Gemeente Rheden gewaarmerkte jaarrekening 2023 incl. getekende controleverklaring - getekend

gemeente Rheden Datum vaststelling B&W

11 juni 2024

Datum besluitvorming Raad:

27juni2024

~

Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende\\ bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024: \\

\

\V

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

2

Jaarverslag

3

Leeswijzer

4

Inleiding

5

Financiële resultaten

·

7

Programma's

10

1. Samenleving

11

2. Leefomgeving

34

3. Bestuur en organisatie

59

Paragrafen

,

71

Lokale Heffingen

72

Weerstandsvermogen en Risicobeheersing

76

Onderhoud Kapitaalgoederen

83

Financiering

89

Bedrijfsvoering

93

Verbonden Partijen

107

Grondbeleid

121

Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

126

COVID-19

128

Taakvelden - Beleidsindicatoren

130

Jaarrekening

131

Baten en lasten en toelichting

132

Balans en toelichting

139

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

171

Taakvelden - Realisatie

175

Rechtmatigheidsverantwoording

178

SISA

180

Bijlagen

192

Kerngegevens

193

Sustainable Development Goals (SDG)

194

Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

/

laa rverslag

3 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

Leeswijzer De Jaarstukken 2023 bestaan uit zowel het jaarverslag (programma's en paragrafen), de jaarrekening (balans en toelichting) en een aantal verplicht voorgeschreven bijlagen. Door deze drie onderdelen te combineren in de Jaarstukken 2023 is er samenhang in de verantwoording aan de raad en kan tevens volstaan worden met een aantal logische verwijzingen om dubbele overzichten te voorkomen. De verantwoording volgt de opzet van de begroting, waardoor de verschillende P&C-documenten goed te vergelijken zijn. Inleiding In de inleiding benoemen we op hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen in 2023. Financiële resultaten We gaan hier kort in op het jaarrekeningsaldo van 2023. Een verdere toelichting staat bij de afzonderlijke programma's. Programma's Bij alle programma's geven we als eerste een algemene duiding van hetgeen we in het afgelopen jaar hebben bereikt. Vervolgens geven we, conform de indeling van de begroting, een nadere verdieping hiervan door per thema de realisatie van de beoogde doelen en resultaten weer te geven. Elk programma sluiten we af met de financiële verantwoording. Hoewel de raad autoriseert op programmaniveau, hebben we in voorliggende jaarstukken per programma de financiële resultaten op taakveld-niveau weergegeven. De belangrijkste afwijkingen (> € 50K) zijn daarbij apart toegelicht.

4 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

1"t\

/

\J

Inleiding Het jaar van de kracht van 450 jaar Rhedense samenleving Met een gevoel van zorg en verantwoordelijkheid bieden wij u de Jaarstukken 2023 aan. Dit document is meer dan een verzameling cijfers en grafieken; het weerspiegelt onze inzet, uitdagingen en successen. Het toont onze gemeenschappelijke reis naar een veerkrachtige en duurzame gemeente. Na de verkiezingen van 2022, was dit het eerste jaar waarin de nieuwe coalitie echt aan het stuur heeft gezeten. In het eerste jaar na het Coalitieakkoord getiteld 'Groener, socialer en dichterbij' heeft het accent met name gelegen op 'Dichterbij'. Bovendien was het ons jubileumjaar: Rheden 450 jaar. Het was ook het eerste jaar waarin uitvoering is gegeven aan het Burgerakkoord 'Rheden CO2neutraal', een akkoord dat door inwoners aan de hand van vier thema's is uitgewerkt in een Duurzaamheidsagenda: Bewustwording en Consuminderen, Groen en Voedsel, Verduurzamen Woningen en Lokale Energie. De agenda is in afstemming met de klankbord-, kern- en werkgroepen van het G1000 Burgerberaad tot stand gekomen. We zijn er trots op dat we de Rhedense samenleving hebben mogen begeleiden in dit belangrijke proces. De uitvoering ligt in de samenleving. 'Dichterbij' hebben we ook letterlijk vorm gegeven door middel van dorpsgesprekken, die leidden tot een omgevingsvisie voor alle zeven kernen binnen onze gemeente.

De vraag 'Hoe ziet Rheden er in 2040 uit?' was hierbij leidend. De inzichten uit deze gesprekken zijn gebruikt voor het opstellen van de visie voor de hele gemeente. We zijn er trots op dat participatie en samenwerking binnen de gemeente Rheden vanzelfsprekend is geworden. De energie en kracht van Rheden was ook duidelijk voelbaar tijdens ons lustrum 'Rheden 450 jaar'. Dit werd gevierd in alle zeven dorpen. Op 16 april 2023 startten de festiviteiten met de unieke historische jubileumoptocht. Daarna zijn tal van dorpsfeesten gevierd, heeft een door de ondernemers georganiseerd wijnfestival plaatsgevonden en heeft de 'Stichting Fiets op 1!' het Nationaal Fietscongres naar de gemeente Rheden gehaald. Een mooie gezamenlijke inzet, wat veel energie heeft gegeven aan de verbondenheid. Natuurlijk mogen we de twee nationale verkiezingen die hebben plaatsgevonden niet onbenoemd laten. Heel veel vrijwilligers en onze organisatie hebben hier energie in gestoken. Financiële positie Financieel gezien zijn de zorgen voor de komende jaren groot. De jaarrekening van 2023 laat een tekort zien van ongeveer € 1.549.000 (exclusief resultaatbestemming). De komst van het ravijnjaar 2026 en de negatieve resultaten in de afgelopen jaren vragen om een herbezinning op de gemeentelijke uitgaven.

Daarom heeft het College in 2023 voorbereidingen getroffen en een traject uitgezet om te komen tot een solide kadernota voor 2025. De maatregelen die daaruit voor alle programma's volgen zullen in 2024 concreet worden en naar verwachting een grote impact hebben op de organisatie en samenleving. Echter door eerst te snoeien, verwachten we uiteindelijk weer gezond te kunnen bloeien. Aandacht voor sociale samenhang In het jaar 2023 hebben we veel energie gezet op sociale samenhang en betrokkenheid van inwoners en het opzetten van opvanglocaties voor vluchtelingen. Dit als reactie op de toenemende druk op de leefbaarheid in diverse wijken, een toenemend aantal vluchtelingen en druk op de jeugdzorg. Ook hebben we een start gemaakt met het Koersdocument Sociaal Domein, dat richting geeft aan ons sociale beleid voor de komende jaren. Een ander speerpunt was het versterken van de basisvaardigheden van onze inwoners, ondersteund door initiatieven zoals de uitbreiding van het 5 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

W

\\( '

/

Taalhuis en educatieve programma's die onderwijsachterstanden bij kinderen tegengaan. Al deze inspanningen dragen naar verwachting bij aan een grotere (financièle) zelfredzaamheld en sociale inclusie binnen onze gemeenschap. Duurzaamheid en innovatie in openbare ruimtes Ons programma voor de leefomgeving heeft zich sterk gericht op het verbeteren van zowel de fysieke als de sociale leefomgeving van onze inwoners. We hebben onder meer duurzaamheidsprojecten gerealiseerd die de leefbaarheid van onze gemeente verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn het vergroenen van de openbare ruimte en het invoeren van meer innovatieve afvalverwerkings-methoden die onze ecologische voetafdruk verkleinen. Daarnaast is flink ingezet op het verbeteren van onze lokale infrastructuur, bijvoorbeeld de reconstructie van de Harderwijkerweg en de Oranjebuurt in Dieren, de aanpassingen van de Oranjeweg in Rheden en de reconstructie van de Kastanjelaan in Velp. Digitale toekomst Er is extra aandacht besteed aan het verbeteren van de dienstverlening en het verhogen van de transparantie naar onze burgers door toepassing van de Wet Open Overheid. Dit omvat onder meer het optimaliseren van communicatiekanalen tussen de gemeente en haar inwoners en het vereenvoudigen van processen om de toegang tot gemeentelijke diensten te verbeteren.

