Bijlage - Sport in Rheden en Sportbedrijf Arnhem - Samen sterker in beweging

SPORT IN RHEDEN & SPORTBEDRIJF ARNHEM, SAMEN STERKER IN BEWEGING Verkenning samenwerkingsmogelijkheden December 2025

1

INLEIDING In november 2024 heeft de Gemeenteraad de initiatiefnota “De kracht van sporten in Rheden” vastgesteld. Met de nota heeft de Raad aan het college de opdracht gegeven om mogelijkheden voor samenwerking tussen ons team ‘Sport in Rheden’ (SIR) en het Sportbedrijf van een andere gemeente (zoals Arnhem). De opdracht is om verschillende scenario’s te onderzoeken: van incidenteel tot en met fusie. De opdracht luidde: “De kracht van Sport in Rheden versterken door te onderzoeken wat de effecten zijn van een mogelijke samenwerking met het sportbedrijf van een andere gemeente zoals Arnhem om de positie van het team Sport in Rheden te versterken. Het gaat er om de effecten voor sport in Rheden in kaart te brengen (o.a. beschikbaarheid, innovatieve mogelijkheden en financiële consequenties) voor de verschillende vormen van samenwerking, waaronder een volledige fusie.”

Proces Wij hebben in 2025 de samenwerkingsmogelijkheden met Sportbedrijf Arnhem onderzocht. Wij hebben dit proces doorlopen met verschillende themagroepen, waarin medewerkers van SIR en SBA met elkaar vanuit de praktijk hebben nagedacht over mogelijke samenwerking. Daarnaast was er een scenariogroep, waarin met name managers en bestuurders spraken over de voor- en nadelen van de verschillende scenario’s. Opbouw In deze notitie geven wij weer wat de uitkomsten van dit onderzoek zijn. Ook doen wij een concreet voorstel voor een scenario en vervolg. We doen dit aan de hand van de volgende vragen: 1. Waarom samenwerken? 2. Waarop samenwerken? 3. Met wie samenwerken 4. Hoe samenwerken?

2

1 WAAROM SAMENWERKEN? De wens voor het onderzoek naar samenwerkingsmogelijkheden voor team Sport in Rheden (SIR) komt uit de initiatiefnota ‘De kracht van sporten in Rheden’. De reden om samen te werken is om de positie en slagkracht van Sport in Rheden te versterken (o.a. qua beschikbaarheid, innovatieve mogelijkheden en financieel), Met als uiteindelijke doel om inwoners beter kunnen bedienen en bereiken. Hieronder staan aanvullende kansen die naar voren kwamen in gesprekken en sessies tussen Sport in Rheden en Sportbedrijf Arnhem: 1. Betere dienstverlening aan inwoners Door kennis en ervaringen te delen en gezamenlijk programma’s te ontwikkelen, kunnen we inwoners gerichter en effectiever ondersteunen bij sport- en beweegdeelname. Vooral in wijken met een kwetsbare positie – zoals Velp-Zuid, Dieren-Stenfert en RhedenWest – sluiten de uitdagingen aan bij die van vergelijkbare wijken in Arnhem. Door samen op te trekken leren we steeds beter aansluiting te vinden bij de behoefte van de wijk. En welke manieren en verbanden van sport en bewegen voor deze doelgroepen werken. Ook ontstaat door samenwerking een breder aanbod van sport, bewegen en evenementen. Door de schaalgrootte van Arnhem trekt de stad toernooien en evenementen aan. Via samenwerking bereiken deze evenementen ook in Rheden inwoners.

De samenwerking rond het WK BMX, het WK Volleybal en NK Wielrennen zijn hier voorbeelden van. 2. Versterken van de ondersteuning aan sport- en beweegaanbieders Sportverenigingen en andere sportaanbieders in Arnhem en Rheden staan voor vergelijkbare kansen en uitdagingen. Door samen te werken kunnen we gebruikmaken van elkaars sterke punten. Sportbedrijf Arnhem heeft op verschillende thema’s al een stevig ondersteuningsaanbod ontwikkeld, waar wij op kunnen aansluiten en van kunnen leren. Dit geldt onder meer voor: - Sociaal Veilig Sportklimaat - Begeleiding van trainers en coaches (Clubkadercoaching op het veld) - Ontwikkeling en toekomstbestendig maken van sportparken en accommodaties 3. Brede inzet van beschikbare expertise Er zijn taken op het gebied van sport en bewegen die binnen een kleine of middelgrote gemeente vaak enkel of dun bezet zijn. Of die we extern moeten inkopen omdat de beschikbare kennis niet in huis is. Dat geldt ook voor SIR. Het is een uitdaging om die kennis op peil te houden, of zorgt voor extra kosten door externe inkoop. Een voorbeeld is kennis over zwembadtechniek voor ons Biljoenbad en Openluchtbad. Dit gaat om specialistische kennis en werkzaamheden (kennis over installatietechniek, water- en stoffenbehandeling in één). Samenwerking op dit gebied kan helpen om beschikbare kennis in meerdere gemeente beschikbaar en up to date te houden.

