Brief provincie inzake begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024.pdf

Besluit

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Onderwerp

Begroting 2021

De raad van de gemeente Rheden Postbus 9110 6994 ZJ DE STEEG

Inlichtingen bij

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad

1 van 6

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over ons oordeel over de begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 en over de vorm van financieel toezicht die in 2021 voor uw gemeente van toepassing is en de gevolgen hiervan. Ook geven wij naar aanleiding van onze beoordeling van uw begroting een of meerdere aandachtspunten aan u mee. In de bijlage bij deze brief lichten wij deze aandachtspunten nader toe en vindt u daarnaast onze jaarlijkse risicobeoordeling van de financiële positie van uw gemeente. Wij verzoeken u om de opmerkingen uit de toelichting op ons besluit en ook de door ons genoemde aandachtspunten mee te nemen in uw financiële cyclus. Beoordeling begroting en toezichtvorm

De begroting 2021 is naar ons oordeel structureel en reëel in evenwicht. Dit betekent dat uw begroting 2021 en de daarop betrekking hebbende begrotingswijzigingen geen goedkeuring van ons college behoeven en uw gemeente in 2021 onder repressief toezicht van de provincie staat. Dit is de reguliere vorm van toezicht. Toelichting

In onderstaande grafiek ziet u het verloop van uw begroting. De blauwe kolommen geven de saldi weer, zoals die door u zijn vastgesteld. Vanaf 2021 worden sluitende jaarschijven gepresenteerd. De groene kolommen bevatten de door ons becijferde reële en structurele uitkomsten. De saldi uit uw begroting zijn daarbij voor incidentele en naar ons oordeel (nog) niet-reële posten gecorrigeerd.

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Blad

2 van 6

In de grafiek ziet u dat de door u vastgestelde begrotingsresultaten en de door ons berekende resultaten voor 2021 en 2022 op elkaar aansluiten. Voor 2023 en 2024 zijn de door ons berekende structurele en reële uitkomsten negatiever. Het verschil tussen het vastgestelde en het structurele en reële saldo wordt mede veroorzaakt doordat in de eerste 3 jaar de incidentele lasten volgens uw specificatie van incidentele baten en lasten hoger zijn dan de incidentele baten. Deze worden voor die jaren positief gecorrigeerd op het vastgestelde saldo. Echter voor alle jaarschijven zijn veel hogere negatieve correcties opgenomen voor de bezuinigingsmaatregelen die naar ons oordeel op dit moment onvoldoende concreet of (nog) niet reëel zijn. Dit betreft onder andere de maatregelen voor inrichting werkprocessen € 105.000,- en optimalisatie van de netwerkorganisatie € 370.000,-. Ook de taakstelling “nader te onderzoeken voorstellen” wordt hiertoe gerekend. In het door u vastgestelde dekkingsplan wordt uitgegaan van oplopend tot € 7 miljoen aan dekkingsmaatregelen in 2024. Dit is inclusief de lopende ombuigingen vanuit vorige jaren. De wijziging van verantwoordingssystematiek voor onderhoud van wegen conform het Besluit begroten en verantwoorden voor decentrale overheden (BBV) maakt hier deel vanuit.

Wij vinden het verstandig dat het hieruit voortvloeiende voordeel grotendeels wordt gereserveerd om ook op termijn deze lasten op te kunnen vangen en deze niet door te schuiven naar de toekomst. Daarnaast geeft ook de aanvullende raming op basis van de septembercirculaire en de wijziging van de systematiek van lopende prijzen naar constante prijzen van de algemene uitkering de nodige lucht. Uitgangspunt hierbij moet wel zijn dat deze systematiek ook de komende jaren wordt gehanteerd als een bestendige lijn. Voor 2021 zijn extra ramingen opgenomen voor uitkering van het BCF € 0,25 miljoen en de Voogdij 18+ regeling € 0,3 miljoen. En voor 2023 en 2024 is aangenomen dat de extra middelen voor jeugdzorg € 0,8 miljoen ook worden uitgekeerd. Hier staat tegenover dat vanaf 2022 rekening is gehouden met een nadeel van € 1,1 miljoen in verband met de herverdeling van het Gemeentefonds. Uiteindelijk resulteert dit in een structureel en reëel sluitende begroting 2021 en meerjarenperspectief. Aandachtspunt(en) en motivering

Naar aanleiding van onze analyse van uw begroting geven wij de volgende aandachtspunten aan u mee: • Covid-19 • Onderhoud kapitaalgoederen • Realisatie bezuinigingen • Ruimte onder BCF-plafond • Richtlijn ramen extra middelen jeugdzorg

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Blad

3 van 6

In de bijlage bij deze brief vindt u een nadere toelichting. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te informeren. Meer informatie?