Een belangrijke ontwikkeling was de lancering van een participatieplatform, waardoor het voor inwoners eenvoudiger wordt om digitaal mee te denken over gemeentelijke thema's. Daarnaast is er veel tijd gestoken in het digitaal toegankelijk maken van al onze producten en diensten. In het kader van bedrijfsvoering hebben we ons gericht op het optimaliseren van de operationele efficiëntie door onder andere een verbeterd personeelsbeleid en IT-beheer. In 2023 is het programma Digitaal Rheden opgestart. Dit programma omvat diverse projecten gericht op het verbeteren van het digitaal werken. Perspectief 2024 De financiële huishouding is in 2023 verder onder druk komen te staan. De jaarrekening 2023 vertoont dan ook een tekort van afgerond € 1.549.000. De verslechterende financiële situatie hebben Raad en College zien aankomen. Deze ontwikkeling vraagt in 2024 om een antwoord op de vraag: 'Wat wil en kan Rheden zijn?'. Het gesprek tussen Raad en College over krachtige keuzes voor een krachtig Rheden zal plaatsvinden in voorjaar en zomer 2024. Dit zal resulteren in een solide kadernota voor 2025 en verder. De denklijnen voor de dichting van het verwachte tekort zijn inmiddels in de Raad van 16 april 2024 besproken en bekrachtigd. De gesprekken zullen de komende periode over tal van onderwerpen gaan zoals: wonen, zorg, onderwijs, economie en verdiencapaciteit.

Zowel de wettelijke als de autonome taken van de gemeente zullen kritisch tegen het licht worden gehouden en waar mogelijk moeten ambities worden bijgesteld. Als gemeente hebben wij echter zelf niet alles in de hand. Ook de afgelopen jaren is immers gebleken welke effecten de landelijke of internationale crises lokaal kunnen hebben. Wel kunnen wij als College en Raad anticiperen en reageren op ontwikkelingen en krachtig sturen om zo te werken aan een financieel gezond en krachtig Rheden.

6 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

Financiële resultaten De jaarrekening 2023 vertoont een tekort van afgerond € 1.549.000. In de 2e bestuursrapportage (Berap) 2023 was er een nadelig saldo verwacht van € 2.892.000. In onderstaande tabel is het verwachte verloop van het resultaat over 2023 weergegeven.

Verwachte ontwikkeling resultaat 2023 Vastgestelde Primitieve Begroting 2023 Bijstelling n.a.v. le BestuursRapportage: Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Stand na le BestuursRapportage {niet-vastgesteld) Bijstelling n.a.v. 2e BestuursRapportage: Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Verwacht resultaat na {vastgestelde) 2e BestuursRapportage

Bedrag (x € 1.000) 530 -266 -408 -935 -1.079 -1.421 729 -1.120 -2.892

In deze jaarrekening vindt de toelichting op afwijkingen plaats ten opzichte van de begroting na wijziging ofwel de stand van de 2e Berap 2023. Op dat moment heeft de raad de begroting namelijk voor het laatst gewijzigd vastgesteld. De afwijking bedraagt € 1.343.000 voordelig (€1.549.000 werkelijk tekort versus een verwacht tekort van € 2.892.000). Rekening

Primi- Gewijzig- Rekening tieve de begrobegroting ting

Saldo

(Bedragen xC1.000) 2022

2023

2023

2023

2023

137.458 142.196

135.745

Saldo van baten en lasten

4.738

1.341

-7.548

169.185 162.619 -6.566

-18.016

137.086

151.169 143.621

Reserves Toevoeging Onttrekking

6.007 4.527

1.747

2.748 7.404

3.291 8.308

-542

936

Resultaat

3.257

530

-2.892

-1.549

1.343

Lasten Baten

18.997 981

904

Afwijking per programma Programma

Bedrag (x€1.000)

1. Samenleving

2.270

2. Leefomgeving

-80

3. Bestuur & organisatie Totaal lager nadelig resultaat 2023

-847 1.343

Ten opzichte van de stand van de 2e Berap 2023 is er, per saldo, sprake van een positieve afwijking van € 1.343.000. De grootste afwijkingen zijn onderstaand weergegeven.

v

Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende ~ 1 bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024: \\

7

Grootste posten In onderstaande tabel genoemde voor- en nadelen betreffen de omschrijvingen van de taakvelden uit de programma's. Voor een nadere toelichting op deze en overige afwijkingen wordt verwezen naar de betreffende programma's bij onderdeel 'Wat heeft het gekost' bij tabellen 'Belangrijkste afwijkingen', Bedrag (x€ 1.000)

Post (taakveld)

Verwijzing nadere toelichting (zie "Wat heeft het gekost?", tabel 'Belangrijkste afwijkingen'):

Voordelen: 397

Programma 1, taakveld 5.1

1.395

Programma 1, taakveld 6.1

Inkomensregelingen

524

Programma 1, taakveld 6.3

Begeleide participatie

671

Programma 1, taakveld 6.4

Maatwerkdienstverlening 18+

790

Programma 1, taakveld 6.71

Beheer gebouwen en gronden

372

Programma 2, taakveld 0.3

Treasury

617

Programma 3, taakveld 0.5

Overige baten en lasten

408

Programma 3, taakveld 0.8

Sportbeleid en activering Samenkracht en burgerparticipatie

5.174

totaal voordelen Nadelen: Sportaccommodaties

-587

Programma 1, taakveld 5.2

Maatwerkdienstverlening 18-

-753

Programma 1, taakveld 6.72

-407

Programma 2, taakveld 2.1

Overhead

-2.151

Programma 3, taakveld 0.4

totaal nadelen

-3.898

Verkeer en vervoer

Saldo overige afwijkingen, per saldo voordeel Totaal verklaard lager nadelig resultaat

68 1.343

De bovengenoemde afwijkingen hebben onder andere betrekking op: • voordelige afwijking op middelen opvang vluchtelingen Oekraïne ad 1. 793K (TV 6.1 en 6.3) • lagere kosten voor werkvoorzieningschap ad 353K (TV 6.4) • lagere lasten voor inburgering 319K (TV 6.4) • voordeel op ontvangen rente schatkistbankieren ad 472K (TV 0.5) • hogere kosten bedrijfsvoeringsorganisatie De Connectie ad 740K (TV 0.4) • hogere salariskosten overhead ad 663K (TV0.4) Over de voordelige afwijking op de ontvangen rijksmiddelen voor opvang vluchtelingen Oekraïne is geen terugbetalingsplicht van toepassing. De VNG adviseert om de niet bestede middelen te reserveren voor dekking van kosten vluchtelingenopvang voor de jaren na 2023. Gezien het forse rekeningtekort zijn we terughoudend met voorstellen voor resultaatbestemming.

COVID-19 Voor de effecten van COVID-19 geldt dat deze, evenals in 2020 t/m 2022, diverse programma's raken. Bij de verschillende programma's worden de afwijkingen, waar nog van toepassing, benoemd. Een totale doorkijk van de financiële effecten geven we in de paragraaf COVID-19. 8 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

d/

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en het risicoprofiel. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Ten opzichte van de laatste herziening (begroting 2024) is het risicoprofiel gestegen met in totaal €2,25 miljoen en de weerstandscapaciteit is afgenomen met € 0,3 miljoen. Als gevolg van deze mutaties is de weerstandsratio gedaald van 0,8 (stand begroting 2024) naar 0,6 met bijbehorende kwalificatie 'onvoldoende'. Het is een bestuurlijke wens om in de komende jaren rekeningoverschotten te creëren om onze algemene reserve (en daarmee de weerstandscapaciteit) te kunnen verhogen.

Bestemming rekeningresultaat Het rekeningresultaat 2023 bedraagt afgerond € 1.549.000 nadelig. We stellen voor om € 75.000 te reserveren voor uit te voeren onderhoud aan Openluchttheater De Pinkenberg. Dit betreft de hiervoor in 2023 ontvangen bijdrage van de gemeente Rozendaal. Tezamen met de bestemming van het nadelige rekeningresultaat 2023 betekent dit een onttrekking van € 1.624.000 aan de algemene reserve.

9 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

\\t

[

\[[i/

Programma's

10 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

1. Samenleving

1 GEEN ARMOEDE

3

GOEDE GEZONDHEID EN WElllJN

6

SCHOON WATER EN SANITAIR

Mw»

Mt Wat hebben we bereikt?