Daar tegenover staat dat wij SBA kennis kunnen bieden over doelgroep-activiteiten in het succesvolle Biljoenbad.

3

4. Continuïteit inzet personeel Met een grotere ‘poule’ aan personeel is uitwisseling op verschillende locaties een optie. Waarmee er qua personele bezetting minder kwetsbaarheid is. Daarmee kunnen we dienstverlening aan inwoners en sportaanbieders beter garanderen. Denk aan continuïteit in openingstijden, (zwem)lessen en beheer van accommodaties. 5. Kosten verlagen We kijken ook naar mogelijkheden om kosten te verlagen en efficiënter uitvoeren van diensten. Bijvoorbeeld door gezamenlijke investeringen en inkoop. 6. Ontwikkeling & Innovatie Sportbedrijf Arnhem heeft ondernemende disciplines binnen het team. Denk aan de Sportkaart Arnhem of Vital Up. Het levert nieuwe kansen op voor sportaanbieders om inwoners te bereiken. En nieuwe manieren om sport te financieren. Dit is voor ons een nieuwe ‘tak van sport’ waar wij van kunnen leren.

2 WAAROP SAMENWERKEN? Het sportbeleid van beide gemeentes is grotendeels vergelijkbaar. SIR en SBA hebben vergelijkbare doelen en doelgroepen en creëren vergelijkbare effecten. Wat verschilt is dat er in Rheden relatief meer mensen lid van een vereniging zijn en in Arnhem meer wekelijkse sporters zijn. Een uitzonderingspositie wordt ingenomen door het dorp Velp dat een gemiddeld oudere bevolking heeft met andere beweegbehoeften. In het algemeen lijkt het erop dat de lokale cultuur in de dorpen van Rheden bijdraagt aan een verenigings- en clubcultuur die in de Arnhemse wijken mogelijk minder hecht is. Het is van belang om deze (cultuur)verschillen mee te nemen bij een toekomstige samenwerking. Sportbedrijf Arnhem en Gemeente Rheden behouden hun eigen beleid en focusgebieden. De samenwerking richt zich op de beleidsuitvoering en bedrijfsvoering. In hoofdstuk 4 meer over de thema’s en disciplines waarop we focus leggen.

4

3 MET WIE SAMENWERKEN? In de vergaderingen over de Initiatiefnota ‘Kracht van sporten in Rheden’ hebben wij aangegeven dat Sportbedrijf Arnhem de meest logische partner is om het onderzoek op dit moment mee aan te gaan. Daarvoor zijn een aantal redenen: 1. Geografische ligging Door de geografische ligging sporten veel inwoners uit de gemeente Arnhem en Rheden over en weer bij elkaar. Samenwerking op dit vlak is daarom noodzakelijk en logisch. Mogelijkheden die hierdoor ontstaan zijn bijvoorbeeld: - Afstemming over openingstijden van activiteiten voor bepaalde doelgroepen - Afstemming over seizoensroostering van gebruikers van sportlocaties. - Gezamenlijke inzet van beheerders op sportlocaties. 2. Bestaande samenwerking Er lopen er al verschillende samenwerkingen tussen SIR en SBA. Verschillende medewerkers kennen elkaar, werken in regionaal verband samen en met vergelijkbare partnerorganisaties. Voorbeelden zijn: - Samenwerking bij sportevenementen: NK Wielrennen, SIMAC Ladies Tour, WK Volleybal, WK BMX. - Clubkadercoaching: een professional die vrijwillige trainers/coaches ondersteund bij begeleiding van sportteams. De clubkadercoach van Arnhem voert dat bij ons ook uit. - Kennisdeling: we delen kennis, resultaten en ervaringen over ontwikkelde programma’s voor het stimuleren van sport en bewegen onder doelgroepen.

Bijvoorbeeld het 2+1+2 concept voor de jeugd, of aanpak Veilig Sportklimaat. 3. Beschikbare expertise en innovatie SBA qua omvang aanmerkelijk groter dan SIR (220 vs. 33 medewerkers). SBA is daarmee niet alleen groter in aantallen medewerkers, zij hebben ook een breder pallet aan functies en teams die werken aan ontwikkeling en innovatie van programma’s en dienstverlening. Voor SIR biedt dit kansen in de verdere verbetering van dienstverlening aan inwoners van Rheden. Wij kozen om deze redenen dit onderzoek aan te gaan met Sportbedrijf Arnhem.

