Bijlage 4 Respons Rheden op UItvraag Doesburg 01042025

Beantwoording gemeente Rheden naar aanleiding van UIT-vraag gemeente Doesburg t.b.v. afweging mogelijke fusiepartners

Vraagstelling Doesburg in zwart. Respons Rheden in rood.

Rheden 01 april 2025 B. Drewes gemeentesecretaris Rheden

Rheden, 01 april 2025

Pagina 1 van 23

Vragen 1. Toekomstvisie en opgaven In deze rubriek willen we een beeld te schetsen van hoe uw gemeente en Doesburg zich qua toekomstvisie en opgaven tot elkaar verhouden. We lopen langs voor Doesburg belangrijke onderwerpen waarop in het Doesburgse bestuurskrachtonderzoek uit 2024 krachten of kwetsbaarheden zijn geconstateerd. Voor meer inzicht bij deze onderwerpen zie het rapport en de oplegger bij dat onderzoek. In deze rubriek hanteren we per onderwerp grofweg de trits: • Kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen (om te kunnen beschrijven waarop in uw gemeente de nadruk wordt gelegd) • Kracht in aanpak en/of uitvoering (om inzicht te kunnen bieden in waar volgens u uw sterke kanten liggen in de uitvoering en dagelijkse praktijk) • Belangrijkste uitdagingen (om te kunnen laten zien waar u als gemeente tegenaan loopt en waar richting de toekomst mogelijk aandacht is gevraagd) Voorafgaand aan de invulling van de vragenlijst hebben wij U op 20 maart jl enkele documenten toegezonden waarin een belangrijk deel van onze ambities is verwoord. Dit betreft: -

Het Koersdocument Samenleving De Koers voor de Omgevingsvisie Onze Programmabegroting 2025-2028 en de 1e Begrotingswijziging (dat een scherp licht werpt op de Rhedense bezuinigingsopgave)

Wij verwachten dat hierin het antwoord ligt op een belangrijk deel van de vragen uit de Doesburgse “uitvraag”. Aanvullend op onze respons sturen wij U bijgaand: - Bijlage Glossy Erfgoed Rheden (2016) - Gemeente Rheden – Toekomstbehendige Organisatie (2024)

Rheden, 01 april 2025

Pagina 2 van 23

Algemeen: toekomstvisie 1. Graag ontvangen wij uw actuele toekomstvisie. Gemeente Rheden beschikt niet over een formeel vastgestelde toekomstvisie. Onze ambities op de inhoud zijn vastgelegd in bovengenoemde koersdocumenten (langere termijn) en uiteraard het coalitie-akkoord (“Socialer, Groener en Dichterbij” voor deze bestuursperiode). Wij hechten daarbij grote waarde aan regionale samenwerking en hebben een rijke en vruchtbare traditie in samenwerking met buurgemeenten. Wij streven naar versterking van de eigen kracht en samenkracht (sociale en economische basis) van de samenleving. Daarnaast heeft de bescherming en versterking van natuur en watersystemen, de kwaliteit van de leefomgeving en de verduurzaming bij ons een hoge prioriteit. Bijzondere aandacht hebben wij daarbij voor ons cultuur-historisch erfgoed onderdeel van het Gelders Arcadië (landgoederen, buitenplaatsen, kastelen, monumenten). Rheden beschikt over 757 monumenten waarvan 212 Rijksmonumenten! Ook hebben 3 dorpsgezichten een beschermde status (ter informatie: Bijlage Glossy Erfgoed Rheden)). De gemeente Rheden bestaat uit 7 karakteristieke dorpen: Velp, Rheden, De Steeg, Ellecom, Dieren, Spankeren en Laag-Soeren. Met in de toekomst wellicht Doesburg als 8ste (stads-)parel aan het collier. Daarnaast bestaat de gemeente Rheden uit een prachtig buitengebied met een gevarieerd landschap.

Met aan de ene kant de Veluwezoom en aan de andere de IJssel is dit een unieke omgeving in Nederland. Het schitterende rivierlandschap van de IJssel vormt een prachtige verbinding tussen onze beide gemeenten. Deze verbinding zien wij ook terug in een sterke interactie tussen Doesburg en Dieren mbt winkelvoorzieningen, onderwijs en Openbaar Vervoer (intercity). Vanuit de leefwereld van onze inwoners en ondernemers zien wij hier gezamenlijke opgaven en belangen. Ook vanuit toeristisch perspectief kunnen beide gemeenten elkaar versterken vanuit de verbinding tussen Veluwe, IJssel en (bezienswaardigheden in) Hanzestad Doesburg Rheden en Doesburg hebben een rijke traditie in samenwerking. Enkele decennia geleden zijn er reeds verregaande verkenningen voor samenwerking/fusering geweest. Maar ook recenter hebben wij gezamenlijk een verkenning verricht naar het “gastheermodel”. Daarnaast is er een jarenlange praktijk waarin Rheden verschillende (ondersteunende) werkzaamheden voor Doesburg verricht. Hieruit spreekt niet alleen een sterke verwantschap maar ook een wederzijdse meerwaarde van samenwerking. Behoud van identiteit, gelijkwaardigheid en professionaliteit zijn kernwaarden in