Onze samenleving heeft in 2023 op verschillende manieren voor veel uitdagingen gestaan. Van energiearmoede tot opvang van Oekraïense vluchtelingen, tot stijgende inflatie en personeelstekorten in de zorg, stijgende energieprijzen en financiële uitdagingen voor de gemeente. Dit heeft grote impact gehad op onze inwoners. Als gemeente hebben wij samen met onze partners ingezet om onze inwoners te ondersteunen. Dit heeft onder meer geleid tot ondersteunende maatregelen voor inwoners die te kampen hebben met energiearmoede en het realiseren van een opvanglocatie de Roskam voor Oekraïense vluchtelingen. In 2023 is uw Raad op verschillende momenten geïnformeerd over onderwerpen als o.a. energiearmoede, jeugdzorgaanbieders, wachtlijsten Wmo en onze sportaccommodaties via raadsorientatie-avonden, raadsbrieven sociaal domein en via raadsvoorstellen. In 2023 bent u ook geïnformeerd over de voorbereidingen voor de totstandkoming van het koersdocument sociaal domein. We hebben samen met onze inwoners en partners informatie verzameld om tot een koers van het sociale domein in onze gemeente te komen. Dit koersdocument wordt in 2024 aan uw raad ter vaststelling aangeboden.

Welke doelen zijn gerealiseerd?

Financiële bestaanszekerheid Rhedense inwoners zijn (financieel) zelfredzaam (Gea Hofstede) De bestaanszekerheid van inwoners staat onder druk. Bij veel van onze minimaregelingen is het bereik en het gebruik gestegen, alleen het kledingtegoed blijft hierop achter. We hebben een grote groep inwoners weten te bereiken met de energietoeslag. We ondersteunen hiermee onze inwoners om mee te blijven doen. Het aantal aanmeldingen schuldhulpverlening is gestegen, maar nog niet terug op het niveau van voor corona. In samenwerking met al onze maatschappelijke partners hebben we weer meer inwoners weten te bereiken. We ondersteunen onze inwoners met een bijstandsuitkering om stappen te zetten om mee te doen naar vermogen. Voorkomen kinderarmoede, ongeacht generatie-problematiek (armoede, werk, ongezonde leefstijl, inkomen en onderwijs) (Gea Hofstede)

11 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

]\ j \/

Wij hebben ons met de aanpak kinderarmoede op zowel ondersteuning van kinderen in armoede gericht als ook op de ouders en de omgeving (o.a. werk, inkomen, gezondheid en onderwijs). We hebben ingezet op gebruik kledingtegoed voor kinderen, de inzet en gebruik van de Ge/repas, het Jeugdfonds sport&cultuur zodat kinderen mee kunnen blijven doen. We hebben ons hierbij gericht op de kinderen en zeker ook op de gezinnen waar de kinderen wonen. Sinds 2023 wordt de Ge/repas ambtshalve verstrekt waardoor het bereik en de inzet groter is geworden. Wij hebben er op ingezet om zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen welke kinderen het moeilijk hebben. Olt doen we op verschillend vlakken: vanuit werk & inkomen (mensen met een minimuminkomen ondersteunen), via de inzet van een schoolmaatschappelijk werker, via voor- en vroegschoolse educatie. Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig (Ronald Ter Hoeven) In 2023 hebben we het uitvoeringsplan met partners geactualiseerd om basisvaardigheden van inwoners te versterken. Dat heeft geleid tot extra inzet om inwoners beter te vinden, het versterken van de kwaliteit van het Taalhuis, en het meten van de impact van het educatieaanbod. De resultaten van deze meting verwachten we zomer 2024. Het afgelopen jaar is het Taalhuis Veluwezoom gecertificeerd.

Hiermee laten we zien dat we als gemeente integraal en doelgericht samenwerken. Zo is ingezet op thema's als gezondheid, werk, geld en gezin. Naast inzet op laaggeletterde volwassenen zetten wij ons ook in op het voorkomen van onderwijsachterstanden. Met voorschoo/se educatie willen we bereiken dat kleuters zonder achterstand starten met leren lezen en schrijven. In 2023 hebben we de evaluatie van het peuterbeleidsplan '19-'22 afgerond. De kaders zijn sterk en behouden we, daarom is op basis van aandachtspunten het uitvoeringsplan 20232026 opgesteld met partners. Focus ligt op gelijke kansen, een hoge kwaliteit op de voorschool, sterkere samenwerking tussen voor- en vroegschool en een gezinsaanpak geletterdheid. Voor de gezinsaanpak geletterdheid hebben we eerst een onderzoek laten uitvoeren naar de huidige situatie op basis van input van de praktijk (ouders en professionals) en de wetenschap: hoe stimuleren we een taalrijke thuisomgeving, vinden we laaggeletterde ouders en helpen we hen eigen basisvaardigheden te versterken, en zetten we ten slotte in op het versterken van het professionele netwerk rondom het jonge kind en laaggeletterde ouders. Uit het onderzoek is een advies uitgekomen waar we in 2024 mee verder gaan.

Vitaal en gezond Jeugdigen in de gemeente Rheden ontwikkelen en leren op een voor hen passende plek (Ronald Ter Hoeven)

12 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behoren4 bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024.

\\( [ \/

We hebben ons in 2023 ingezet op ingezet om het welbevinden van jeugdigen te verhogen. Door de pandemie stond het welbevinden onder druk, alsook merkten met name het voortgezet onderwijs minder sociale vaardigheden bij jongeren. Met de rijksmiddelen van het Nationaal Programma Onderwijs is ingezet op zorg met meer schoolmaatschappelijk werk en collectieve trainingen op school (voor bijvoorbeeld faalangst, omgaan met scheiden, pesten). Daarnaast is er door partners extra inzet gepleegd voor verlengde schooldagen en vakantie activiteiten voor jeugdigen op het gebied van sport en cultuur. Het doel hiervan is het welbevinden van jeugdigen te vergroten door ontmoeting en het vergroten van sociale vaardigheden. Per vakantie doen tussen de 160 en 335 jeugdigen mee. Naast deze inzet zijn we in 2023 gestart met integrale beleidsover!eggen met voortgezet onderwijslocaties. We spreken elkaar periodiek om beter samen te werken op het gebied van jeugdhulp, gezondheid, preventie, veiligheid en onderwijszaken als leerplicht en voortijdig schoolverlaten.

@

Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een gezonde omgeving en kunnen omgaan met de fysieke, mentale en sociale uitdagingen van het leven (Gea Hofstede) We hebben via het preventieakkoord en het vernieuwde sport&preventieakkoord activiteiten opgestart en uitgevoerd die bijdragen aan de bewustwording van inwoners over hun gezondheid. Ook met onze partners: o.a. onderwijs, Inc/uzio, sportverenigingen hebben wij ingezet om te ondersteunen bij de fysieke, mentale en sociale uitdagingen van inwoners, via o.a. fittesten, het helpen van kinderen met overgewicht, ondersteuning via een schoolmaatschappelijk werker en sportactiviteiten.

@

Inwoners van de gemeente Rheden sporten en bewegen voldoende (Ronald [Ter Hoeven)

Onder aansturing van SportinRheden en samen met de sportverenigingen, onderwijsinstellingen en aanbieders van sport en bewegen zijn er veel activiteiten uitgevoerd om het sporten en bewegen te stimuleren.

Sociale basis Doel

Voortgang

0

Inwoners wonen op een prettige manier thuis en doen mee in de samenleving (Gea Hofstede)

We zien het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp toenemen en daarmee ook de kosten. De toename van het aantal beschikkingen huishoudelijke ondersteuning in de is in leeftijdsgroep 75-90 jaar. De krapte op de woningmarkt zorgt dat er niet altijd tijdig voor mensen plek is binnen de sociale huursector. In de gemeente Rheden is een sociale basis met een toegankelijk aanbod 9 van algemene voorzieningen voor alle inwoners, van jong tot oud. Het Rhedens model is het uitgangspunt (Gea Hofstede) Samen met onze partner Incluzio hebben wij organisaties in de sociale basis ondersteund en begeleid. Dit heeft er toe geleid dat meer inwoners de weg naar bijvoorbeeld dorpshuizen, MvT, bibliotheek, Het Raadhuis Velp meer en makkelijker weten te vinden en hiervan gebruik maken. Hierdoor worden meer inwoners geholpen en ondersteund door deze organisaties. De vele vrijwilligersorganisaties in de sociale basis zijn belangrijk om sociaal en dichtbij de ondersteuning te krijgen waaraan behoefte is. Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samenredzaam (Gea Hofstede)

13 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorend

\\r J

bij de controleverklaring d.d. 4juli 2024.

