bijlage 4 SVP_Velp-zuid_def mei 2011

Velp Her s truc tur ering Velp Zuid Stedenbouwkundig Programma van Eisen

Velp Her s truc tur ering Velp Zuid Stedenbouwkundig Programma van Eisen Gemeente Rheden Mei 2011 Projectnummer 2623

In opdracht van:

Uitgevoerd door:

openbare ruimte

parkeerplekken

Sinds de wijk is opgeknapt, is ook de openbare ruimte flink verbeterd. Ik kan mijn auto weer normaal parkeren, mijn bezoek verdwaalt niet meer en de straten zien er weer verzorgd uit.

trapveldje

jongeren Vroeger was het hier echt saai, maar nu zijn er leuke plekken waar ik mijn vrienden kan ontmoeten, zoals in het wijkcentrum, maar ook op de speelplek die voor de oudere jeugd gemaakt is.

speeltuinen

starters Wij waren op zoek naar een leuk en betaalbaar huis. In Velp Zuid zijn die te vinden. Na de wijkverbetering een paar jaar geleden zijn er veel woningen opgeknapt en gemoderniseerd. Het is een leuke en levendige wijk geworden waar veel verschillende mensen wonen. 4

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

kinderen en spelen Ik vind het leuk om in Velp Zuid te wonen want er zijn veel leuk speelplekken waar je verschillende dingen kunt doen Ik speel echt super veel buiten met mijn vriendjes uit de straat en dat is vetcool!

Droombeeld: Velp Zuid in 2025 Aan SVP Architectuur en Stedenbouw is voorafgaand aan het opstellen van het ontwikkelplan gevraagd een ideaal toekomstbeeld voor Velp Zuid te schetsen. Onderstaande tekst en de illustraties op de pagina geven een beeld van onze droom voor Velp Zuid!

Velp Zuid is een echte volksbuurt gebleven waar mensen prettig wonen, werken en samen met elkaar leven. De wijk heeft de afgelopen jaren op veel punten grote veranderingen ondergaan. Dat was soms best moeilijk, het is niet niks als het huis waarin je al jaren woont gesloopt wordt of ingrijpend gerenoveerd. Maar uiteindelijk mag het resultaat er zijn. De wijk ligt er weer prachtig bij en veel van de problemen die er waren, zijn opgelost. Ondanks alle verandering is Velp Zuid nog steeds die gezellige vertrouwde buurt.

ouderen ‘Wij wonen ons hele leven al in Velp Zuid. Sinds de wijkvernieuwing heeft plaats gevonden is het hier echt verbeterd: er zijn veel voorzieningen voor ouderen en alles is op een goede en veilige manier met elkaar verbonden. Heerlijk om hier te kunnen blijven wonen. De zorg kunnen we inkopen bij ‘Casa Intermezzo’.’

zorg en welzijn

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

5

Inhoud 1. Inleiding

9

5. Principes inrichting openbare ruimte

Wijkvisie Velp Zuid

9

Basisprofielen

41

Opgave

11

Speel- en ontmoetingsruimten

45

Leeswijzer

11

Hondenuitlaatplaatsen

49

Status van SPVE

11

Achterpaden en erfscheidingen

49

Gerenoveerd Velp Zuid

51 51

41

2. Ruimtelijke analyse

13

Ruimtelijke structuur en kwaliteit openbare ruimte

15

Bijlage 1: Scenario’s

Verkeersstructuur

15

Scenario Gerenoveerd Velp Zuid

51

Groenstructuur

16

Scenario Verbeterd Velp Zuid

53

Ruimtelijke karakteristiek wijkdelen

16

Scenario Vernieuwd Velp Zuid

55

Toetsing scenario’s uitgangspunten wijkvisie

57

3. Uitgangspunten en doelstellingen

23

1. Versterken ruimtelijke structuur:

23

Bijlage 2: Mogelijkheden renovatie

59

2. Kwaliteit openbare ruimte versterken

23

Vooroorlogse bouw (tuindorp)

59

3. Meer ruimte voor groen en ontmoeten

25

Naoorlogse bouw (Tuinwijk)

61

25

Bijlage 3: Duurzaamheid/veiligheid

62

Duurzaamheid

62

4. Meer differentiatie in woningtypen en beeldkwaliteit 4. Stedenbouwkundig Programma van Eisen

27

Veiligheid

63

Deelgebied 1: Graaf Ottostraat en Troelstrastraat e.o. 29

Verbeteren sociale veiligheid op woningniveau

63

Deelgebied 2: Beltjeshofstraat e.o.

Verbeteren sociale veiligheid op wijkniveau

63

Colofon

64

31

Deelgebied 3: Johan van Oldenbarneveldtstraat e.o. 33 Deelgebied 4: Van Kolplein e.o.

35

Deelgebied 5: Dr. Schaepmanstraat en IJsselstraat e.o. 37 Deelgebied 6: Vianenstraat e.o.

39

ligging in de regio 8

Ve lp Ste de nbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

1. Inleiding Wijkvisie Velp Zuid Velp Zuid is een gemengde laagbouwwijk in het dorp Velp, op de overgang van het rivierenlandschap naar de Veluwe. De wijk kenmerkt zich door een relatief hoog percentage sociale huurwoningen. De afgelopen jaren is er door de gemeente, Vivare en het Wijkplatform hard gewerkt aan wijkvernieuwing in Velp Zuid. Als vervolg op de Wijkvisie (april 2009) en het Uitvoeringsprogramma (september 2009) is in januari (2010) een intentieovereenkomst ondertekend tussen de gemeente en Vivare ondersteund door het wijkplatform. Deze overeenkomst gaat over de kwaliteitsverbetering van 700 huurwoningen en de verbetering van de openbare ruimte in het “‘verandergebied’”. Het voorliggende Stedenbouwkundig Programma van Eisen gaat nader in op de ontwikkelingsmogelijkheden van dit gebied. ‘‘verandergebied’’ in Velp Zuid

De ambities voor de wijk zijn breed geformuleerd en liggen zowel op sociaal als ruimtelijk vlak en op woonverbetering. Belangrijke doelstellingen zijn onder andere:  Velp Zuid is in de toekomst een sterke levendige en leefbare wijk, waarin ruimte is voor ontmoetingen tussen bewoners.  Velp Zuid is een onderscheidende, aantrekkelijke wijk in Velp en de regio Arnhem met meer ruimte voor openbare ruimte, parkeren, groen, ‘schoon en veilig’.  Velp Zuid biedt een gevarieerd woonaanbod voor verschillende leeftijdscategorieën met toekomstbestendige en duurzame woningen voor lage en middeninkomens.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

9

-

onduidelijke verkeersstructuur

+ -

+ -

speelplekken in de wijk

versteende voortuinen

+ diversiteit aan bestrating

sociale samenhang

10

-

+

groene hofjes

identiteit/herkenbaarheid

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

te weinig parkeerplaatsen

Velp Zuid is een echte volksbuurt waar veel mensen prettig wonen. Toch zijn er ook zaken die verbeterd zouden kunnen worden. In de Wijkvisie die is opgesteld in 2009 zijn goede en slechte punten benoemd. Op de naastgelegen pagina is een aantal van deze punten benoemd.

Opgave De intentie is om de komende 10 tot 15 jaar de wijkvisie per deelgebied

die is vastgelegd in het Stedenbouwkundig Programma van Eisen. In bij-

verder te concretiseren en gefaseerd uit te voeren. Om invulling te geven

lage 2 is de studie samengevat die SVP heeft uitgevoerd naar de mogelijk-

aan deze kwaliteitsverbeteringen is door de gemeente Rheden en Vivare

heid om bestaande woningen, zowel vooroorlogse als naoorlogse typen, te

aan SVP Architectuur en Stedenbouw gevraagd een Stedenbouwkundig

renoveren en/of uit te breiden. In bijlage 3 wordt ingegaan op een tweetal

programma van eisen per deelgebied op te stellen. Dit SPVE ligt voor u.

specifieke vraagstukken, te weten duurzaamheid en veiligheid.

