GEWIJZIGD Woonzorgvisie.pdf

2.

Senioren informeren, ontzorgen en de doorstroming verbeteren

3.

Een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten

Wozo Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen juli 2022 Ministerie VWS De nadruk ligt op langer zelfstandig blijven wonen met goede (digitale) ondersteuning. Er zijn vijf thema’s: 1.

Samen vitaal ouder worden

2.

Sterke basiszorg voor ouderen

3.

Passende Wlz-zorg

4.

Wonen en zorg voor ouderen

5.

Arbeidsmarkt en Innovatie

Wettelijke kaders •

Gemeentewet

•

Huisvestingswet

•

Omgevingswet

Het zorgstelsel in Nederland wordt geregeld met vier stelselwetten: 1.

de Zorgverzekeringswet (Zvw), richt zich op cure, uitvoering door zorgkantoor

2.

de Wet langdurige zorg (Wlz), richt zich op care, uitvoering door zorgkantoor

3.

de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), richt zich op ondersteuning, uitvoering door gemeente

4.

de Jeugdwet, richt zich op ondersteuning, uitvoering door gemeente

Drijfveren achter deze wetten zijn de kansen om de kwaliteit van de zorg te verbeteren, een integrale aanpak te bevorderen en de zorg in tijden van vergrijzing en chronische aandoeningen toegankelijk en betaalbaar te houden. Uitgangspunt in deze domeinen zijn niet de tekortkomingen, maar de mogelijkheden van mensen. In eerste instantie wordt er een beroep gedaan op het eigen netwerk en middelen voor ondersteuning, maar de ondersteuning is altijd beschikbaar voor diegenen die er niet zelf in kunnen voorzien. Wie is aangewezen op permanent toezicht of 24-uurszorg in de nabijheid, heeft recht op zorg uit de Wlz.

24

PROVINCIAAL Actieplan Wonen 2020-2025 •

Doelstelling 1: versnelling van de woningbouw

•

Doelstelling 2: meer betaalbare woningen

•

Doelstelling 3: meer flexibele woonvormen

REGIONAAL Woondeal 2.0 De Groene Metropoolregio (Arnhem, Nijmegen, de Liemers) heeft 5 opgaven. Wonen en zorg valt onder de Groene Groeiopgave. Voor deze opgave is een Woondeal 2.0 afgesloten met Rijk, Provincie en Regio. Hierin staan afspraken hoe we samen vormgeven aan de woningbouwopgave, de herstructureringsopgave en hoe we de bestaande voorraad beter kunnen benutten. Er is ook aandacht voor circulair bouwen en aandacht voor wonen met zorg. Koploperregio Wonen en Zorg De regio is één van de zes koploperregio’s als het gaat om wonen met zorg. Dit betekent dat zij in Nederland voorop loopt als het gaat om het in beeld brengen van de regionale woonzorgopgave en het maken van een regionale woonzorgvisie. Hierbij staat de fair share gedachte centraal. We krijgen hierin ondersteuning van het Rijk, de VNG en Platform 31. Beschermd wonen De 10 gemeenten in de regio Centraal Gelderland hebben een regionale kadernota ‘Samen aan zet’ vastgesteld op het gebied van beschermd wonen en de transformatie naar beschermd thuis. Hierin wordt de fair share gedachte verder uitgewerkt.

LOKAAL Omgevingsvisie Per 1 januari 2024 wordt de omgevingswet ingevoerd. In de onderliggende omgevingsvisie moet duidelijk worden welke kant de gemeente ruimtelijk op wil. In omgevingsplannen en regels wordt dit nader uitgewerkt. Ook alle ruimtelijke beleidsvisies moeten een plek krijgen in de omgevingsvisie. De Woonzorgvisie zal hier ook een plek in moeten krijgen. Gemeentelijk beleidskaders De Woonzorgvisie 2023 zal na vaststelling deel uitmaken van de Woonvisie 2020-2026 Samen wonen in Rheden. Beleidsterreinen die van invloed zijn op deze visie •

Wmo (of maatschappelijke ondersteuning en zorg)

•

Jeugd

•

P-wet (of Werk, inkomen en sociale zekerheid of Financiële bestaanszekerheid)