(\\/

Samenredzaamheid in de vorm van burenhulp, vrijwillige inzet en inwonersinitiatieven worden de komende periode steeds belangrijker. Om de samenredzaamheid te versterken en te ontwikkelen hebben wij vrijwilligersorganisaties ondersteund in de sociale basis en hebben we ontmoeting (sociaal, cultureel en sociaal gestimuleerd. Een voorbeeld hiervan is de ikbuurtmeecheque waarmee wij inwoners stimuleren om samen tot inwonersinitiatieven te komen en elkaar te ontmoeten, als ook culturele en sociale activiteiten tijdens het 450-jarig jubileum van de gemeente Rheden. Samenredzaamheid begint bij elkaar kennen en door ontmoeting.

-

Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft (Gea Hofstede) We hebben ingezet op het oplossen van problemen van inwoners in hun eigen sociale omgeving (het gezin, het werk, de buurt en de Rhedense sociale basis). Hiertoe zijn er allerlei algemeen en collectieve voorzieningen, zoals dorpshuizen, MvT, formulierenhulp, Inc/uzio etc. om inwoners te helpen om zelfredzaam te zijn. Indien deze hulp niet toereikend is wordt maatwerk ingezet. Hierin hebben we nauw opgetrokken met onze aanbieders en partners als huisartsen.

-

Door cultuurparticipatie ontmoeten inwoners elkaar en ontwikkelen zij talenten (Paul Hofman) De actieve en passieve cultuurparticipatie onder inwoners is in 2023 volop ontwikkeld. Een katalysator in 2023 was het 450 jarig jubileum van de gemeente Rheden met veel culturele activiteiten en inzet van veel culturele organisaties uit de gemeente Rheden. Hiernaast heeft Cultuurbedijf RiQQ zich ingezet om voor en met de culturele verenigingen cultuur te maken en te presenteren. Ook Filmhuis Dieren en RhederArt hebben hun voorstellingen kunnen continueren in respectieve/ijk Bibliotheek Dieren (Filmhuis) en de kerk in Spankeren (RhederArt).

Welke resultaten zijn gerealiseerd? Financiële bestaanszekerheid I

Voortgang

Resultaat Doel: Rheden se inwoners zijn (financieel) zelfredzaam Portefeuillehouder: Gea Hofstede

e

Maximaal 4% van de inwoners geeft aan financiële problemen te hebben in 2024 Door de inflatie staat het budget van inwoners onder druk. In samenwerking met onze partners uit de werkgroep armoede hebben we ons in 2023 ingezet om ervoor te zorgen dat inwoners mee kunnen doen, ongeacht hun financiële situatie. In 2023 hebben we met het verstrekken van de energietoeslag bijgedragen aan de bestaanszekerheid van onze inwoners. Hiermee hebben we ook een grote en deels nieuwe doelgroep bereikt.

0

93% van onze inwoners geeft aan matig of veel regie te hebben over het eigen leven

14 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

1_ \

/

¥\\

In samenwerking met onze partners uit de financiële hulpverleningsketen hebben we ons ingezet voor ondersteuning aan inwoners met een hulpvraag en inwoners met weinig regie over hun leven. Het aantal hulpaanvragen bij de partners zit op het niveau van voor corona of hoger. De hulpvragen komen ook voort uit inwoners met energiearmoede en hierbij behorende energietoeslag.

o

90% van de statushouders is een half jaar na vestiging voldoende financieel zelfredzaam is (min. score 3 op de eindmeting 'Omgaan met geld') De gekozen indicator bleek niet passend. Om zicht te houden op de financiële zelfredzaamheid van statushouders, kijken we nu naar het aantal statushouders dat geen verlenging van financiële ontzorging (inhouden vaste lasten op de uitkering) nodig heeft, bovenop het wettelijke halfjaar financieel ontzorgen. In 2023 hebben 19 van de 22 statushouders dit niet nodig gehad (86,4%), dankzij inzet van budgetbeheer en Vluchtelingenwerk.

0

De maatschappelijke partners beoordelen de minimavoorzieningen met een 7 (nulmeting). We streven naar minimaal een 7,5 in 2024. De gebruikers beoordelen de minimavoorzieningen en financiële hulpverlening met een 8 (nulmeting). We hebben in 2023 fors ingezet op het uitvoeren van diverse (tijdelijke) ondersteunende regelingen waaronder de energietoeslag, noodmaatregelen energiearmoede en de gedupeerden toeslagenaffaire. Hierop is veel capaciteit, communicatie en inzet gepleegd om deze maatregelen zo optimaal mogelijk in te zetten. Bij de energietoeslag en het eenmalig extra tegoed Gelrepas heeft dit tot een aanzienlijk bereik geleid. Bij de energietoeslag hebben we bovendien ook nieuwe (nog niet bij ons bekende inwoners) bereikt. Het hoge bereik is mede te danken aan de intensieve samenwerking met alle ketenpartners. Dit heeft helaas wel tot gevolge gehad dat we in 2023 minder hebben kunnen investeren in andere maatregelen m.b.t. communicatie en het optimaliseren van ons algemene aanvraagproces. We achten het daarom niet zinvol om het klanttevredenheidsonderzoek al in 2024 weer te herhalen.

0

In 2024 is 75%* van de inwoners (uit de doelgroep) bekend met de lfinanciêle hulpverlening en minimavoorzieningen (een gemiddelde van de bekendheid van de verschillende regelingen. Dit gemiddelde bedroeg in 2021 -bij de nulmeting- 67%) We hebben in 2023 fors ingezet op het uitvoeren van diverse (tijdelijke) ondersteunende regelingen waaronder de energietoeslag, noodmaatregelen energiearmoede en de gedupeerden toeslagenaffaire. Hierop is veel capaciteit, communicatie en inzet gepleegd om deze maatregelen zo optimaal mogelijk in te zetten. Bij de energietoeslag en het eenmalig extra tegoed Ge/repas heeft dit tot een aanzienlijk bereik geleid. Bij de energietoeslag hebben we bovendien ook nieuwe (nog niet bij ons bekende inwoners) bereikt. Het hoge bereik is mede te danken aan de intensieve samenwerking met alle ketenpartners. Dit heeft helaas wel tot gevolge gehad dat we in 2023 minder hebben kunnen investeren in andere maatregelen m.b.t. communicatie en het optimaliseren van ons algemene aanvraagproces. We achten het daarom niet zinvol om het klanttevredenheidsonderzoek te herhalen. 75 % van de inwoners (uit de doelgroep) maakt gebruik van een of meer van de minimavoorzieningen

0

15 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

':\ Iv [\

Het bereik verschilt per regeling. Het bereik van de Ge/repas (alle leeftijden) is in 2023 gestegen van 54 % naar 60%. Vanaf 2023 verstrekken we de Ge/repas ambtshalve wat effect heeft op het bereik en inzet van de Ge/repas. Het bereik van de energietoeslag 2023 voor de doelgroep lage inkomens is (peildatum: 16-2-24) 72%. Het bereik van de energietoeslag midden inkomens blijft met 13% achter. We zetten extra communicatie in om dit bereik nog te verhogen, tot de sluitingsdatum van deze regeling op 1 juni 2024. Het bereik van de gemeentepolis is licht gestegen. Met 100 nieuwe deelnemers is het bereik (na een kleine dip in 2022) weer terug op het niveau van 2021. Ook het bereik van het Kindpakket (aantal kinderen) licht gestegen: 5% ten opzichte van 2022. In 2023 heeft Stichting leergeld 696 kinderen en 345 gezinnen geholpen. Hiermee wordt circa 68% van de doelgroep (kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 120% bijstandsnorm) bereikt. Eind 2023 is een pilot met een inloopspreekuur (in de Poort in Velp) van leergeld van start gegaan. We denken dat dit drempelverlagend kan werken voor ouders om een aanvraag bij leergeld te doen. In 2024 kijken wij of dit uitgebreid kan worden naar locaties in Rheden en Dieren.

