CConstaterende datRheden
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 gemeente Rheden

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente RhedenBij agendapunt: Jaarstukken 202560.232 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

Het gaat hier om de volgende organisaties: • | Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA); • | Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen; • | Euregio Rijn-Waal (privaatrechtelijke samenwerking naar Duits recht). • | In 2025 zijn ook de voorbereidingen opgestart voor de samenwerking met Circulus. In de paragraaf Verbonden Partijen wordt nader inzicht gegeven in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid en risico's van de gemeente in deze organisaties. 52 Wat heeft het gekost? Programma 2. Leefomgeving Rekening | Primi- | Gewijzig- | Rekening | Afwijking tieve | de begro- | (realisatie) begroting | ting (Bedragen x € 1.000) 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten | 31.220 | 30.450 | 31.640 | 33.156 | -1.516 Baten | 15.551 | 17.775 | 17.730 | 17.391 | -340 Saldo van baten en lasten | -15.669 | -12.674 | -13.910 | -15.766 | -1.855 Reserves Toevoeging | 2.324 | 810 | 810 | 807 | 3 Onttrekking | 6.547 | 683 | 521 | 918 | 397 Resultaat | -11.446 | -12.801 | -14.199 | -15.655 | -1.456 Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 75.000) | Bedrag in € | Inc. / 1.000 | Struct.

0.10 Mutaties reserves | 399 | I De voordelige afwijking is veroorzaakt door: • | vrijval reserve risicobuffer grondexploitaties ad 273K • | vrijval reserve bos en natuurgebieden ad 123K • | geen dotatie aan reserve landschapsplan ad 10K • | dotatie aan reserve afvalverwerking ad -/- 7K Totaal | 399 | I 53 54 3. Bestuur en organisatie Wat hebben we bereikt? In 2025 hebben we als gemeente voortgang geboekt op de thema’s dienstverlening, participatie, regionale samenwerking, inclusie en integrale veiligheid. Deze thema’s vormen gezamenlijk de fundamenten voor een betrouwbare, toegankelijke en betrokken lokale overheid. Onze dienstverlening is verder verbeterd door inwoners en ondernemers beter te ondersteunen bij het vinden van informatie en het volgen van besluitvorming. Daarmee is de transparantie en voorspelbaarheid van gemeentelijke processen verder toegenomen. We hebben inwonersparticipatie versterkt door participatie structureler en eerder in projecten te benutten. Hierdoor worden keuzes beter uitlegbaar en sluiten plannen beter aan bij wat inwoners vinden en nodig hebben. Dit past bij de ontwikkeling die eerde r is geschetst in onderzoeken naar de beleving van dienstverlening. Onze inzet op regionale samenwerking heeft geleid tot een steviger positie binnen regionale netwerken en gezamenlijke aanpakken op beleidsvelden die gemeentegrenzen overstijgen.

Hierdoor kunnen we als gemeente effectiever werken aan onderwerpen zoals leefomgeving, veiligheid, economie en mobiliteit. Binnen inclusie hebben we stappen gezet in het bevorderen van gelijke kansen voor inwoners, door aandacht te houden voor toegankelijkheid en door samenwerking met partners te versterken. Daarmee groeit het vermogen om inwoners, ongeacht hun situatie, te ondersteunen om mee te doen. Op het gebied van integrale veiligheid is de samenwerking tussen partners in zorg, jeugd en veiligheid verder versterkt. Hierdoor is onze aanpak van ondermijning, jeugdproblematiek en kwetsbare situaties beter aangesloten op wat lokaal nodig is en kunnen we sneller en samenhangender handelen. We hebben gewerkt aan versterking van bestuurlijke sturing, transparantie en informatiesystemen, passend bij de groeiende bestuurlijke urgenties (omvorming Connectie, verkenning samenwerking met Brummen, financiële druk). De raad is beter in positie gebracht via een herijkte vergaderstructuur. Dit samen met de verbetering van de besluitvormingsdocumenten zorgde voor een versterking van het ambtelijk politiek samenspel. Gezamenlijk dragen deze ontwikkelingen bij aan een gemeente die benaderbaar, en voorspelbaar optreedt richting inwoners, ondernemers, instellingen én regionale partners.

Dienstverleningsagenda Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel | Voortgang Een klantgerichte en adequate dienstverlening aan inwoners, ondernemers en instellingen. (Dorus Klomberg) In 2025 hebben we een antwoord geformuleerd op het Rekenkameronderzoek uit 2024: de dienstverleningsvisie en een uitvoeringsagenda voor de komende jaren is opgesteld. Hierin is het voorstel gedaan de Burgerzaken-dienstverlening op één locatie aan te bieden en daarnaast op drie locaties algemene spreekuren. Daarmee is de basis gelegd voor de verdere verbetering van de dienstverlening. Signaleren en oplossen van knelpunten loopt straks via periodieke interne rapportages en een jaarlijkse rapportage aan de raad. Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat | Voortgang Behorend bij Doel: Een klantgerichte en adequate dienstverlening aan inwoners, ondernemers en instellingen. (Dorus Klomberg) Nieuwe content management systeem met een nieuwe website en hosting partij. De selectie en voorbereiding voor CMS en hosting zijn afgerond; de nieuwe website wordt technisch en inhoudelijk voorbereid voor livegang per juni 2026, volgens de moderne eisen van digitale toegankelijkheid (zoals: wet- en regelgeving zoals WMEBV, WDO en SDG). Het selectieproces voor een nieuw Antwoordportaal is nog niet afgerond.

Voorstel is op basis van de door de Raad gevraagde scenario-analyse terug te gaan naar één locatie Het voorstel aan de Raad is in 2025 voorbereid en onderbouwd, dat de Burgerzaken-dienstverlening vanuit één centrale locatie zal worden geleverd vanaf medio 2026 (dat in januari 2026, is bekrachtigd is). Daarnaast is de Raad het voorstel gedaan om algemene spreekuren op drie locaties te organiseren: Dieren, Rheden en Velp. Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten? | (x € 1.000,-) R 2024 | PB 2025 | GB 2025 | R 2025 | Afwijking Lasten 0.1 Bestuur | 3.310 | 2.644 | 2.966 | 5.108 | -2.141 0.2 Burgerzaken | 2.003 | 1.726 | 1.858 | 2.088 | -230 0.4 Overhead | 22.732 | 21.025 | 24.622 | 25.876 | -1.254 0.5 Treasury | -103 | -1.198 | -1.198 | -87 | -1.111 0.61 OZB woningen | 714 | 730 | 730 | 750 | -20 55 0.62 OZB niet-woningen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.63 Parkeerbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.64 Belastingen overig | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk.

| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 gem.fonds 0.8 Overige baten en lasten | -8 | 4.652 | 944 | 2.353 | -1.410 0.9 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (VpB) Subtotaal | 28.650 | 29.579 | 29.921 | 36.088 | -6.166 Baten 0.1 Bestuur | 97 | 0 | 50 | 80 | 30 0.2 Burgerzaken | 988 | 840 | 840 | 1.036 | 196 0.4 Overhead | 1.111 | 227 | 247 | 543 | 297 0.5 Treasury | 886 | 719 | 719 | 1.069 | 350 0.61 OZB woningen | 7.869 | 10.582 | 10.163 | 9.438 | -724 0.62 OZB niet-woningen | 2.690 | 2.854 | 2.690 | 3.560 | 869 0.63 Parkeerbelasting | 0 | 4 | 4 | 5 | 1 0.64 Belastingen overig | 149 | 185 | 85 | 151 | 66 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. | 102.361 | 104.206 | 105.799 | 109.614 | 3.815 gem.fonds 0.8 Overige baten en lasten | 0 | 300 | 300 | 0 | -300 0.9 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (VpB) Subtotaal | 116.152 | 119.916 | 120.897 | 125.497 | 4.601 Saldo van baten en lasten | 87.502 | 90.337 | 90.975 | 89.410 | -1.566 Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 75.000) | Bedrag in € | Inc. / 1.000 | Struct. 0.1 Bestuur | -2.111 | I / S Lasten -2.141K, baten 30K. Per saldo -2.111K nadeel. Mutatie voorziening pensioen bestuur -1.846K. Momenteel zijn de pensioenen van wethouders ondergebracht in de Algemene pensioen | - en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa).