Het SPVE is een verdere uitwerking van de wijkvisie waarin getoetst is of de ambities en doelen ook echt haalbaar zijn. Het SPVE vormt straks

Status van Stedenbouwkundig Programma van Eisen

het ruimtelijk kader voor de verdere uitwerking van deelplannen en leidt

Het voorliggende SPVE vormt het ruimtelijk en programmatisch kader voor

tot een kwaliteit die past binnen de wijkvisie. Het Ontwikkelplan legt vast

het opstellen van een stedenbouwkundig plan per deelgebied. In het SPVE

wat nodig is, maar geeft ook ruimte waar dat kan, het geeft dus de brand-

zijn deels kwantitatieve eisen vastgelegd, deels kwalitatieve eisen. Ook is

breedte aan waarbinnen de oplossingen gezocht moeten worden. Ook

per deelgebied aangegeven wat de belangrijkste vraagstukken/ontwerpop-

draagt het SPVE bij aan een samenhangende aanpak tussen verschillende

gaven zijn die in samenspraak met de betreffende bewoners van dat deel-

deelgebieden en waarborgt zo de integraliteit van de verschillende deel-

gebied uitgewerkt moeten worden.

oplossingen. Bij de verdere uitwerking zullen de bewoners nadrukkelijk betrokken worden.

Het Stedenbouwkundig Programma van Eisen is geen blauwdruk (keiharde randvoorwaarden), maar vormt een richtinggevend kader. Het is een flexi-

Leeswijzer

bel werkdocument dat de komende 10-15 jaar per deelgebied nader uitge-

Voorliggende rapportage is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 bevat een

werkt wordt. Met het SPVE kunnen rekenprenten worden gemaakt waarbij

ruimtelijke analyse van Velp Zuid. Hierin is beschreven hoe Velp Zuid is

stedenbouwkundige verbanden integraal zichtbaar worden gemaakt en

ontstaan en ruimtelijk is opgebouwd. Het doel is om de identiteit van Velp

blijven.

Zuid scherp te krijgen maar ook om de knelpunten in de wijk te analyseren. In hoofdstuk 3 zijn op basis van de analyse een aantal belangrijke ruim-

Sociale, fysieke, financiële, maatschappelijke, cultuur-historische, proce-

telijke en programmatische uitgangspunten geformuleerd. In hoofdstuk

duele, planologische aspecten etc. kunnen van invloed zijn bij de defini-

4 wordt per deelgebied een Stedenbouwkundig Programma van Eisen

tieve uitwerking van de deelgebieden.

beschreven dat als vertrekpunt dient voor de verdere uitwerking van de wijkvisie. In bijlage 1 zijn de scenario’s opgenomen die als basis hebben gediend voor de bandbreedte van de oplossingsrichtingen zoals

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

11

12

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Velp Zuid 1906

Velp Zuid 1930

Velp Zuid 1958

Velp Zuid 1972

2. Ruimtelijke analyse Velp Zuid ligt tussen de A12 en de spoorlijn Arnhem-Rheden op de overgang van het rivierenlandschap naar de Veluwe. De wijk is goed ontsloten en ligt op een steenworpafstand van Arnhem.

Oorspronkelijk stond er in Velp Zuid alleen wat bebouwing langs de oude ontginningslinten: Kerkallee, IJsselstraat, Willemstraat en Alexanderstraat. De eerste bebouwing daartussen ontstond ten noorden van de Willemstraat en kan getypeerd worden als ‘historisch dorp’. Na deze perceelsgewijze ontwikkelingen werden voor de oorlog ook de eerste projectmatige woningbouwontwikkelingen in Velp Zuid gerealiseerd: de tuindorp-buurtjes rond het Van Kolplein, de Caspar Fagelstraat en Karel van Gelderstraat ontstaansgeschiedenis historisch lint historisch gegroeid dorp uitbreiding jaren ‘30 uitbreiding vanaf jaren ‘50 uitbreiding vanaf jaren ‘80

en omgeving.

De grootste delen van Velp Zuid zijn echter pas na de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Veel kleine bedrijfjes zoals tuinderijen maar ook wat grotere industrieën, waren in en rond de wijk te vinden en de behoefte aan betaalbare woningen voor arbeiders was dan ook groot.

Op vrijkomende plekken heeft nieuwbouw plaatsgevonden als gevolg van wegtrekkende bedrijvigheid of plekken waar sprake is geweest van sloopnieuwbouw. Hierdoor is een gemêleerde wijk ontstaan die zich laat lezen als een mozaïek van verschillende buurtjes uit verschillende tijdsperioden.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

13

ruimtelijke karakteristiek 14

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Ruimtelijke structuur en kwaliteit openbare ruimte Vanaf de President Kennedylaan valt meteen de grootschalige bebouwing op van het ziekenhuis met de woonblokken daaromheen. Deze bebouwing contrasteert sterk met de rest van de wijk doordat hier vrijwel alleen kleinschalige laagbouw staat van wisselende kwaliteit. Bebouwing uit verschillende tijden staat op schijnbaar willekeurige wijze door elkaar heen en de structuur van de wijk is op veel plekken onduidelijk waardoor het lastig is om te oriënteren. Vanaf de oostzijde oogt Velp Zuid groen door de waterpartij die omzoomd is met groene taluds, maar over het algemeen is de openbare ruimte zeer steenachtig. De inrichting is sober en er zijn veel verschillende bestratingmaterialen toegepast ongeacht de status van de betreffende straat. In de wijk liggen tal van speelplekjes, maar die zijn vaak klein en liggen erg achbebouwingsstructuur

teraf. Auto’s domineren het straatbeeld, doordat vaak in zeer smalle profielen aan weerszijden van de weg wordt geparkeerd. Op veel plekken zijn maatregelen getroffen om het verkeer te remmen, bijvoorbeeld door lantaarnpalen als obstakels midden in de rijbaan te zetten. Het straatmeubilair, zoals de

Kerkallee

verlichting, past bovendien niet bij de kleinschalige bebouwing van de wijk. IJssel straat

Alexander straat

Verkeersstructuur De verkeersstructuur is in principe opgebouwd als een heldere rasterstructuur: de Larensteinselaan en de President Kennedylaan aan de west-

Willem straat

Larensteinselaan

en oostzijde, de Waterstraat en Kerkallee aan de zuid- en noordzijde en President Kennedylaan

Graaf Ottostraat

de Willemstraat dwars door de wijk. Naast deze structuur zijn er ook een aantal problemen. Zo zijn de (hoofd)toegangen tot de wijk vanaf de Waterstraat moeilijk te vinden en is de stratenstructuur in de tuindorpen verwarrend door vreemde bochten en straten die niet met elkaar verbonden zijn. Velp Zuid niet berekend op het toegenomen autobezit met als gevolg dat op

Waterstraat

meerdere plekken in de wijk knelpunten zijn ontstaan. verkeersstructuur en knelpunten Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

15

Groenstructuur Hoewel aan de randen van Velp Zuid veel groen ligt met buitenplaats Larenstein aan de westzijde en de groenzone langs de A12 aan de zuidzijde, is er binnen de wijk nauwelijks sprake van structurerend groen. Langs enkele wegen, met name de oude linten, staat wat laanbeplanting. Daarnaast vormen de pleintjes in de tuindorpen verblijfsplekken met een deels groene invulling. Ook staat hier en daar, waar de maatvoering van de openbare ruimte dat toe laat, een solitaire boom. Soms zijn rondom deze bomen ‘boomtuintjes’ ontstaan die door de bewoners zijn aangelegd en onderhouden worden. De beperkte omvang van het openbare groen wordt door de bewoners als een gemis beschouwd. Het gebrek aan openbaar groen wordt deels gecompenseerd door de relatief diepe achtertuinen. Ook hebben veel woningen een voortuin, met uitzondering van de tuindorpbuurten. De voortuinen zijn echter vaak volledig bestraat en ogen soms rommelig door de verschillende erfscheidingen en het wisselende onderhoud. Ruimtelijke karakteristiek wijkdelen

verharding

verschillende ruimtelijke typologieën die de identiteit van de wijk bepalen:

groenplekken

 de linten: dit woonmilieu wordt gekenmerkt door gevarieerdere bebouwing

water

met een kleine korrel en is organisch gegroeid. Er staan hier veel vrijstaan-

bomen

de en twee-onder-één-kapwoningen. De bebouwing kenmerkt zich door wisselende kapvormen en verspringende rooilijnen. Er is sprake van veel functiemenging met niet-woonfuncties op de begane grond.  het oude dorp: dit woonmilieu kenmerkt zich door een perceelsgewijze ontwikkeling met gevarieerde bebouwing uit verschillende tijden. Er staat met name kleinschalige losse bebouwing. Dit woonmilieu is duidelijk terug te vinden in de noordwesthoek van de wijk.

