CConstaterende datRheden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4. Factsheets VKV RKP, 2026-06-26

Raadsvergadering 22 september 2026, gemeente RhedenBij agendapunt: Instemmen Voorkeursvariant Rivierklimaatpark5.044 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Samen werken aan een uniek rivierpark Uitwerking voorkeursvariant (VKV) juli 2026 Tussen Arnhem en Giesbeek realiseren we een uniek en toekomstbestendig rivierpark. Er is ruimte voor rijke natuur, duurzame landbouw, recreatie en bloeiende bedrijvigheid. Samen werken we aan een aantrekkelijke en veilige leefomgeving in de IJsseluiterwaarden. 2Van koers naar concrete keuzes | Van koers naar concrete keuzes Sinds 2013 werken we aan het Rivierklimaatpark IJsselpoort, een samen­ werking tussen verschillende gemeenten, de provincie en andere overheden, uitvoerings­ en natuurorganisaties. In de verken ningsfase is de globale locatiekeuze voor alle doelen bepaald. Dit is vastgelegd in een kaartbeeld, het Voorkeurs alter natief (VKA). Met dit kaartbeeld als basis zijn afspraken gemaakt en is koers bepaald om gezamenlijk het plan verder uit te werken. In de afgelopen periode hebben we onze koers verder uitgewerkt in een concreet plan: de voorkeursvariant. De voor­ keursvariant laat zien hoe water veiligheid, natuur, recreatie en economie samen een plek krijgen. De voorkeursvariant bouwt voort op de eerder vastgestelde doelen, waarbij de verbetering van de waterafvoer en de bescherming tegen bodemerosie leidend blijven. Om tot deze uitwerking te komen, is uitgebreid onderzocht hoe het gebied het beste kan worden ingericht.

Deze onderzoeken vonden plaats in twee fasen: een globale verkenning in 2024 en een verdiepende analyse in 2025. Er is daarbij niet alleen gekeken naar doelbereik en milieueffecten maar ook naar onder andere vergunbaarheid, eigendom en kosten. De resultaten laten zien dat keuzes in het gebied vaak vragen om een zorgvuldige inpassing van de doelen. Daarom is per deelgebied uitgewerkt wat de beste oplossing is. Zo krijgt de toekomst van het Rivierklimaatpark IJsselpoort steeds duidelijker vorm: een gebied waar veiligheid, ecologie, recreatie en economie in balans zijn. Leeswijzer bij de tabellen De voorkeursvariant is vastgesteld door de Stuurgroep. Bijna alle maatregelen liggen nu vast. Een enkele maatregel moet nog iets verder worden uitgewerkt om te zien hoe en of deze uitgevoerd kan worden. In dit document laten we zien hoe de voorkeursvariant eruitziet. Per deelgebied vind je eerst een kaart met de maatregelen. Daaronder staan dezelfde maatregelen overzichtelijk in een tabel. In de tabel zie je per maatregel hoe deze zich verhoudt tot het eerdere plan, het Voorkeursalternatief (VKA) uit 2020: • Stond de maatregel ook in het VKA? Dan zie je een vinkje (✓ ). • Is de maatregel komen te vervallen? Dan staat er een kruis (✓ ). • Gaat het om een nieuwe maatregel die tijdens het proces is toegevoegd? Dan zie je een plus ( ). Niet alle maatregelen zijn al helemaal uitgewerkt.