Bij de behandeling van | de Wet toekomst pensioenen (Wtp) heeft de Eerste Kamer de regering verzocht de pensioenen van politici op dezelfde wijze te regelen als voor de rest van Nederland. | Dit heeft geleid tot het besluit deze pensioenen per 1 januari 2028 over te dragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Om de overstap naar het ABP mogelijk te maken worden opgebouwde pensioenaanspraken overgeheveld naar het ABP. Dit vraagt een noodzakelijke incidentele ophoging met 1.846K van de betreffende pensioenvoorziening op basis van actuariële waardeberekeningen. 56 57 Een lastenoverschrijding van 253K heeft te maken met de uitvoering van de 5 opgaven van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Deze zijn niet in de begroting 2025 verwerkt, maar hier heeft wel afzonderlijke besluitvorming van de raad op plaatsgevonden (raadsbesluit 25-2-2025). Daarnaast 42K diverse lastenoverschrijdingen kleiner dan 75K. Aan de batenkant is een niet verder te specificeren voordeel behaald van 30K (<75K). 0.2 Burgerzaken -34 I Lasten -230K, baten 196K. Per saldo 34K nadeel. De hogere lasten worden veroorzaakt door hogere afdracht rijksleges 136K en 75K hogere huur. Kleine lastenafwijkingen (< 75K): 19K. Aan de batenkant is een extra opbrengst van 196K gerealiseerd door hogere opbrengsten rijksleges en leges burgerzaken, door een grotere afgifte van reisdocumenten.

0.4 Overhead -957 I In 2025 is meer uitgegeven, een nadeel van -1.254K. Aan de batenkant is een voordeel behaald van 297K. Totaal per saldo 654K nadelig. Afwikkeling kosten nieuwbouw gemeentehuis 884K Betreft voordelige afwikkeling t.a.v. nog te verrichten werkzaamheden nieuwbouw (werkelijke nog te betalen bouwkosten waren lager dan ingeschat bij afsluiting investeringskrediet). Communicatie 321K Voordeel op communicatiebudget vooral als gevolg van besparing ad 250K op inhuur personeel. Facilitaire kosten gemeentehuis 187K Betreft voordeel ad 174K op geraamde rentelasten en overige afwijking op exploitatielasten van per saldo 13K. De Connectie -/- 744K De werkelijke betaalde vergoeding in 2025 bedroeg afgerond 9.492K versus een begrote last van 8.748K wat resulteert in een nadeel van 744K. De werkelijke bijdrage, inclusief maat- en meerwerk, voor 2025 viel 144K hoger uit dan voorzien. Daarnaast is de taakstelling van 600K in 2025 niet gerealiseerd. Salariskosten en teambudgetten -/- 683K Het totaaloverzicht van de formatie is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Op dit taakveld (0.4) is het resultaat van salaris- en teambudgetten afgerond 683K nadelig. Het totale resultaat op personeelskosten is toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Leaner en digitaler -/- 244K De geraamde besparing op overheadlasten door meer lean en digitaler te werken is in 2025 niet gerealiseerd. P&O sociale wetgeving -/- 169K Dit betreft meerkosten arbodienstverlening. Mutatie voorziening spaarverlof -/- 113K De voorziening spaarverlof (personeel) wordt jaarlijks geactualiseerd. Dit leidt tot een dotatie van 113K. Mutatie voorziening SBO gebouw -/- 303k Overige afwijkingen (< 75K), per saldo nadeel 93K 0.5 Treasury | -761 | I / S Op lasten is een nadeel gerealiseerd van -1.111K en op baten een voordeel van 350K. Totaal saldo -761K. Lasten Op betaalde rente geldleningen is een voordeel behaald van 166K (betaalde rente 2.298K versus 2.464K begrote rentelasten). Aan toegerekende rente is op dit taakveld een nadeel gerealiseerd van 1.277K. Dit laatste aspect wordt veroorzaakt omdat er in de begroting van 2025 gerekend is met een omslagpercentage van 2,242% voor toegerekende rente, terwijl het werkelijk berekende omslagpercentage voor 2025 uitgekomen is op 1,504%. Dit leidt tot een nadeel (d.w.z. lagere doorberekening) op dit taakveld. Daartegenover staan voordelen in de vorm van lagere rentelasten op diverse taakvelden binnen de drie programma's, per saldo een budgetneutrale afwijking.

Baten Er zijn niet begrote rentebaten gerealiseerd ad 357K vanuit Schatkistbankieren (dit betreft rente van overtollige middelen die uitgezet zijn bij het Rijk). Daarnaast diverse overige kleine verschillen (< 75K) ad -7K. 0.61 OZB woningen | -745 | I Lasten: -20K, baten -724K. Voor de OZB woningen is aan de lastenkant 20K meer uitgegeven dan begroot (afwijkingen <75K). 0.62 OZB niet-woningen | 869 | I Baten 0.61 en O.62: Het voordelige effect op de OZB is met name het gevolg van andere WOZ-waarden dan waarmee in de begroting 2025 rekening is gehouden. Minderopbrengst bij woningen bedraagt -724K en meeropbrengst OZB bij niet-woningen bedraagt 869K. Deze verschillen zijn ontstaan omdat de ombuigingsmaatregel (verhoging OZB) op één taakveld (0.61) is verwerkt. Totaal voordeel taakvelden 0.61 en 0.62 bedraagt 125K. 0.63 Parkeerbelasting | 1 | I Geen nadere toelichting vereist. 0.64 Belastingen overig | 66 | I Geen nadere toelichting vereist. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen | 3.815 | I gemeentefonds (GF) De effecten van de september- en decembercirculaire gemeentefonds 2025 zijn niet meer verwerkt in de begroting 2025, maar komen tot uitdrukking in voorliggende jaarrekening.

Dit betreft een voordeel van 2.774K (septembercirculaire) en 250K (decembercirculaire), dus totaal 3.024K (zie ook nadere toelichting in de raadsinformatiebrieven van 21-10- 2025 en van 3-2-2026). Daarnaast heeft een voordelige afwikkeling plaatsgevonden ad 299K over de jaren 2022 t/m 2024. Het restantverschil van 492K is veroorzaakt door wijzigingen in gewichten en maatstaven die toegepast worden bij de berekening van de algemene uitkering. 0.8 Overige baten en lasten | -1.710 | I Lasten -1.410K, baten -300K. Per saldo 1.710K nadeel. Het nadeel op geraamde lasten betreft in hoofdlijnen: • | naheffing BTW 2020 t/m 2024 (incl. rente) - 2.130K 58 59 • niet ingezette stelpost prijsstijgingen 1.826K • afboeking dubieuze debiteuren -186K • ombuiging op bedrijfsvoering -250K • ombuiging op salariskosten -828K • stelpost kostenontwikkeling 129K • stelpost incidentele ruimte 45K • stelpost ziektevervanging 74K • budget opleidingskosten 50K • overige mutaties -140K Lagere baten ad 300K betreft de niet gerealiseerde rijksbijdrage voor compensatie hoge energielasten (is verwerkt via het gemeentefonds). Per saldo een nadeel van 1.710K. 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) 0 I Geen nadere toelichting vereist. Totaal -1.566 I/S Kansengelijkheid en inclusie Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang Wij geven elke inwoner gelijke kansen.