•

Wonen

•

Ruimtelijke ordening

•

Vervoer

•

Sport

•

Gezondheid

Verantwoordelijkheid gemeente De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om de inwoner de juiste vormen van hulp en ondersteuning aan te bieden. Wij zien het als onze rol om organisaties die een potentiële bijdrage kunnen leveren aan het vraagstuk wonen en zorg te benaderen en te verbinden met het brede, reeds bestaande netwerk rondom dit thema. Het uitgangspunt daarbij is de eigen kracht van de inwoners en het netwerk om hen heen, aangevuld met een vangnet aan ondersteuning voor inwoners die het niet op eigen kracht redden

25

BIJLAGE 3

DEFINITIES

Algemeen toegankelijke voorziening – Een algemeen toegankelijke voorziening is bijvoorbeeld een dorpshuis, activiteiten van de welzijnsorganisatie of ondersteuning vanuit MVT (Stichting Meldpunt Vrijwillige Thuishulp Rheden/Rozendaal). Iedereen is welkom. Er is geen beschikking nodig. Dit betekent dat de gemeente niet eerst onderzoekt of je gebruik mag maken van de voorziening. Ambulantisering - Minder wonen in een instelling, meer wonen en leven in de wijk (met begeleiding). Destigmatisering – Minder hokjesdenken Geclusterd wonen - een woonvorm van een aantal woningen/appartementen, waarin mensen zelfstandig wonen en waarbij er een gezamenlijke ruimte is waar deze mensen elkaar kunnen ontmoeten. Zij kunnen indien nodig ondersteuning krijgen. Intramuraal – Wonen en zorg is niet gescheiden. Inwoners krijgen een volledig pakket van de zorginstelling waar wonen en zorg inzitten. Het gaat om een verpleeghuis, instelling voor gehandicapten of instelling voor inwoners met langdurige psychische problemen. Levensloopgeschikte woning - woningen voor mensen met een (lichte) lichamelijke beperking. Zie ook bijlage 6. Nultredenwoning - In een nultredenwoning zijn woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste één slaapkamer gelijkvloers, dus op hetzelfde niveau als de voordeur. Ook van buitenaf is een nultredenwoning zonder traplopen bereikbaar (zie bijlage 6).

Psychogeriatrisch (PG) - aandoeningen die samenhangen met achteruitgang van het geheugen, zoals bijvoorbeeld bij dementie. Somatisch (SOM) – lichamelijke klachten. Tussenvoorziening / inloophuis – een algemeen toegankelijke voorzieningen met professionele ondersteuning. Zodat ook mensen die ondersteuning nodig hebben hier terecht kunnen. Volledig Pakket Thuis (VPT) - Bij een VPT blijft men thuis wonen en levert een zorginstelling het volledige pakket zorg vanuit de Wlz. Zelfstandig (thuis)wonen – Met zelfstandig wonen wordt bedoeld dat inwoners in de wijk wonen, met de benodigde hulp en ondersteuning aan huis. Langer zelfstandig blijven wonen in de wijk kan niet altijd in de eigen woning. Dat kan ook betekenen dat verhuizen naar een meer geschikte woning nodig is.

26

BIJLAGE 4

WAT HEBBEN INWONERS ONS MEEGEGEVEN?

Zelfstandig wonende senioren Inwoners geven aan zo lang mogelijk thuis te willen wonen. Daar zitten wel een aantal voorwaarden aan. In ieder geval willen mensen zo lang mogelijk samen met hun partner zelfstandig blijven wonen. Hiervoor is de aanwezigheid van de juiste zorg noodzakelijk, zowel voor de zorgbehoevende als voor de mantelzorger. De aanwezigheid van zorg die altijd beschikbaar is wordt ook als voorwaarde gezien om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven. Vrije keus van zorgleverancier wordt gewaardeerd, al wordt hier flexibel mee omgegaan. Het mag ook een standaard aanbieder zijn waar je voor betaald, maar waarvan je af mag wijken voor meerkosten. De beschikbaarheid van voorzieningen in de woonlocatie of dichtbij worden gewaardeerd. Inwoners benadrukken ook de verantwoordelijkheid die mensen zelf hebben bij het ouder worden. Iedereen moet zichzelf voorbereiden op het ouder worden en eventuele aanpassingen die dat vraagt in de woonsituatie. Senioren woonachtig in woonzorgcomplex Deze bewoners waarderen het samen wonen met elkaar, de vele ontmoetingsmogelijkheden en het veilige gevoel omdat de zorg dichtbij is. Er zijn veel voorzieningen in het huis, zoals een restaurant, een sportruimte en een kapsalon. Ook worden er veel activiteiten georganiseerd in het huis. De bewoners maken hier graag gebruik van.