16

groenstructuur

De verschillende bebouwing in de wijk is in essentie terug te brengen tot vier

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

 tuindorp: deze buurten zijn voor de oorlog gebouwd als de eerste projectmatige ontwikkelingen in de wijk. De buurten zijn duidelijk als stedenbouwkundig ensemble ontworpen en hebben dan ook een cultuurhistorische waarde. De bebouwing heeft één laag met kap en karakteristieke dakoverstekken. De profielen zijn smal en stenig en voortuinen ontbreken. Op stedenbouwkundige belangrijke plekken bevinden zich verbijzonderingen in de architectuur. De verkeersstructuur in de tuindorpen is op veel plaatsen onoverzichtelijk.  tuinwijk: in deze delen van de wijk staat naoorlogse bebouwing die ook projectmatig ontwikkeld is. De woningen zijn gebouwd in twee lagen met een flauwe kap in zowel korte als langere rijen. De architectuur is sober en schraal. De straten in tuinwijk zijn duidelijk ruimer opgezet als in de tuindorpbuurten en vrijwel alle woningen hebben een voortuin. De laatste jaren heeft op sommige plekken in de wijk al sloop-nieuwbouw plaatsgevonden. Deze meer recente ontwikkelingen kunnen het beste onder de tuinwijk-typologie geschaard worden (ruimere straatprofielen, bestaande ruimtelijke structuur

bebouwing twee lagen met kap), met uitzondering van het buurtje rondom

tuinwijk

de Beltjeshofstraat dat door het kleinschalige karakter van de bebouwing

tuindorp

meer het karakter van een ‘nieuw’ tuindorp heeft.

‘nieuw’ tuindorp (Beltjeshofstraat e.o.) linten

Men kan stellen dat de linten, het oude dorp en de tuindorpdelen qua

historisch dorp

ruimtelijke kwaliteit hoger gewaardeerd worden dan de tuinwijkdelen van de wijk, alhoewel in de laatst genoemde typologie de kwaliteit van de woningen wellicht beter te noemen is. De tuindorp delen van de wijk worden ook door velen als ‘typisch Velp Zuid’ beschouwd. Juist het samenspel van de verschillende bebouwingstypologieën maakt Velp Zuid tot de gevarieerde laagbouwbuurt die de wijk vandaag de dag is: hierin ligt dan ook de identiteit van Velp Zuid verankerd.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

17

Lint

Kenmerken bebouwing

 organisch gegroeid  perceelsgewijze ontwikkeling  wisselende rooilijn  wisselende kapvorm  wisselende kaprichting  wisselende goot- en nokhoogte  functiemenging op de begane grond  gevarieerd architectonisch beeld

Feiten in ‘verandergebied’ 101.809 m2

Kenmerken openbare ruimte

393 woningen

 steenachtig, fietser op de rijbaan

39 wo/ha

 brede trottoirs

73% uitgeefbaar gebied

 smalle ranke bomen

27 % openbaar gebied

 langsparkeren  gebakken klinkers

18

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Dorp

Kenmerken bebouwing  organisch gegroeid  perceelsgewijze ontwikkeling  nauwelijks verspringende rooilijn  wisselende kapvorm  wisselende kaprichting  wisselende goot- en nokhoogte Feiten in ‘verandergebied’ 70.147 m

 gevarieerd architectonisch beeld

2

250 woningen

Kenmerken openbare ruimte

36 wo/ha

 smalle en steenachtige profielen

72% uitgeefbaar gebied

 smalle trottoirs

28 % openbaar gebied

 langsparkeren  gemengd bestratingsmateriaal

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

19

Tu i n d o r p

Kenmerken bebouwing  ontworpen als stedenbouwkundig ensemble (soms rondom een plek in openbare ruimte)  strakke rooilijn  alle woningen zelfde kapvorm: zadeldak evenwijdig aan de straat  bebouwing één laag met kap  2^1 kap en korte rijen  geen voortuinen  verbijzondering op stedenbouwkundig

Feiten in ‘verandergebied’ - 101.809 m

belangrijke plekken, bijvorbeeld hoeken

2

- 393 woningen

Kenmerken openbare ruimte

- 39 wo/ha

 smalle profielen met langsparkeren

- 73% uitgeefbaar gebied

 nauwelijks groen

- 27 % openbaar gebied

 geen voortuinen: stenig karakter

 gebakken klinkers

20

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Tu i n w i j k

Kenmerken bebouwing  planmatig ontwikkelde strokenbouw  strakke rooilijnen  kapvorm alle woningen: zadeldak evenwijdig aan de straat met flauwe kaphelling  bebouwing twee lagen met kap  schrale architectuur  zorgvuldige detaillering dakrand en soms ook entree van woning (bijz. metselverband)

Feiten in ‘verandergebied’

 gelijke kaprichting

- 70.147 m2

 voortuin variërend in diepte tussen 2-5 m

- 250 woningen - 36 wo/ha

Kenmerken openbare ruimte tuinwijk

- 72% uitgeefbaar gebied

 ruim opgezette profielen

- 28 % openbaar gebied

 langsparkeren, soms aan twee zijden  af en toe groen, plantsoenstroken  rijbanen vaak asfalt

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

21

22

aanbrengen hiërarchie in wegen en verduidelijken entrees

meer ruimte voor groen en ontmoeten

ruimtelijke eenheden definiëren en versterken

voorzieningen concentreren, linten geschikt voor functiemenging

3. Uitgangspunten en doelstellingen Op basis van de ruimtelijke analyse is door SVP Architectuur en Steden-

 Ruimtelijke eenheden definiëren: De wijk laat zich momenteel lezen als

bouw een aantal algemene doelstellingen opgesteld die als uitgangspunt

een weefwerk van verschillende buurten uit verschillende tijden. Er is

hebben gediend voor de verdere uitwerking van de wijkvisie:

geen relatie tussen de ruimtelijke structuur en de begrenzing van deze buurten, waardoor een logische stadsplattegrond voor Velp Zuid ont-

1. Versterken ruimtelijke structuur: weeffouten herstellen

breekt. Met name in de zuid-oosthoek van de wijk lopen de tuindorp en

De vernieuwing van Velp Zuid biedt de kans om de ruimtelijke structuur te

tuinwijk delen door elkaar heen. Tezamen met de onduidelijke verkeers-

versterken en te verbeteren:

structuur in dit deel van de wijk ligt hier duidelijk een veranderopgave. De

 Hiërarchie in wegen: door een duidelijkere hiërarchie in wegen aan te

vernieuwing van Velp Zuid biedt de kans de bebouwings- en ontsluitings-

brengen kan de oriëntatie in de wijk sterk verbeteren. Met name in het

structuur van de wijk zo aan te passen, dat er weer duidelijk begrensde

zuid-westelijke deel van de wijk hebben in het verleden verkeerskundige

buurtjes en ruimtelijke eenheden van de verschillende typologieën ont-

ingrepen plaats gevonden die de ruimtelijke structuur van de wijk ondui-

staan. Dit biedt met name voor de zuid-oost hoek van het plangebied kan-

delijk hebben gemaakt. Deze straten vallen binnen het ‘verandergebied’

sen.

en hier bestaat dan ook de mogelijkheid om een aantal verbindingen te

 Herkenbaar maken van entrees: met name vanaf de Waterstraat zijn de

herstellen/verbeteren waardoor een meer orthogonaal ontsluitingssy-

entrees van de wijk onduidelijk. Door hier ruimte te maken bij de buurtont-

steem van doorlopende wegen ontstaat. Duidelijk is de ruit van hoofdont-

sluitingsstraten, bijvoorbeeld door middel van een kleine groenplek en ver-

sluitingswegen die om de wijk heen loopt. Daarbinnen ligt een raamwerk

bijzondering in de Waterstraat, wordt duidelijk onderscheid gemaakt met

van doorlopende straten, de buurtontsluitingswegen, die de wijk in zes-

de rest van de straten die aansluiten op de Waterstraat. Een mooie, ranke

sen verdeelt en toegang biedt tot de woonstraten. Ieder type ontslui-

poort, een naambord van de wijk of het verbijzonderen van de kop van een

ting heeft een eigen herkenbaar profiel. De wijkontsluiting heeft een

gerenoveerd woningbouwblok kan hier ook een bijdrage aan leveren.

doorgaande laanbeplanting aan twee zijden van de weg, met uitzondering van de President Kennedylaan waar losse boombegeleiding staat.

2. Kwaliteit openbare ruimte versterken

De buurtontsluiting heeft een beplanting aan één zijde van de weg. De

De kwaliteit van de openbare ruimte is een belangrijke graadmeter voor hoe

Willemstraat-Sophiastraat vormt hierop een uitzondering met beplanting

het met de wijk gesteld is en draagt ook in ruime mate bij aan de aantrekke-

aan weerszijden van de straat. De woonstraten hebben een informelere

lijkheid van de wijk voor bewoners. Het streven is dan ook om met de ruim-

beplanting waarbij hier en daar een boom kan staan.

telijke vernieuwing van Velp Zuid niet alleen de kwaliteit van de bebouwing te verbeteren, maar ook de kwaliteit van de openbare ruimte.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

23

Herinrichting van straten is op veel plaatsen mogelijk, omdat binnen 10-15 jaar volledige herinrichting van veel straten aan de orde is door de slechte kwaliteit van de riolering. Binnen 5 jaar is de vervanging van de riolering in Tuindorp Noord en de Graaf Ottostraat noodzakelijk.