(Dorus Klomberg) Met het vaststellen van de inclusie-agenda (januari 2025) zijn de randvoorwaarden en de uitgangspunten vastgesteld om tot uitvoering over te gaan. Zie ook verantwoording inclusie. Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: Wij geven elke inwoner gelijke kansen. (Dorus Klomberg) In 2025 stellen wij een uitvoeringsagenda inclusie op De inclusieagenda is door de gemeenteraad op 28 januari 2025 vastgesteld. Met deze kaderstellende inclusieagenda geven wij aan wat we onder inclusie verstaan, wat wij als gemeente doen en hoe wij samen met inwoners en ondernemers inclusie nastreven. Na vaststelling van de agenda is een werkgroep met ervaringsdeskundigen en belanghebbenden ingericht die ons met raad en daad bijstaat in de te ontwikkelen inclusie-onderwerpen. Inwonersparticipatie Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang De inzet van structurele, inwoner- en overheidsparticipatie levert kwalitatief sterke plannen, projecten en beleid op. (Dorus Klomberg)

60 In 2025 is verdere invulling gegeven aan kwalitatief sterkere participatie door het borgen van participatiekaders in reguliere werkprocessen. Participatie is hierdoor niet langer uitsluitend incidenteel of projectmatig ingezet, maar nadrukkelijk aan de voorkant van trajecten meegenomen. Daarmee is de kwaliteit van plannen, projecten en beleidsvoorstellen versterkt: keuzes zijn beter onderbouwd, belangen zijn eerder inzichtelijk gemaakt en alternatieven zijn explicieter afgewogen. De aansluiting op vastgestelde kaders heeft gezorgd voor meer eenduidigheid in aanpak, rolverdeling en verwachtingen. Dit draagt bij aan voorspelbaarheid, transparantie en professionalisering van participatie binnen de organisatie. Enkele praktische voorbeelden hiervan volgen hieronder. Er is in 2025 gewerkt aan de voorbereiding van de juridische doorvertaling van het eerder door de raad vastgestelde participatiebeleid in een participatieverordening. Er is werk gemaakt van het praktisch vormgeven van het Participatie Expert Team (PET). Daarbij is er een kern projectteam samengesteld dat tweewekelijks bij elkaar komt om lopende trajecten met elkaar te bespreken en mee te denken bij actuele participatiezaken. We hebben een toolkit ontwikkeld voor collega's, om te zien hoe zij participatie praktisch het beste kunnen doorvertalen.

Deze toolkit bevat onder meer een checklist om te zien of er ruimte is voor participatie in het betreffende project of programma. Het bevat verder een uitvoerig stappenplan voor waardevolle en succesvolle participatie. We organiseerden bijeenkomsten voor de hele organisatie over het participatiebeleid. Daar kwamen meer dan 100 collega’s op af. We organiseerden een interne roadshow, waarbij leden van het PET verschillende teams bezochten om meer te vertellen over ons participatiebeleid en over het online platform Meedenken in Rheden. Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: De inzet van structurele, inwoner- en overheidsparticipatie levert kwalitatief sterke plannen, projecten en beleid op. (Dorus Klomberg) Verschillende formats bevatten invulvelden voor de beschrijving van de keuzes in het kader van participatie In 2025 zijn participatiekaders toegepast in formats voor (raads)voorstellen en projectopdrachten, zodat participatie vroegtijdig en expliciet is meegewogen bij keuzes en besluitvorming. Inwoners en ondernemers tonen begrip voor gemaakte beleidskeuzes die tot stand gekomen zijn middels een participatietraject. Er is ingezet op participatietrajecten waarbij iedereen zoveel mogelijk gezien en gehoord wordt, dat zorgt voor meer wederzijds begrip bij gemaakte keuzes.

Bewonersoverlegorganisaties (BOO's), lokale organisaties waarin bewoners zich verenigen om de belangen van hun buurt of wijk te behartigen en/of de leefbaarheid te verbeteren, zijn geactiveerd om meer samen te werken en de krachten te bundelen waar mogelijk. Inwoners en medewerkers van gemeente Rheden kunnen elkaar steeds beter vinden voor samenwerking.

61 Het PET is in 2025 meer betrokken bij uiteenlopende beleids- en projecttrajecten. Daarbij is nadrukkelijk aan de voorkant geadviseerd over de participatieaanpak, doelgroepen, mate van invloed en terugkoppeling. Dit heeft geleid tot bewustere keuzes in het procesontwerp en tot een meer consistente toepassing van participatie binnen de organisatie. Hierdoor worden er bewustere keuzes gemaakt in participatieproces, waardoor de samenwerking tussen inwoners en medewerkers van de gemeente werd verbeterd. Er is werk gemaakt van de implementatie van het participatiebeleid en van de Wet open overheid (WOO). Door de bijbehorende transparante terugkoppeling en betere dossiervorming is zichtbaar gemaakt hoe input is benut. Dat vergroot de uitlegbaarheid van gemaakte keuzes. Er is een toolkit die gebruikt wordt in alle lagen van de organisatie en beschikbaar is ter inspiratie voor inwoners en ondernemers die een participatie-initiatief hebben. We hebben een toolkit ontwikkeld voor collega's, om te zien hoe zij participatie praktisch het beste kunnen doorvertalen. Deze toolkit bevat onder meer een checklist om te zien of er ruimte is voor participatie in het betreffende project of programma. Het bevat verder een uitvoerig stappenplan voor waardevolle en succesvolle participatie.

Regionale samenwerking en internationale betrekkingen Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang Verhoging rendement regionale samenwerking. (Dorus Klomberg) Wij investeren doorlopend in samenwerking met andere gemeenten via verschillende verbanden. Hierin is onze inzet om door samenwerking kwaliteit en kostenvoordelen te halen. In hoeverre wij daarin in slagen is mede afhankelijk van onze samenwerkingspartners. Een nadere toelichting per samenwerkingsverband is te lezen in de paragraaf verbonden partijen. Versterking positie gemeente door regionale samenwerking. (Carol van Eert) Binnen de samenwerking met buurgemeenten, proberen we de lokale opgaven daar aan te pakken waar voor de oplossingen de beste kansen liggen. Of daar waar het ook een logisch aangrijpingspunt is voor onze inwoners. Door als gemeente actief te participeren in die regionale samenwerking kunnen de belangen voor onze inwoners het beste gediend worden door de invloed die Rheden dan daarbij heeft. Bijdrage aan internationale bestuurlijke ontwikkeling. (Carol van Eert) Al bijna 20 jaar participeert de gemeente Rheden met haar ambtenaren en bestuurders in internationale programma’s van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Onze expertise stellen we beschikbaar om in landen elders op de wereld te ondersteunen in de verbetering van de lokale democratie, de lokale economie en de rol en positie van vrouwen.

62 Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: Verhoging rendement regionale samenwerking. (Dorus Klomberg) Onderzoeksresultaten Samenwerkingen worden continu geëvalueerd in de regulier begrotingscycli van de betreffende partij. In 2025 zijn keuzes gemaakt om sommige samenwerkingen te intensiveren of aanpassen. Het voorbeeld van intensivering is het onderbrengen van enkele gemeentelijke taken, zoals de inkoop van contractpartijen voor inburgering, bij de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein. Het voorbeeld voor aanpassen van de samenwerking waarbij de uitvoeringstaak van de Connectie bij de gemeente Arnhem is komen te liggen. Behorend bij Doel: Versterking positie gemeente door regionale samenwerking. (Carol van Eert) Position-paper: hoe te verhouden tot verdere intergemeentelijke samenwerking Door intensieve deelname bij de regionale samenwerking binnen de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen hebben we subsidies verkregen voor de aanpak van het herstel van het Soerens Beekdal en ondersteuning bij de lokale woningbouwontwikkelingen. De intensieve betrokkenheid bij het onderzoek naar een mogelijke fusie van Rheden met Brummen heeft bij raad, college en organisatie een binding met de gemeente Brummen opgeleverd, die een prachtige basis vormt voor het feitelijke fusieproces dat begin volgend jaar van start kan gaan.