5

4 HOE SAMENWERKEN? Wij hebben drie scenario’s voor samenwerking onderzocht, inclusief de financiële, personele en publiekrechtelijke randvoorwaarden. Het gaat om: 1. Fusie Sport in Rheden wordt onderdeel van Sportbedrijf Arnhem B.V. 2. Samenwerkingsovereenkomst De gemeente Rheden en Sportbedrijf Arnhem B.V. sluiten een (meerjarige) samenwerkingsovereenkomst af waarmee de organisaties op diverse gebieden actief (en niet vrijblijvend) samenwerken. 3. Informele samenwerking We leggen samenwerking niet formeel vast, maar benutten samenwerkingskansen ad hoc. Aanpak Het uitgangspunt van het onderzoek was dat de drie scenario’s een helder en realistisch beeld moesten geven van: 1. De mogelijke opbrengst in verbeterde dienstverlening aan de inwoners van Rheden en Arnhem. 2. De kosten die de samenwerkingsvorm met zich meebrengt. Belangrijke randvoorwaarden die zijn genoemd: -

Een vergelijkbare kostprijs per dienst opstellen. Een heldere toelichting geven op de positionering van zowel SBA (als BV) en SIR (als onderdeel van de gemeentelijke organisatie). En wat dat betekent voor de sturing.

Criteria en weging Om de verschillende scenario’s met elkaar te vergelijken hebben wij een aantal criteria met een weging opgesteld: Criterium 1. Effectiviteit: draagt het scenario voldoende bij aan het behalen van de doelen uit het beleidskader (ja/nee) 2. Duurzame dienstverlening: garandeert het scenario een stabiele en continue dienstverlening (ja/nee) 3. Innovatie en productontwikkeling: is er binnen het scenario ruimte voor nieuwe ideeën en verbetering van de dienstverlening (ja/nee) 4. Kostprijs: zijn de financiële gevolgen van het scenario positief (wordt de dienst goedkoper) (ja/nee) 5. Regionale dienstverlening: draagt het scenario bij aan een regionale dienstverlening waarbij de nadruk ligt op wat het beste is voor de inwoners van de regiogemeenten (ja/nee) 6. Sturing: SBA en SIR zijn anders georganiseerd, borgt het scenario voldoende gemeentelijke sturing (ja/nee)

Weging 4 3 3 3 3 2

6

7.

(In)verdiencapaciteit van het scenario: door commerciële activiteiten te ontwikkelen kan de kostprijs/subsidie worden verlaagd (ja/nee) 8. Efficiency: draagt het scenario bij aan het verlagen van de overheadkosten (meer doen met hetzelfde geld) (ja/nee) 9. Cultuur: komt de (gewenste) cultuur van de beide organisaties met elkaar overeen (ja/nee) 10. Bredere maatschappelijk functie: biedt het scenario ruimte voor een bredere maatschappelijke functie (ja/nee) 11. Rechtspositie van het personeel: behoudt het personeel de opgebouwde arbeidsrechten (ja/nee) 12. Fiscale gevolgen: wordt het fiscaal niet ingewikkelder met dit scenario (ja/nee)

2 2 2 1 1 1

Onderzoek en beoordeling criteria vraagt tijd Wij hebben het onderzoek en de beoordeling van criteria op dit moment nog niet volledig afgerond. Met name de organisatorische verschillen tussen SIR en SBA en de manier waarop een kostprijs moet worden vragen tijd en uitgebreider onderzoek om te kunnen toetsen aan de criteria. Dit geldt met name voor scenario 1 (fusie). Ook blijken er bij het scenario fusie verschillende opties te zijn, die technisch, juridisch en fiscaal ingrijpend c.q. complex zijn: 1. SIR wordt opgeheven Het personeel gaat eventueel over naar SBA. En gemeente Rheden gaat - net als gemeente Arnhem - een subsidierelatie aan met SBA. Dit betreft een eenzijdige rechtsverhouding tussen Arnhem en Rheden die valt onder het bestuursrecht. Waarbij een inspanningsverplichting geldt om een bijdrage te leveren aan de beleidsdoelen. Hierbij heeft Rheden geen zeggenschap, bijvoorbeeld als het gaat over de verdeling van de eventuele winst van SBA. Daar beslist de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (gemeente Arnhem is 100% aandeelhouder) over. 2. Gemeente Rheden koopt aandelen in SBA en wordt mede-eigenaar Dit staan de statuten op dit moment nog niet toe; aandelen zijn nog niet gewaardeerd. De vraag is ook hoeveel invloed de gemeente Rheden dan zou hebben op de koers van het bedrijf. 3. Gemeente Rheden gaat dienstverleningsovereenkomst (DVO) aan met SBA.