Voor een deel is er nog ruimte in het ontwerp. Deze  maatregelen herken je aan het hamer-symbool ( ) in de tweede kolom. De verdere invulling daarvan werken we later uit, samen met de omgeving. Bij een aantal maatregelen is het nog niet duidelijk of de maatregel wel uitvoerbaar is. In dat geval staat er een vraagteken ( ). 3Van koers naar concrete keuzes | Inhoud Van koers naar concrete keuzes 2 IJssel en oevers 4 Uiterwaarden Westervoort 7 Koppenwaard 12 Rhederlaag 16 Uiterwaarden Rheden 20 T errein De Groot en omgeving 23 Uiterwaarden Arnhem 27 4IJssel en oevers | IJssel en oevers De IJssel en haar oevers vormen de levensader van het Rivierklimaatpark IJsselpoort en verbinden de verschillende deelgebieden met elkaar. In de voorkeursvariant krijgt de rivier meer ruimte om te bewegen bij hoog en laag water. Dat is belangrijk nu het weer extremer wordt door klimaatverandering. Op enkele plaatsen worden stenen langs de oevers weggehaald. Door de ruimte die de rivier hier krijgt zorgt de natuurlijke dynamiek voor bijzondere natuur. 5IJssel en oevers | Kaart IJssel en oevers Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen aan de IJssel en oevers? VKA Ontwerpruimte Rivier 1. Oplossen 8 scheepvaartknelpunten 2. Voorkomen verdere uitschuring van de rivierbodem Klimaat 3.

Aanleg 5,1 km natuurvriendelijke oevers (NVO’s) Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 6IJssel en oevers | Riviermaatregelen 1  Oplossen 8 scheepvaartknelpunten De IJssel is een drukbevaren, snel stromende rivier die met name gebruikt wordt voor de binnenvaart. We werken aan behoud en verbeteren van een veilige en goed bevaarbare rivier. Op een aantal plekken zijn knelpunten voor de scheepvaart aanwezig. In de meeste gevallen gaat het om plaatsen waar veel zand en slib in de rivier ophoopt. Bij lagere waterstanden ondervindt de scheepvaart dan hinder. Deze locaties pakken we aan. In het gebied zijn 8 scheepvaartknelpunten bekend. 4 knelpunten worden binnen het VKV opgelost. 2 scheepvaartknelpunten zijn binnen het plangebied niet oplosbaar. Voor 2 knelpunten is nog nader onderzoek nodig. Tegelijkertijd benutten we kansen om natuur vriendelijke oevers aan te leggen, zodat de rivier ook ecologisch sterker wordt. Op specifieke locaties kijken we bijvoorbeeld naar: • het accepteren van natuurlijke aanzanding of het aanpassen van de oeverlijn; • het aanpassen van een aantal ingangen van havens en mogelijk beëindigen van havens die niet meer in gebruik zijn; • het verbeteren van een rivierbocht door kribben te verkorten of te verlengen, zodat schepen veiliger kunnen passeren.

2  Voorkomen verdere uitschuring zomerbed Maatregelen om het uitschuren van de rivierbodem over een groter traject tegen te gaan, maken geen deel uit van de voorkeursvariant. Om dit probleem op te lossen moeten ook ver buiten het plan gebied van het Rivierklimaatpark maatregelen worden getroffen. Het is niet haalbaar om deze opgave (gedeel­ telijk) binnen het Rivierklimaatpark op te pakken. Klimaatmaatregelen 3  Aanleg natuurvriendelijke oevers Op sommige plekken verwijderen we stenen uit de oevers. Daardoor krijgt de rivier meer ruimte om op een natuurlijke manier te bewegen. Zo ontstaan natuurvriendelijke oevers met geleidelijke over­ gangen tussen water en land. De rivier mag daar zelf de oever vormen. We blijven wel goed monitoren of de rivier niet meer ruimte inneemt dan vooraf met de eigenaren van de aanliggende percelen is afgesproken. Zand en slib spoelen op sommige plekken weg en hopen zich op andere plekken weer op, bijvoorbeeld langs de randen van de rivier. Dat natuurlijke proces zorgt voor nieuwe planten en leefgebied voor vissen. Op locaties waar alleen ontstenen gevolgen kan hebben voor de scheepvaart, leggen we de natuur­ vriendelijke oever direct in de definitieve vorm aan. Zo voorkomen we dat er te veel slib in de vaargeul terechtkomt en blijft de rivier veilig bevaarbaar.