Behorend bij Doel: Bijdrage aan internationale bestuurlijke ontwikkeling. (Carol van Eert) Bestuurlijk-organisatorische ontwikkeling in ontwikkelingsgebieden In de periode 2023-2026 heeft onze gemeente deelgenomen aan het programma voor Noord-Irak. Meerdere bezoeken van ambtenaren en bestuurders hebben bv de introductie van een Economic Board in de regio Duhok opgeleverd, een verbeterde visie op afvalscheiding en plastic verwerking en ondersteuning bij nieuwe oplossingen voor de vluchtelingenkampen. Ontwikkeling organisatie Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang Rheden wil een professionele, klantgerichte en toekomstbestendige organisatie zijn, waar de inrichting van de organisatie ondersteunend is aan de visie en doelen. (Dorus Klomberg)

63 In 2025 is we de organisatievisie verder uitgewerkt. Eind 2025 is een plan opgesteld voor het verder uitrollen van de kernwaarden in Expeditie Rheden: oprecht nieuwsgierig, samenwerken, persoonlijk leiderschap en experimenteren. In Expeditie Rheden werken we verder aan de organisatie ontwikkeling naar een slanke en wendbare organisatie. Verder zien we een geleidelijke afname op de vaste formatie en bouwen we inhuur zoveel mogelijk af. In januari 2026 is er een presentatie verzorgt over de ‘Stand van de organisatie, hierin werd toegelicht waar we staan met betrekking tot deze onderwerpen. Tot slot is er een grote stap gezet in het werken met jaarplannen in de afdelingen en teams, en we maken onderscheid tussen vaste processen en taken (going concern) en tijdelijke, opgavegerichte, programmatische of projectmatige werkzaamheden (growing concern). Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: Rheden wil een professionele, klantgerichte en toekomstbestendige organisatie zijn, waar de inrichting van de organisatie ondersteunend is aan de visie en doelen. (Dorus Klomberg) Bijgestelde strategische personeelsplanning. Om een professionele, klantgerichte en toekomst bestendige organisatie te zijn die klaar is voor een veranderlijke maatschappij is het instrument strategische personeelsplanning (spp) belangrijk. Dit wordt gefaseerd ingevoerd.

Op de verschillende afdelingen hebben teams het spp verder uitgewerkt. Zo is er bijvoorbeeld bij IBOR en WMO al een goed beeld van het verloop en de kansen in het team. De gefaseerde invoering levert maatwerk op per team afhankelijk van de specifieke opgave per team. Spp is cyclisch (structureel)ingericht en komt dus jaarlijks terug als onderdeel in het jaarplan van elk team. Ook is in 2025 ingezet op kennisontwikkeling in het management door het opzetten van maandelijkse managementthemabijeenkomsten die onderdeel zijn van management development. Dit geeft een basis voor doorontwikkeling van een wendbare organisatie in 2026. Werving en selectie Vanwege de ombuiging en prioritering hebben we in 2025 geen vervolg gegeven op het project strategisch arbeidsmarktbeleid. De going concern taken binnen werving en selectie zijn uitgevoerd volgens bestaande afspraken en de meeste vacatures zijn tijdig vervuld. Behouden en ontwikkeling In verschillende teams is een teamontwikkeltraject opgezet en uitgerold. Zo is versterken financiële functie daar een goed voorbeeld van, net als de opzet voor ‘communicatie met focus’ binnen de vakgroep Communicatie. Daarnaast bevat het plan Expeditie Rheden voldoende doelen voor behoud en professionalisering van collega’s in 2026 en verder. De uitstroom uit de organisatie is relatief hoog in 2025 en de interne doorstoom is gering.

Middels inzicht door strategische personeelsplanning kijken managers meerjarig vooruit om de veroudering die we zien op te vangen.

64 Vangnet financiële ombuiging personeelslasten De aangescherpte besluitvormingsroute omtrent aannamebeleid blijft van kracht voor sturing op kosten en prioriteiten. De ombuiging op formatie is in 2025 financieel gezien gerealiseerd. Integrale veiligheid Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang Het veiligheidsgevoel van onze inwoners blijft tenminste gelijk aan afgelopen jaren (Carol van Eert) De afgelopen jaren is het cijfer van veiligheidsgevoel licht gestegen. De resultaten van 2025 ontvangen we medio april 2026. We intensiveren en verbreden de samenwerking in de jeugdketen (van vroeg signalering tot repressie) om zodoende eerder te signaleren en een sluitende aanpak te creëren. (Carol van Eert) De aanpak jeugdgroepen gemeente Rheden is geactualiseerd en er wordt gewerkt volgens de 7 stappen methode. Ook de persoonsgerichte aanpak is lokaal goed neergezet met de procesregisseurs zorg en veiligheid, veiligheidsconsulenten en de samenwerking binnen de keten gaat goed. Wat komend jaar nog volgt, is het op papier zetten van deze persoonsgerichte aanpak. We zorgen voor een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid. (Carol van Eert) Samen met de Procesregisseurs Zorg en Veiligheid en de Veiligheidsconsulenten is gestart met het implementeren van de aanpak Voorkomen Escaleren (AVE).

We vergroten de weerbaarheid van inwoners (van jong tot oud), bestuurders, medewerkers en ondernemers op het gebied van ondermijning en digitale veiligheid (Carol van Eert) We hebben ons in 2025 voornamelijk gericht op jeugd. We hebben voorlichtingen georganiseerd in samenwerking met politie/jongerenwerk en bibliotheek. We hebben acties gevoerd op de actiedag 'Echt niet Vandaag'. Hierbij hebben we pauze take- overs gedaan op middelbare scholen en jongeren persoonlijk aangesproken en voorgelicht. Dit beviel de scholen erg goed. Halt-lessen zijn gegeven. De politie heeft ook informatie gegeven aan de ouderen in de gemeente. Voor ondermijning hebben we bij alle ondernemers op de bedrijventerreinen Dieren Oost en Kanaal I en II voorlichting gegeven We blijven onze informatiepositie verbeteren, zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. (Carol van Eert) We hebben integrale controles georganiseerd op de bedrijventerreinen Dieren Oost en Kanaal I en II en inzichtelijk gebracht welke bedrijven hier zitten. Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: Het veiligheidsgevoel van onze inwoners blijft tenminste gelijk aan afgelopen jaren (Carol van Eert) Het veiligheidsgevoel wordt door de inwoners tenminste gewaardeerd met een 7,6

De afgelopen jaren is het cijfer van veiligheidsgevoel licht gestegen. De resultaten van 2025 ontvangen we medio april 2026. Behorend bij Doel: We intensiveren en verbreden de samenwerking in de jeugdketen (van vroeg signalering tot repressie) om zodoende eerder te signaleren en een sluitende aanpak te creëren. (Carol van Eert) De lokale persoonsgerichte aanpak (LPGA) voor individuele zorg- en veiligheidscasuïstiek wordt vastgesteld. De lokale Persoonsgerichte Aanpak (LPGA) is nog niet vastgesteld. Wel wordt individuele casuïstiek volgens het de persoonsgerichte aanpak behandeld. Het convenant "aanpak jeugdgroepen Rheden" is vastgesteld Convenant is vastgesteld. Behorend bij Doel: We zorgen voor een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid. (Carol van Eert) We hebben een aanpak voorkomen escaleren (AVE) opgesteld. De aanpak voorkomen escaleren is nog niet vastgesteld, maar er wordt al wel als zodanig gewerkt. Ook wordt in het komende jaar samen de lokale persoonsgerichte aanpak opgesteld.

Behorend bij Doel: We vergroten de weerbaarheid van inwoners (van jong tot oud), bestuurders, medewerkers en ondernemers op het gebied van ondermijning en digitale veiligheid (Carol van Eert) We organiseren minimaal drie voorlichtingsbijeenkomsten per jaar over ondermijnende criminaliteit en/of digitale veiligheid We hebben voor ondermijning meerdere bewustwordingssessies gehouden, zoals een kennisdag zorgfraude voor consulenten en een weerbaarheids- en integriteitstraining bij uw Raad. Behorend bij Doel: We blijven onze informatiepositie verbeteren, zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. (Carol van Eert) We voeren zes integrale controles per jaar uit op het gebied van ondermijning. We hebben 12 integrale controles gehouden. Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten? | (x € 1.000,-) R 2024 | PB 2025 | GB 2025 | R 2025 | Afwijking Lasten 1.1 Crisisbeheersing en | 3.107 | 3.201 | 3.364 | 3.412 | -48 brandweer 1.2 Openbare orde en | 1.465 | 1.152 | 1.106 | 1.324 | -218 veiligheid Subtotaal | 4.573 | 4.353 | 4.470 | 4.736 | -267 Baten 1.1 Crisisbeheersing en | 11 | 6 | 6 | 7 | 1 brandweer 1.2 Openbare orde en | 468 | 21 | 21 | 213 | 192 veiligheid Subtotaal | 479 | 26 | 26 | 219 | 193 65 66 Saldo van baten en lasten -4.093 -4.327 -4.444 -4.517 -73 Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 75.000) Bedrag in € 1.000 Inc. / Struct.