Door meer rust en samenhang aan te brengen en te kiezen voor uniformiteit van profielen, materialisatie, principe details en straatmeubilair kan een grote kwaliteitsverbetering plaatsvinden. Hierdoor zal de wijk, ondanks de verschillen in architectuurstijlen, meer als eenheid ervaren worden. Uitgangspunt is het ontwerpen van een functionele en veilige openbare ruimte, waar de verschillende gebruikers (voetgangers, fietsers en automobilisten) samen, met zo min mogelijk conflicten, gebruik van kunnen maken.

Ook zal meer ruimte voor parkeren in de wijk gevonden moeten worden om ruimte te bieden aan het ruimere autobezit in de wijk. Voor nieuwbouw geldt een parkeernorm van 1,4 parkeerplaats per woning en bij renovatie wordt gestreeft naar 1,4 parkeerplaats per woning. voorbeeld mogelijke aanpak Troelstrastraat: herinrichting openbaar gebied en renovatie gevels 24

3. Meer ruimte voor groen en ontmoeten Om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren is het wenselijk meer

gefaseerd en kunnen onwenselijke achterkantsituaties worden voorkomen.

ruimte voor groen en ontmoeting in de wijk te creëren. In de straatprofielen

Specifiek voor de tuindorp buurten is de opgave om de kwaliteit van de wo-

kan gezocht worden naar meer ruimte voor bomen/groen/verblijven door

ningen te verbeteren (door met name woningen te vergroten zodat ze beter

bijvoorbeeld parkeren te concentreren aan één zijde. Door te werken met

voldoen aan de wensen en eisen van deze tijd) zonder dat de kenmerkende

assymetrische profielen kan in veel straten aan één zijde een bredere stoep

kleinschaligheid en intimiteit van deze buurtjes verloren gaat.

gemaakt worden (bij voorkeur aan de goed bezonde zijde van de straat

Voor de tuinwijkbuurten is de opgave, naast het aanpassen van de wonin-

en mits de ‘smalle’ stoep voldoet aan de minimum richtlijnen), waardoor

gen aan de wensen en eisen van deze tijd, om het sobere straatbeeld te ver-

ruimte ontstaat voor kinderen om te spelen/te hinkelen etc. Daarnaast kan

rijken door wellicht de profielen anders in te richten, maar ook het uiterlijk

een deel van het ‘blik’ van straat gehaald worden door daar waar voldoende

van de woningen te upgraden waardoor een levendiger en afwisselender

ruimte is binnen de bouwblokken parkeergelegenheid op achterterreinen

straatbeeld kan ontstaan. Deze typologie vraagt om een herdefiniëren van

te realiseren of in ‘parkeerkoffers’ tussen en/of op de kop van bouwblok-

de wijze waarop de woning grenst aan het openbaar gebied.

ken. Tot slot is het wenselijk ook meer lucht in de wijk te creëren door op verschillende plekken (groene) pleintjes/ontmoetingsplekken toe te voegen.

Renovatie versus sloop-nieuwbouw

Deze pleintjes kunnen een verschillend karakter krijgen waarbij samen met

De kwaliteit van de woningen binnen het ‘verandergebied’ is wisselend.

het betreffende buurtje over de exacte invulling kan worden nagedacht

Een beperkt aantal woningen is te slecht om nog te renoveren en zullen

(bijv. gemeenschappelijke moestuin, kinderspeeltuin, heemtuin, sportplein,

gesloopt moeten worden. Voor de overige woningen kan men grofweg

bbq plek, jeux-de-boulesbaan)

stellen dat het voor de naoorlogse bouw (tuinwijk) de voorkeur heeft om te renoveren en dat bij de vooroorlogse bouw (tuindorp) beide opties, zowel

4. Meer differentiatie in woningtypen en beeldkwaliteit

sloop-nieuwbouw als renovatie, nog mogelijk zijn. SVP heeft voor zowel de

Bij het aanpakken van de woningen in het ‘verandergebied’ kan voortge-

vooroorlogse bouw als de naoorlogse bouw op basis van de plattegronden

borduurd worden op de reeds aanwezige typologieën en woonmilieus van

van verschillende woningen beoordeeld welke mogelijkheden er zijn om

tuindorp en tuinwijk. Het toevoegen van een nieuw woonmilieu zou alleen

de woning te renoveren/aan te passen. Hierbij is ook gekeken naar het ge-

maar nog meer variatie toevoegen aan de wijk zonder meer kwaliteit en

schikt maken van de woningen voor verschillende doelgroepen, variërend

samenhang te creëren. De contour van het ‘verandergebied’ is bovendien

van starters en ouderen tot (grotere) gezinnen. Deze studie is in de bijlage

dusdanig grillig dat het lastig is om gefaseerd te herontwikkelen en tot hele

opgenomen. In de verschillende scenario’s die onderzocht zijn, is gekeken

nieuwe invullingen en verkavelingsvormen te komen. Door het bestaande

naar de consequenties van sloop-nieuwbouw dan wel renovatie voor ver-

stratenpatroon grotendeels te respecteren kan eenvoudig worden

schillende delen van de wijk, opgenomen in bijlage 1.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

25

at

ra

st

en

an Vi

6 3

Johan van Oldenbarneveltstraat

2 2

t

raa

5

t

nstraa

aepma

1

Troelstrastraat

elst

IJss

4

Dr. Sch

Graaf Ottostraat

Beltjeshof

Willemstraat

deelgebieden in het verandergebied (volgens exploitatieopzet Vivare) 26

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

4. Stedenbouwkundig Programma van Eisen In deze notitie worden de scenario’s voor het ‘verandergebied’ geabstra-

Het SPVE vormt het ruimtelijk en programmatisch kader voor het opstel-

heerd tot een Stedenbouwkundig Programma van Eisen per deelgebied.

len van een stedenbouwkundig plan per deelgebied. In het SPVE zijn deels

Samen met de uitgangspunten voor de herinrichting van de openbare

kwantitatieve eisen vastgelegd, deels kwalitatieve eisen. Ook is per deel-

ruimte, zoals die zijn verwoord in hoofdstuk 5, vormen deze het uitgangs-

gebied aangegeven wat de belangrijkste vraagstukken/ontwerpopgaven

punt voor de verdere uitwerking van deelgebieden.

zijn die in samenspraak met de betreffende bewoners van dat deelgebied uitgewerkt moeten worden.

De mogelijkheid én het moment van ingrijpende (opnieuw inrichten) kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte in Velp Zuid worden bepaald

Per deelgebied wordt eerst een aantal algemene uitgangspunten beschre-

door de vervangingsnoodzaak van de riolering. Aanvullend daarop zal de

ven zoals de typologie van het betreffende deelgebied (tuindorp, tuinwijk),

gemeente in het ‘verandergebied’ investeren in kwaliteitsverbetering. De

de herstructureringsstrategie (sloop-nieuwbouw, renovatie of beiden mo-

omvang en het moment is afhankelijk van de plannen van Vivare (sloop-

gelijk), de gewenste structuurverbetering op wijkniveau en het gewenste

nieuwbouw dan wel renovatie van de woningen) en de mate waarin doelen

aantal groen- en ontmoetingsgplekken. Vervolgens worden de steden-

uit de wijkvisie worden gerealiseerd. Sociale veiligheid speelt uiteraard bij

bouwkundige uitgangspunten voor zowel de bebouwing als de openbare

alle verdere uitwerkingen een belangrijke rol.

ruimte verder uitgewerkt in spelregels.