Rheden, 01 april 2025

Pagina 3 van 23

dit partnerschap. Wij voelen een sterke verwantschap met Doesburg. De maatschappelijke opgaven zijn grotendeels vergelijkbaar. Beiden hebben wij een sterke oriëntatie op de regionale economische motor de as Arnhem-Nijmegen. Wij investeren met genoegen in een versterking van deze samenwerkingsrelatie. Dit moet o.i. resulteren in een aantrekkelijke vitale gemeente en een sterke, veerkrachtige organisatie. Wij staan open voor een verkenning naar een mogelijke bestuurlijke fusie van gemeenten en zijn bereid hier in te investeren. De huidige dynamiek in de regio is groot. In die context is een mogelijke fusie van meerdere gemeenten in de Veluwezoom op middellange termijn een interessant perspectief.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 4 van 23

Ruimtelijke ontwikkeling en transities (zie H6 bestuurskrachtonderzoek Doesburg) 1. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente op ruimtelijke ontwikkeling? Licht toe in maximaal 200 woorden. Neem hierin ook mee wat de visie is op woningbouwontwikkeling, verduurzaming en diversificatie van de woningvoorraad voor het versterken van kernen/wijken. Gemeente Rheden heeft de groen-blauwe waarden hoog in het vaandel. Opgesloten tussen stuwwal en rivier zijn er weinig mogelijkheden voor additionele ruimtelijke ontwikkelingen. Transformaties van verouderde bedrijventerreinen en landbouwgronden, meervoudig gebruik van ruimte en verdichting zijn de belangrijkste opties. Desalniettemin verwachten wij een woningbouw-uitbreiding te kunnen realiseren van ca 3.000 woningen. Dit willen we ook vooral benutten als instrument om kwetsbare wijken te vitaliseren. In nieuwe wijken en bij wijkvernieuwing streven wij naar een combinatie van wonen en (kleinschalig) werken. Daarnaast heeft de energie-armoede veel aandacht. In samenwerking met de woningbouwcorporatie(s) is gestart met het isoleren van sociale huurwoningen. Daarbij zijn er ondertussen 3 buurtklusbedrijven van start gegaan en werken we nauw samen met de energiebank voor energiecoaching.

Met een specifiek doelgroepenaanpak en een eigen helpdesk proberen we zoveel mogelijk inwoners (met een smalle beurs) te bereiken. En door het verlenen van duurzaamheidssubsidies stimuleren we het isoleren van particuliere woningen. 2. Wat is de belangrijkste kracht van uw aanpak en/of uitvoering gericht op wonen, woningbouw en verduurzaming en diversificatie van de woningvoorraad? Licht toe in maximaal 100 woorden. Wij een krachtig partner zijn van de woningbouwcorporaties. Wij zijn regionaal “trekker” van de fair-share verdeling van woonruimte voor aandachtsgroepen. Wij hebben een integrale wijk-aanpak ontwikkeld voor kwetsbare wijken (3). Ingrepen in de fysieke ruimte worden daarbij gecombineerd met sociaal-economische versterking. In twee wijken zijn we gestart met een wijkaanpak op weg naar een aardgasvrije wijk. Voor deze wijken – en later uitgerold naar heel Rheden – ontwikkelen we een Maatschappelijke Energie Diensten Organisatie (MEDO), zodat inwoners zelf onderdeel worden van de verduurzaming van hun wijk. Vanwege het sociale karakter van de energietransitie werken we samen met het sociaal domein. Voor deze twee wijken hebben we samen met inwoners een dorpendeal ingediend bij de provincie (één is toegekend, de andere bevindt zich nog in de aanvraagfase). Een andere belangrijke kracht is de verduurzaming van monumenten.

Wanneer eigenaren voldoen aan het bestekboek Een warme jas voor oude huizen –

Rheden, 01 april 2025

Pagina 5 van 23

ontwikkeld door collega Martijn Andela – krijgen zij direct vergunning om te verduurzamen. In een derde wijk, met veel monumenten en oude woningen, werken we samen met inwoners in een gezamenlijk project. 3. Welke woningbouwplannen hebt u voor de komende jaren, onderscheiden naar type woningen, bijvoorbeeld zoals opgenomen in uw bod in de Woondeal? IJsseldistrict: transformatie ziekenhuis-Velp naar ca 760 woningen. Project: 200 flexwoningen (15 jr) Daarnaast enkele kleine clusters van nieuwbouwwoningen. Op langere termijn verkennen wij transformatie bedrijventerreinen. 70% van de nieuwbouw moet betaalbaar worden, waarvan 30% sociale huur. Vanuit de Woonzorgvisie zetten we in op voldoende huisvesting voor ouderen en andere inwoners, die zorg of een passende woning nodig hebben. Daarom moet 33% van de nieuwbouw levensloopgeschikt worden, waarvan een deel geclusterd en zorggeschikt. Ook voor arbeidsmigranten, studenten, woonwagenbewoners en statushouders zetten we in op voldoende aanbod in onze woningvoorraad. 4. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente op energie- en warmtetransitie en klimaatadaptatie? Licht toe in maximaal 200 woorden. Gezien de netcongestie en de toekomstige vraag naar elektriciteit zetten we in op directe opwarming van water voor de woningen (heatpipes, PVT, zonnecollectoren).