1.1 Crisisbeheersing en brandweer -47 I Geen nadere toelichting vereist, omdat afwijkingen <75K zijn. 1.2 Openbare orde en veiligheid -26 I Lasten -218K Nadeel. Baten 192K voordeel. Met de doorbelasting van personele lasten is -221K gemoeid. Afwijkingen <75K bedragen 3K positief. Gezien de ontwikkeling in het Boa team zijn er hogere kosten gemaakt voor personeelslasten, teamcoaching, training en cursussen. Op de uitgaven voor het wijkveiligheidsplan wordt het voordeel verklaard door een lagere afrekening 2024 door verminderde inzet. Aan de batenkant is sprake van een voordeel op doorberekening personeelskosten van 161K (inclusief doorbelasting kosten BOA's aan Doesburg). Afwijkingen <75K bedragen 31K. Totaal -73 I Nieuwkomers Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel Voortgang We willen dat nieuwkomers kansen krijgen geboden om zich te ontplooien en mee te kunnen doen in de Rhedense samenleving. (Dorus Klomberg) In 2025 is gewerkt aan het opstellen en vaststellen van lange termijn beleid om nieuwkomers de kans te bieden zich te ontplooien en mee te kunnen doen in de samenleving. Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: We willen dat nieuwkomers kansen krijgen geboden om zich te ontplooien en mee te kunnen doen in de Rhedense samenleving.

(Dorus Klomberg) We voldoen aan de ons opgelegde taakstellingen voor de opvang van asielzoekers, opvang van ontheemde Oekraïners en de huisvesting van statushouders In november is het beleidskader nieuwkomers vastgesteld, waarmee we in 2026 verder zullen werken aan dit doel.

Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten? | (x € 1.000,-) R 2024 | PB 2025 | GB 2025 | R 2025 | Afwijking Lasten 6.1 Samenkracht en | 9.802 | 15.120 | 13.243 | 16.913 | -3.670 burgerparticip. Subtotaal | 9.802 | 15.120 | 13.243 | 16.913 | -3.670 Baten 6.1 Samenkracht en | 14.842 | 15.120 | 18.862 | 24.567 | 5.704 burgerparticip. Subtotaal | 14.842 | 15.120 | 18.862 | 24.567 | 5.704 Saldo van baten en lasten | 5.040 | 0 | 5.620 | 7.654 | 2.034 Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 75.000) | Bedrag in € | Inc. / 1.000 | Struct. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 2.034 | I De uitvoering van dit taakveld bevat zowel | een structurele als een tijdelijke taak en daarom is ervoor gekozen om te verwachten baten niet te begroten, maar pas op te nemen in de begroting als deze gerealiseerd zijn. De komende jaren werken we stapsgewijs aan het borgen van de structurele taken in | onze organisatie en daarmee ook in de begroting. De onderschrijding van € 2 miljoen in 2025 is het gevolg van dat de door het Rijk uitgekeerde normvergoeding voor de opvang van zowel Oekraïners op 3 verschillende locaties als van vluchtelingen aan de Broekstraat ruim voldoende is om de uitgaven te dekken. Totaal | 2.034 | I Compliance Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel | Voortgang We handelen rechtmatig (Dorus Klomberg) De diverse resultaten zijn conform planning bereid.

De begrotingsrichtmatigheid over 2025 zal de komende maanden worden bepaald. We werken effectief en efficiënt aan realisatie van strategische en operationele doelen. (Dorus Klomberg) Via o.a. de snelkookpan-sessies rechtmatigheid en de ontwikkeling van managementrapportages zijn we steeds beter in staat om risico's te onderkennen en waar nodig bij te sturen. Daarnaast is een collegeonderzoek uitgevoerd naar de inzet van indicatoren in de programmabegroting. 67 68 Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat Voortgang Behorend bij Doel: We handelen rechtmatig (Dorus Klomberg) Bewustwording op Informatiebeveiliging In december 2025 heeft een onderzoek plaatsgevonden. Dit onderzoek heeft tot goede bevindingen geleid, waar we in 2026 en verder mee aan de slag gaan. Behorend bij Doel: We werken effectief en efficiënt aan realisatie van strategische en operationele doelen. (Dorus Klomberg) Integraal risicomanagement Voorbereidingen zijn gestart. Rapportages (visualisaties) Dit betreft een doorlopend resultaat. Het deel wat buiten planning is betreft een rapportage Mens en Middelen, die mede na aanleiding van de raadbijeenkomst zal worden ontwikkeld. Werkwijze collegeonderzoeken Er is een werkwijze ontwikkeld en beproefd met een onderzoek naar de inzet van (maatschappelijke effect) indicatoren in de programmabegroting.

Verbonden partijen Voor het bereiken van de doelstellingen van het programma Bestuur en organisatie, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, heeft de gemeente Rheden zich met een aantal partijen verbonden waarin zij een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat hier om de volgende organisatie: • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM); • Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen; • The Economic Board; • Gelders Archief; • Gemeenschappelijke regeling intergemeentelijke uitvoeringsorganisatie De Connectie; • Alliander N.V.; • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten. In de paragraaf Verbonden Partijen geven we inzicht in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid en de risico's.

Wat heeft het gekost? Programma 3. Bestuur en organisatie Rekening | Primi- | Gewijzig- | Rekening | Afwijking tieve | de begro- | (realisatie) begroting | ting (Bedragen x € 1.000) 2024 | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten | 43.025 | 49.052 | 47.633 | 57.737 | -10.103 Baten | 131.473 | 135.062 | 139.785 | 150.283 | 10.498 Saldo van baten en lasten | 88.448 | 86.011 | 92.151 | 92.547 | 395 Reserves Toevoeging | 7.503 | 871 | 2.061 | 5.523 | -3.462 Onttrekking | 3.096 | 3 | 2.487 | 6.794 | 4.307 Resultaat | 84.041 | 85.143 | 92.577 | 93.818 | 1.241 Overzicht algemene dekkingsmiddelen (Bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting | Gewijzigde | Rekening begroting 2024 | 2025 | 2025 | 2025 Alg. uitkering gemeentefonds | 102.361 | 104.206 | 105.799 | 109.614 Onroerend zaakbelasting | 10.553 | 13.425 | 12.842 | 12.992 Hondenbelasting | 142 | 71 | 71 | 146 Toeristenbelasting | 440 | 517 | 517 | 575 Forensenbelasting | 111 | 89 | 89 | 27 Dividend Alliander | 75 | 49 | 49 | 41 Dividend BNG | 404 | 469 | 469 | 469 Overig dividend | 0 | 0 | 0 | 0 Overige dekkingsmiddelen | 46 | 33 | 33 | 44 Totaal baten (per saldo) | 114.132 | 118.858 | 119.869 | 123.908 Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 75.000) | Bedrag in € | Inc. / 1.000 | Struct.

0.10 Mutaties reserves | 846 | I Betreft niet geraamde vrijval ad € 1.014K van de reserve actualisatie functiewaarderingssysteem (HR21). Dit bedrag is via resultaatbestemming bij de jaarstukken 2024 gestort in een aparte reserve. Middelen waren bedoeld ter dekking van de kosten nabetaling salarissen over 2023 en 2024. Zie nadere toelichting in paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel personeelskosten. Daarnaast heeft er een dotatie van € 168K plaatsgevonden in de reserve bovenwettelijk verlof. Totaal | 846 | I 69 70 Paragrafen Lokale Heffingen De lokale heffingen maken een substantieel deel uit van de inkomsten van een gemeente. Voor het heffen van belastingen en retributies is er sprake van een financiële noodzaak, aangezien het Rijk bij haar bepaling van de algemene uitkering uitgaat van de mogelijkheid om eigen inkomsten te genereren. Bij de tariefberekeningen houdt de gemeente rekening met de jaarlijkse inflatoire effecten. Voor de diverse lokale heffingen gelden wettelijke voorschriften, zo geldt voor retributies dat de opbrengsten maximaal 100% van de kosten mogen bedragen. Voorbeelden van deze retributies zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor overige lokale heffingen heeft de gemeente een grotere beleidsvrijheid in de bepaling van de tarieven.