Dit betreft een tweezijdige overeenkomst die valt onder het publiekrecht. Waarbij een leveringsplicht geldt en kan worden afgerekend op geleverde diensten en resultaten. Van belang is het opstellen van een integrale kostprijs per dienst. En onderzoek naar de vraag of dit mogelijk is op grond van de Aanbestedingswet 2012.

Aan de slag Wij willen de samenwerking met Sportbedrijf Arnhem wel graag op korte termijn oppakken en uitbreiden. Uit het onderzoeksproces met medewerkers kwamen namelijk waardevolle kansen en ideeën naar boven. Het gaat ook om ideeën waarvoor een verdergaande governance - zoals scenario 3 - niet noodzakelijk is. En waarmee we al wel ervaring kunnen opdoen. Scenario 1 (informeel) en scenario 2 (samenwerkingsovereenkomst) zijn daarom opties op de korte termijn.

7

Informeel samenwerken is wat we de afgelopen jaren al doen. Een keuze voor dit scenario 1 zou daarom geen nieuwe stap zijn ten opzichte van de huidige situatie. Met een samenwerkingsovereenkomst (scenario 2) kunnen we concrete afspraken formaliseren en krijgen deze meer gewicht. Ook biedt het de ruimte om ervaring met elkaar op te doen. Wij stellen daarom voor om met scenario 2 te starten vanaf 1 februari 2026. Hiervoor stellen we een overeenkomst op. In de overeenkomst maken we afspraken over: - Gezamenlijke doelstelling - Duur van de samenwerking: totaal 3 jaar (1 jaar met 2x optie tot verlengen) - Op welke onderdelen SIR en SBA samen gaan werken - Afspraken over communicatie, overleg en besluitvorming - Evaluatie en monitoring - Financieel: als Sport in Rheden of Sportbedrijf Arnhem diensten aan elkaar willen verlenen, brengen wij per dienst/vraag in kaart wat eventuele kosten zijn. Het college besluit op basis hiervan of zij de diensten wil afnemen. Samenwerkingsthema’s Verschillende medewerkers van SIR en SBA hebben op basis van de praktijk met elkaar verkend waar samenwerking nu al mogelijk is en hoe dat eruit moet zien. Wij onderscheiden de volgende thema’s: 1. Zwembaden en doelgroepen Rheden is hier verder in qua aanpak en kan Arnhem inhoudelijk bijstaan. Ook het afstemmen van de programma’s en het gezamenlijk bedienen van verschillende doelgroepen is mogelijk. 2.

Accommodatie-beheer en ondersteunende diensten Arnhem is hier verder in en we willen verder verkennen in hoeverre we dit gezamenlijk kunnen oppakken. 3. Gezamenlijk bedienen van doelgroepen Bijvoorbeeld 2+1+2 aanpak voor de jeugd en 55+ in Velp en Arnhem Presikhaaf. 4. Evenementen Bij verschillende evenementen werken we al samen (zoals SIMAC Ladies Tour, NK Wielrennen en diverse WK’s). Bij SBA is er ook veel expertise op het vlak van eventmanagement (eigen afdeling). 5. Communicatie Gezamenlijke communicatie over vergelijkbare activiteiten en diensten (zoals Gelrepas, Jeugdfonds en Sportkaart).

Door de keuze voor een samenwerkingsovereenkomst, kunnen medewerkers van SBA en SIR elkaar en de organisatieprocessen beter leren kennen. Bovendien kunnen we door te starten met samenwerken gaan ervaren en monitoren of de samenwerking inderdaad leidt tot meer bewegende inwoners en/of efficiëntere dienstverlening. Er zit veel positieve energie bij de medewerkers van SIR en SBA om handen en voeten te geven aan deze samenwerking. 8

Vervolg In de periode van de samenwerkingsovereenkomst verkennen wij of samenwerking leidt tot meer mensen in beweging en/of een goedkopere dienstverlening. Wij stellen een samenwerkingsovereenkomst op, met daarin: -

Doelen en beoogde resultaten Afspraken over aansturing en afstemming. Aanpak voor monitoring

Daarbij: - Houden wij vast de eerder vastgestelde criteria aan als indicatoren voor succes/falen. - Houden wij drie jaar aan voor deze overeenkomst (2026 t/m 2028): één jaar met twee keer een verlengmogelijkheid van een jaar. - Evalueren we ieder jaar de samenwerking. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie en opgedane ervaringen bekijken we hoe we verder gaan, en of er behoefte is aan een verdergaande vorm van samenwerking.

9