Uit onderzoek blijkt dat natuurvriendelijke oevers langs het projectgebied een grote bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Rivierkundig onderzoek laat echter ook zien dat natuurvriendelijke oevers vlak langs de dijken, bijvoorbeeld bij Westervoort kunnen leiden tot erosie, waardoor de dijk minder stevig wordt. Op andere plaatsen is er voldoende ruimte voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers. We zoeken daarom steeds naar een goede balans tussen natuur en veiligheid. De IJssel blijft belangrijk voor scheepvaart en recreatie, en knelpunten voor de scheepvaart lossen we zoveel mogelijk op. Waar het kan, versterken we het landschap door vergezichten en oude rivierlopen weer zichtbaar te maken. 7Uiterwaarden Westervoort  | Uiterwaarden Westervoort De uiterwaarden van Westervoort vormen één samenhangend gebied tussen de stuwconstructie bij de splitsing van de Nederrijn en IJssel en voormalig steen fabrieksterrein Emptepol in het noord­ oosten. Dicht bij het regelwerk is het landschap open en weids. Richting Emptepol wordt het kleinschaliger, met meer bomen en beschutte plekken. In de plannen versterken we die overgang. Langs de rivier komt een afwisseling van ooibos en bloemrijk grasland. Dichter bij de dijk ontstaat een gevarieerd landschap met graslanden, plassen en poelen.

Zo groeien de verschillende delen van het gebied op een natuurlijke manier in elkaar over en ontstaat meer ruimte voor planten en dieren. Ook werken we samen met bedrijven in het gebied om invulling te geven aan ruimte die aanwe­ zig is voor verdere ontwikkeling. T egelijkertijd maken we het gebied aantrekkelijker en beter toegankelijk voor wandelaars en fietsers, zodat bezoekers het landschap beter kunnen beleven en onderweg meer te weten komen over de geschiedenis van het gebied. 8Uiterwaarden Westervoort  | Kaart Uiterwaarden Westervoort de rode stippellijntjes door het gebied.13 1 2 4 6 7 8 8 9 10 11 12 13 14 15 16 18 17 3 9Uiterwaarden Westervoort  | Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen in Westervoort? VKA Ontwerpruimte Rivier 1. Doorstroombaar maken toegangsweg Putman met een brug 2. Uitplaatsen Struyk Verwo 3. Bijdrage opgave waterstandsdaling 4. Dempen haventoegang Struyk Verwo Klimaat 5. Nevengeul 2,5 km 6. Behoud en uitbreiding stroomdalgrasland 7. Realiseren hoogwatervluchtplaats 8. Oeveraanpassingen van huidige vogelplassen 9. Uiterwaarden verlagingen rondom vogelplassen 10. Behoud en uitbreiding kruidenrijk grasland (agrarisch medegebruik) 11. Aanleg extra poelen kamsalamander Park 12. Aanleg en uitbreiding wandelpaden 13. Realiseren uitzichtlocaties 14. Aanleg aantal kleinere gebiedsentrees en een grotere gebiedsentree bij de Veerdam 15.

Economische ontwikkeling Putman (Maatwerk) 16. Economische ontwikkeling Emptepol (Maatwerk) 17. Realiseren verkeerveilige IJsseldijk voor fiets 18. Overnachtingsplaats binnenvaart haven Putman Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 10Uiterwaarden Westervoort  | Riviermaatregelen 1  Brug bij Putman Voor de ontsluiting heeft een brug een lichte voorkeur boven duikers, omdat een brug meer mogelijk­ heden biedt om in de toekomst hoge waterstanden te kunnen verwerken. 2  Uitplaatsen van StruykVerwo De gebouwen en hogere delen van het terrein langs de havenarm worden verwijderd. Dat zorgt voor meer ruimte voor het water en verlaagt de waterstand bij hoogwater. 3  Bijdrage opgave waterstandsdaling Om de waterstand bij hoogwater te verlagen, halen we op een aantal plekken obstakels uit het gebied weg. Zo kan het water sneller en beter doorstromen. Het regelwerk, de geleidedam en de veerdam blijven behouden. 4  Dempen haventoegang StruykVerwo De ingang van de haven wordt gedempt. De ingang van de haven zorgt voor een verandering in de stroming waardoor slib en zand wordt afgezet. Hierdoor kan de vaargeul plaatselijk ondieper worden. Het dempen van de haven lost een scheepvaartknelpunt op.