@

De gemiddelde schuld van inwoners die een schuldentraject starten, daalt van ca. €43.000 in 2019, naar €40.000 in 2022 en uiteindelijk naar €38.000 in 2024 De gemiddelde schuld bij de start van een traject is in 2023 €50.500. Dit komt door de hoge inflatie van de afgelopen jaren waarmee ook de hoogte van de schuld stijgt. Hiernaast melden inwoners met schulden zich niet eerder bij de gemeente, waardoor schulden stijgen. Tijdens corona hebben weinig inwoners zich gemeld, nu het aantal aanvragen weer langzaam oploopt zien we een grotere schulden/ast. Schuldeisers zijn in coronatijd coulant geweest, deze coulance is nu ook geëindigd en opgebouwde achterstanden worden weer geïnd.

@

70% van de gestartte schuldhulptrajecten wordt succesvol afgerond en/of leidt tot een schone lei in 2024, ten opzichte van 58% bij gestartte trajecten over de jaren 2015-2021 Van de gestarte schuldregelingen (in 2020) is nu, binnen drie jaar, 71% succesvol uitgestroomd. 4 schuldregelingen lopen nog.

@

Het aantal aanmeldingen schuldhulpverlening stijgt naar 200 in 2023, gelijk aan de jaren 2019 en 2020 (voor corona) In 2023 hebben 143 inwoners zich gemeld. We passen onze communicatiemiddelen, website en aanvraagstraat aan en maken aanvullende afspraken met Vivare om inwoners met een opgelopen huurschuld actief te benaderen.

e

We streven naar een maximale inzet van de werk&reïntegratie instrumenten voor huishoudens die gebruik maken van een bijstandsuitkering (incl. IOAW, IOAZ, BBZ) We zien een verschuiving van onze inzet van bemiddeling naar participatie/activering. Minder gericht op werk, meer gericht op passende participatie, passende begeleiding en ontwikkeling naar vermogen. Dit heeft er ook mee te maken dat een steeds kleiner deel van ons bijstandsbestand bemiddelbaar is naar werk, U wordt hier periodiek over geïnformeerd via de raadsbrief sociaal domein (samenstelling bijstandsbestand). We hebben in 2023 maximaal ingezet op diverse instrumenten, met name vrijwilligerswerk, Doorslag I & II en jobcoaching.

@

De inkomsten uit parttime werk onder huishoudens met een uitkering stijgen

De gemiddelde jaarlijkse inkomsten per persoon met parttime werk zijn in 2023 met 13% toegenomen (van €4242,51 in 2022 naar €4776,47 in 2023). De totale inkomsten uit parttime werk zijn afgenomen, vanwege een daling in het aantal inwoners dat parttime werkt naast de bijstandsuitkering.

16 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

['\ t \

[

L_/

e

In 2023 is er een prognose voor de doelgroep loonkostenkostensubsidie gerealiseerd, dat een beeld schetst van de verwachte groei en bijbehorende kosten van deze doelgroep De huidige doelgroep is in 2023 in beeld gebracht: Op dit moment zijn 315 inwoners geregistreerd in het doelgroepregister of gaan hier naar verwachting toe behoren. De prognose zal in 2024 in beeld worden gebracht. Doel: Voorkomen kinderarmoede, ongeacht generatie-problematiek (armoede, werk, ongezonde leefstijl, inkomen en onderwijs) Portefeuillehouder: Gea Hofstede Meer kinderen maken gebruik van het kledingtegoed

e

Het kledingtegoed van Stichting Leergeld wordt sinds 2022 via de Ge/repas verstrekt (i.p.v. via een aparte pas). Dit heeft niet geleid tot de verwachte toename van gebruik. In 2022 werd aan 554 kinderen een kledingtegoed verstrekt, in 2023 nam dit af tot 351 kinderen. We onderzoeken in 2024 of het kledingtegoed automatisch (zonder aanvraag) geladen kan worden. Daarnaast besteden we in 2024 extra aandacht aan communicatie. Meer kinderen hebben een Gelrepas en maken er gebruik van

@

Het aantal kinderen met een Gelrepas is gestegen ten opzichte van 2022 (van 807 pashouders in december 2022 naar 839 in december 2023). We communiceren doorlopend over het aanbod van de Gelrepas voor kinderen, o.a. via de scholen (met onze partner Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur) en via Sport in Rheden. Doordat er steeds nieuwe aanbieders aansluiten, is er voor kinderen steeds meer interessant aanbod. Het uniek pasgebruik is daardoor gestegen van 91% naar 94%. We bereiken meer gezinnen en kinderen met het Kindpakket

@

Het bereik van het Kindpakket (aantal kinderen) is met 5% gestegen ten opzichte van 2022. In 2023 heeft Stichting Leergeld 696 kinderen en 345 gezinnen geholpen. Hiermee wordt circa 68% van de doelgroep (kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 120% bijstandsnorm) bereikt. Eind 2023 is een pilot met een inloopspreekuur (in de Poort in Velp) van Leergeld van start gegaan. We denken dat dit drempelverlagend kan werken voor ouders om een aanvraag bij Leergeld te doen. We kijken in 2024 of dit uitgebreid kan worden naar locaties in Rheden en Dieren. De aanpak Kansrijke Start begint in 2023. Er wordt dan ook een meetbaar resultaat geformuleerd De voorbereidingen zijn in 2023 gestart en zullen onderdeel uit gaan maken van de Hervormingsagenda jeugd die in 2024 in volle breedte wordt opgepakt. Doel: Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig

@

Portefeuillehouder: Ronald Ter Hoeven Het beschikbare cursusaanbod wordt 100% benut

e

Voor volwasseneneducatie bekostigen we formeel aanbod (bij Rijn IJssel) en nonformeel aanbod (bij de Zoomerij en Incluzio) uit regionale middelen. In 2023 zijn er 37 plekken bezet bij het formele aanbod, waar 55 unieke mensen aan deelnamen. Deze plekken zijn 100% gevuld. Aan het non-formele aanbod (taalmaatjes, lees- en schrijfcursus) deden 45 unieke inwoners mee. Er waren 65 plekken gevuld. De meeste cursussen zijn vol. Alleen de aanmeldingen voor de cursussen 'Voor 't zelfde geld' en 'Taa/klas op de computer' waren in 2023 minder bezet. Dat vraagt in 2024 om nader onderzoek om passender aanbod te bieden op de thema's geld en digitale vaardigheden. 100% van de peuters met een verwacht (risico op een) onderwijsachterstand krijgen een we-indicatie en 90% daarvan neemt daadwerkelijk deel

@

17 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

We bereiken 100% van de doelgroep. Volgens het centraal bureau van de statistiek (cbs) heeft in 2023 17% van de peuters in Rheden (2,5 -4 jaar) een risico op een onderwijsachterstand. In Rheden kreeg in 2023 19% van de peuters (2,5 -4jaar) een indicatie om deel nemen aan voorschoolse educatie. Dat vertelt ons dat de jeugdgezondheidszorg de juiste peuters vindt. We bereiken niet 90% van de doelgroep met vve. Op 1 januari 2023 neemt 84% van deze peuters daadwerkelijk deel. Dit ligt hoger dan het gemiddelde bereik landelijk (77%). Al zien we ook in Rheden dat het bereik is gedaald gedurende het jaar. Deze cijfers zijn kwartaal 1 2024 bekend geworden en we onderzoeken de redenen voor deze daling. We zien wel dat een bereik nastreven van 90% te hoog is gegrepen gezien ook de landelijke beweging. Het bereik onder jonge peuters van 2-2,5jaar is het gedurende het jaar gestegen van 45% naar 64%. 90% van de vve kleuters start zonder achterstand in groep 3

@

Er blijkt een andere manier van dataverzameling en verwerking nodig. De werkwijze is te arbeidsintensief en complex voor alle partijen (kinderopvang, school, gemeente) om door te voeren. We gaan een externe partij vragen deze resultaatafspraak te meten.