Om dit mogelijk te maken, onderzoeken we de ontwikkeling van een eigen of regionaal warmtebedrijf, waarbij local-for-local zorgt voor het delen en organiseren van energiestromen. Hierdoor ontstaan semi-autonome energiesystemen (Holons). Dit doen we in samenwerking met de GMR, waarbij Rheden wordt gezien als innovatieproject. Duurzame energie zal vooral afkomstig moeten zijn van (grote) daken, omdat er slechts beperkt ruimte is voor zon op land en geen ruimte voor wind. In de energievisie, die samen met de omgevingsvisie dit jaar in de raad wordt behandeld, staan de bouwstenen voor het nieuwe warmteprogramma. We zetten hierin de kennis uit eerdere wijken in voor de aanpak en volgordelijkheid in andere wijken en buurten. De wijkaanpak loopt synchroon met de Lokale Adaptatie Strategie, met aandacht voor waterberging en hittestress.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 6 van 23

5. Hoe staat het met de realisatie van de RES en warmtetransitie in uw gemeente? Licht toe in maximaal 100 woorden. In de herijkte RES is het aantal zoekgebieden in Rheden verminderd. Door de ligging naast de Veluwe is er geen ruimte voor windenergie en slechts beperkt ruimte voor zon op land. Er zijn inmiddels twee zonnevelden, een aanbesteding voor een derde en een project voor solarparking. De realiteit is dat we niet genoeg energie kunnen opwekken voor de toekomstige vraag. We zetten daarom maximaal in op warmteopwekking en PV op grote daken. Ondanks concrete stappen liggen we door landelijke ontwikkelingen en netcongestie nog onvoldoende op koers om in 2040 CO2-neutraal te zijn. 6. Wat is de belangrijkste kracht van uw aanpak en/of uitvoering gericht op energieen warmtetransitie en klimaatadaptatie? Licht toe in maximaal 100 woorden. Onze integrale benadering. Ons motto is: iedereen moet mee (kunnen) doen. Daarom bieden we een breed pallet aan subsidies, ondersteuning en leningen voor alle inwoners – zoals een kleine renteloze lening voor huurders. We investeren bewust in participatie, activering en bewustwording en werken structureel samen met meer dan 20 bewonersinitiatieven. Samen met hen is er een activiteitenagenda en organiseren we jaarlijks een duurzaamheidsfestival (750 bezoekers in 2024).

Via onze website watisjouwrheden.nl faciliteren we de community en versterken we het netwerk rondom duurzaamheid (energie, groen, biodiversiteit, klimaatadapatie en circulaire economie) in de gemeente. 7. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op de korte en/of lange termijn op ruimtelijke ontwikkeling en transities (energie- en warmtetransitie en klimaatadaptatie)? Geef er maximaal 3. Korte termijn 1: Netcongestie. Op korte termijn gaat het om de realisatie van aansluitingen en verzwaringen, maar op langere termijn speelt de vraag naar de houdbaarheid van het gehele energienet. Om die reden zetten we in op directe verwarming van water zonder elektrificatie. Samen met buurtgemeenten werken we samen om de netcongestie daar waar kan beter te verdelen. Dit levert voor korte een beetje ruimte om nog door te gaan met ontwikkelingen. Ook binnen de Groene Metropoolregio zijn regionale overleggen om samen te weken aan een duurzaam energiesysteem Korte termijn-2: Stikstof aanpak Veluwe. Consequenties van het GS-besluit nog nader in te vullen. Korte termijn-3: Wet en regelgeving. Hierbij gaat het om besluitvorming in Den Haag en Brussel over wetgeving die het mogelijk maakt om te besluiten over aardgasvrije wijken en bijvoorbeeld het delen van energie. Dit is noodzakelijk om

Rheden, 01 april 2025

Pagina 7 van 23

nieuwe energiesystemen te realiseren. Daarnaast is toegang tot grootschalige investeringsmiddelen alleen mogelijk als de uitvoering wettelijk is geborgd. Slim omgaan met de druk op de ruimte voor woningbouw, economie, mobiliteit, energie, recreatie & toerisme. In balans met de groen-blauwe leefomgeving.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 8 van 23

Ontwikkeling sociaal domein (zie H4 bestuurskrachtonderzoek Doesburg) 1. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente op het sociaal domein? Licht toe in maximaal 200 woorden. Ga hierbij ook in op typerende kenmerken in uw bevolkingssamenstelling, uw visie op toegang en het leveren van maatwerk (wmo/jeugd) in relatie tot het benutten van algemene (voorliggende) voorzieningen. Rheden 2040: alle inwoners in de gemeente kunnen op een prettige manier samen leven. De visie bevat 4 hoofdelementen: vergroten van de bestaanszekerheid, versterken van de sociale basis, versterken van de gezondheid & vitaliteit (we richten ons m.n. op jeugdigen bij preventievraagstukken) en integrale wijkaanpak bij wijken met grootstedelijke problematiek. We hebben uitdagingen in het sociaal domein. In onze gemeente is de vergrijzing hoog en we voorzien een geringe demografische groei. Er is krapte op de woningmarkt en de sociaaleconomische problematiek is relatief groot (gemiddeld lage Sociaal economische Status) we gaan meer sturen via o.a. woningbouw en toewijzing van sociale huurwoningen en stimuleren economische ontwikkelingen. In onze aanpak staat de inwoners en diens netwerk altijd centraal.