Klimaatmaatregelen Het doel is om delen van de uiterwaarden natter te maken en meer afwisseling te creëren tussen droge en natte plekken. Dat is goed voor planten en dieren die juist van die verschillen afhankelijk zijn. De beoogde geul door de uiterwaarden komt niet meer terug in de voorkeursvariant. Onderzoek wees uit dat deze maatregel erg duur en (technisch) lastig te realiseren was. Daarnaast bleek het niet mogelijk om de geul te realiseren vóór de wettelijke termijn vanuit Kaderrichtlijn water. Een aantal kleinere maat­ regelen wordt toegevoegd om de natuurwaarden in het gebied te versterken zoals poelen voor kamsa­ lamander en geleidelijke oevers langs de bestaande plassen. Daarom nemen we onder andere de volgende maatregelen: 5  Nevengeul 2,5 km In tegenstelling tot eerdere ideeën wordt er geen kaderrichtlijn water (KRW)nevengeul aangelegd. Het was technisch gezien lastig om deze geul helemaal te laten voldoen aan de eisen die gesteld werden aan waterkwaliteit en natuur. 6  Behoud stroomdalgrasland Het bestaande stroomdalgrasland wordt beschermd en uitgebreid. Waar nodig verwijderen we de bovenste grondlaag, zodat nieuwe planten zich kunnen ontwikkelen. 7  Hoogwatervluchtplaats Tussen de havenmonding van StruykVerwo en Putman komt een hoger gelegen plek waar dieren bij hoogwater naartoe kunnen vluchten.

Rond deze plek en mogelijk bij Emptepol is ruimte voor nieuwe bosontwikkeling. 8  Oeveraanpassingen De oevers van de vogelplassen worden aangepast, zodat er meer geleidelijke overgangen ontstaan bij wisselende waterstanden. 9  Uiterwaarden verlagen We verlagen op sommige plekken de uiterwaarden rond de vogelplassen, zodat grotere delen van het gebied langer nat blijven. Bij de Veerdam plaatsen we een regelbaar kunstwerk (stuwtje) in een waterdoorgang om de hoeveelheid water in de uiterwaard beter te kunnen vasthouden. Hierdoor ontstaat waardevol overstromingsgrasland. 11Uiterwaarden Westervoort  | 10  Behoud en uitbreiding kruidenrijk grasland Kruidenrijk grasland behouden we en versterken we verder waar nodig. Hierbij blijft ruimte voor agrarisch medegebruik. 11  Poelen kamsalamander Er komen extra poelen voor de kamsalamander, onder andere rond StruykVerwo en ten zuiden van  Putman. Daarbij onderzoeken we hoe we kunnen voorkomen dat deze poelen in droge periodes uitdrogen. Parkmaatregelen In het gebied komen vier herkenbare plekken met een eigen verhaal: de voormalige steenfabriek Emptepol, het oorlogsmonument, de veerstoep en de locatie StruykVerwo. 12  Aanleg en uitbreiding wandelpaden De route over de geleidedam wordt een wandelpad, zodat daar meer rust ontstaat voor natuur en dieren. Tussen StruykVerwo en Putman komt een extra wandelpad.

13  Realiseren uitzichtlocaties Op verschillende plaatsen richten we uitzichtpunten in, voor een betere beleving van het landschap en de rivier. 14  Aanleg aantal kleinere gebiedsentrees Er komen kleinere entrees vanaf de dijk. Parkeren gebeurt op de bestaande parkeerplaatsen binnendijks, zodat de uiterwaarden zelf rustig en groen blijven. 15 & 16  Economische ontwikkeling Putman en Emptepol Bij Putman en Emptepol is ruimte voor economische ontwikkeling, in combinatie met maatregelen die de rivier meer ruimte geven. Onderzoek helpt om de juiste keuzes te maken. Zo blijkt dat een uitbrei­ ding van terrein Putman het beste kan aansluiten op bestaande verharding, om de impact op de natuur zo klein mogelijk te houden. De uitbreiding van Putman vindt plaats in de havenkom. 17  Realiseren verkeersveilige IJsseldijk voor fiets Het fietspad tussen het regelwerk en de Veerdam wordt ingericht als verkeersluwe fietsroute, waarbij alleen ter hoogte van het bedrijf Putman en Driegaardensestraat de verkeersveilige inrichting nog verder uitgewerkt moet worden. 18  Overnachtingsplaats binnenvaart haven Putman Bij de uitbreiding van Putman wordt een overnachtingsplek voor binnenvaartschepen mogelijk gemaakt. 12Koppenwaard  | Koppenwaard De Koppenwaard blijft een rustig en groen gebied waar ruimte blijft voor natuurinclusieve landbouw.