Werkelijke opbrengsten uit lokale heffingen Onderstaande tabel geeft inzicht in de werkelijke opbrengsten uit lokale heffingen ten opzichte van de begroting (inclusief begrotingswijzigingen en kwijtscheldingen). (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2025 | Verschil | Mutatie (%) begroting | jaarrekening Onroerende zaakbelastingen | 12.842 | 12.992 | 150 | 1,2% Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten | 5.386 | 4.601 | -785 | -14,6% Rioolheffing | 5.574 | 4.805 | -769 | -13,8% Bouwleges | 500 | 860 | 360 | 72,1% Parkeerbelastingen | 4 | 5 | 1 | 32,0% Hondenbelasting | 71 | 148 | 77 | 109,6% Toeristenbelastingen | 517 | 575 | 58 | 11,2% Secretarieleges | 534 | 594 | 60 | 11,2% Begraafrechten | 501 | 548 | 47 | 9,4% Forensenbelasting | 89 | 27 | -62 | -69,7% Marktgelden | 9 | 20 | 11 | 123,0% Overige heffingen/leges | 121 | 136 | 15 | 12,4% Totaal | 26.147 | 25.311 | -836 | -3,20% Ten opzichte van de begroting na wijziging | en vallen de opbrengsten uit lokale heffingen in 20 | 25 € 836K lager uit. De afwijkingen van € 75K of hoger worden hieronder nader toegelicht. Onroerende zaakbelastingen, € 150.000 voordeel Het voordelige effect op de OZB is met name het gevolg van andere WOZ-waarden dan waarmee in de begroting 2025 rekening is gehouden. Meeropbrengst OZB bij niet-woningen bedraagt € 868K en de minderopbrengst bij woningen bedraagt € 724K.

Deze verschillen zijn ontstaan omdat de ombuigingsmaatregel (verhoging OZB) op één taakveld (0.61) is verwerkt. Daarnaast is er een voordeel ontstaan op het kwijtscheldingsbudget (€ 6K). Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten, € 785.000 nadeel Afgelopen jaar zijn er te veel opbrengsten begroot. De realisatie van de omzet bleef achter. Rioolheffing, € 769.000 nadeel Afgelopen jaar zijn er te veel opbrengsten begroot. De realisatie van de omzet bleef achter. Bouwleges, € 360.000 voordeel 71 Voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door een paar grote bouwprojecten in boekjaar 2025. Hondenbelasting, € 77.000 voordeel De werkelijke opbrengsten zijn hoger dan begroot. Gehanteerde tarieven 2025 Onderstaand de door de Raad vastgestelde tarieven, zoals deze in 2025 zijn gehanteerd.

OZB uitgedrukt in percentage van onroerende zaak Woningen | - eigenaar | 0,1199% Niet-woningen | - eigenaar | 0,3211% - gebruiker | 0,2515% Afvalstoffenheffing Basisbedrag | 38,57 140 liter container | 167,20 180 liter container | 214,46 240 liter container | 284,74 Verzamelcontainer hoogbouw | 167,20 Reinigingsrecht Basisbedrag | 262,00 Kostendekkendheid | Begroot in 2025 | Werkelijk in 2025 afvalstoffenheffing en reinigingsrecht 7.3 Afval | 4.477.689 | 4.187.126 0.4 Overhead | 86.318 | 87.996 0.5 Rente | 7.365 | 4.941 0.64 Belastingen overig | 110.000 | 110.000 0.8 Overige baten en lasten | -70.336 | -70.336 2.1 Verkeer en vervoer | 60.000 | 60.886 6.3 Inkomensregelingen | 175.200 | 183.701 Btw compensatie | 800.685 | 723.933 Totale kosten | 5.646.921 | 5.288.248 Opbrengst heffingen | -5.974.054 | -5.295.475 Dekkingspercentage | 105,79% | 100,14 % In 2025 is een voordelig resultaat behaald van € 7.227 (€ 5.295.475 | -/- € 5.288.248). Dit bedrag is gestort in de bestemmingsreserve | afvalverwerking.

Rioolheffing Eigenaar | 78,15 Gebruiker | < 300 m3 | 139,47 300-999 m3 | 394,63 1000-9999 m3 | 3.259,60 > 9999 m3 | 25.618,81 72 Kostendekkendheid | Begroot in 2025 | Werkelijk in 2025 rioolheffing 7.2 Riolering | 2.932.936 | 2.889.692 1.4 Overhead | 935.000 | 953.178 0.5 Rente | 1.293.658 | 753.639 0.64 Belastingen overig | 158.000 | 158.000 2.1 Verkeer en vervoer | 227.905 | 227.905 6.3 Inkomensregelingen | 180.000 | 126.517 Btw compensatie | 507.525 | 467.261 Inzet voorziening riool | -203.517 | -287.497 Totale kosten | 6.031.507 | 5.288.696 Opbrengst heffingen | -6.031.507 | -5.288.696 Dekkingspercentage | 100,00% | 100,00% Over 2025 is het nadelig resultaat ad € 287.497 op product riolering onttrokken aan de voorziening riolering. Toeristenbelasting Overnachtingen (vakantieonderkomens) | 2,85 Seizoenstandplaatsen | 364,80 Jaarstandplaatsen | 434,91 Overnachtingen (mobiele kampeeronderkomens) | 2,40 Seizoenstandplaatsen | 307,20 Jaarstandplaatsen | 366,24 Forensenbelasting Basistarief | 374,96 Opslag | 1,43 Hondenbelasting 1e hond | 40,20 2e hond | 46,28 3e hond | 52,35 4e hond | 58,41 5e hond | 64,36 Elke volgende meer | 6,09 Kenneltarief | 86,48 Ontwikkeling lokale lastendruk De Provincie Gelderland houdt de jaarlijkse ontwikkeling van de lokale lasten per gemeente bij.

Op basis van deze cijfers kan een vergelijking gemaakt worden tussen de lokale lastendruk van naburige gemeenten. In onderstaande overzichten is - in bedrag per inwoner - de lastendruk 2025 van de gemeente Rheden weergegeven in vergelijking tot diverse Gelderse gemeenten. Tevens is de belastingdruk afgezet tegen het Provinciaal gemiddelde. Onze totale gemeentelijke lasten liggen onder het Provinciale gemiddelde. 73 totale OZB | afvalstoffenheffing | rioolrechten | belastingdru k Gemeente | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 Renkum | 335 | 434 | 132 | 132 | 171 | 127 | 639 | 694 Arnhem | 374 | 384 | 138 | 152 | 106 | 105 | 618 | 641 Brummen | 326 | 336 | 84 | 90 | 164 | 170 | 573 | 597 Zevenaar | 328 | 332 | 91 | 104 | 113 | 115 | 532 | 551 Provinciaal | 304 | 325 | 108 | 117 | 106 | 110 | 519 | 551 gemiddelde Rheden | 255 | 307 | 116 | 110 | 110 | 131 | 482 | 548 Lingewaard | 284 | 318 | 109 | 124 | 98 | 102 | 491 | 544 Duiven | 258 | 300 | 123 | 139 | 96 | 98 | 477 | 538 Doesburg | 217 | 249 | 138 | 158 | 119 | 127 | 474 | 534 Doetinchem | 245 | 252 | 149 | 155 | 111 | 116 | 505 | 523 Zutphen | 298 | 305 | 131 | 134 | 78 | 82 | 508 | 521 Bronckhorst | 239 | 271 | 110 | 113 | 135 | 124 | 484 | 508 Westervoort | 251 | 259 | 107 | 121 | 119 | 124 | 477 | 504 Rozendaal | 279 | 279 | 119 | 126 | 92 | 87 | 489 | 492 Overbetuwe | 204 | 226 | 128 | 147 | 51 | 101 |

383 | 474 Bron: Provincie Gelderland, https://geldersefinancien.nl d.d. 20-02-2026. * De begrotingen van gemeenten dienen voor de Provincie als basis voor de publicatie van bovenstaande cijfers. Door amendementen en begrotingsbijstellingen kunnen deze cijfers in enige mate afwijken. Kwijtscheldingsbeleid Rheden kent de mogelijkheid tot kwijtschelding van belastingen. Hierbij hanteren wij een grens van 100% van de uitkeringsnorm. Kwijtschelding is in 2025 mogelijk voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing (gedeeltelijk). Daarnaast ook voor de leges van een ID-kaart of voor hondenbelasting (gedeeltelijk) en begraven. In 2025 is in totaal voor een bedrag van € 313.881 aan kwijtschelding verleend. Dit bedrag is lager dan het begrote bedrag van € 378.682. 74 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Om inzicht te krijgen hoe de gemeente Rheden er financieel voorstaat, is het van belang om inzicht te hebben in de financiële positie en de financiële weerbaarheid (welke mogelijkheden zijn er in financieel moeilijke tijden). Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre wij in staat zijn om mogelijke tegenvallers (de risico's) op te vangen zonder dat de uitvoering van het beleid en het voorzieningenniveau van onze inwoners in gevaar komt.