Heeft u vragen over de inhoud van deze brief of over ons financieel toezicht? Graag geven wij op uw uitnodiging een nadere toelichting of presentatie. Neem hiervoor contact op met uw adviseur gemeentefinanciën via het provincieloket, telefoonnummer 026 359 99 99. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Gelderland

John Berends Commissaris van de Koning

Pieter Hilhorst Secretaris

Voor deze beoordeling geldt:

•

Gemeentewet, artikel 189 en artikel 203

Afschrift: Het college van B&W van de gemeente Rheden, Postbus 9110, 6994 ZJ DE STEEG

Belanghebbenden kunnen binnen zes weken na dagtekening van dit besluit bezwaar maken. Richt uw bezwaarschrift aan: Gedeputeerde Staten, secretariaat Commissie rechtsbescherming, Postbus 9090, 6800 GX Arnhem. Graag ‘bezwaarschrift’ vermelden op de envelop en op de brief. U kunt uw bezwaarschrift ook elektronisch indienen op het portaal Rechtsbescherming. Hiervoor gebruikt u DigiD, eHerkenning of eIDAS. Meer informatie vindt u op www.gelderland.nl/bezwaren en bij het Provincieloket 026 359 99 99. Als u een bezwaarschrift indient, kunt u bij de rechter een verzoek indienen voor een voorlopige voorziening. Zie www.rechtspraak.nl.

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Blad

4 van 6

Bijlage Aandachtspunten naar aanleiding van uw begroting 2021 Covid-19 De Covid-19 pandemie heeft in 2020 tot grote maatschappelijke gevolgen geleid en zal ook in 2021 nog impact hebben, ook op uw gemeente. Wij hebben veel waardering voor de wijze waarop uw gemeente en de andere Gelderse gemeenten de uitdagingen waar onze samenleving en wij als overheid samen voor staan het hoofd biedt. Wij begrijpen dat het lastig is om een adequate inschatting te maken van de financiële consequenties van de lange(re) termijneffecten van de Covid‑19 pandemie en deze op te nemen in de begroting en meerjarenraming. U heeft bij het opstellen van de begroting 2021 en de actualisatierapportage 2021-2024 nog geen rekening heeft gehouden met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Wij raden u aan om dat bij de kadernota 2022 en de begrotingsopstelling voor komend jaar wel te doen. Onderhoud kapitaalgoederen

Uit de actualisatierapportage en een nadere toelichting hierop is gebleken dat de keuze voor de huidige beeldkwaliteit voor de openbare ruimte niet aansluit bij de op 21-4-2020 vastgestelde Beheernota Openbare Ruimte. Dit vanwege de moeilijke financiële situatie van uw gemeente. Echter de keuze voor een lagere beeldkwaliteit mag niet leiden tot achterstallig onderhoud en mogelijk tot kapitaalvernietiging. Wij adviseren u dringend in ieder geval de budgetten zodanig vast te stellen dat dit wordt voorkomen. Realisatie bezuinigingen

De financiële uitkomsten van de begroting en meerjarenraming worden mede bepaald door het inboeken van een aantal bezuinigingen en taakstellingen met een totale omvang oplopend tot ruim € 7 miljoen (inclusief lopende bezuinigingen uit vorige jaren). Bezuinigingsmaatregelen moeten haalbaar en hard zijn om door ons als een reëel dekkingsmiddel te kunnen worden aangemerkt. Daarmee bedoelen wij dat u aannemelijk maakt dat er voldoende zekerheid bestaat dat de maatregelen tijdig en volledig gerealiseerd zullen worden. Hiervoor is het van belang dat deze transparant en reëel zijn onderbouwd. Vanwege dat belang adviseren wij u de voortgang van de opgenomen taakstellingen nader toe te lichten en op te nemen in een aparte paragraaf in de programmabegroting. Daarmee krijgt u in één oogopslag een duidelijk beeld van alle bezuinigingsmaatregelen, taakstellingen en stelposten. Ook ziet u direct welke taakstellingen nog open staan in uw begroting en meerjarenraming. Dit geeft u, maar ook ons, beter inzicht in uw financiële positie. Wij gaan ervan uit dat u conform uw besluitvorming ook daadwerkelijk invulling zult geven aan het totale pakket bezuinigingen om de door u gepresenteerde begrotingsuitkomsten te realiseren. Ingeval de bezuinigingen niet haalbaar blijken verwachten we dat u alternatieve dekkingsmiddelen aanwijst.