Het landschap is ruig en afwisselend, met bos, bloemrijke graslanden en open stukken waar de natuur haar gang kan gaan. Door de beperkte/gedeeltelijke verlaging van de Koppenwaardsedam en de Marswegbrug wordt bij hoogwater meer ruimte voor de rivier gecreëerd en kan het water sneller wegstromen. We werken aan het tegengaan van verdroging en het versterken van het ooibos, zodat er een robuust en samenhangend natuurgebied ontstaat. Het terrein van de oude steenfabriek blijft behouden als zichtbaar onderdeel van de geschiedenis van het gebied. 13Koppenwaard  | Kaart Koppenwaard 1 2 4 3 11 4 7 8 95 10 6 14Koppenwaard  | Riviermaatregelen Om het gebied vaker gecontroleerd te laten meestromen bij hoogwater en de waterstand te verlagen, nemen we de volgende maatregelen: 1  Verlagen Koppenwaardsdam De onderzoeken wijzen uit dat het deels verlagen van de Koppenwaardsdam een belangrijke maatregel is om de doelstelling voor waterstandsverlaging te realiseren. Het verlagen van de dam hangt nauw samen met de ontwikkeling van ooibos in de Koppenwaard en de mogelijke waterkwaliteit van Rheder­ laag. Uit onderzoek blijkt dat het effect op de waterkwaliteit acceptabel is en er geen effecten als gevolg van doorstromen worden verwacht. De Koppenwaardsdam wordt over een lengte van 250 meter met 20 cm verlaagd. 2  Brug in de Marsweg In de Marsweg komt een brug ter hoogte van de afwateringssloot.

Onder de brug ontstaat een opening van ongeveer 125 meter lang en 1,5 meter hoog, zodat het water beter kan doorstromen. De brug wordt zo gebouwd dat in deze ook in de toekomst voldoet wanneer meer water door de IJssel wordt verwacht. Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen in Koppenwaard? VKA Ontwerpruimte Rivier 1. Verlaging Koppenwaardsedam 2. Doorstroombaar maken Marsweg door aanleg brug 3. Bijdrage aan waterstandsdaling Klimaat 4. Ontwikkelen ooiboskern van 25 ha 5. Aanleg extra poelen kamsalamander 6. Ontstenen voormalige steenfabrieksterrein 7. Aanleg glanshaverhooiland 8. Stimuleren natuurinclusieve landbouw 9. Sloot Koppenwaard minder diep maken Park 10. Aanleg en uitbreiding wandelpaden 11. Aanleg gebiedsentrees Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 15Koppenwaard  | Door deze maatregel zal vaker water van Rhederlaag de Koppenwaard in stromen en na verblijf in de Koppenwaard weer terugstromen naar Rhederlaag. Onderzocht is welk effect dit heeft op de water­ kwaliteit en stroomsnelheden. De onderzoeken geven aan dat het doorstroombaar maken van de Marsweg een verwaarloosbaar effect heeft op de waterkwaliteit en stroomsnelheden. 3  Bijdrage aan waterstandsdaling Om de waterstand bij hoogwater te verlagen, halen we op een aantal plekken obstakels uit het gebied weg.