Vitaal en gezond Voortgang

Resultaat

Doel: Jeugdigen in de gemeente Rheden ontwikkelen en leren op een voor hen passende plek Portefeuillehouder: Ronald Ter Hoeven

@

Het aantal jeugdigen met startkwalificatie is in 2023 minimaal gelijk gebleven aan schooljaar 2020-2021 (78%) In percentage is het aantal jongeren met een startkwalificatie 2% gedaald naar 76%. In absolute aantallen zien we dat het aantal is gestegen. Een reden waardoor minder jongeren een startkwalificatie behalen is bijvoorbeeld door groenpluk. Dat betekent dat jongeren door werkgevers worden verleid om voor hen te werken voordat zij een opleiding hebben afgerond. Het aantal voortijdig schoolverlaters is in 2023 gedaald onder het landelijk gemiddelde Landelijk zijn de aantallen voortijdig schoolverlaters weer op het niveau van voor de coronapandemie (2,38%). In Rheden is net als in de regio het aantal voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) gestegen (van 2,65% naar 2,74%). In absolute aantallen blijven het 81 vsv-ers. De oorzaak van de stijging wordt gezocht in verlaagde exameneisen, online onderwijs en de situatie op de arbeidsmarkt. Regionaal zetten wij met regionaal programma voortijdig schoolverlaten in op voorkomen van voortijdig schoolverlaters en het begeleiden van jongeren in een kwetsbare positie naar een passende plek. We hebben in 2023 de opdracht voor een integrale jongerenaanpak opgesteld. De middelen om deze uit te voeren zijn gereserveerd vanuit de coronamiddelen die we bij de eerste bestuursrapportage 2024 hiervoor vrijmaken.

()

Het aantal voortijdig schoolverlaters dat positief uitstroomt naar onderwijs, werk, of dagbesteding is in 2023 gelijk gebleven of verhoogd (76%) t.0.v. 2022

@

18 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

Het aantal voortijdig schoolverlaters dat terug naar school gaat, een baan heeft waar zij meer dan €300 verdienen is afgenomen (van 76% naar 66%). Het aantal jongeren dat werkt maar minder dan €300 verdiend is toegenomen met 7%. We spreken regelmatig met onze onderwijspartners om te stimuleren in te zetten op schoolaanwezigheid om thuiszitten en voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Hier is ook landelijk veel aandacht voor. 2. We zijn betrokken bij de regionale aanpak vroegtijdige schoolverlaters. We monitoren de uitvoering van het programma. 3. We monitoren de opdracht die het Regionaal Bureau Leerlingzaken uitvoert voor onze gemeente op het gebied van de leerplicht-en kwalificatieplichtwet. Doel: Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een gezonde omgeving en kunnen omgaan met de fysieke, mentale en sociale uitdagingen van het leven Portefeuillehouder: Gea Hofstede Het percentage volwassen dat zijn/haar gezondheidsvaardigheden als voldoende beoordeelt is in 2024 gestegen t.o.v. 2020. 1. In 2023 zijn via het Preventieakkoord 5 preventie projecten gestart. Daarnaast zijn via het vernieuwde Sport- en Preventieakkoord in 2023 2 projecten gestart. Kijk op https://www. sportinrheden. ni/verenigingen/sport-en-preventieakkoord-rhedenen-rozendaaI voor de verhalen achter de initiatieven.

In plaats van een Week voor de Gezondheid, hebben we met een partnerbijeenkomst en een communicatiecampagne van verhalen en artikelen aandacht gegeven aan succesvolle initiatieven en subsidiemogelijkheden. 2. In Velp-Rozendaal zijn we in samenwerking met Incluzio, Stichting EenPlus en Menzis gestart met het programma 'Samen Gezond Velp-Rozendaal 2030', met als doel om de gezondheidsvaardigheden van inwoners te versterken, en druk op zorg te verlichten. 3. We organiseerden fittesten in combinatie met een beweegmarkt in Velp, Dieren en Rheden. 60 inwoners namen daaraan deel. 4. Nieuwe GGD cijfers over ervaren gezondheidsvaardigheden verschijnen later in 2024. Het percentage jongeren van 0 t/m 19 jaar met gezond gewicht is in 2023 gestegen ten opzichte van 2022

19 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

[\\ \

[

\V\)

Geleverde prestaties: 1. Bij sportieve activiteiten en evenementen voor kinderen bieden we gezonde voeding aan, en stellen we dit als voorwaarde voor subsidieverstrekking. Voorbeelden zijn eigen vakantie- en wijkactiviteiten van Sport in Rheden, schoolsporttoernooien, bij fittesten, Kidsclub in Velp-Zuid en de Posbankloop. 2. Het programma GO! is opnieuw opgestart. Door de start en opleiding van nieuwe gezondheidscoaches is instroom later gestart: eind 2023 zijn de eerste 3 kinderen ingestroomd. 3. Gekoppeld aan de jaarlijkse Triatlon voor basis- en voortgezet onderwijs scholen hebben we een Foodtruckfestival met gezonde voeding en voorlichting hierover aan jeugd georganiseerd. 4. MHC Dieren, Dierense Speeltuin, DVOV en Bi/joenbad hebben aan een gezonder voedingsaanbod in de kantine/horeca gewerkt. Ook het Velpsch Maal werkt aan gezonde recepten en helpt deelnemers om zelf ook gezonder te koken.

5. We hebben basisscholen ondersteund en gestimuleerd om het RijksBudget voor Gezonde School aan te vragen en uit te voeren. Het percentage jeugd op gezond gewicht is gestegen bij 5/6 jaar (88,1 % naar 92,1%). Bij 10/11 jaar gedaald (88,3% naar 82,2%) en bij 13/14 jaar gedaald (87,1% naar 83,2%). Het percentage jongeren van 12-18 jaar dat rookt is in 2023 gedaald ten opzichte van 2018 Nieuwe GGD-cijfers over roken (12-18 jaar) verschijnen in 2024. Geen specifieke prestaties in 2023. Het percentage inwoners dat problematisch alcohol gebruikt is in 2024 (18+ jr) en 2023 (12-18 jr) gedaald t.o.v. 2020 (18+ jr) en 2018 (12-18 jr) 1. In 2023 zijn door Iriszorg 23 inwoners met verhoogd risico op verslavingsgedrag met een individueel traject geholpen, wegens diverse soorten middelen (alcohol, drugs, gamen). 2. Iriszorg heeft in 2023 een deskundigheidsbevordering georganiseerd voor professionals uit de eerstelijnszorg en het Sociaal Domein, werkzaam in de gemeente Rheden. Daarnaast wordt Iriszorg door verschillende partijen in Eerstelijn of Sociaal Domein ingeschakeld bij casussen. 3. De Campagne IkPas is in 2023 voorbereid en rond de jaarwisseling 2023-2024 uitgerold in de gemeente Rheden. 4. Nieuwe GGD-cijfers over alcoholgebruik verschijnen in 2024 (12-18 jaar) en 2025 (18+ jaar).

Doel: Inwoners van de gemeente Rheden sporten en bewegen voldoende Portefeuillehouder: Ronald Ter Hoeven In 2026 neemt 75% van de inwoners deel aan sport of bewegen

20 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

[\, [ \\]\p-

Onder kinderen ligt de wekelijkse sportdeelname boven de doelstelling (0-4 jr 79% en 4-12 jaar 84%). De beweegdeelname is opvallend laag (27%), verklaring kan zijn de verandering in vraagstelling van de GGD voor deze indicator in 2021. De wekelijkse sportdeelname onder volwassenen is gestegen naar 58% (18-64 jaar) en 44% (65+ jaar). De beweegdeelname daalt de laatste jaren onder deze groepen (respectieve/ijk naar 46% en 43%). In tweede helft 2024 ontvangen we cijfers voor de groep 12-19 jaar. Geleverde prestaties: 1. In 2023 hebben we het traject voor het opstellen van een nieuwe visie 'Ruimte voor Sport & Bewegen' opgestart middels een oriënterende raadsvergadering (verdere uitwerking in 2024). 2. Voor de vervanging van kunstgrasve!den hebben we kaders opgesteld en de ontwikkeling van soorten velden en infill gevolgd. In 2024 werken we scenario's voor de vervanging van de velden uit. 3 De jaarlijkse programma's rondom sport & bewegen van combinatiefunctionarissen zijn vernieuwd, en meer gericht op bewegend leren, fietsvaardigheid en buitenspelen. Met scholengroep PCBO hebben we onderzocht hoe het gymonderwijs beter georganiseerd kan worden. 4. In 2023 hebben we met 10 klassen van 5 basisscholen de pilot 'Red jezelf in water' (gericht op zwemvaardigheid verbeteren) succesvol uitgevoerd, in 2024 zetten we het voort met het programma 'Swim2Play'. 5.