In het SPvE wordt uitgegaan van de stedenbouwkundig samenhangende

De geformuleerde spelregels moeten niet gelezen worden als keiharde

gebieden. Hierin zitten kleine afwijkingen van de deelgebiedgrenzen die

randvoorwaarden maar als richtinggevend kader. Bij de definitieve keuze

Vivare hanteert (aangegeven met witte stippellijn):

voor bijvoobeeld parkeer- en groenplekken zal altijd een afweging gemaakt moeten worden tussen sociale, fysieke en financiële argumenten. Ook

• Deelgebied 1: Tuinwijk Graaf Ottostraat en Troelstrastraat e.o.

voor de cultuurhistorische waarden geldt dat hier per deelgebied zorgvul-

• Deelgebied 2: Tuindorp West Beltjeshofstraat

dig naar gekeken zal worden bij de afweging sloop-nieuwbouw dan wel re-

• Deelgebied 3: Tuindorp Noord Johan van Oldenbarneveltstraat e.o.

novatie. Als er bij de verdere uitwerking spanning ontstaat tussen het pro-

• Deelgebied 4: Tuindorp Zuid van Kolplein e.o

gramma van eisen voor de openbare ruimte en de woningen zal in de geest

• Deelgebied 5: Herinrichting Dr. Schaepmanstraat en IJsselstraat e.o.

van het ontwikkelplan gezamelijk naar een oplossing gezocht worden.

• Deelgebied 6: Herinrichting Vianenstraat e.o.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

27

max. 159 woningen

173 pp op straat

50 pp in bouwblok

1500 m² op 2 plekken

nieuwbouw tuinwijk renovatie tuinwijk inrichten als wijkontsluiting inrichten als buurtontsluiting inrichten als straten bijzondere herinrichting wijkentree mate van groen in de straten grens deelgebieden nader onderzoeken

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 1:  wijze van renovatie (uitbreidingsmogelijkheden, aanpassingen gevel)  inrichting Troelstrastraat (profiel, parkeren) en sloop blok om Troelstralaan door te trekken naar A. Agnesstraat i.r.t. toevoegen parkeren en groen  keuze en positie van groen-/speelruimte bepalen in relatie met groen/speel28

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

ruimte in omliggende wijk (mede bepalend voor grens met deelgebied 4)  wijze van verduidelijken/zichtbaar maken entree vanaf Waterstraat

Bestaande situatie deelgebied 1

Deelgebied 1:

191 woningen

Graaf Ottostraat en Troelstrastraat e.o.

109 parkeerplaatsen

Spelregels bebouwing

350 m² groen

 Bouwvolume: twee lagen met kap, verbijzon-

6 3 2 2

4

5

1

dering koppen van blokken mogelijk door bijvoorbeeld kap op te tillen.  Uitbreidingsmogelijkheden bij renovatie: aan achterzijde over twee lagen, vernieuwen van kap, toevoegen erkers voorzijde van woning, samenvoegen van duplexwoningen tot één grote woning.  Rooilijn: mag verspringen door toevoegen van erkers op begane grond  Tuinen: voortuin circa 2 meter en achtertuin circa 9 meter.  Gevel: uniform voor hele straat of per straatdeel kiezen voor verbijzonderen van gevel om meer variatie in straatbeeld toe te voegen, balans zoeken tussen variatie/samenhang, één strategie voor buurt kiezen. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Kleur- en materiaalgebruik: toevoegen van materialen in gevel is toege-

• maximaal 159 woningen (uitgaande van samenvoegen du-

staan, mits ondergeschikt aan basismateriaal, bijv. door gevel deels te

plexwoningen)

keimen of erkers toe te voegen.

• parkeernorm - streven 1,4 pp per woning: 159x1,4 = 223 pp • circa 1.500 m² groen verdeeld over 2 plekken

Spelregels openbare ruimte  Type straat: basisprofiel 4 m.u.v. Graaf Ottostraat (basisprofiel 2).

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden.

 typologie: tuinwijk

 Parkeren: in de straten langsparkeren, deels (haaks)parkeren op koppen

 uitgangspunt herstructurering: renovatie  gewenste structuurverbetering: stratenpatroon aanpassen

van bouwblokken, belangrijke opgave in Troelstrastraat.  Verlichting: lichtmast met paaltop.

- Graaf Ottostraat: herinrichten tot buurtontsluitingsstraat,

 Groen: bomen toevoegen in straatbeeld.

entree zichtbaar/herkenbaar maken

 Spelen en ontmoeten: twee nieuwe plekken en speelstoepen.

- Troelstrastraat: aansluiten op Albertina Agnesstraat

 Erfafscheiding: uniform voor hele straat of per straatdeel kiezen voor één oplossing, bijv. hekwerk, groene haag.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

29

max. 18 woningen

max. 39 woningen

20 pp op straat

60 pp in bouwblok

1700 m² op 1 plek

nieuwbouw lint nieuwbouw tuindorp inrichten als wijkontsluiting inrichten als buurtontsluiting

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 2:

inrichten als straten

 woningen langs Mauritsstraat huur of koop?

mate van groen in de straten

 zoeken naar ruimtelijke samenhang met naastgelegen recente nieuwbouw  oriëntatie van bebouwing in nieuwe tuindorp  keuze en positie van groen-/speelruimte bepalen in relatie met groen-/ speelruimte in omliggende wijk

voorbeelden van ‘nieuwe’ tuindorpen

30

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

 wijze van parkeren in nieuwe buurtje

Bestaande situatie deelgebied 2

Deelgebied 2:

103 woningen

Beltjeshofstraat e.o.

40 parkeerplaatsen

Spelregels bebouwing

150 m² groen

 Bouwvolume: in nieuwe tuindorp zowel lage als

6 3 2 2

4

5

1

hoge goot mogelijk (bezien in samenhang met naastgelegen nieuwe buurt), langs lint gevarieerde kappen en goten.  Rooilijn: binnen het bouwblok van tuindorp tot maximaal een halve meter verspringen .  Tuinen: geen voortuin voor tuindorp, waar mogelijk stoepenzone i.v.m. privacy, achtertuin is minimaal 9 meter, langs het lint variabel.  Gevel: tuindorp ontwerpen als stedenbouwkundig ensemble, verbijzondering bij groenplek is mogelijk. Langs het lint gevarieerd beeld.  Kleur- en materiaalgebruik: een uniform gekozen materialisatie voor het tuindorp. Voor woningen die horen bij het lint is variatie gewenst. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid • maximaal 57 woningen

Spelregels openbare ruimte

• parkeernorm - 1,4 pp per woning : 57 x 1,4 = 80 pp

 Type straat: basisprofiel 3 in tuindorp, langs Graaf Ottostraat en

• circa 1.700 m² groen, één nieuwe groen/ontmoetingsplek

Mauritsstraat basisprofiel 2.  Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden.

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid  typologie: ‘nieuw’ tuindorp, ruimtelijk gezien aansluiten op naastgelegen nieuwbouwbuurt, lint langs Mauritsstraat

 Parkeren: aan één zijde langsparkeren in de straat, in parkeerkoffers tussen de woningen of op achterterreinen.  Verlichting: lichtmast met paaltop.

 uitgangspunt herstructurering: sloop-nieuwbouw

 Groen: beplanting toevoegen in straatbeeld waar mogelijk.

 structuurverbetering: stratenpatroon handhaven/aanvullen

 Spelen en ontmoeten: nieuwe hof met speelplek voor kinderen.

- Graaf Ottostraat: herinrichten als buurtontsluitingsweg en

 Erfafscheiding: tuindorp n.v.t., langs lint vrij.

scheiding tussen tuindorp en tuinwijk - nieuwe ontwikkeling van Beltjeshof zorgvuldig afronden als stedenbouwkundig ensemble rondom nieuwe groenplek Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

31

S

P

nieuwbouw lint

max. 5 woningen

 sloop - nieuwbouw of renovatie?

nieuwbouw tuindorp renovatie tuindorp

max. 128 woningen

100 pp op straat

87 pp in bouwblok

groen/ontmoetingsplek mate van groen in de straat

32

de woningen  keuze en positie van groen-/speelruimte bepalen in relatie met groen-/

inrichten als straten parkeren

 bij renovatie: wijze van renoveren/uitbreidingsmogelijkheden?  parkeren toevoegen: binnen bouwblokken of in parkeerkoffers tussen

inrichten als wijkontsluiting inrichten als buurtontsluiting

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 3:

1.000-2.000 m², 1 plek

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

speelruimte in omliggende wijk

Bestaande situatie deelgebied 3

Deelgebied 3:

136 woningen

Johan van Oldenbarneveldtstraat e.o.

