden aangepakt door slimme oplossingen. De dorpsgrenzen zijn flexibel en worden naar behoefte aangepast. Ze lopen geleidelijk over in het landelijk gebied. De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen hebben vooral een functie voor wonen en recreatie, aanvullen hoe dit bijdraagt aan gezonde steden en regio's. Landelijk gebied Rondom de dorpen is in het landelijk gebied overloop-ruimte voor tijdelijke opvang van stedelijke functies zoals wonen of werklocaties als daar in de dorpen tijdelijk even niet genoeg plek voor is. Gemeentebreed Flexibiliteit en functiemenging staan centraal. Er is veel vrijheid om (nieuwe) functies toe te voegen. Velp, Rheden en Dieren De wisselende hoogproductieve landbouw produceert efficiënt en heeft plek nodig voor distributie naar andere delen van Nederland: coldstorage of tarwesilo's kunnen ook een plek krijgen op bedrijventerreinen.
De OV-knooppunten in de dorpen worden onder andere benut voor recreatieve doeleinden: de verbindingen naar de natuur worden met tijdelijke bewegwijzering weergegeven: afhankelijk van de ligging van de pop-up natuur rond en in de dorpen wordt de mooiste route uitgezet.
5
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De kleinere dorpen krijgen meer te maken met pop-up natuur naast en door de dorpen heen, gekoppeld aan recreatieve verbindingen. Landelijk gebied Functiemenging is hier uitgangspunt. Hierbij denken we aan een mix van kleinschalige functies zoals voedselbossen, off-grid wonen en tijdelijke functies zoals pop-up natuur en guerilla-gardening, recreatie, volkstuintjes. De landbouw is grootschalig en intensief (niet grond-gebonden) en flexibel (wisselende productielijnen). Wateropvang gebeurt flexibel zonder permanente claim op grondgebruik. Voor- en Nadelen - Voordelen: Hoge mate van flexibiliteit, snelle reactie op klimaatrisico's, innovatieve technologische oplossingen. - Nadelen: Mogelijke fragmentatie van het landschap, afhankelijkheid van tijdelijke maatregelen, de bereidheid tot samenwerken, risico op onvoldoende langetermijnplanning. Totaal aantal + Totaal aantal -
+ +/0 n.v.t.
Kans op een positief effect Kans op een positief effect en risico op een negatief effect Risico op een negatief effect Geen effect Aspect heeft geen link met de beleidsuitspraak
0 -1
0 -1
0 -3
0 -1
0 0
0 -2
0,5 -2,5
0 0
0 -1
0,5 -1,5
1 0
0 0
0 0
0,5 -0,5
0 0
1 0
0 0
1 0
0 0
0 -1
0 -1
0 0
0 -2
0 -2
0,5 -0,5
0 0
0 0
0 0
0 0
1 0
0 0
0 0
2 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 -3
0 -1
0 -1
0 -1
0 0
1,5 -0,5
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 2 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 1
Ruimte voor Klimaatadaptatie
Beleidsuitspraak Gemeentebreed Flexibel inspelen op gevolgen van klimaatsverandering staat centraal.
Beoordelingsaspect
+
+/-
Cultuurhistorie
Geen effect, want geen aanpassingen aan het landschap Geen effect want de kenmerken van de dorpen veranderen niet Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Geen effect, want geen maatregelen in N2000-gebieden Geen effect op aanwezige soorten Geen effect Risico op wateroverlast door mogelijke gevolgen als noodmatregelen niet voldoende zijn. Tijdelijke oplossing door noodpompen, maar vraag in hoeverre dit droogteprobleem oplost
Droogte Geluidhiner Luchtkwaliteit
Geen effect Geen effect Geen effect op de bodem, omdat het gaat om tijdelijke noodoplossingen Geen effect, want geen toevoeging van groen Geen effect op de bodem, omdat het gaat om tijdelijke noodoplossingen Geen effect op grondwater, omdat het gaat om tijdelijke noodoplossingen Geen effect op oppervlaktewater, omdat het gaat om tijdelijke noodoplossingen
Ontplofbare oorlogsresten
Groen in de dorpen Landelijk gebied Bij droogte (in landbouwgebied of natuurgebied) wordt wateraanvoer Bodem geregeld met noodpompen vanuit de IJssel die kunnen worden ingezet waar en wanneer nodig. Grondwater Tijdelijk gebruik van buitendijks gebied voor waterberging en andere noodmaatregelen is een belangrijk Oppervlaktewater onderdeel van de strategie.
