Inspraakbijdrage hr. Fennema

Inspraakreactie omgevingsvisie gemeente Rheden De Steeg, 13 januari 2026

Geachte leden van de raad, Namens Stichting Twickel (eigenaar Hof te Dieren en Fraterwaard), Gestichten Doesburg (eigenaar delen Loenense waard/Fraterwaard), landgoed Middachten en landgoed de Bockhorst, maak ik gebruik van de mogelijkheid om onze mening te geven op de voorliggende omgevingsvisie van de gemeente. Dit is niet voor de eerste keer. Op 10 november hebben de landgoederen Middachten en Twickel, evenals de Gestichten Doesburg, via een zienswijze op de concept omgevingsvisie een visie op het Havikerpoort/HBFO gebied gepresenteerd aan de gemeente, als reactie op de concept gebiedsvisie. Wij waren er trots op dat het was gelukt om een gezamenlijke visie voor het gebied op te stellen, die alle opgaven en uitdagingen voor dit fraaie gebied concreet beschrijft. Namens Middachten en de Bockhorst heeft ondergetekende tijdens de commissievergadering van 11 november 2025 ingesproken, waarin is verwezen naar deze visie. Ook Twickel liet van zich horen. Zowel in onze schriftelijke als mondelinge reactie, hebben wij de gemeente nadrukkelijk uitgenodigd voor nader overleg. Vol verwachting zaten wij bij de telefoon, maar tot op heden mochten wij helaas geen uitnodiging tot overleg ontvangen. Participatie onvoldoende Het raadsvoorstel roemt de vele mogelijkheden voor participatie en het overleg met stakeholders. Wij herkennen ons hier niet in.

Inderdaad hebben wij aan de voortkant van het proces de mogelijkheid gehad ideeën in te brengen. Maar de uitwisseling vond op een hoog abstractieniveau plaats. Het was een richting, zeker geen uitwerking die met ons is gedeeld. Mijn indruk is dat het lang heeft geduurt, voordat er intern het e.e.a. op papier kwam te staan. En toen werd het kort dag. De uitgewerkte visie hebben wij tijdens de inspraakprocedure in oktober/november voor het eerst kunnen lezen. Pas toen werd de visie concreet, maar bleek er geen ruimte meer voor overleg. Dit bevreemdt ons zeer, aangezien zowel gemeente als de landgoederen via het gebiedsproces HBFO, het proces rondom het rivierenbeleid en het Soerens beekdal permanent met elkaar in gesprek zijn. Aan deze tafels had de omgevingsvisie besproken moeten worden. Wij voelen ons daarin niet erkend als volwaardige gebiedspartners. Betekent dit dan dat wij ons in de omgevingsvisie niet kunnen vinden? Natuurlijk herkennen we ons in veel dat in de visie is opgenomen. Wij zijn blij dat in de aangepaste versie nu het verband tussen de verschillende deelgebieden, die op de landgoederen samenkomen, wordt beschreven. Ook wordt de bijdrage van de landbouw aan het cultuurlandschap en voor het voortbestaan van de landgoederen in de visie erkend. Maar wij missen de uitwerking van deze erkenning verderop in uitwerking voor de deelgebieden in hoofstuk 5.

Een andere visie voor de IJssel Het toekomstbeeld dat voor het gebied ‘De Ijssel’ wordt geschetst blijft ons zorgen baren. Hoewel een enkele zin is aangepast, lijkt de gemeente hier nog steeds te kiezen voor grootschalige en dynamische natuur met een (te) marginale rol voor de landbouw. De landgoederen zetten hier niet in op grootschalige natuurontwikkeling, maar het versterken van het cultuurlandschap door ‘Groen-blauwe dooradering’. Hierdoor zal de biodiversiteit toenemen. De inkomsten uit de landbouw zijn cruciaal voor de instandhouding van het landgoed, en de landbouw is als beheerder van de uiterwaarden onlosmakelijk verbonden met de landgoederen in de overgangszones. Dit gemis in de tekst knelt te meer, daar de rivierbeherende instanties de cultuurhistorie en landbouwkundig gebruik van de uiterwaarden van gering belang lijken te vinden. De transitie waar de landbouw voor staat is een grote uitdaging en zal voor elk bedrijf een andere invulling krijgen. Voor de grootschalige bedrijven in de uiterwaarden zal de transitie niet eenvoudig zijn maar van groot belang voor behoud en beheer van ons fraaie cultuurlandschap.

Concreet stellen wij voor de volgende speerpunten toe te voegen aan de gebiedsambities voor de Ijssel: ✓ Behoud en ontwikkeling van een economisch sterke landbouw, die functioneert in balans met de natuurlijke omstandigheden bodem, water en lucht en bijdraagt aan een goed onderhouden cultuurlandschap ✓ Vergroten biodiversiteit door versterken groen-blauw dooradering. Boeren in het Soerens beekdal Het behoud van actieve en sterkte boerenbedrijven is essentieel om het fraaie cultuurlandschap van het Soerens beekdal te behouden. Zonder hen raak je het karakter van dit gebied kwijt, de essentie gaat verloren. Wij missen ook de landgoederen in dit onderdeel Daarom pleiten we hier voor de volgende aanvulling op de gebiedsambities: ✓ Behoud en ontwikkeling van een economisch sterke landbouw, die functioneert in balans met de natuurlijke omstandigheden bodem, water en lucht en bijdraagt aan een goed onderhouden cultuurlandschap ✓ De landgoederen zijn economisch gezond en dragen hierdoor bij aan een fraai cultuurlandschap

Wij sluiten af met enkele algemene opmerkingen over het proces rondom de omgevingsvisie en het vervolg. Neem de tijd voor een gezamenlijk gedragen omgevingsvisie De inrichting en beheer van onze fraaie buitengebied, gaat ons allen aan. Vele uitdagingen komen op ons af, de opgaven zijn groot en ingewikkeld. Neem de tijd om tot een goede omgevingsvisie te komen en laat u niet voortjagen door electorale overwegingen of wat dan ook. Wij verzoeken u dringend om pas op te plaats te maken en samen met ons de concept omgevingsvisie te bespreken en op een zorgvuldige manier af te ronden. Sturen op doelen, niet op maatregelen Wij hebben er al eerder voor gepleit:stuur op doelen en benoem de noodzakelijke randvoorwaarden om daar te komen. Laat de uitwerking aan de gebiedsprocessen over. Geef het vertrouwen aan de gebiedspartners, om deze doelen in nauwe samenwerking met de overheden te realiseren. Erken onze positie, betrek ons actief bij elke vervolgstap en neem onze kennis en ervaring mee bij de verdere bij de uitwerking. Graag zien wij dat deze aanpak bij het vaststellen van de omgevingsvisie door de raad wordt opgedragen aan het college.

Met vriendelijke groet, Namens stichting Twickel, Gestichten Doesburg, landgoed de Bockhorst en landgoed Middachten

Age Fennema Rentmeester