60 parkeerplaatsen

Spelregels bebouwing

150 m² groen

 Bouwvolume: in tuindorp lage goot (3m) aan de

6 3 2 2

4

5

1

voorzijde van de woning, asymetrische kap met hoge goot aan achterzijde mogelijk, langs lint gevarieerde kappen en goten.  Uitbreidingsmogelijkheden bij renovatie: bv. aan achterzijde met één laag, patio-uitbreiding, dakkapellen, samenvoegen woningen.  Rooilijn: binnen het bouwblok tot maximaal een halve meter verspringen. Bij verbreding van profiel t.b.v. bomen kan de rooilijn tussen de bouwblokken verspringen tot maximaal 5 meter.  Tuinen: geen voortuin in tuindorp, waar mogelijk stoepenzone i.v.m. privacy, achtertuin is minimaal 9 meter. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid  ruimte voor wonen en werken aan de Willemstraat  maximaal 133 woningen bij nieuwbouw  parkeernorm - 1,4 pp per woning : 133 x 1,4 = 187 pp

 Gevel: tuindorp ontwerpen als stedenbouwkundig ensemble, verbijzondering bij groenplek is mogelijk. Langs het lint gevarieerd beeld.  Kleur- en materiaalgebruik: een uniform gekozen materialisatie voor het tuindorp. Voor woningen die horen bij het lint is variatie gewenst.

 circa 1.000-2.000 m2 groen, één nieuwe groen/ontmoetingsplek

Spelregels openbare ruimte  Type straat: basisprofiel 3 in tuindorp (langs Willemstraat basisprofiel 2).

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden.

 typologie: tuindorp, lint langs Willemstraat

 Parkeren: aan één zijde langsparkeren in de straat, in parkeerkoffers tussen

 uitgangspunt herstructurering: keuze tussen renovatie met

de woningen of op achterterreinen.

beperkte sloop of volledige sloop-nieuwbouw, kijkend naar

 Verlichting: lichtmast met paaltop.

cultuurhistorische waarde, toekomstwaarde woningen en

 Groen: beplanting toevoegen in straatbeeld.

financiële kaders

 Spelen en ontmoeten: nieuwe hof met speelplek voor kinderen.

 sloop bebouwing tussen C. Fagelstraat en J. van

 Erfafscheiding: tuindorp n.v.t., langs lint vrij.

Oldenbarneveltstraat  structuurverbetering: grotendeels handhaven bestaande stratenpatroon 

Johan de Wittstraat: straat afsluiten biedt kansen voor afronden Willemstraat en extra parkeerplaatsen

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

33

S

S

nieuwbouw tuindorp

max. 100 woningen

 sloop - nieuwbouw of renovatie?

renovatie tuindorp inrichten als wijkontsluiting

68 pp op straat

108 pp in bouwblok

1.000 m² op 1 plek

mate van groen in de straat grens deelgebieden nader onderzoeken

34

woningen (mede bepalend voor grens met deelgebied 1 en 5)  keuze en positie van groen-/speelruimte bepalen in relatie met groen-/

parkeren groen/ontmoetingsplek

 bij renovatie: wijze van renoveren/uitbreidingsmogelijkheden?  parkeren toevoegen: binnen bouwblokken of in pakeerkoffers tussen de

inrichten als buurtontsluiting inrichten als straten

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 4:

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

speelruimte in omliggende wijk

Bestaande situatie deelgebied 4

Deelgebied 4: Van Kolplein e.o.

86 woningen

Spelregels bebouwing

57 parkeerplaatsen 1000 m² groen

 Bouwvolume: in tuindorp lage goot (3m) aan de

6 3 2

voorzijde van de woning, asymetrische kap met

2

4

5

1

hoge goot aan achterzijde mogelijk.  Uitbreidingsmogelijkheden bij renovatie: bv. aan achterzijde met één laag, patio-uitbreiding, dakkapellen, samenvoegen woningen.  Rooilijn: binnen het bouwblok tot maximaal een halve meter verspringen. Bij verbreding van profiel ten behoeve van bomen kan de rooilijn tussen de bouwblokken verspringen tot maximaal 5 meter.  Tuinen: geen voortuin in tuindorp, waar mogelijk stoepenzone in verband met privacy, achtertuin is minimaal 9 meter  Gevel: tuindorp ontwerpen als stedenbouwkundig ensemble, verbijzondering bij groenplek is mogelijk. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid • maximaal 126 woningen

 Kleur- en materiaalgebruik: een uniform gekozen materialisatie voor het tuindorp.

• parkeernorm - 1,4 pp per woning : 126 x 1,4 = 176 pp • circa 1.000 m² groen, verdeeld over één plek

Spelregels openbare ruimte  Type straat: basisprofiel 3 in tuindorp.

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden

 typologie: tuindorp

 Parkeren: aan één zijde langsparkeren in de straat, in parkeerkoffers tussen

 uitgangspunt herstructurering: keuze tussen renovatie met

de woningen of op achterterreinen.

beperkte sloop of volledige sloop-nieuwbouw kijkend naar

 Verlichting: lichtmast met paaltop.

cultuurhistorische waarde, toekomstwaarde woningen en

 Groen: beplanting toevoegen in straatbeeld.

financiële kaders

 Spelen en ontmoeten: hof inrichten met speelplek voor kinderen.

 structuurverbetering: handhaven/aanvullen bestaande stra-

 Erfafscheiding: tuindorp n.v.t.

tenpatroon  groen/ontmoetingsplekken: herinrichting van Kolplein

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

35

Argumentatie structuurverbetering In dit deelgebied wordt om twee redenen voorgesteld om bestaande woningen te slopen:  De ruimtelijke- en verkeerskundige structuur kan verbeterd worden als de Dr. Schaepmanstraat weer een doorlopende straat wordt voor autoverkeer.  Een groot deel van de bestaande woningen langs de Dr. Schaepmanstraat zijn kleine twee-onder-een kappers. De tuinen zijn vaak te ondiep om de woningen aan de achterzijde te kunnen uitbreiden. Samenvoegen tot één woning is niet reëel in dit huursegment. Door woningen hier terug te bouwen in de ‘tuinwijk’sfeer kunnen meerdere vliegen in

S

één klap geslagen worden. Er kunnen ruimere eengezinswoningen worden gebouwd, er ontstaat een logischere begrenzing van deelgebieden/buurten in de wijk en er ontstaan logische plekken ruimte voor groen en parkeren. nieuwbouw lint max. 16 woningen

max. 120 woningen

120 pp op straat

nieuwbouw tuinwijk

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 5:

renovatie tuinwijk

 mate van sloop- nieuwbouw en renovatie

inrichten als wijkontsluiting

 wijze van renovatie (uitbreidingsmogelijkheden, aanpassingen gevel)

inrichten als buurtontsluiting

 oplossingen parkeren

inrichten als straten

 keuze en positie van groen-/speelruimte bepalen in relatie met groen-/

parkeren 70 pp in bouwblok

36

groen/ontmoetingsplek mate van groen in de straten

2000 m² op 2 plekken

wijkentree

speelruimte omliggende wijk  wijze van verduidelijken entree vanaf Waterstraat

bestaande situatie deelgebied 5

Deelgebied 5:

146 woningen

Dr. Schaepmanstraat en IJsselstraat e.o.

72 parkeerplaatsen

Spelregels bebouwing

1200 m² groen

 Bouwvolume: twee lagen met kap, koppen kun-

6 3 2 2

4

5

1

nen verbijzonderd worden door bijvoorbeeld kap op te tillen.  Uitbreidingsmogelijkheden: aan achterzijde over twee lagen, vernieuwen van kap, toevoegen erkers voorzijde van woning.  Rooilijn: mag verspringen door toevoegen van erkers op begane grond.  Tuinen: voortuin circa 2 meter en achtertuin minimaal 9 meter.  Gevel: uniform voor hele straat of per straatdeel kiezen voor verbijzonderen van gevel om meer variatie in straatbeeld toe te voegen, balans zoeken tussen variatie/samenhang, één strategie voor buurt kiezen. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Kleur- en materiaalgebruik: toevoegen van materialen in gevel is toege-

 ruimte voor wonen en werken aan de IJsselstraat

staan, mits ondergeschikt aan basismateriaal, bijvoorbeeld door gevel deels

• maximaal 136 woningen

te keimen of houten erkers toe te voegen.

• parkeernorm - 1,4 pp per woning : 136 x 1,4 = 190 pp • circa 2.000 m² groen, verdeeld over minimaal 2 plekken

Spelregels openbare ruimte  Type straat: basisprofiel 4 m.u.v. IJsselstraat (basisprofiel 2).