De inwoner moet te allen tijde zo licht als mogelijk en zo dichtbij als mogelijk passende zorg en ondersteuning kunnen ontvangen vanuit de sociale basis (inclusief algemene voorzieningen). Professionele en geïndiceerde Wmo en Jeugdzorg is altijd aanvullend op ondersteuning vanuit de sociale basis en tijdelijk van aard gericht op zelfregie en normalisering van de situatie zodat de inwoner weer verder kan. We hebben het lef niet alle dorpen en wijken gelijk te behandelen. Elk dorp, elke wijk of elk initiatief is anders, dus ondersteunen we dat op een manier die in die situatie past. Denk aan gerichte acties in een wijk of dorp waar veel ontwikkelingen samenkomen zoals hoog zorggebruik, armoede en eenzaamheid. Zo zijn we effectiever en houden we het betaalbaar. De komende jaren zetten wij sterk in op vermindering van uitgaven en een proces van “continue verbetering” en innovatie.

2. Wat is de belangrijkste kracht van uw aanpak en/of uitvoering binnen het sociaal domein? Licht toe in maximaal 100 woorden. Er is een sterke betrokkenheid van inwoners en (maatschappelijke) partners. Samen met onze partners en inwoners hebben we 8 leidende principes afgesproken: op welke wijze zetten we samen de schouders onder de uitdagingen en wat betekent dit voor de rol van de gemeente.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 9 van 23

We werken vanuit het Rhedens Model dat breed gedragen wordt vanuit de lokale organisaties. Daarnaast zijn wij een krachtige partner richting woningbouwcorporaties We zijn als gemeente Rheden een landelijke voorloper op domeinoverstijgende samenwerking vanuit het samenredzaamheidsperspectief. Deelname aan Buurtsaam, vaak gevraagd voor landelijke bijeenkomsten als Thuis in de Zorg. 3. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op de korte en/of lange termijn binnen het sociaal domein? Geef er maximaal 3. - Versterking sociale basis. - Integrale Wijk-aanpak. - Reductie en beheersing uitgaven.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 10 van 23

Economische ontwikkeling en toerisme (zie H5 bestuurskrachtonderzoek Doesburg) 4. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente op economische ontwikkeling? Licht toe in maximaal 200 woorden. Ga hierbij ook in op de aard van de bedrijvigheid in uw gemeente en de ontwikkeling van werkgelegenheid. De gemeente Rheden heeft in haar visie (2022) vastgelegd dat de economische ontwikkeling uitgaat van de brede welvaartsaspecten (balans zoeken, groei is niet zaligmakend). We spreken in Rheden over economische bloei. Gemeente Rheden is kritischer geworden over de vestiging van nieuwe bedrijvigheid. De roder loper wordt gehanteerd maar wel voor bedrijven die bijdragen aan de unieke kwaliteiten van de gemeente Rheden. Er wordt ingezet op duurzaamheid en innovatie. Met name bij industriële bedrijvigheid is een goede balans met de leefomgeving en natuur voor ons essentieel. De economie van Rheden kenmerkt zich door een grote diversiteit aan branches. Dit maakt de kwetsbaarheid voor Rheden kleiner als het economisch minder goed gaat (de pijn wordt vedeeld). De bedrijvigheid in de gemeente is divers, met een mix van industrie, handel, zorg, dienstverlening en recreatie.

Met betrekking tot werkgelegenheid is de gemeente gericht op het creëren van zowel kwantitatieve (inclusie) als kwalitatieve werkgelegenheid, waarbij aandacht is voor het vergroten van de werkzekerheid en het bevorderen van de regionale arbeidsmarktparticipatie, vooral door opleidingen en samenwerking met lokale bedrijven en onderwijsinstellingen (Van Hall Larenstein, Yuverta, Aeres) in het Triple Helix programma VeluwezOOOM. Het voorzieningenniveau is hoog in de gemeente Rheden. Dieren en Velp hebben een regionale winkelfunctie voorziening.

5. Wat is de belangrijkste kracht van uw aanpak en/of uitvoering op economie en economische ontwikkeling? - Triple Helix met ondernemers, onderwijs en overheid. Groene Bloei. Sterke betrokkenheid van ondernemers o.a. door periodiek bestuurlijk overleg met ondernemersverenigingen, ondernemercafe’s, ed. Als 1 van de weinige gemeenten beschikt Rheden binnenkort over een Economische Adviesraad Rheden. - Elke winkeldorp (Dieren, Velp en Rheden) heeft een bedrijveninvestering zone met een stevige budgettaire verankering ten behoeve van versterking van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 11 van 23

-

-

Lokale inkoop is verankerd in onze bedrijfsvoering en onderdeel van het partnerschap. - Versterking winkelgebieden, bijvoorbeeld door herinrichting, maar ook door meer functies te laten landen in de winkelgebieden (sport,cultuur, evenementen en horeca) - Transformatie bedrijventerreinen naar werk en wonen Professionalisering dienstverlening aan ondernemers vanuit acties interne organisatie. Wij werken aan, en met, een lokale brede welvaartsmonitor.

6. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente op toerisme? Licht toe in maximaal 200 woorden. Ga hierbij ook in op recreatie en evenementen. De kracht van Rheden schuilt o.a. in de gevarieerde natuur en het aantrekkelijke landschap, met 1 miljoen bezoekers van de Posbank, de nabijheid van waterrecreatie, een sterk netwerk van fiets en wandelpaden, unieke landgoederen, kastelen en monumenten. Met de monumentale kern van Doesburg vormt dit een zeer krachtige toeristische propositie binnen de Veluwezoom. Gemeente Rheden streeft naar betere spreiding van bezoekers. Ambitie is om natuurgebieden zoveel als mogelijk te ontzien en de levendigheid vooral te vergroten in de dorpen. Het aanbod van kleinschalige verblijfsaccomodaties moet komende jaren vergroot worden. We zetten in op kwaliteit en niet op grootschaligheid. Wij zien kansen om het Apeldoorns Kanaal meer te benutten voor toerisme en recreatie. We hebben de ambitie om de winkelgebieden meer te verbinden met de bezoekers van de Posbank. 7. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op de korte en/of lange termijn op economische ontwikkeling en toerisme? Geef er maximaal 3. - Voldoende geschikt personeel. - Promotie (via samenwerking in de Veluwe-Alliantie en lokale partijen) - Ontwikkeling van hoogwaardige verblijfsaccommodaties.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 12 van 23

2. Voorzieningenniveau In onderstaande tabel vragen wij naar het voorzieningenniveau in uw gemeenten. In de laatste kolom vragen we u voor drie soorten voorzieningen (gezondheidscentra, zwembaden en de bibliotheken) om de locaties te benoemen. In het bestuurskrachtonderzoek in Doesburg gaven inwoners aan deze voorzieningen belangrijk te vinden om te behouden. Daarom willen we de afstand van Doesburg tot deze drie soorten voorzieningen in andere gemeenten in kaart brengen. Wij herkennen de behoeften van inwoners met betrekking tot de aanwezigheid van basisvoorzieningen. Dat is in onze kernen niet anders. Wij streven naar een basispakket aan voorzieningen per wijk, mede afhankelijk van schaalgrootte c.q. omvang verzorgingsgebied. Tot deze voorzieningen rekenen wij: gezondheidscentra, wijkcentra, onderwijs, sport en cultuuraccommodaties en bibliotheek. De nabijheid van winkels en openbaar vervoer achten wij ook van belang. De vraagstelling wekt de suggestie dat bij een eventuele fusie met de gemeente Rheden de inwoners van Doesburg volledig aangewezen zouden zijn op de voorzieningen in bijvoorbeeld Dieren. Wij onderschrijven die suggestie niet. Vooralsnog gaan wij er vanuit dat de voorzieningen in Doesburg gehandhaafd blijven. In het algemeen geldt dat wij voortdurend zoeken naar mogelijkheden tot optimalisatie (o.a.

door multifunctioneel gebruik van voorzieningen, mobiele services) en innovatie. Voorziening Gezondheidscentrum (gebouw waar meerdere gezondheidsfuncties samenkomen, zoals huisarts, fysio en maatschappelijk werk) Speeltuinen Parken Zwembaden

Aanwez ig Ja/Nee

Ja/Nee Ja/Nee Ja/Nee

Buitensportaccommoda Ja/Nee ties (excl. zwembaden) Rheden, 01 april 2025

Aant al

Evt. toelichting

Locatie/adr es:

nvt nvt (Indien aanwezig, toelichting of dit binnenen/of buitenzwembaden zijn) (Indien aanwezig, toelichting van het soort

nvt

Pagina 13 van 23

Binnensportaccommod aties (excl. zwembaden)

Ja/Nee

Bibliotheken Culturele voorzieningen (bijvoorbeeld musea, podia, filmhuis) Scholen VO

Ja/Nee Ja/Nee

Jongerencentra Buurthuizen

Ja/Nee Ja/Nee

Rheden, 01 april 2025

Ja/Nee

buitensportaccommodat ies) (Indien aanwezig, nvt toelichting van het soort binnensportaccommoda ties) (Indien aanwezig, toelichting van het soort culturele voorzieningen) (Indien aanwezig, toelichting van het soort scholen/niveau)

