def_presentatie houtstook Rheden_1 april_ JL

Houtstook en gezondheid Presentatie gemeenteraad Rheden 1 april 2025 Team Milieu & Gezondheid GGD Gelderland-Midden

1 april 2025

1

GGD Gelderland-Midden • Onderdeel van:

• Voor vijftien gemeenten • Team Milieu & Gezondheid

1 april 2025

2

Mengsel van stoffen • Fijnstof • Koolmonoxide • Roet • Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAKs) • Vluchtige organische stoffen (VOS)

Niet alleen omwonenden worden blootgesteld, maar ook de stoker zelf Herkomst afbeelding: website RIVM 1 april 2025

3

Aantoonbare relatie houtstook & gezondheid Gezondheidseffecten:

• Hoesten • Benauwdheid • Tranende ogen • Geurhinder  stress  Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid  Boosheid, afkeer, onprettig gevoel Acuut of langdurig van aard

Herkomst afbeelding: website RIVM 1 april 2025

4

Hooggevoelige groepen • Ouderen (boven de 65 jaar) • Kinderen (onder de 18 jaar) • Het ongeboren kind (in de praktijk: zwangere vrouwen) • Mensen met bestaande luchtwegaandoeningen • Mensen met bestaande hart- en vaataandoeningen

Verergering van klachten & verhoogd medicatiegebruik

• Mensen met diabetes Bij langdurige blootstelling aan luchtverontreiniging loopt iedereen (ook gezonde volwassenen) een risico Zie ook: GGD Richtlijn Medische Milieukunde Luchtkwaliteit en Gezondheid

1 april 2025

5

Ziektelast door luchtverontreiniging in Gelderland Inwoners sterven gemiddeld 10,5 maanden eerder

Vergelijkbaar met het meeroken van 4 sigaretten per dag

1 op de 6 beroertes

1 op de 8 longkankerpatiënten

Jaarlijks 1 á 2% van de ziekenhuisopnames voor luchtweg- of hartvaatziekte

1 op de 7 kinderen met astma De longfunctie van kinderen is gemiddeld 2 tot 3% kleiner

1 op de 11 hartinfarcten

1 op de 14 kinderen met een laag geboortegewicht

Rapportage Luchtkwaliteit en Gezondheid in Gelderland en Overijssel (2023: data 2021) 1 april 2025

6

Fijnstof uitgelegd

Advies Gezondheidsraad: Risico’s van ultrafijnstof in de buitenlucht (2021) 1 april 2025

7

Houtrook is een grote bron van fijnstof (PM2.5)

In Nederland: bijdrage houtstook ~1/4 van totale PM2.5-uitstoot

N.B. Secundair fijnstof is hier niet meegenomen

www.incijfers.ggdgm.nl Rapportage Luchtkwaliteit en Gezondheid in Gelderland en Overijssel (2023: data 2021) 1 april 2025

8

Geurhinder

2020: 24% 2016: 16%

www.incijfers.ggdgm.nl 1 april 2025

9

Rozendaal

Westervoort

Nijkerk

Geurhinder

www.incijfers.ggdgm.nl 1 april 2025

10

Stookwijzer • Beste is om nooit hout te stoken, maar bij sommige weersomstandigheden is het extra slecht: • Windstil weer • Mistig weer

• Code geel, oranje of rood per postcodegebied

• Windsnelheid • Luchtkwaliteitsindex (PM2.5)

www.atlasleefomgeving.nl/stookwijzer 1 april 2025

11

GGD Leefomgeving

www.ggdleefomgeving.nl 1 april 2025

12

Wat kan de GGD betekenen? • Verschaffen van juiste informatie Aan bijvoorbeeld: • Inwoners • Gemeente(raadsleden)

• Advisering

Over bijvoorbeeld: • Opzetten bewustwordingscampagne • Eigen metingen door inwoners

• Ondersteuning

Bij bijvoorbeeld: • Formulering van ‘houtstook-ambities’ in een omgevingsvisie • Uitwerking in een programma en/of bindende regels in het omgevingsplan www.ggdghor.nl/onderwerp/houtrook 1 april 2025

13

1 april 2025

14

Vragen?

1 april 2025

15