Voorzieningen buiten het huis zijn moeilijker te bereiken, omdat veel bewoners hulp nodig hebben om naar buiten te gaan. Deze hulp is niet altijd beschikbaar. Bewoners komen vaak uit de regio, maar niet altijd uit de gemeente. Zij willen bijvoorbeeld graag dicht bij hun kinderen wonen of zij stromen door vanuit revalidatie of kortdurend verblijf in Intermezzo in Dieren. Bewoners geven aan dat je vooruit moet denken en kiezen als er nog iets te kiezen valt, invloed op waar zij komen te wonen vinden ze erg belangrijk. Mensen met een lichamelijk of (lichte) verstandelijke beperking De bewoners van de Klaproosstraat wonen zelfstandig in studio’s, maar er is altijd begeleiding aanwezig en er zijn gezamenlijke woonkamers en keukens. De vrijheid om te gaan en te staan waar je wilt en aan de andere kant deel van de groep kunnen zijn werden erg gewaardeerd. Ook het terug kunnen vallen op de begeleiding geeft een veilig gevoel. De studio’s werden wel erg klein gevonden (35m2), een aparte slaapkamer zou het gevoel van zelfstandigheid nog vergroten. Iedereen werkt een aantal dagdelen per week. En er wordt veel gebruik gemaakt van sportvoorzieningen. Of de voorzieningen dichtbij zijn of bijvoorbeeld in Arnhem wordt niet als probleem ervaren. Er wordt veel gebruik gemaakt van het OV, dus goede verbindingen zijn voor deze bewoners belangrijk.

Doorstromen naar een geheel zelfstandige woning is voor sommige bewoners wenselijk, maar erg moeilijk op dit moment. Mensen binnen beschermd wonen en maatschappelijke opvang De meeste mensen wonen heel fijn, de gezamenlijke activiteiten en de begeleiding worden zeer gewaardeerd. Ook de contacten met de buurt zijn goed. Bij sommige panden zijn er wel wensen als het gaat om de huisvesting: gehorig, geen eigen badkamer, kleine kamers. Meer activiteiten, zoals samen koken, maar ook meer evenementen in het dorp zijn gewenst. De activiteiten van Incluzio zijn niet bij alle mensen bekend. Sportvoorzieningen worden goed benut, als deze wat verder weg zijn is dit geen probleem. Doorstromen naar een zelfstandige woning is moeilijker geworden, omdat er minder aanbod is en meer vraag naar goedkope sociale huurwoningen. Ook financieel is het moeilijker geworden om rond te komen met alle gestegen prijzen.

27

BIJLAGE 5

DEELNEMERS BRAINSTORMSESSIES WONEN EN ZORG

Belanghebbenden zijn breed uitgenodigd: alle zorg- en welzijnspartijen, het zorgkantoor, vertegenwoordigers van bewoners, huisartsen, fysiotherapeuten, makelaars, ontwikkelaars, raadsleden en ambtenaren.

We hebben 4 bijeenkomsten georganiseerd waarbij telkens één doelgroep van wonen met zorg centraal stond. Dit waren de deelnemers, die met ons mee hebben gedacht: Doelgroep: Ouderen zelfstandig thuis Vivare

Huurdersvereniging Rheden

Attent

Huisarts

Cosbo RaadsledenD66 en PvdA

Incluzio Gemeente

Doelgroep: Ouderen 24- uurs zorg Attent

Walvoort ontwikkelaars

Raadslid PvdA

Gemeente

Next

Doelgroep: Beschermd wonen Siza

Woonzorgnet

RIBW

Vivare

Raadsleden PvdA en CU

Gemeente

Doelgroep: Mensen met een beperking Elver Gemeente

28

Siza Incluzio

Raadslid PvdA

BIJLAGE 6

RICHTLIJNEN LEVENSLOOPGESCHIKTE EN ROLSTOELGESCHIKTE WOONRUIMTEN

Richtlijnen uit de Huisvestingsverordening aangevuld met gemeentelijke eisen voor levensloopgeschikt plus en nultredenwoningen. De aanvullingen zijn schuingedrukt. LEVENSLOOPGESCHIKTE WOONRUIMTEN 1. Goed bereikbare entree a)