nvt

nvt

nvt nvt

Pagina 14 van 23

3. Nabijheid 1. Wat zijn kernelementen in visie, ambitie en/of beleidsdoelstellingen van uw gemeente in de omgang met kernen, dorpen, wijken en/of buurten? Licht toe in maximaal 200 woorden. Neem hierin ook mee of er dorps-, wijks-, kern- en/of buurtraden zijn en in hoeverre deze onderdeel zijn van de gemeentelijke aanpak. Inwonerparticipatie is een belangrijk uitgangspunt bij de beleidsontwikkeling en uitvoering. Op dorpsniveau overleggen wij periodiek met dorpsraden. Ieder dorp heeft een eigen dorpswethouder. Onder de noemer ‘Mijn dorp van morgen’ zijn voor alle zeven dorpen nieuwe structuurvisies opgesteld, waarin deze en andere vragen aan bod komen. De visies beschrijven hoe de dorpen er in 2030 uitzien en hoe wij dat samen kunnen bereiken. In de structuurvisies zit veel inbreng vanuit de dorpen zelf. Belangenverenigingen, bewoners, ondernemers, instellingen en maatschappelijke organisaties zijn op diverse momenten betrokken. Dit hebben we gedaan met interviews, wandelingen, buurtbijeenkomsten, gebiedsconferenties en internetpeilingen. Op buurtniveau hebben wij een specifieke aanpak met “Ik buurt mee!” (mobiele units in de wijk) en buurt-vouchers. 2. Wat is de belangrijkste kracht van uw aanpak en/of uitvoering gericht op kernen, dorpen, wijken en/of buurten: wat vindt u de belangrijkste kracht daarvan? Licht toe in maximaal 100 woorden.

Onze belangrijkste kracht is dat wij de inwonerparticipatie op verschillende schaalniveau’s laten plaatvinden, afhankelijk van het thema. Incluzio Rheden heeft in 3 dorpen (Rheden, Velp, Dieren) een vast informatiepunt. De dorpscoaches van Incluzio Rheden ondersteunen bij diverse activiteiten en inwonersinitiatieven in onze dorpen en wijken. Zo dragen ze eraan bij dat mensen meer naar elkaar omzien en voor elkaar zorgen. Ik buurt mee! is hét platform voor inwonersinitiatieven. Hier kunnen inwoners initiatieven plaatsen en met anderen geld ophalen voor hun initiatief, vrijwilligers werven en middelen verzamelen om hun idee uit te voeren. Één keer per jaar krijgt elk woonadres in de gemeente een waardecheque van € 7,50 van Ik buurt mee! door de brievenbus. Op de website www.ikbuurtmee.nl kunnen inwoners samen met buurtgenoten sparen voor initiatieven die hun straat of buurt nog mooier, leuker of beter maken en voor meer contact met de buurtgenoten zorgen.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 15 van 23

3. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op de korte en/of lange termijn in het kernen, dorpen-, wijken- en/of buurtbeleid? Geef er maximaal 3. Continuïteit in de bezetting van dorpsraden en de beschikbaarheid van vrijwilligers. 4. Hoe is de letterlijke nabijheid van uw gemeentelijke organisatie geregeld en is daar een expliciete visie en beleid voor? Licht toe in maximaal 200 woorden en neem hier in ieder geval de feitelijke situatie en het eventuele beleid mee voor: a. Het aantal gemeentelijke locaties en de spreiding daarvan over de verschillende kernen, dorpen, wijken en/of buurten; b. De maximale afstand voor een inwoner tot een gemeentelijke locatie; c. De openingstijden van de publiekbalie. d. De aanwezigheid van ambtenaren op verschillende plekken in de gemeente. Wij hebben gekozen voor een verregaande digitalisering van onze gemeentelijke dienstverlening. Het gemeentehuis in De Steeg is de hoofdlocatie met een loketfuncties. In Dieren hebben we nog een servicepunt voor inwoners. De wijkcentra worden benut om ouderen en “digibeten” te ondersteunen bij hun digitale aanvragen richting gemeente. De wijkcentra worden tevens benut als uitvalbasis voor o.a. BOA’s, wijkpolitie en afspraken met consulenten. 5. Wat ziet u als uw belangrijkste kracht op de letterlijke nabijheid van de gemeentelijke organisatie? Licht toe in maximaal 100 woorden.

Onze focus ligt op de wijkcentra en de buurtcoaches. De wijkcentra spelen een belangrijke rol in de sociale basis en vormen een ontmoetingsplaats voor wijkbewoners en fysieke contacten met de gemeente. 6. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op korte en/of lange termijn in de letterlijke nabijheid van de gemeentelijke organisatie? Geef er maximaal 3. Versterking functie van wijkcentra.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 16 van 23

4. Regionale samenwerking 1. Wat zijn de voor uw gemeente belangrijkste samenwerkingsverbanden? Graag ontvangen wij het meest recente overzicht van verbonden partijen. VGGM, Groene Metropoolregio, Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein ODRA BVO Dran De Connectie 2. Welke belangrijke samenwerkingsverbanden ontbreken nog in dit overzicht en met welke gemeenten werkt u hierin samen? Wij hebben een groot aantal samenwerkingsrelaties met buurgemeenten die niet in een samenwerkingsverband geformaliseerd zijn. Op veel terreinen werken wii samen met Arnhem (of heeft Arnhem de rol van centrumgemeente). Ook voeren wij via dienstverleningsovereenkomsten al decennia taken uit voor Rozendaal en Doesburg. 3. Wat zijn in uw gemeente de belangrijkste uitdagingen op korte en lange termijn in regionale samenwerking? Geef er maximaal 2. Mogelijke intensivering van de samenwerking en/of fusie met buurgemeenten (Doesburg, Brummen, Rozendaal en Renkum) 4. Hoe typeert u de regionale en bovenregionale positie en invloed van uw gemeente? Wat is de kracht van uw aanpak hierin? Licht toe in maximaal 100 woorden. De grote maatschappelijke opgaven zijn complex en hebben bovenlokale impact. Rheden zet daarom stevig in op regionale samenwerking. Daarin nemen wij vaak bestuurlijk en ambtelijke een sterke positie in. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Groene Metropoolregio.

