Format Ombuiging lokaal en regionale Jeugd begeleiding Rheden
Tekst van het document
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven
Toelichting voorstel beleidsinhoudelijk
minder inzet jeugdzorg bij geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding, verblijf).
Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
algemeen Gemeenten hebben een jeugdhulpplicht. In de Jeugdwet staat dat de gemeente verantwoordelijk is voor jeugdhulp en de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Indien dat nodig is treft de gemeente een individuele voorziening, die vaak betrekking heeft op meer gespecialiseerde zorg voor jeugdigen psychosociale/psychiatrische problematiek en gezinnen met opvoedproblematiek. Qua problematiek gaat het om een breed spectrum van bijv. jeugdigen met angstproblemen tot aan jeugdigen met bijv. ernstige eetstoornissen of acute psychose of suicide-problematiek. Maar ook bijv. om jeugdigen in die thuis te maken hebben met kindermishandeling, of jeugdigen met ernstig opstandig gedragsproblematiek die niet meer thuis kunnen komen. Het is aan de gemeente om te bepalen welke hulp vrij toegankelijk is en welke hulp een individuele voorziening is. Als een gemeente besluit dat een kind of de ouders een individuele voorziening nodig hebben, dan kunnen zij hier rechten aan ontlenen. Daarnaast zijn er ook nog andere wettelijke bevoegde verwijzers zoals huisartsen en instellingen voor jeugdbescherming. Context Landelijk hebben Rijk en VNG zich vastgelegd aan de Hervormingsagenda jeugd 2023-20281. Naast inhoudelijk verbeteringen (toegankelijkheid, passende zorg, kwaliteit),
Op 4 oktober 2023 stond de orientatieavond van de gemeenteraad Rheden in het teken van de Hervormingsagenda. 1
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
moet dit tegelijkertijd leiden tot Landelijk € 1 miljard lagere uitgaven aan jeugdhulp2. Om tot die lagere uitgaven te komen, moet er vanuit de Hervormingsagenda ingezet worden op een aantal opgaven (o.a): -
Versterking pedagogische/sociale basis Verstevigen lokale teams Inperking jeugdhulpplicht (via wijziging wet/verordening) Betere samenwerking en inzet andere sociale domeinen (bestaanszekerheid, volwassen-ggz e.a.) Voorkomen/ beperken residentiele zorg
Deze beleidswijzigingen en daarmee gepaarde gaande financiële effecten heeft het Rijk verwerkt in de meerjarenraming van het Gemeentefonds. Dit is ook verwerkt in de Rhedense Begroting 2024. Begroting Rheden 2024 De afgelopen en deze jaren (2024, 2025) krijgt de gemeente Rheden een hogere Rijksbijdrage voor jeugdhulp dan dat de gemeente Rheden aan jeugdzorg begroot en daadwerkelijk uitgeeft. Voor de jaren daarna heeft het Rijk de besparing vanuit de Hervormingsagenda reeds ingeboekt. Voor het jaar 2024 is de Rijksbijdrage € 2 miljoen hoger dan Rheden begroot en voor 2025 is de Rijksbijdrage € 2,5 miljoen hoger dan Rheden begroot. (let wel, hierin is nog geen rekening gehouden met in 2024 doorgevoerde tariefstijgingen). Kijkend naar de begroting 2024, gaat Rheden uit van € 1,2 miljoen lagere uitgaven in 2025 t.o.v. 2024. (let wel, hierin is nog geen rekening gehouden met in 2024 doorgevoerde
2
Over de Hervormingsagenda Jeugd (vng.nl)
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
tariefstijgingen a € 1,2 miljoen). En daarmee al een besparing vanuit de Hervormingsagenda wordt gerealiseerd. Bezuinigen Uitgaande van de maatregelen vanuit het rapport Berenschot 2024. Uitgaande dat maatregel 1 tot en met 2 betrekking hebben op Wmo en jeugdhulp. Uitgaande dat deze maatregelen 1 en 2 50/50 over Wmo en jeugdhulp verdeeld worden. Uitgaande dat correctie plaatsvindt op maatregel vijf, waarbij 25% niet van 933k afgaat, maar van 6,7miljoen. Dan is de netto-besparing voor jeugdhulp vanuit rapport Berenschot: € 1,9 miljoen. Daarmee geven we dan qua maatregelen invulling aan de reeds ingeboekte verlaging van het budget jeugdhulp 2025 in de begroting (van € 1,2 miljoen). Dan is de netto-besparing voor jeugdhulp in 2028: € 1,9 miljoen. Daarbij is geen rekening gehouden van de extra uitvoeringskosten bij de brede toegang en de sociale basis (vereiste toename vrij toegankelijke voorzieningen) Verandering qua dienstverlening / prestaties Rheden
Impact (maatschappelijk effect) inwoners, bedrijven en mij.instellingen Rheden
1) inperking jeugdhulpplicht (aanpassing verordening -> minder jeugdigen met lichtere vormen van geïndiceerde begeleiding/behandeling. 2) minder jeugdigen met residentiele jeugdhulp (verblijf) 3) Structurele uitbreiding van lokaal team toegang is nodig om meer procesregie uit te kunnen voeren en inzet op andere vormen van ondersteuning dan geïndiceerde jeugdhulp. De beoogde beleidseffecten van de Hervormingsagenda, zoals hier wordt voorgesteld, gaan de nodige impact hebben op de maatschappij. Inwoners, onderwijs, consulenten, hulpverleners etc. zullen anders naar ‘problemen’ moeten kijken, meer normaliseren. Uitgaan van eigen kracht en het netwerk. Dit is een grote verandering tov de huidige situatie (maatschappelijke norm zie onderzoek Moventem en Opiniepijlers ikv Koersdocument Sociaal Domein)
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
Dat betekent al dat Jeugdigen, ouders, minder een beroep kunnen doen op geïndiceerde hulpverlening. Neveneffect is deels groter druk/beroep op de sociale/pedagogische basis en onderwijsinstellingen Neveneffect is dat voor een deel er niet tijdig zorg wordt ingezet, wat leidt tot verergering van de hulpvraag en later alsnog zwaardere hulp ingezet moet worden.