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Blad

5 van 6

Ruimte onder BCF-plafond

Sinds de introductie van het BCF hebben de Nederlandse gemeenten geen gebruik gemaakt van volledige omvang van het BCF en is het overschot teruggestort in het Gemeentefonds. Het ging hierbij om substantiële bedragen en daarom was het prudent om deze te ramen in uw begroting. Er is echter een duidelijke tendens zichtbaar waarbij het overschot van het BCF steeds verder afneemt en mogelijk in 2020 omslaat in een tekort. Daarom hebben wij in onze brief van 25 april 2019 geadviseerd om geen rekening meer te houden met een teruggave van het BCF-fonds. Door toch een teruggave in 2021 van het BCF-fonds te begroten heeft u een onzekere inkomst in uw begroting zitten wat kan leiden tot een tegenvaller bij de jaarrekening. Richtlijn ramen extra middelen jeugdzorg

De minister van Volksgezondheid, welzijn en sport (VWS) heeft voor de periode 2019 t/m 2022, via het gemeentefonds, eenmalig een bedrag beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. Voor de periode na 2022 zijn geen toezeggingen op verlenging van de bijdrage gedaan. In overleg met de ministeries van VWS, Binnenlandse Zaken en Financiën en de VNG is een richtlijn opgesteld die gemeenten, bij wijze van uitzondering, toestaat ook voor 2023 en 2024 rekening te houden met een inkomst gelijk aan die voor 2021 en 2022. Wij hebben vorig jaar nadrukkelijk aangegeven dat dit een richtlijn betreft en zeker geen advies is om er gebruik van te maken. Bovendien hebben wij dringend geadviseerd dat, als u ervoor kiest wel van de richtlijn gebruik te maken, u eenzelfde bedrag binnen uw weerstandsvermogen hiervoor zou moeten reserveren. In uw meerjarenraming heeft u, in lijn met vorig jaar, er voor gekozen gebruik te maken van deze richtlijn. Daarmee heeft u er ook voor gekozen de risico’s die hiermee gepaard gaan voort te zetten in uw begroting. Mocht de Rijksoverheid deze tijdelijke verhoging van het Gemeentefonds niet verlengen, dan heeft u met de opname van een risico in uw paragraaf Weerstandsvermogen enkel tijdelijk de risico’s afgedekt. U zult in komende begrotingen alsnog een structurele oplossing moeten vinden voor het wegvallen van deze fictieve inkomsten in 2023, 2024 en verder.

Risicobeoordeling van uw financiële positie

Wij hebben een risicobeoordeling gemaakt van de financiële positie van uw gemeente op basis van de financiële kengetallen. Deze sluiten aan bij de zogeheten ‘signaleringswaarden’ die afkomstig zijn uit onder meer de stresstest voor 100.000+ gemeenten. In onderstaande tabel ziet u de kengetallen voor uw gemeente. De waarden zijn ingedeeld in de categorieën A, B en C. Categorie A is het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. De corresponderende categorieën van uw gemeente zijn gekleurd weergegeven.

Datum

10 februari 2021 Zaaknummer

2020-004046 Blad

6 van 6

Kengetal

1. 2. 3. 4. 5a. 5b. 6. 7.

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Begr Structurele exploitatieruimte MJR Belastingcapaciteit Weerstandsvermogen

Gelders gemiddelde

67% 59% 30% 9% 0,20% 0,11% 104% 1,73

Waarde Rheden

81% 77% 14% 0% -1,30% -1,70% 90% 1,48

Categorie A

Categorie B

Categorie C

<90% 90-135% >135% <90% 90-135% >135% >50% 20-50% <20% <20% 20-35% >35% Begr en MJR Begr of MJR Begr en MJR > 0% > 0% < 0% <95% 95-105% >105% > 1,0 0,8 - 1,0 < 0,8

Overigens zijn de door de gemeente Rheden gepresenteerde kengetallen gebaseerd op de begroting 2021. Hierin zijn de positieve effecten van de Actualiteitennota niet verwerkt. Door deze effecten krijgen de kengetallen voor structurele exploitatieruimte een positieve uitkomst.