2
Ruimte voor Energietransitie
Gemeentebreed Slimme netwerken en digitale technologie inzetten voor optimale energieverdeling, opslag en verbruik.
Risico op verstoring van archeologische resten door aanleg van kabels Risico voor aanzicht monumenten door nieuwe zonnepanelen
Archeologie
Cultuurhistorie Velp, Rheden en Dieren Naast traditionele hernieuwbare energiebronnen zoals zonne- en windenergie, worden innovatieve technologieën zoals energieopslag en smart grids ingezet om de energietransitie te versnellen. Deze technologieën en aanvullende tijdelijke energieolossingen zorgen ervoor dat in de dorpen sneller nieuwe fucnties kunnen worden toegevoegd (zoals wonen of werklocaties).
bij de samenwerking tussen verschillende gemeenschappen.
Risico op verstoring van cultuurlandschap door nieuwe zonnepanelen en windenergie
Cultuurlandschap
Geen effect want de kenmerken van de dorpen veranderen niet Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Geen effect op aanwezige N2000 gebieden
Ruimtelijke kwaliteit Landschappelijke waarden Natura 2000
De Steeg, Ellecom, Spankeren en Biodiversiteit Laag Soeren De kleine hechte gemeenschappen in de kleinere dorpen gaan off-grid of Duurzame energieopwekking innovaties stimuleren opslag lopen daarmee voorop in het flexibel inspelen op vraag en aanbod. Rhedense Duurzame woningen Energiediensten Organisaties (REDO's) kunnen de gemeenschappen faciliteren bij het delen van energie en Duurzame en slimme mobiliteit
Risico op verstoring van aanwezige soorten door windenergie en zonnepanelen Kans op toename van duurzame energieopwekking Geen effect, omdat er niet ingezet wordt op verduurzaming van woningen Geen effect, geen inzet op duurzame en slimme mobiliteit Geen effect, er wordt niet specifiek ingezet op circulariteit
Circulariteit Risico op toename geluidhinder door windmolens
Landelijk gebied Geluidhiner Het landschap en de agrarische gronden kunnen tijdelijk ingezet worden Luchtkwaliteit voor energieopwek of opslag, ook biogrondstoffen kunnen een rol spelen Externe veiligheid in de transitie. In het landschap ontstaan op voormalige agrarische bedrijven offOntplofbare oorlogsresten grid woongemeenschappen. Ook is er mogelijk ruimte voor aquathermie, wat flexibel aangepast kan worden aan de Veerkrachtige wijken beschikbare ruimte.
0 Geen effect op archeologie, want geen bodemmaatregelen Geen effect op monumenten
Velp, Rheden en Dieren Cultuurlandschap De nadruk ligt op flexibiliteit en snelle aanpassing door bedrijven en Ruimtelijke kwaliteit overheden. Dit betekent dat investeringen vaak gericht zijn op kortetermijnoplossingen (zoals Landschappelijke waarden zandzakken voor snelle bescherming van wateroverlast). Ontwikkelingen in Natura 2000 de dorpen kunnen snel en flexibel doorgezet worden. Noodzakelijke aanpassingen zijn hierdoor snel door te Biodiversiteit voeren: flexibele wateropvang of Hittestress groene parken op plekken die op enig moment nodig zijn andere functie Wateroverlast (zoals bedrijven of woningbouw) De Steeg, Ellecom, Spankeren en Laag Soeren De nadruk ligt op flexibiliteit en snelle aanpassingen door bedrijven en overheden. Dit betekent dat investeringen vaak gericht zijn op kortetermijnoplossingen (zoals zandzakken voor snelle bescherming van wateroverlast).
-
Archeologie
Geen effect Risico op toename externe veiligheidsrisico's door opwek met windmolens Risico op verstoring OO door aanleg van kabels Kans op toename zelfredzaamheid door off-grid woongemeenschappen Risico op verstoring van de bodemkwaliteit door ingrepen in de bodem
Bodem Grondwater Oppervlaktewater
Geen effect Geen effect
Pagina 1
Opmerkingen
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 2 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 3
Duurzaam economisch groeipotentieel
Beleidsuitspraak Gemeentebreed Gebruik staat centraal (in plaats van bezit) en daarmee ook de belevingseconomie.