Risico
Afname van residentiele hulp (verblijf), leidt tot meer gebruik van en dus toename van uitgaven voor geïndiceerde (hoog-) specialistische ambulante jeugdhulp. Algemeen Algemeen risico is dat er te veel, te snel verwacht wordt van deze bezuiniging en dat die niet realistisch blijkt te zijn. Organisatiekosten gaan voor baten uit en contracten en reeds afgegeven indicaties hebben langere doorlooptijden. Toename zwaardere problematiek Het risico is aanwezig dat de problematiek van een deel van de inwoners verergert en dan alsnog zwaardere hulpverlening nodig heeft. Dit kan leiden tot langere wachttijden en hogere uitgaven voor jeugdhulp. Nodig: brede en sterke (pedagogische) sociale basis. Hervormingsagenda Niet kunnen investeren in een sterke pedagogische sociale basis en lokale Toegang heeft een grote impact op de gewenste inhoudelijke hervorming en financiële besparing vanuit de Hervormingsagenda. niet behaald wordt.3 Personeel vertrekt Risico dat personeel van het toegangsteam gedemotiveerd raakt, door niet de hulp in te kunnen zetten, die nodig geacht wordt. Met als mogelijk gevolg dat het personeel vertrekt bij de gemeente
3
Rapport Twynstra&Gudde 2023; rapport Berenschot 2024.
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
Rheden. Binnen de huidige arbeidsmarkt is het lastig om nieuw gekwalificeerd personeel aan te trekken. Met langere wachttijden voor inwoners met hulpvragen bij de gemeente; hogere kosten voor de gemeente omdat personeel op inhuurbasis ingehuurd wordt; meer inwoners die zich bij de huisartsen melden met hun hulpvraag.
Netto (financiële) opbrengst in betreffend jaar (Structureel en Eenmalig) Toelichting Financiële raming
Toelichting randvoorwaarden
Samenwerking netwerkpartners nodig Het behalen van inhoudelijke en financiële resultaten is sterk afhankelijk van samenwerkingspartners (denk aan: huisartsen, onderwijs, instellingen jeugdbescherming). Het uitblijven van medewerking kan leiden tot vertraging van het behalen van resultaten. 2025 2026 2027 2028 € 400.000,S
€ 890.000,S
€ 1.370.000,S
€ - 120.000,-E
€ -120.000,-E
€ ,- E
€ 1.860.000,S
€ ,E Wat betreft de opbrengst uitgegaan van een ingroeipad van 25%-50%-75%- en 100% in 2028. Binnen deze opbrengst is dus al rekening gehouden met de te maken hogere structurele kosten. De eenmalige lasten zijn projectkosten om de gewenste maatregelen in te kunnen voeren. Deze zijn voor de eerste twee jaar opgevoerd.
Wat is nodig om opbrengst te realiseren • Het versterken en verbreden van de (pedagogische) sociale basis. De vanuit de Hervormingsagenda gewenste beweging van normalisatie en inperking jeugdhulplicht leidt tot groter beroep op de brede sociale basis.
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
•
•
• •
Versterking lokaal sociaal team. Vanuit Hervormingsagenda en Toekomstscenario Veiligheid en bescherming eenmalige investering qua projectkosten om deze maatregelen in te kunnen voeren in overeenstemming met rapport Berenschot. betrekken externe partijen (o.a. onderwijs, huisartsen); meer verantwoordelijkheid bij inwoners, onderwijs.
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.
Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)
Samenleving Sociale basis Ronald ter Hoeven Jeugdzorg: afschaling geïndiceerde jeugdhulp (behandeling en begeleiding plus verblijf (lokaal en regionale inkoop)
Bijlage 1
Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.