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden.

 typologie: grotendeels tuinwijk, lint langs IJsselstraat

 Parkeren: in de straten langsparkeren, deels (haaks)parkeren op koppen van

 uitgangspunt herstructurering: combinatie van sloop-

bouwblokken of tussen woningen in parkeerkoffers.

nieuwbouw en renovatie om de ruimtelijke structuur en

 Verlichting: lichtmast met paaltop.

identiteit van de buurten te verbeteren

 Groen: bomen toevoegen in straatbeeld.

 structuurverbetering: stratenpatroon deels aanpassen: 

Dr. Schaepmanstraat doorlopende straat maken



IJsselstraat inrichten als buurtontsluitingsweg



Troelstrastraat en Albertina Agnesstraat aansluiten

 Spelen en ontmoeten: minimaal drie plekken, inrichten voor verschillende doelgroepen.  Erfafscheiding: groene hagen en/of hekwerken.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

37

nieuwbouw historisch dorp renovatie historisch dorp

max. 13 woningen

 woningen in sociale huur of koop?

inrichten als wijkontsluiting inrichten als buurtontsluiting

6 pp op straat

12 pp in bouwblok

invloed tankstation onderzoeken

38

 aantal woningen/woningtype  parkeeroplossing

inte richten als straten mate van groen in de straat

Ontwerpvraagstukken Deelgebied 6:

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Bestaande situatie

Deelgebied 6:

19 woningen

Vianenstraat e.o.

6 3

10 parkeerplaatsen

Spelregels bebouwing

0 m² groen

 Bouwvolume: gevarieerde kappen en goothoog-

2 2

4

5

1

ten.  Rooilijn: verspringingen mogelijk.  Tuinen: wenselijk, diepte variabel.  Gevel: gevarieerd architectuurbeeld.  Kleur- en materiaalgebruik: verscheidenheid in kleur en materiaal, maar gebruik van baksteen en dakpannen. Spelregels openbare ruimte  Type straat: straat in historisch dorp.  Materiaal: bruin gebakken klinkers voor straat en tegels voor voetpaden. Kwantitatieve uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid

 Parkeren: deels in de straat langsparkeren, deels in nieuwe parkeerkoffer.

 ruimte voor wonen en werken aan de Sophiastraat

 Verlichting: lichtmast met paaltop.

• maximaal 13 woningen

 Groen: beplanting toevoegen in straatbeeld.

• parkeernorm - 1,4 pp per woning : 13 x 1,4 = 18 pp

 Spelen en ontmoeten: geen opgave.  Erfafscheiding: gevarieerde invulling, bij voorkeur een groene haag.

Algemene uitgangspunten stedenbouwkundige eenheid  typologie: historisch dorp/lint  uitgangspunt herstructurering: sloop/renovatie en aansluiten bij omliggende bebouwing

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

39

40

Basisprofi el 1: Wijkontsluitingsweg

Basisprofi el 2: Buurtontsluiting

functie

gebiedsontsluitingsweg (50 km/uur)

functie

verblijfsgebied (30 km/uur)

wegbreedte

8,5 - 11 meter

wegbreedte

5,50 à 6,00 meter indien mogelijk

verkeersysteem

twee richtingverkeer, fiets op aparte strook

verkeersysteem

twee richtingen, fiets op rijbaan

materialisatie

asfalt voor de weg en tegels voor stoepen

materialisatie

rode gebakken klinker en tegels voor stoepen

parkeren

langsparkeren, enkelzijdig/dubbelzijdig

parkeren

enkelzijdig

groen

groenstroken, grasvelden en beplanting

groen

als herinrichting Willemstraat, wel ander type boom

bomen

dubbelzijdige boombegeleiding (m.u.v. Kennedylaan)

bomen

verspreid staande bomen

verlichting

gebogen lichtmast, Stela-long (v.a. 6 meter hoog)

verlichting

gebogen lichtmast, Stela-long (6 meter hoog)

voetpaden/trottoir

minimaal 1,5 meter

voetpaden/trottoir

minimaal 1,5 meter

fietspaden

2,0 meter en rood asfalt

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

5. Principes inrichting openbare ruimte De vernieuwing van Velp Zuid is een samenspel van enerzijds het aanpassen/ vernieuwen van de bebouwing, anderzijds het herinrichten van de openbare ruimte. Juist in een wijk die versnipperd dreigt te raken door talloze postzegelplannetjes en een op sommige plekken onduidelijke ruimtelijke structuur, kan de inrichting van de openbare ruimte letterlijk het bindmiddel vormen dat zorg draagt voor rust en samenhang in de wijk. In hoofdstuk 3 zijn reeds de belangrijkste doelstellingen ten aanzien van deze gewenste kwaliteitsverbetering verwoord. In dit hoofdstuk worden de verschillende aspecten die te maken hebben met de inrichting van de openbare ruimte verder uitgewerkt. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op de principes/materialen die zijn toegepast bij basisprofielen

straten die recent zijn heringericht in de wijk.

wijkontsluitingsweg buurtontsluiting

Basisprofi elen

straten tuindorp

Het doel is om tijdens de vernieuwing van Velp Zuid tot een logische hiërar-

straten tuinwijk

chie van straten en wegen in de wijk te komen. Er kan onderscheid gemaakt

‘verandergebied’

worden in vier typen straten:  Basisprofiel 1 de wijkontsluitingen: de grote doorgaande wegen rondom Velp Zuid die de verbindende schakel vormen met de rest van Velp. Deze straten zijn relatief breed, de rijbaan is geasfalteerd, er wordt enkelzijdig geparkeerd en het profiel kent een dubbelzijdige boombegeleiding (met uitzondering van Kennedylaan) in groenstroken. Langs deze wegen staan gebogen lichtmasten.  Basisprofiel 2 de buurtontsluitingswegen: een raster van hoofdstraten binnen Velp Zuid die vanaf de wijkontsluitingswegen de belangrijkste toegangen vormen tot de buurten binnen de wijk. Deze straten zijn minimaal 5,50 meter breed en dus geschikt voor tweerichtingverkeer en er wordt een rode gebakken klinker toegepast.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

41

Basisprofi el 3: Straten Tuindorp

Basisprofi el 4: Straten Tuinwijk

functie

verblijfsgebied 30 km/uur

functie

verblijfsgebied (30 km/uur)

wegbreedte

4,60 à 4,80 meter tweerichting, 3,40 à 3,60 éénrichting,

wegbreedte

5,20 à 5,40 meter

fiets op rijbaan

verkeersysteem

twee richtingverkeer, fiets op rijbaan

twee richtingverkeer, éénrichting als het niet anders kan

materialisatie

bruine gebakken klinker en tegels voor stoepen

materialisatie

bruine gebakken klinker en tegels voor stoepen

parkeren

enkelzijdig en dubbelzijdig langsparkeren, haaksparkeren

parkeren

enkelzijdig langs parkeren in de straat, overige in parkeer

verkeerverkeersysteem

koffers tussen bebouwing of binnen bouwblokken

groen

groenstroken, beplanting en voortuinen

af en toe een boom in een plantvak

bomen

willekeur aan groenplekken met bomen in plankvak

bomen

willekeur aan groenplekken met bomen indien mogelijk

verlichting

lichtmast, Stela-long of Stela-square (afhankelijk van

verlichting

profiel 3: lichtmast, Stela-long of Stela-square (afhankelijk

voetpaden/trottoir

1,5 meter waar mogelijk en minimaal 1,2 meter

groen

van inrichting straat, v.a. 4 meter hoog)

42

ook mogelijk (minimale wegbreedte 11 meter)

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

inrichting straat, v.a. 4 meter hoog) voetpaden/trottoir

minimaal 1,5 meter aan beide zijden, bij vernauwingen van het profiel kleiner dan 10 meter breed 1,20 meter, bij puntvernauwingen (lichtmast,borden) 0,90 meter breed

Er wordt enkelzijdig geparkeerd en aan één zijde van de straat is ruimte voor een losse boombegeleiding. In deze straten wordt een gebogen lichtmast toegepast. 

Basisprofiel 3 de woonstraten in tuindorp: de kleinere woonstraatjes binnen de buurten met een tuindorp karakter. Deze straten zijn relatief smal en overwegend éénrichtingverkeer, er liggen bruine gebakken klinkers, er wordt enkelzijdig geparkeerd, op willekeurige plekken kan door een kleine verspringing in de gevel plek ontstaan voor een smalle groenstrook eventueel met bomen. Ook hier worden lichtmasten met paaltop toegepast.



Basisprofiel 4 de woonstraten in tuinwijk: de woonstraten binnen de buurten met een tuinwijkkarakter. Deze straten zijn breder dan de tuin-

mogelijke verkeerscirculatie deelgebied 3

dorpstraten en geschikt voor twee richting verkeer. Ook hier ligt een bruine gebakken klinker en er wordt enkelzijdig of dubbelzijdig geparkeerd. Op sommige plekken is ruimte in het profiel voor groenstroken en/of bomen. Ook hier worden lichtmasten met paaltop toegepast.