In het Bi/joenbad zijn in 2023 3 nieuwe doelgroep-programma's opgestart. In totaal zijn 6 doelgroep-programma's, 4 zorgprogramma's en 1 programma voor aangepast sporten nu actief in het bad.

6. Het Open Club traject met Sportvereniging gevestigd in de Zuidflank van Rheden hebben we in 2023 gecontinueerd. Clubs organiseerden gezamenlijke activiteiten zoals sportaanbod voor Oekraïense Vluchtelingen en Koningsspelen. In Velp zijn we gestart om op Sportpark de Pinkenberg de onderlinge samenwerking tussen de voetbalclubs te versterken en een toekomstvisie voor het Sportpark op te stellen. 7. Het School Legends programma in 2023 uitgebreid naar Het Rhedens De Tender. Daar vinden extra sportactiviteiten plaats binnen en rondom school. 8. In Velp zijn we in 2023 gestart met Wijksport: wekelijkse sport- en spe/activiteiten (gratis) op 5 verschillende plekken in Velp. Dit komt voort uit het actieplan Buitenspelen.

Sociale basis Resultaat

Voortgang

Doel: Inwoners wonen op een prettige manier thuis en doen mee in de samenleving Portefeuillehouder: Gea Hofstede [Jaarlijks zetten minimaal 10 inwoners de stap van beschermd wonen naar zelfstandig wonen in een uitstroomwoning van Vivare

21 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

In 2023 zijn er binnen de gemeente Rheden 5 inwoners gehuisvest vanuit beschermd wonen. Er staan nog 9 inwoners op de wachtlijst. De druk op de woningmarkt en het aantal beschikbare en geschikte woningen speelt ons hier parten om de ambitie te realiseren van huisvesting 10 inwoners beschermd wonen. Lokaal met Vivare en breed in de regio zijn we in gesprek hoe we dit proces kunnen verbeteren.

@

75 inwoners per jaar voeren preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uit In 2023 hebben we bij 75 inwoners preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uitgevoerd. Dit zorgt voor langer, prettig, zelfstandig wonen en minder incidenten in de woning waardoor een beroep op zorg moet worden gedaan, denk hierbij aan voorkomen van vallen, struikelen.

0

[Jeugdhulp met verblijf neemt af en het verschil met het landelijk gemiddelde is in 2023 kleiner geworden. (jeugdhulp met verblijf: Rheden 1,6%, Nederland 1,3% in 2019, bron CBS) Op basis van de meest recente landelijke gegevens (2022) is het verschil tussen het jeugdzorg gebruik met verblijf in Rheden en het landelijk gemiddelde +0.4%. In 2019 was dit verschil +0.3%. Het verschil is iets groter geworden. Dat het verschil er is, is niet vreemd kijkend naar het rapport van Twynstra & Gudde (Rheden financieel vergelijkend perspectief). Het rapport laat zien dat Rheden te maken heeft met een demografische samenstelling en (groot)stedelijke problematiek, die tot bovengemiddelde vraag naar zorg leidt. In 2023 hebben we beleid voorbereid om te komen tot nieuwe inkoop van jeugdhulp verblijf in 2024. Daarnaast zijn we bezig met de landelijk ingezette beweging naar kleinschaligere groepen. Dat draagt bij aan een beter leefklimaat en dat leidt tot betere kwaliteit van zorg. We hebben hierover afspraken gemaakt met zorgaanbieders, die hun dienstverlening hierop hebben aangepast in 2023.

@

Het aantal jeugdigen met pleegzorg/gezinshuiszorg is in 2023 relatief toegenomen ten opzichte van het totaal aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf in vergelijking met 2021 (bron: CSAM) Het aantal jeugdigen met pleegzorg/gezinsthuiszorg ten opzichte van het totaal aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf is in 2023 51% t.o.v. van 2020 (46%). Door deelname aan de landelijke en regionale pleegzorgcampagne brengen we (deeltijd)pleegzorg onder de aandacht met als doel meer inwoners te werven die (deeltijd)pleegzorg willen bieden. Doel: In de gemeente Rheden is een sociale basis met een toegankelijk aanbod van algemene voorzieningen voor alle inwoners, van jong tot oud. Het Rhedens model is het uitgangspunt Portefeuillehouder: Gea Hofstede

@

In 2024 is de bekendheid en gebruik onder de inwoners met vrijwilligers- of andere hulporganisaties binnen de sociale basis toegenomen ten opzichte van de resultaten van het inwonerspanel Rheden Spreekt uit 2022 Het percentage inwoners dat voorzieningen en activiteiten kent in de sociale basis zoals dorpshuizen, MVT, Bibliotheek en Incluzio is toegenomen. De inzet van bijvoorbeeld Inc/uzio, een online en offline sociale kaart, het sociaal cafe, draagt hier aan bij. De vele activiteiten en ondersteuning die aangeboden wordt vanuit verschillende partijen die de gemeente subsidieert, denk bijvoorbeeld aan dorps- en buurthuizen, inloophuizen, draagt hier eveneens aan bij.

e

In 2023 wordt 75% van de inwoners die bij Incluzio Rheden bekend is met een ondersteuningsvraag toegeleid naar het steunsysteem conform het Rhedens model.

22 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024:

[\\

J

\\\/

In 2023 werd 96% van de inwoners die bij Inc/uzio Rheden bekend zijn met een ondersteuningsvraag toegeleid naar het steunsysteem conform het Rhedens Model. Door de inzet van Inc/uzio en door de vele hulp, ondersteuning en activiteiten die door (inwoners) initiatieven worden georganiseerd kan in de sociale basis veel worden opgepakt.

e

In 2023 heeft tenminste 80% van de jeugdige inwoners die ondersteuning krijgen uit de sociale basis geen of minder maatwerkvoorziening meer nodig. In 2023 heeft 95% van de jeugdige inwoners bekend bij Incluzio passende begeleiding gekregen zonder noodzaak tot inzet van specialistische zorg. Door de inzet van Inc!uzio en door de vele hulp, ondersteuning en activiteiten die door (inwoners) initiatieven worden georganiseerd kan in de sociale basis veel worden opgepakt. Doel: Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samen redzaam Portefeuillehouder: Gea Hofstede

e

Het percentage inwoners dat het geven van zorg aan een naaste beoordeelt met (helemaal) niet zwaar is gestegen van 45% in 2022 naar 50% in 2024 In 2023 geeft 45% van de inwoners die zorgen voor een naaste aan dat dit (helemaal) niet zwaar is. Onder andere door de subsidiëring van Mantelzorg en Vrijwillige Thuishulp (MVT) en het Raadhuis Velp is er ondersteuning en een loket voor vragen waar mante/zorgers op terug kunnen vallen. Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet in onze gemeente stijgt van 38% in 2022 naar 42% in 2024 40% van de inwoners doet vrijwilligerswerk in de gemeente Rheden. Onder andere de inzet van Incluzio, het vrijwilligersloket en de subsidie aan het NIO en de ondersteuning van vrijwillige inzet met subsidies worden de vrijwilligers in de gemeente Rheden gewaardeerd en ondersteund met cursussen, het werven van vrijwilligers, bestuurstaken en netwerkvorming. 33% van alle Rhedense huishoudens maakt gebruik van de Ik Buurt Mee waardecheques Bijna 40% van alle huishoudens buurt inmiddels mee! De inwonersinitiatieven zorgen voor verbetering van leefbaarheid en zijn vliegwiel voor ontmoeting en samenredzaamheid. Vaak met onbetaalde steun van lokale ondernemers. Inwoners verduurzamen samen hun buurt, organiseren kinderactiviteiten, plaatsen buurtkastjes met (verzorging)producten voor mensen in armoede en zien meer naar elkaar om.

e

@

Doel: Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft Portefeuillehouder: Gea Hofstede

@

Een brede en een goed toegeruste sociale basis waardoor niet meer dan 8 % van de Rhedense Inwoners aanspraak hoeft te maken op een Wmo maatwerkvoorziening (t.o.v. 8,05% in 2021). In 2023 stonden 43.570 inwoners ingeschreven in de gemeente Rheden, daarvan hebben 763 inwoners vanuit de Wmo geïndiceerde hulp ontvangen. Dit is 1,75%. We hebben deze doelstelling gehaald, mede doordat wij een sterke sociale basis hebben georganiseerd die veel inwoners ondersteunt. Hierdoor is er minder vaak geïndiceerde Wmo hulp en ondersteuning nodig. Van de totale Wmo uitgaven 2023 wordt maximaal 60% besteed aan WmoBegeleiding ten opzichte van 70% in 2018 (afname van 10%). Dit doordat Wmo-Begeleiding nu voor een groot deel onderdeel uitmaakt van de sociale basis.