Beoordelingsaspect
+
+/-
Circulariteit Landelijk gebied De landbouw richt zich voor een deel op het produceren van biogrondstoffen. Recreatieve verblijfslocaties Daarnaast ontstaan off-grid woongemeenschappen die soms ook Recreatieve verbindingen zelfvoorzienend zijn.
0 Geen effect op archeologische waarden, omdat er weinig nieuwe ontwikkelingen zijn buiten bestaand bebouwd gebied Geen effect op monumenten
Archeologie
Cultuurhistorie Velp, Rheden en Dieren Kleine, innovatieve bedrijven werken Cultuurlandschap samen in flexibele allianties om snel in te spelen op marktveranderingen. De Ruimtelijke kwaliteit nadruk ligt op technologie en digitalisering. Hiervoor is het noodzakelijk dat de bedrijventerreinen Landschappelijke waarden van de grotere dorpen flexibel in kunnen spelen op veranderende vraag Natura 2000 voor innovatieve bedrijven. Hergebruik en reparatie van producten Biodiversiteit betekent meer maakindustrie ten behoeve van recycling of hergebruik. Hittestress De Steeg, Ellecom, Spankeren en Wateroverlast Laag Soeren De nadruk ligt op digitale groei waardoor wonen waar je werkt steeds minder van belang is, de woningbouw Vraag en aanbod economie hoeft zich niet meer rond OVknooppunten te ontwikkelen maar kan meer verspreid door het landschap ontwikkelen (verspreide verstedelijking/ Dorpskernen lappendeken van functies)
-
Geen effect, want geen grote aanpassingen aan het landschap Geen effect want de kenmerken van de dorpen veranderen niet Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Geen effect, want geen nieuwe bedrijventerreinen Geen effect op aanwezige soorten Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Enerzijds kans op toename van innovatieve bedrijvigheid. Anderzijds risico dat er geen ruimte geboden wordt aan intensievere bedrijvigheid Geen effect op winkels en supermarkten Kans op toename circulaire bedrijvigheid door meer recyling en hergebruik Geen effect op overnachtingsmogelijkheden Geen effect, er komen geen nieuwe recreatieve verbindingen bij Geen effect op sportvelden, musea, zwembaden, etc. Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij
Dagrecreatieve voorzieningen Geluidhiner Luchtkwaliteit Trillingen Externe veiligheid
Geen effect op OO, omdat er weinig nieuwe ontwikkelingen zijn buiten bestaand bebouwd gebied
Ontplofbare oorlogsresten
Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect op basisvoorzieningen Geen effect op ontmoetingsplekken Geen effect, er komen geen nieuwe recreatieve verbindingen bij Geen effect, er komen geen nieuwe OV-routes bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij
Sociale veiligheid Verkeersveiligheid Beschikbaarheid voorzieningen Ontmoeten Fiets- en wandelvriendelijkheid Openbaar vervoer Hoofdverkeerswegen Stations
Geen effect, er worden geen maatregelen genomen op stations
Bodem
Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij Geen effect, want er komt geen nieuwe bedrijventerrein bij
Grondwater Oppervlaktewater
Agrarische bedrijven
Kans op meer toekomstbestenige agrarische bedrijven doorproduceren biogrondstoffen
Pagina 2
Opmerkingen
Onderbouwing effectbeoordeling scenario 2 - OES Omgevingsvisie Rheden Thema 4
Beleidsuitspraak
Sterke en gezonde Gemeentebreed dorpen Flexibiliteit van functies op plekken zorgt voor meer vrijheid en verdeling van functies binnen de gemeente. Om de gezondheid van bewoners te verbeteren is extra inzet op preventie belangrijk. Digitale oplossingen zoals leefstijlapps of huisarts online kunnen daarin helpen.
Beoordelingsaspect
+
+/-
Cultuurhistorie Risico op verstoring van cultuurlandschap door (tijdelijke) functies in het buitengebied Risico op verandering van kenmerken door (tijdelijke) functies
Cultuurlandschap
Ruimtelijke kwaliteit
Geen effect omdat de eeuwenoude kenmerken niet veranderen Risico op stikstofdepositie en andere storingsfactoren door (tijdelijke) functies buiten de dorpen Risico op verstoring van soorten door (tijdelijke) functies Geen significante effecten, omdat het gaat om flexibele functies Geen significante effecten, omdat het gaat om flexibele functies Geen effect, omdat het gaat om tijdelijke functies Geen effect, geen toevoegen of afname van winkels