De entree van de woonruimte dient goed bereikbaar te zijn, dat wil zeggen dat een bewoner/bezoeker die gebruik maakt van loophulpmiddelen de woning goed moet kunnen gebruiken.

b)

De toegangsroute naar een woning dient verhard en voldoende stroef te zijn.

c)

Breedte van de toegangsroute dient groter dan 900 mm te zijn.

d)

Hoogteverschil dient kleiner dan 250 mm te zijn, te overbruggen met helling niet steiler dan 1:12.

e)

De toegangsroute naar een woongebouw dient verhard en voldoende stroef te zijn.

f)

Breedte van de toegangsroute groter dan 1200 mm.

g)

Hoogteverschil tussen 250 en 500 mm, te overbruggen met een helling niet steiler dan 1:12.

h)

Hoogteverschil vanaf openbare weg mag niet meer zijn dan 500 mm.

i)

Bij appartementen dient een lift aanwezig te zijn voor woonruimten die niet op de begane grond liggen.

j)

Aan de buitenzijde van de voordeur dient een vrije ruimte van minimaal 1200 x 1200 mm te zijn, op waterpas niveau. Aan de binnenzijde minimaal 1200 m breed en 1500 mm diep met ruimte voor een garderobe.

2. Indeling Alle primaire ruimten (woonkamer, keuken, toilet, hoofdslaapkamer en badkamer) dienen op één bouwlaag te liggen. Als er verblijfsruimten op meer dan één bouwlaag liggen, zijn ze onderling verbonden door een veilige trap. Als de primaire ruimten (woonkamer, keuken, toilet, hoofdslaapkamer en badkamer) op meer dan één bouwlaag liggen, moet tevens de mogelijkheid aanwezig zijn om een traplift aan te brengen. Levensloopgeschikte nultredenwoning: Alle primaire ruimten (woonkamer, keuken, toilet, hoofdslaapkamer en badkamer) dienen op één bouwlaag te liggen. 3. Drempels en draaicirkels a)

Voor alle vertrekken geldt dat alle deurposten minimaal 750 mm breed zijn. Levensloopgeschikt plus: deurposten minimaal 900 mm breed.

b)

Een woonruimte van minimaal 19 m2 en een breedte van minimaal 3,30 m, ruimte voor zitten en eten, voldoende vrij uitzicht.

c)

Een privé buitenruimte (balkon, terras) van minimaal 2000 x 1200 mm, met de bereikbaarheid conform punt 1c.

d)

Een open of gesloten keuken met een aanrechtlengte van bij voorkeur 2400 mm en een vrije ruimte achter het aanrecht van minimaal 1200 mm diep.

e)

Een hoofdslaapruimte van minimaal 10 m2, een breedte van minimaal 2700 mm, een vrije bewegingsruimte aan minimaal één lange zijde van een tweepersoonsbed en naar een garderobe kast van minimaal 800 mm.

f)

Een badruimte met een bij voorkeur drempelloze douche, wastafel en toilet, en antislipvloer. Levensloopgeschikt plus: badruimte met drempelloze douche, wastafel en toilet en antislipvloer.

4. De vertrekken a)

Voor alle vertrekken geldt dat alle deurposten minimaal 750 mm breed zijn. Levensloopgeschikt plus: deurposten minimaal 900 mm breed.

b)

Een woonruimte van minimaal 19 m2 en een breedte van minimaal 3,30 m, ruimte voor zitten en eten, voldoende vrij uitzicht.

c)

Een privé buitenruimte (balkon, terras) van minimaal 2000 x 1200 mm, met de bereikbaarheid conform punt 1c.

d)

Een open of gesloten keuken met een aanrechtlengte van bij voorkeur 2400 mm en een vrije ruimte achter het aanrecht van minimaal 1200 mm diep.

e)

Een hoofdslaapruimte van minimaal 10 m2, een breedte van minimaal 2700 mm, een vrije bewegingsruimte aan minimaal één lange zijde van een tweepersoonsbed en naar een garderobe kast van minimaal 800 mm.

f)

Een badruimte met een bij voorkeur drempelloze douche, wastafel en toilet, en antislipvloer. Levensloopgeschikt plus: badruimte met drempelloze douche, wastafel en toilet en antislipvloer.