@

23 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende \'\\ I bij de controleverklaring d.d. 4 juli 2024: \ \/

In 2023 is 36% besteed aan geïndiceerde Wmo hulp. Wij zien dat hulp en ondersteuning vanuit de sociale basis een grote bijdrage weet te leveren aan de ondersteuningsvragen van inwoners in de gemeente Rheden. Daarnaast zien wij dat de geboden hulp en ondersteuning vanuit de sociale basis aansluit bij de ondersteuningsbehoefte van inwoners waarmee inzet van duurdere vormen van geïndiceerde Wmo begeleidingsproducten bij gecontracteerde zorgaanbieders in een lagere gemiddelde omvang in uren per inwoner nodig is.

0

95% van de aanvragen voor Wmo is binnen de wettelijke vastgelegde !termijnen onderzocht (max. 6 weken) en is een beslissing genomen op de aanvraag (max. binnen 2 weken). De termijn waarop na aanvraag voor een maatwerkvoorziening Wmo de gemeente daadwerkelijk een besluit heeft genomen bedraagt wettelijk gezien maximaal 14 dagen. Afhankelijk van het aantal binnen gekomen meldingen zien wij maandelijks verschillen in het gemiddeld aantal dagen dat er een besluit genomen wordt. Wij zien dat de gemiddelde besluittermijn voor de Wmo over het hele jaar maximaal 11 dagen bedroeg. Daarmee hebben wij een score van 100% op dit deel van de gestelde doelstelling behaald. De maximale onderzoekstermijn van maximaal 6 weken (42 dagen) is niet in alle gevallen behaald. Het gemiddelde aantal dagen in doorlooptijd van onderzoek voor de Wmo zien wij wel dalen gedurende het jaar van een piek in Juni met 68 dagen in juni 2023 naar 44 in december 2023. Dit is een gemiddelde Wmo breed maar wij zien daarin wel dat vraagstukken rondom aanpassingen van woningen en complexe of uitgebreide begeleidingsvraagstukken sterk het totaal gemiddelde beïnvloed. Over de wachttijden Wonen, rollen en vervoer is uw Raad in 2023 een aantal keren via een raadsinformatiebrief geinformeerd en de acties om de wachttijden aan te pakken.

Eveneens zien wij een sterke beïnvloeding op gemiddelde doorlooptijd de beschikbaarheid van voldoende personeel binnen onze consultenten teams, maar ook bij gecontracteerde zorgaanbieders. Denk bijvoorbeeld aan vakantieperioden waarin gemiddelde doorlooptijd hoger ligt dan andere maanden. Maar ook aan perioden waarin het lastig was om een inwoner te plaatsen bij een huishoudelijke hulp aanbieder wat tot gevolg had dat de toewijzing voor zorg en ondersteuning aan een inwoner ook niet plaats kon vinden.

e

Het jeugdzorggebruik neemt af en is in 2023 niet meer dan 1,5% hoger dan het landelijk gemiddelde (jeugdzorggebruik Rheden 14,9%; Nederland 12,9% in 2021, bron CBS).

• •

24 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende \\ \ bij de controleverklaring d.d. 4 jui 2024:

/

d(\\]/

Op basis van de meest recente landelijke gegevens (2022) is het verschil tussen het jeugdzorg gebruik in Rheden en het landelijk gemiddelde +1,6%. In 2019 was dit verschil nog 2,4%. Het verschil tussen het jeugdzorggebruik in Rheden en het landelijk gemiddelde is gedaald. Dat er nog steeds een verschil is, is niet vreemd kijkend naar het rapport van Twynstra & Gudde (Rheden financieel vergelijkend perspectief). Dit rapport laat zien dat Rheden te maken heeft met een demografische samenstelling en (groot)stedelijke problematiek, die tot bovengemiddelde vraag naar zorg leidt. In 2023 hebben we een regionaal uitvoeringsplan jeugdhulp opgesteld, met drie thema's: bescherming en veiligheid, lokale teams, en complexe hulpvragen. De Hervormingsagenda en het Toekomstscenario jeugdbescherming vormen hier integraal onderdeel van uit. Lokaal hebben we ingestoken op intensivering van de samenwerking met het onderwijs, huisartsenpraktijken en instellingen jeugdbescherming, gericht op het normaliseren van problemen en op de inzet op passende jeugdhulp waar nodig. Hiermee zijn we ook aan het voorsorteren op opgaves vanuit de Hervormingsagenda 2023-2028, die gericht zijn op samenwerking met deze partners. Het aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door huisartsen is in 2023 met 10% verminderd t.o.v. 2021.

Het aantal doorverwijzingen naar maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door huisartsen is in 2023 met 21% verminderd t.o.v. 2021. In samenwerking met huisartsen zetten we in de gemeente Rheden een Ondersteuner Jeugd-Ggz binnen de huisartsenpraktijken in. Dit biedt huisartsen de mogelijkheid te verwijzen naar deze ondersteuner in plaats van direct door te verwijzen naar een specialistische jeugdhuIpverlener. Vanaf 1 juli 2023 heeft de gemeente Rheden deze functie ondergebracht bij Onze Huisartsen (regionaal ondersteunende organisatie voor huisartsen). Vanaf die datum zit de POH-jeugd Ggz, niet alleen in Dieren in de praktijk, maar nu ook in Rheden en Velp. In 2023 stellen we een plan van aanpak op voor het betrekken van jeugdigen gen gezinnen bij de vorming en uitvoering van beleid gericht op algemene en voorliggende voorzieningen en jeugdhulp. In 2023 is de nota participatiebeleid, incl. jongerenparticipatie, in de gemeenteraad behandeld. Vooruitlopend op dit beleidskader dat in 2024 ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraad, hebben we in 2023 op specifieke onderwerpen jongeren betrokken bij beleidsonderwerpen binnen het sociaal domein zoals o.a. het Koersdocument Sociaal Domein en Informatiepunt Digitale overheid.

Doel: Door cultuurparticipatie ontmoeten inwoners elkaar en ontwikkelen zij talenten Portefeuillehouder: Paul Hofman In 2026 is 45% van de inwoners actief lid van een amateurkunst vereniging, club of gezelschap ten opzichte van 40% in 2018 De laatste meting cultuurparticipatie is uitgevoerd in 2022. De eerstvolgende meting is gepland in 2024. In 2022 gaf 34% van de inwoners aan actief lid te zijn van een culturele vereniging t.o. v. 24% in 2018. Cultuurbedrijf RiQQ (nu Zoomerij) heeft, samen met de culturele organisaties in 2023 vol ingezet op het actief lidmaatschap van culturele organisaties. Tijdens het 450-jarig jubileum van de gemeente Rheden is cultuur en culturele mogelijkheden binnen onze gemeente breed (in alle kernen) gepresenteerd- als stimulans om lid te worden van een culturele organisatie.

25 Paraaf voor waarmerkingsdoeleinden behorende (\ ."~ / bij de controleverklaring d.4. 4 ju 202a. \\\]/

We stimuleren de actieve cultuurparticipatie tot 35% actief en 45% enigszins actief in 2026 ten opzichte van de cijfers in 2018: 26% actief en 36% enigszins actief In 2022 is de laatste meting van cultuurparticipatie uitgevoerd. De eerstvolgende meting vindt plaats in 2024. In 2022 was 37% van de inwoners actief met cultuur en 41% enigszins actief. In 2023 is door Cultuurbedrijf RiQQ (nu Zoomerij), samen met culturele organisaties, volop ingezet op cultuurparticipatie. Het Filmhuis heeft haar voorstellingen georganiseerd bij Bibliotheek Dieren en RhederArt haar voorstellingen in Spankeren. Ook het programma van het 450 jarig jubileum van de gemeente Rheden stond bol met culturele activiteiten.