Rheden wordt gewaardeerd om haar strategische en innovatieve bijdragen. Rheden heeft een krachtig netwerk in de regio, bij de provincie en bij de VNG en Rijksdepartementen in Den Haag.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 17 van 23

5. Financieel perspectief (Zie Begroting en 1e begrotingswijziging) Deze rubriek betreft grotendeels kengetallen uit p&c-documenten. Het is voor ons ook werkbaar als u verwijst naar de vindplaats in uw p&c-documenten en ons deze (delen) toestuurt, zodat wij de tabellen zelf kunnen vullen. Als bij een vraag informatie niet op deze wijze beschikbaar is in uw gemeente, mag u beantwoording achterwege laten. 1. Vul onderstaande tabel in aan de hand van de meerjarige exploitatiebegroting van uw gemeente. Structureel begrotingssaldo begroting 2025

2025

2026

2027

2028

Resultaat

2. Vul onderstaande tabel met kengetallen in aan de hand van de meerjarige exploitatiebegroting van uw gemeente Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd met verstrekte leningen) Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Gemeentelijke belastingcapaciteit

2020 2021 2022

2023 2024 2025 2026

2027 2028

Begroting Resultaat Begroting Resultaat Begroting Resultaat Begroting Resultaat Begroting Resultaat Begroting Resultaat

3. Welk bedrag verwacht u op basis van uw recentste begroting te ontvangen uit de algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds? Vult onderstaande tabel in. 2025

2026

2027

2028

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

4. Wat was de afhankelijkheidsratio (de inkomsten uit het gemeentefonds + Inkomsten uit specifieke uitkeringen ten opzichte van de baten voor mutatie reserves) van uw gemeente in 2022, 2023, en 2024?

Rheden, 01 april 2025

Pagina 18 van 23

5. Wat is uw beschikbaar weerstandsvermogen voor 2025? Beschikbaar weerstandsvermogen Bedrag in € (x 1.000) Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Post onvoorzien Totaal beschikbaar weerstandsvermogen 6. Wat is uw weerstandsratio voor 2025? Weerstandsratio Benodigd weerstandsvermogen Bedrag in € (x 1.000) Beschikbaar weerstandsvermogen Bedrag in € (x 1.000) Beschikbaar / benodigd = weerstandsratio 7. Wat is de ontwikkeling van de woonlasten voor inwoners in uw gemeente geweest in de afgelopen jaren? Tarieven 2022 2023 2024 2025 OZB woningen (in %) Afval (meerpers. huish.) (in €) Rioolheffing (in €) Woonlasten (meerpers. huish.) (in €) 8. Wat is uw investeringsplanning in de komende jaren? 2025 2026 2027 Totaal investeringen

2028

9. Welke (grote) uitgaven en investeringen voor het onderhoud van de openbare ruimte zijn voorzien in uw gemeente en hoe verhouden die zich tot uw begroting? Licht toe in maximaal 200 woorden.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 19 van 23

6. Urgentie De onderstaande vragen zijn ter voorbereiding op de bestuurlijke gespreksronde. Als u al een eerste beantwoording kunt geven, is dat fijn. Mocht dat voor u in deze vorm niet geëigend zijn, dan mag u deze vragen open laten en komen ze aan de orde in de bestuurlijke ronde van 7-11 april. (respons indicatief) 1. Waarom zou uw gemeente met Doesburg willen fuseren? Sterke verwantschap met Doesburg en een historie van samenwerking Samen gefuseerd een sterkere regionale positie Versterking sector Recreatie en Toerisme 2. In welke mate is uw gemeente bereid en gereed om op korte termijn een principebesluit tot fusie te nemen? Wat is korte termijn? Moeten wij ook niet een bestuurskracht onderzoek doen en een “due diligence” (zorgvuldig onderzoek naar de economische, juridische, fiscale en financiële omstandigheden van een organisatie). Bestuurlijke insteek is “zo snel als mogelijk”. 3. Welke stappen zouden er nog in uw gemeente genomen moeten worden om een principebesluit te kunnen nemen? - Verklaring vanuit Doesburg: Rheden als preferente fusie-partner. - Verklaring vanuit gemeenteraad Rheden: Doesburg als te verkennen fusiepartner (raadsvergadering 01 april 2025). - Vervolgens onderzoek effecten fusering voor Rheden. 4.

Welke bereidheid en mogelijkheden heeft de gemeente om tussen een eventueel principebesluit en fusie al ambtelijk samen te werken? Welke vorm is daarbij opportuun en organiseerbaar? Bestuur Rheden is zeer bereid tot ondersteuning als keuze Doesburg op Rheden valt. Er is in dialoog veel mogelijk en organiseerbaar. (Uitgangspunt: Doesburg inpluggen in Rhedense systemen.)