29

5. Indien sprake is van een woongebouw (zoals bij appartementen) dienen de volgende voorzieningen te worden getroffen: a)

De aanwezigheid van een intercom/videofoon.

b)

Een goede verlichting in de hal, trappenhuizen, bergingen, enz.

c)

Een goed voor rollatorgebruikers bereikbare entree.

d)

Een goed voor rollatorgebruikers bereikbare berging.

e)

Bij de entree van het woongebouw een vrije ruimte aan de buitenzijde van minimaal 1500 mm x 1500 mm, op waterpas niveau.

f)

In de entreehal een vrije ruimte van 1500 mm x 1500 mm excl. een vaste zitplaats voor 2 personen.

g)

Een lift met een binnenbreedte van minimaal 900 mm breed en 1300 mm diep, met schuifdeur of automatische deur.

h)

Verkeersruimten (gangen, galerijen e.d.) van minimaal 1200 mm breed.

i)

Licht of elektrisch bedienbare deuren van minimaal 800 mm breed en drempelloos dan wel met een lage drempel. Levensloopgeschikt plus: deuren minimaal 900 mmm breed en drempelloos.

j)

Een stalling en oplaadpunt voor een scootmobiel. Levensloopgeschikt plus: berging toegankelijk voor scootmobiel: deuren minimaal 900mm breed en draaicirkel in berging en gang voldoende groot voor scootmobiel. Scootmobielberging moet goed bereikbaar zijn vanaf de woning.

6.In de woonruimte dient voldoende comfort (binnenklimaat) te zijn. Indien sprake is van een woongebouw dient dit gebouw voldoende veiligheid (sociale veiligheid, valveiligheid) binnen en buiten de woonruimte te bieden. 7. Corporaties kunnen overeenkomstig certificaat A (rollatorgeschikt) van het Handboek WoonKeur Bestaande Bouw aanvullende eisen stellen. ROLSTOELGESCHIKTE WOONRUIMTEN Naast de hierboven voorschriften voor levensloopgeschikte woningen gelden voor rolstoelgeschikte woonruimten de volgende aanvullende voorschriften: 1. Goed bereikbare entree a)

De bezoekbaarheid van de woning dient goed te zijn, dat wil zeggen dat een bewoner/bezoeker die gebruik maakt van een rolstoel de woning goed moet kunnen gebruiken.

b)

Aan de buitenzijde van de voordeur dient een vrije ruimte van minimaal 1500 mm x 1500 mm te zijn, op waterpas niveau. Aan de binnenzijde eveneens minimaal 1500 mm x 1500 mm diep met ruimte voor een garderobe.

2. De vertrekken a)

Een privé buitenruimte (balkon, terras) van minimaal 2000 mm x 1500 mm.

b)

Een hoofdslaapruimte van minimaal 12 m2, een breedte van minimaal 3000 mm, een vrije bewegingsruimte aan minimaal één lange zijde van een tweepersoonsbed en naar een garderobekast van minimaal 900 mm;

c)

De afmetingen van de keuken, hoofdslaapkamer en badkamer dienen zodanig te zijn dat een draaicirkel van 1500mm mogelijk is.

d)

Het aanrecht dient onderrijdbaar en nastelbaar te zijn voor iemand in een rolstoel.

e)

Een badruimte met extra ruimte in voor de grotere draaicirkel van een rolstoel en extra parkeerruimte naast closet en douchezitje.

f)

Wanneer sprake is van drie of meer slaapkamers een apart tweede toilet van minimaal 1100 mm x 850 mm.

3. In het geval van een woongebouw (zoals bij appartementen) dienen alle deuropeningen minimaal 850 mm breed en drempelloos te zijn. Indien dit niet anders kan, dient een drempel maximaal 20 mm hoog te zijn. Rolstoelgeschikt plus: alle deuropeningen minimaal 900 mm 4. Indien sprake is van een woongebouw (zoals bij appartementen) dienen de volgende voorzieningen te worden getroffen:

30

a)

Een goed voor rolstoelgebruikers bereikbare berging met een bergingsgang van minimaal 1100 mm breed.

b)

Verkeersruimten (gangen, galerijen e.d.) van minimaal 1500 mm breed.

c)

Bij voorkeur licht of elektrisch bedienbare deuren van minimaal 850 mm breed en drempelloos