Met behulp van financiële kengetallen die betrekking hebben op de balans en de begroting kan een beeld worden geschetst van onze financiële positie. De normen worden zoveel mogelijk aangesloten op de richtlijnen van de provinciaal toezichthouder. De kengetallen zijn bedoeld om in relatie tot elkaar te beschouwen. Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk wat er aan eigen vermogen en baten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om één individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. Het weerstandsvermogen en de kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van onze financiële positie. Het risicoprofiel wordt bepaald en gepresenteerd aan de hand van de grootste financiële risico's. Risicoprofiel Overzicht van de grootste risico's met peildatum 31-12-2025: Risico-inventarisatie R2025 nr. | Risico | Kans | Financieel | Invloed gevolg 1 | Het niet volledig realiseren van ingeboekte ombuigingen. | 25% | 2.000.000 | 22% 2 | Mogelijke hogere uitgaven voor WMO en Jeugdzorg.

| 50% | 1.750.000 | 19% 3 | Bezuinigingsmaatregelen van het Rijk | 50% | 1.000.000 | 11% 4 | Standaard risico met betrekking tot de Participatiewet: | 50% | 1.000.000 | 11% a) Hogere lasten dan begroot omdat het aantal uitkeringsgerechtigden minder hard daalt dan het landelijk gemiddelde. b) Tegenvallende inkomsten van het Rijk (BUIG-gelden). 5 | Ontwikkeling algemene uitkering uit Gemeentefonds. | 75% | 500.000 | 5% 6 | Minima- en armoedebeleid: hogere kosten a.g.v. | 75% | 500.000 | 5% economische ontwikkelingen. 7 | Kosten van personele inzet. Door nieuwe taken is huidige | 50% | 500.000 | 5% personele inzet niet altijd voldoende, dit i.c.m. krapte op arbeidsmarkt. Daarnaast staat het personeelsbudget onder spanning a.g.v. ingeboekte ombuigingen. 8 | Overheveling SPUK-uitkeringen naar gemeentefonds. | 25% | 500.000 | 5% 9 | Kosten voor klimaatopgave | 50% | 250.000 | 3% 75 10 | Beheer openbare ruimte en vastgoed: mogelijke meerlasten | 50% | 250.000 | 3% als gevolg van prijsstijgingen materialen en grondstoffen en door vertraging agv stikstofproblematiek. 11 | Implementatie Omgevingswet | 50% | 250.000 | 3% 12 | Aanvullende bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen / | 25% | 250.000 | 3% verbonden partijen i.v.m. mogelijke negatieve exploitatie.

13 | Overige risico's (stelpost) | 50% | 500.000 | 5% Totaal risicoprofiel bij jaarrekening 2025: | 9.250.000 | 100% Toelichting op de kolommen De kolom “risico” bevat de omschrijvingen van het risico (gebeurtenis) die kan leiden tot een (nadelig) financieel gevolg. De waarschijnlijkheid dat de omschreven risico's zich daadwerkelijk voordoen wordt getoond in de kolom “kans”. Via de kolom “financie | el gevolg” wordt getoond wat de financiële gevolgen zijn van het zich voordoen van het risico. Dit is een inschatting van het maximale financiële effect van het betreffende risico. De kolom “invloed” geeft aan welk aandeel het betreffende risico heeft in h | et totaal van alle mogelijke financiële risico's. Zichtbaar is dat de top 5 risico's 68% uitmaken van alle mogelijke risico's. Voor deze paragraaf merken we het totaalbedrag aan als risicoprofiel. Ten opzichte van de begroting 2026 (laatste bijstelling) is de totale omvang van het risicoprofiel toegenomen met € 250K en bedraagt afgerond € | 9.250.000. Hieronder geven we een toelichting op de top 5 risico’s. 1. Ombuigingen In de Programmabegroting 2026 is in totaal ruim € 10,7 miljoen aan ombuigingen opgenomen (verlagen uitgaven met € 6,1 miljoen en verhogen inkomsten met € 4,6 miljoen). We moeten ermee rekening houden dat niet alle ombuigingen volledig gerealiseerd zullen w | orden.

Hiervoor nemen we een risicobedrag op van € 2 miljoen (bedrag ongewijzigd t.o.v. PB2026). Beheersmaatregel: Ombuigingsmaatregelen concreet invullen door gerichte plannen en uitvoering van bijbehorende acties. Periodiek monitoren op realisatie en ti | jdig bijstellen indien nodig. 2. Hogere uitgaven WMO en Jeugdzorg De zorgvragen blijven een onvoorspelbaar karakter dragen in wanneer zij zich gaan voordoen, wat de aard en duur ervan is en tot welk financieel beslag dit leidt. Bij het opstellen van de begroting 2025-2028 is een omvangrijk pakket ombuigingen opgenomen. In dit pakket zijn, vanaf 2026, substantiële bijstellingen / verlagingen van de budgetten Wmo en Jeugdzorg verwerkt. De budgetten blijven onder druk staan onder andere door het wegwerken van achterstanden. Vanwege de wettelijke zorgplicht en de afgesloten contracten met aanbieders tot en met 2026 is de beïnvloeding gering. In de begroting 2026 / MJB 2027-2029 zijn de budgetten voor jeugdzorg substantieel meerjarig verhoogd. Het risicobedrag van € 1.750K is ongewijzigd t.o.v. de PB2026. Beheersmaatregel: Monitoren, proactief acteren en indien nodig en mogelijk, maken van nieuwe keuzes in het proces van het koersdocument sociaal domein. 3.

Bezuinigingsmaatregelen van het Rijk Het ministerie van financiën heeft in augustus 2023 een ombuigingslijst opgesteld en deze lijst bevat een overzicht van mogelijkheden om uitgaven te verlagen om daarmee de overheidsfinanciën te verbeteren. Dit overzicht van ombuigingen biedt technische ondersteuning voor politieke keuzes. In deze lijst zijn o.a. besparingen opgenomen m.b.t. de gemeentelijke financiën. Daarnaast heeft het vorige kabinet besluitvorming voor zicht uitgeschoven t.a.v. stikstof, klimaat, druk op het zorgstelsel en veiligheid. Het huidige kabinet zal hierin keuzes moeten maken, 76 77 zoals bijvoorbeeld het vrijmaken van middelen voor defensie. Al met al ontwikkelingen die naar verwachting zullen leiden tot een grillig verloop van de rijksfinanciën voor gemeenten. In het risicoprofiel is hiervoor een bedrag van € 1.000K opgenomen (bedrag ongewijzigd t.o.v. de PB2026). Beheersmaatregel: Lobby richting het rijk via o.a. de VNG en (lokale) media. 4. Participatiewet Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. De bestaanszekerheid van inwoners met een laag inkomen staat onder druk.