Door te kiezen voor consequente indelingen van het profiel, wegbreedtes, materialisatie, parkeeroplossingen, toepassing van groen in het profiel en verlichting en straatmeubilair per type straat, wordt deze hiërarchie verduidelijkt en versterkt. Per buurt zal bij de verdere uitwerking een inrichtingsplan voor de openbare ruimte worden opgesteld waarin deze principes verder uitgewerkt worden. Het beleid voor beheer en onderhoud in Velp Zuid is ‘laag (kwaliteit C pub. 245 CROW)’. De gemeente is op dit moment bezig met een pilot LED-verlichting rondom mogelijke verkeerscirculatie deelgebied 4

Binnentuin in Velp Zuid. Bij een positieve evaluatie zal in de woonstraten worden gekozen voor een lichtmast van 6 meter (mast met uitlegger) met een LED-armatuur type Stela-Long en in de woonerven voor een lichtmast van 4 meter (paaltop) met een LED-armatuur type Stella-Square.

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

43

huidige situatie Louisestraat

voorbeeld mogelijke aanpak Louisestraat: herinrichting openbaar gebied en renovatie gevels 44

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Speel- en ontmoetingsruimten Een belangrijke opgave in het ‘verandergebied’ is meer groene ruimtes ontwikkelen en mogelijkheden voor spelen en ontmoeting vergroten. Het is belangrijk dat alle doelgroepen binnen de wijk goed bediend worden, spelen en ontmoeten is van essentieel belang voor een goede geestelijke en lichamelijke ontwikkeling van kinderen en volwassen! Ontmoeten Ontmoeting faciliteren in de wijk is belangrijk, als mensen elkaar tegenkomen, elkaar kennen, dan is er meer kans op een hechte sociale structuur in de wijk. Mensen spreken elkaar eerder aan op ongepast gedrag en zijn bereid elkaar te helpen, indien nodig. Ontmoeting kan plaats vinden op allerlei schaalniveaus in de wijk. Het begint voor de woning, bijvoorbeeld door middel van een praatje over de heg, bij het uitpakken van de boodschappen uit de auto, het wassen van de ramen of doordat mensen lekker in de zon op een bankje voor hun woning kunnen zitten. In de straat kunnen kinderen spelen op een brede stoep, kan een balletje getrapt worden, wordt één keer per jaar een straat barbecue gehouden, staat hier en daar een bankje als rustplek voor mensen die een ommetje maken. In de buurt ligt een speelplek waar het altijd gezellig is en jong en oud elkaar tegen komen, laten de mensen de hond uit, wordt jaarlijks een rommelmarkt gehouden.

Tot slot kan men elkaar in de wijk ontmoeten, bij het boodschappen doen, op het schoolplein, in het zorgcentrum, in het park aan de zuidzijde van de wijk en natuurlijk tijdens een ommetje door de wijk. In de scenario’s uit hoofdstuk 5 worden verschillende aanleidingen gecreeerd voor ontmoeting. Deze zullen bij de verdere uitwerking van de plannen in samenspraak met de bewoners verder ingevuld moeten worden. suggestie bestratingsmaterialen Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

45

3% speelruimte? Het Ministerie van VROM gaat er van uit dat 3% van woongebieden minimaal beschikbaar moet zijn als speelruimte. Dit houdt in dat van de beschikbare ruimte minimaal 300 m² per hectare moet worden gereserveerd voor formele speelruimte. De speelruimte voor kinderen in de wijk kan op verschillende manieren zijn ingericht. Met speeltoestellen, maar zeker ook als plein, park of voetbalveldje. Ook openbaar toegankelijke sportvelden, schoolpleinen, geschikte delen van oevers en natuurterreinen komen in aanmerking. Om te zorgen voor een goede bereikbaarheid is een gelijkmatige verdeling van speelplaatsen van belang. De minister benadrukt dat er ook oog moet zijn voor de kwaliteit van de speelplekken. Afhankelijk van de bevolkingssamenstelling kan de gemeente bepalen of deze ruimte ook daadwerkelijk als speelplaats moet worden ingericht en voor welke leeftijdscategorie. Bronnen: Spelen met ruimte, handboek gemeentelijk speelbeleid, Childfriendly cities, 2006

46

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

Spelen voor kinderen In Velp Zuid zijn er voldoende speelplekken, zo staat verwoord in de be-

speelplek moet informeel toezicht vanuit de buurt mogelijk zijn. Een speel-

leidsnota ‘R(h)eden om meer te spelen’. Gemeente Rheden gaat uit van

plek dient mogelijkheden te bevatten voor:

de norm die VROM hanteert. Deze norm gaat uit van 3% van het woonge-

 beweging (actief bezig zijn met je lichaam)

bied, de bruto-oppervlakte, dus uitgeefbaar en openbaar gebied. Voor het

 socialisatie (omgaan met anderen/elkaar)

‘verandergebied’ met een totale grootte van circa 17 ha, betekent dat hier

 fantasie/verkennen (onderzoeken van mogelijkheden)

5.100 m2 ruimte voor speelruimte zou moeten zijn. VROM maakt niet zo’n duidelijk onderscheid tussen echte speelplekken en spelaanleidingen in

Bij het toekennen van speelplekken worden de volgende schaalniveaus

parken, langs oevers en op natuurterreinen. Het lijkt er dus op dat spelen

onderscheiden:

en groen elkaar gedeeltelijk overlappen maar echt kijkgroen (waar niet ge-

0 - 6 jaar

speeld kan worden) valt er duidelijk niet onder. Extra groen wordt door ons

 alleen spelen

overigens alleen voorgesteld wanneer de ruimtelijke kwaliteit in het geding

 bewegen: kruipen, liggen, draven, klauteren, steppen, graven, schom-

is of bijdraagt aan de bestaande of nieuw voorgestelde ruimtelijk structuur.

melen, glijden, klimmen  fantasie - rollenspel

In het ‘verandergebied’ is er momenteel een oppervlakte van 2.200 m2 aan

 constructiespel: bouwen met zand, water

spelen en groen. Er is voor het ‘verandergebied’ in principe een tekort aan

 verhardingen voor steppen/fietsen, hoogteverschillen (uitdaging),

speelruimte. In heel Velp Zuid is echter wel voldoende ruimte (zie bijlage IV beleidsnota) Het toevoegen van nieuwe groenplekken in het ‘verander-

beplanting  actieradius van 150 meter

gebied’ versterkt enerzijds de ruimtelijke structuur (meer kwaliteit in het openbaar gebied) en kan anderzijds gebruikt worden om aan de 3% in het

6-12 jaar

‘verandergebied’ te voldoen. Als in de nabijheid van het ‘verandergebied’

 samen spelen

al te veel of te weinig speelplekken zijn, is de behoefte aan nieuwe speel-

 bewegen: hollen, klimmen, springen, rolschaatsen, ballen

gelegenheden in mindere of meerdere mate noodzakelijk in het ‘verander-

 fantasie/rollenspel

gebied’.

 constructiespel: bouwen met zand, water

Niet alleen de oppervlakte is belangrijk, het gaat natuurlijk ook om de in-

 regel en wedstrijdspel

richting, het gebruik en de afstand tot woningen. De speelplekken moeten

 avontuurlijk spel (bouwspeelplaats, rommellandje)

gelegen zijn langs goed bereikbare en veilige routes, kinderen moeten

 verschil in spel jongens en meisjes

zelfstandig en veilig naar de speelplaatsen kunnen gaan en op iedere

 actieradius van 400 meter

Velp Stedenbouwkundig Programma van Eisen Velp Zuid

47

toepassing erfscheidingen 48

Ve l p Ste de nbouwkundig Programm a van Eisen Velp Zuid

12 - 23 jaar  sport

Doel van het beleid is om de mentaliteit van de hondenbezitter te veran-

 muziek maken/luisteren, dansen, hobby´s

deren waarbij het normaal wordt om de hondenpoep op te ruimen. Hierbij

 gevoelig voor trends

wordt repressief (boetes) en faciliterend (hondenpoepbakken) opgetreden.

 ontmoeting, ‘hangen’

In Velp Zuid wordt sinds enige tijd volgens dit beleid gewerkt en dit heeft

 actieradius van 1000 meter

geleid tot een vermindering van overlast door hondenpoep. Bij de herinrichting van de openbare ruimte moet rekening gehouden worden met het

Scenario B Verbeterd Velp Zuid is getoetst aan bovenstaande uitgangspun-

inpassen van hondenpoepbakken in de straten. Het plan is om de groene

ten. Het streven is om in Velp Zuid niet alleen voldoende ruimte voor groen

zone langs de snelweg in te richten als losloop-/uitlaatgebied.