Rheden, 01 april 2025

Pagina 20 van 23

7. Organisatie 1. Hoe is de structuur van de ambtelijke organisatie van uw gemeente opgebouwd? Licht toe in maximaal 200 woorden aan de hand van het organogram van uw gemeentelijke organisatie. Naam daarin ook mee welke (grote) taken u door derden laat uitvoeren. De hoofdstructuur van de ambtelijke organisatie van de gemeente Rheden bestaat uit de gemeentesecretaris en de volgende afdelingen: Afdeling Bedrijfsvoering: verantwoordelijk voor bestuur en advies aan de directie, intern advies, vastgoedbeheer, facilitaire zaken, financiën, informatiemanagement en begeleiding van nieuwkomers. Afdeling Samenleving: verantwoordelijk voor projecten in de samenleving, beleidsvorming, inkomensondersteuning, de Wet maatschappelijke ontwikkeling, werk en participatie, inburgering, jeugdzorg, financiële hulpverlening, klantcontactcentrum (KCC) en sport. Afdeling Leefomgeving: verantwoordelijk voor ruimtelijke ontwikkeling, inrichting en beheer van de openbare ruimte, omgevingskwaliteit, openbare orde en veiligheid, omgevingsrecht en buurtbeheer. Het directieteam bestaat uit de gemeentesecretaris, de directeur Bedrijfsvoering, afdelingsmanagers (zoals in het organogram) en de concerncontroller. De gemeentesecretaris is de voorzitter van het directieteam. Hoe werkt de gemeente Rheden - Gemeente Rheden (GR De Connectie verricht een aantal bedrijfsvoeringstaken voor Arnhem, Renkum en Rheden). 2.

Vanuit welke organisatievisie/besturingsfilosofie wordt de ambtelijke organisatie in uw gemeente aangestuurd? Licht toe in maximaal 100 woorden. Nota “Gemeente Rheden - Toekomstbehendige Organisatie” (voorjaar 2024. Zie Bijlage). De samenleving is divers, complex en verandert snel. Nieuwe vraagstukken, verschuivende verantwoordelijkheden en beperkte financiële middelen stellen steeds hogere eisen aan de bestuurs- en uitvoeringskracht van gemeenten. Om de uitvoeringskracht vitaal, eigentijds en duurzaam te laten zijn en blijven wil Rheden zich ontwikkelen naar een flexibele, projectmatige en opgavegerichte organisatie. Een flexibele en wendbare organisatie waarin persoonlijke leiderschap, zelfstandigheid en eigenaarschap centraal staan. Ons uiteindelijke doel is optimale dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 21 van 23

We streven naar een lerende organisatie. Een organisatie waar medewerkers hun talenten inzetten, inzet tonen en presteren, leren en werkplezier hebben. We willen de successen meer in het licht zetten en vieren en zo ook van fouten leren. We bieden goed werkgeverschap, vertaald naar inhoudelijk interessant en uitdagend werk met goede arbeidsomstandigheden in de breedste zin van het woord. Hoe meer we goed werkgeverschap tonen, hoe meer dat bijdraagt aan het in werkplezier en kwaliteit van het werk. We willen samen met onze medewerkers vorm en inhoud geven aan de manier waarop we samen werken, processen inrichten en continue leren. Vanuit vertrouwen en respect voor ieders rol en verantwoordelijkheid. Belangrijk daarbij zijn afwisselende en uitdagende taken, ontwikkelingsmogelijkheden, communicatie en medezeggenschap, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit, arbeidsvoorwaarden, waardering en een veilige werkplek. We introduceerden in 2021 De Rheden Academie, een platform voor online leren. Daarmee bieden we onze medewerkers trainingen, opleidingen en een platform voor kennisdelen. Ook zetten we dit in om nieuwe medewerkers op een goede manier snel de weg te wijzen in onze organisatie. De kernwaarden en leiderschapsvaardigheden van onze organisatie zijn: oprecht nieuwsgierig, experimenteren, persoonlijke leiderschap en samenwerken.

Meer recent is een programma ontwikkeld voor een betere slagkracht in de samenwerking tussen Raad, College en organisatie. Dit heeft o.a. geresulteerd in een nieuw raadsvergadermodel en de aanwijzing van raadsrapporteurs per gemeenschappelijke regeling.

3. Uit hoeveel fte bestaat de ambtelijke organisatie van uw gemeente? De totale omvang van de organisatie is bepaald op ca 392 fte exclusief Griffie. (2024) 4. Hoe is uw organisatie opgebouwd in aantal medewerkers of fte per schaal? (gegevens nog niet beschikbaar) 5. Hoe verhouden de uitgaven aan externe inhuur zich ten opzichte van de loonsom bij uw gemeente? De totale inhuur bedroeg per december 2024 ca 77 fte, inclusief ca 9 fte voor tijdelijke programma’s zoals energietransitie en migratie&integratie.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 22 van 23

6. Op welke beleidsterreinen zit formatief de grootste kwetsbaarheid en/of grootste uitdaging om vacatures in te vullen? Licht toe in maximaal 100 woorden. Projectleiders leefomgeving. Wordt nu deels ingevuld door GMR-pool. Vanuit bewuste keuze om hier ook regionale schaal te kiezen. 7. Wat is de ontwikkeling in het ziekteverzuim in de afgelopen jaren (2020-2024)? Dalend.

Rheden, 01 april 2025

Pagina 23 van 23