Het inkomensbeleid vanuit het Rijk is niet altijd toereikend; gemeenten moeten de negatieve financiële effecten op inwoners opvangen. Het risicobedrag van € 1.000K is ongewijzigd t.o.v. de PB2026. Beheersmaatregel: Adequate toepassing van wettelijke regelgeving en gerichte inzet van re- integratiemiddelen. Monitoren op uitvoering en resultaten en tijdig bijsturen waar nodig en mogelijk. 5. Ontwikkeling algemene uitkering Vanaf 2023 is het nieuwe verdeelmodel gemeentefonds ingevoerd. Gemeente Rheden is een zgn. nadeelgemeente. Vanaf 2027 is sprake van vervolgstappen m.b.t. het ingroeipad naar de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. De huidige suppletie-uitkering (als onderdeel van de algemene uitkering) bedraagt € 2,6 miljoen en zal in komende jaren (vanaf 2027) vanuit het Rijk (Min BZK) worden afgebouwd. Het tempo waarin dit gebeurt is nog ongewis. In de meicirculaire van het gemeentefonds 2026 zal naar verwachting hierover meer info worden verstrekt. In onze neerjarenbegroting 2026-2029 is rekening gehouden met afbouw van deze suppletie-uitkering. We nemen hiervoor een risicobedrag op van € 500K, ongewijzigd t.o.v. PB2026. Beheersmaatregel: Lobby richting het rijk via o.a. de VNG. Overige risico’s In deze inventarisatie is conform voorgaande P&C documenten een stelpost opgenomen voor diverse overige risico's.

Bijvoorbeeld voor mogelijke rekeningtekorten en kostenstijgingen bij diverse projecten. Deze stelpost is t.o.v. de vorige inschatting (PB2026) verhoogd met € 250K naar € 500K, dit i.v.m. de huidige onzekere tijden als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen. Frauderisico's We hebben in deze paragraaf expliciet aandacht voor de preventie en inventarisatie van frauderisico's. Belangrijke beheersingsmaatregelen hierbij zijn de functiescheiding (met name in het proces voor betalingen) en het vier-ogenprincipe. Er heeft zich geen fraude voorgedaan in het boekjaar 2025. Beheersmaatregelen Uit de beschrijving van de risico's kunt u opmaken dat diverse risico's grotendeels op korte termijn door ons of door ons alleen niet te beïnvloeden zijn. Voor alle risico's geldt dat we sturen op die onderdelen waar we wel direct of samen met anderen invloed op hebben (zgn. beheersing), dat is echter nog geen garantie dat de risico's zich niet voor zullen doen. Het verder uitwerken en implementeren van beheersmaatregelen is onderdeel van het groeiproces om te komen tot een professioneel niveau van risicobeheersing. Onderdeel van dit proces is de 'Nota risicomanagement' die door de Raad op 28-1-2025 is vastgesteld. Invulling geven aan deze nota draagt bij aan de gewenste professionaliseringsslag.

Weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit kan op verschillende manieren worden bepaald. Feitelijk komen alle budgetten, ook vrije reserves of bestemmingsreserves waarvan de bestemming nog gewijzigd kan worden, in aanmerking voor de bepaling van de weerstandscapaciteit. Om praktische redenen worden in deze paragraaf alleen de (nog) niet geoormerkte budgetten meegenomen voor de bepaling van de weerstandscapaciteit, deze ziet er daarmee als volgt uit (peildatum 31-12-2025): Beschikbare weerstandscapaciteit Dekkingen | Omvang Algemene reserve (stand jrrk. 2025 per 31 dec) | € 20.923.959 Bestemming resultaat 2025 (toevoegen alg.reserve) | € 4.486.642 Begrotingssaldo 2026 (na meicirculaire RIB 23062026) | € 879.000 Incidentele begrotingsruimte | € 45.000 Totale weerstandscapaciteit | € 26.334.601 De stand van de algemene betreft het saldo zoals in deze jaarrekening is opgenomen conform het overzicht reserves. Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit is | bij 'Bestemming resultaat 2025' uitgegaan van het rekeningresultaat en de voorgestelde resultaatbestemming. De weerstandscapaciteit komt uit op € 26,3 miljoen. Dit is afgerond € 5,4 miljoen hoger ten opzichte van de meeste recente herziening van de weerstandscapaciteit (in de begroting 2026).

Deze forse verhoging wordt vooral veroorzaakt door een hoger saldo algemene reserve als gevolg van (voorlopige) bestemming van het voordelige rekeningresultaat over 2025. Algemene reserve De algemene reserve is meegeteld in de berekening van de weerstandscapaciteit omdat op deze reserve geen nadere verplichtingen rusten. Die verplichtingen zijn afgedekt via de bestemmingsreserves. Onbenutte belastingcapaciteit Bestaand beleid is dat er bij afval en riool al naar | 100% kostendekkendheid wordt gestreefd. Ten aanzien van de onbenutte belastingcapaciteit gaat het dan vooral over de OZB. Hiervoor geldt als uitgangspunt dat maximaal de inflatiecorrectie wordt gehanteerd. Om die redenen wordt de onbenutte belastingcapaciteit bij de berekening van de weerstandscapaciteit buiten beschouwing gelaten omdat deze door dat uitgangspunt feitelijk niet aanwezig is. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en het risicoprofiel. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de weerstands | ratio.

Weerstandsratio | Jaarrekening 2024 | Begroting 2026 | Jaarrekening 2025 Totale weerstandscapaciteit | 21.054.368 | 20.953.634 | 26.334.601 Risicoprofiel | 9.850.000 | 9.000.000 | 9.250.000 Weerstandsratio | 2,1 | 2,3 | 2,8 Weerstandsratio Voor een nadere duiding van de ratio kan onderstaande normtabel worden gehanteerd. 78 Weerstandsratio | Betekenis > 2,0 | Uitstekend 1,4 - 2,0 | Ruim voldoende 1,0 - 1,4 | Voldoende 0,8 - 1,0 | Matig 0,6 - 0,8 | Onvoldoende < 0,6 | Ruim onvoldoende Conclusie Het risicoprofiel is ten opzichte van de begroting 2026 (laatste herziening) gestegen met € 250.000 en de weerstandscapaciteit is fors toegenomen met € 5,4 miljoen. Als gevolg van deze mutaties stijgt de weerstandsratio van 2,3 (stand begroting 2026) naar 2,8 met de kwalificatie ‘uitstekend’. Dit is conform het streven zoals opgenomen in (toelichting bij artikel 22 van) de vigerende Financiële verordening. Kengetallen De financiële positie van de gemeente is onder meer te beoordelen aan de hand van een aantal financiële kengetallen. Om ook de vergelijkbaarheid tussen gemeente te bevorderen zijn er met ingang van 2015 door het BBV een vijftal voorgeschreven. De betreffende kengetallen zijn hieronder opgenomen en nader toegelicht. Rekening | Begroting | Rekening | Cat.

Kengetallen: | 2024 | 2025 | 2025 Netto schuldquote | 75% | 87% | 58% | A Netto schuldquote gecorrigeerd voor | 71% | 83% | 56% | A alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 14% | 12% | 16% | C Structurele exploitatieruimte | 1,6% | 0,8% | 1,2% | B Grondexploitatie | -2% | 0% | -2% | A Belastingcapaciteit | 92% | 92% | 98% | B Toelichting De kengetallen tezamen geven een beeld van de financiële gezondheid van onze gemeente. Daarbij zijn voor zowel de netto schuldquote en de solvabiliteit normen afgesproken, die verankerd zijn in de financiële verordening. Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Normaal ligt de netto schuldquote van een gemeente tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog. Hij moet niet verder stijgen. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente in de gevarenzone. Het bestuur moet er werk van maken om de schuld te verlagen. (Bron: VNG -website). De norm voor de netto schuldquote is lager dan 130%. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

De solvabiliteitsratio wordt berekend door het totale eigen vermogen te 79 delen door het totaal van de passiva. De norm voor de solvabiliteitsratio is minimaal 20%. De structurele exploitatieruimte dient om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een percentage van 0% betekent een sluitende begroting, een positief percentage wil zeggen dat er begrotingsruimte is. Feitelijk biedt het financieel meerjarig perspectief bij de begroting een betere indicatie. Het kengetal grondexploitatie kan een grote invloed op de financiële positie van een gemeente hebben (zowel positief als negatief). Dit kengetal geeft een indicatie van het relatieve belang van de grondexploitatie. Het percentage is de waarde van bouwgronden in relatie tot de totale baten exclusief de reserves. De jaarlijkse actualisatie van de grondexploitatie geeft overigens een concreter beeld van het verwachte verloop van grondexploitaties. De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen kan worden gerelateerd aan de totale woonlasten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rheden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/96165be7-e77d-4bdc-8041-6699c31ab710?agendaItemId=9daef1e1-460f-46a6-bc89-4fdafb125437