Zo kan het water sneller en beter doorstromen. Klimaatmaatregelen De Koppenwaard is sterk verdroogd. We willen de Koppenwaard natter maken, zodat planten en dieren die van vochtige omstandigheden afhankelijk zijn meer kansen krijgen. Door het hoogteverschil met het Rhederlaag is het niet mogelijk om alle verdroging volledig op te lossen, maar de maatregelen zorgen wel voor duidelijke verbetering. Door de verlaging van de Koppenwaardsdam en de aanleg van de brug in de Marsweg kan het gebied vaker meestromen bij hoogwater en langer nat blijven. 4  Ontwikkeling van ooibos Op een aantal hogere delen van het gebied wordt ongeveer 7 hectare nieuw ooibos ontwikkeld, buiten de stroombanen en de waardevolle glanshaverhooilanden. Daarmee komt het totaal aan ooibos op ongeveer 25 hectare uit. Op termijn kan het bos zich ontwikkelen tot een gevarieerd en robuust rivierbos. 5  Poelen voor de kamsalamander Nabij de bosgebieden worden twee poelen aangelegd, speciaal geschikt voor de kamsalamander. 7  Behoud van glanshavergraslanden De bestaande bloemrijke graslanden blijven behouden. Daarnaast is een extra gebied aangewezen om verlies van dit type grasland elders te compenseren. 8  Natuurinclusieve landbouw Een deel van de gronden die nu in agrarisch gebruik zijn, wordt omgevormd naar natuur of zal natter worden.

Het andere deel van de gronden is blijvend geschikt voor natuurinclusieve langbouw. 9  Aanpassen van de sloot De bestaande afwateringssloot wordt minder diep gemaakt, zodat water minder snel wegloopt. De oevers worden flauwer en natuurlijker ingericht. De vrijkomende grond gebruiken we om delen van het gebied iets op te hogen. Parkmaatregelen 10  Aanleg en uitbreiding wandelpaden Meer routes maken het gebied aantrekkelijker, maar kunnen ook leiden tot verstoring van de natuur en de rust voor omwonen den. Er is zorgvuldig afgewogen wat het beste past in dit gebied. Het bestaande wandelpad wordt uitgebreid met nieuwe routes richting de Koestraat (entree) en over de zomerkade langs de IJssel. Een deel van de route over de zomerkade wordt ten zuiden van het voormalige steen­ fabrieksterrein onderbroken. Zo blijft dit gebied een rustige plek voor natuur en dieren. Het gebied ten noorden van de watergang en de ooibossen langs de dam blijven niet toegankelijk om de natuur daar te beschermen. 11  Aanleg gebiedsentrees Er komen twee kleinschalige entrees, zodat bezoekers het gebied goed kunnen bereiken zonder dat het te druk wordt. 16Rhederlaag | Rhederlaag Rhederlaag is een waterrijk en populair recreatiegebied in de regio. In de plannen staat het versterken van de kwaliteiten van het gebied centraal, met extra aandacht voor het landschap en de ruimtelijke kwaliteit.

Er komt ruimte voor nieuwe (recreatieve) ontwikkelingen op de hoogwatervrije delen van het gebied. De Marsweg, die over de oude geleidedam loopt, is een belangrijke verbinding naar de recreatiegebieden aan de noordkant en het veer naar Rheden. Een belangrijke doelstelling is om de Marsweg verkeersveiliger te maken. 17Rhederlaag | Kaart Rhederlaag 1 2 3 3 3 6 7 7 4 5 alle terreinen met een roze arcering. 3 18Rhederlaag | Riviermaatregelen In dit deelgebied worden geen extra maatregelen genomen om de rivier meer ruimte te geven. Uitzondering hierop is het beter doorstroombaar maken van de Marsweg (onderdeel van de Koppenwaard). Klimaatmaatregelen 1  T oevoegen vegetatie uiterwaarden Om het landschap sterker en herkenbaarder te maken, planten we op gerichte plekken nieuwe beplanting in de uiterwaarden. Daarmee worden de oude bochten van de rivier weer zichtbaar in het landschap. In de keuze voor de beplanting houden we rekening met de doorstroming van het water, zodat de uiterwaarden bij hoogwater goed kunnen blijven meestromen. Parkmaatregelen De Marsweg wordt opnieuw ingericht met aandacht voor verkeersveiligheid en een goede inpassing in het landschap. 2  Realiseren verkeersveilige Marsweg Er zijn meerdere varianten onderzocht voor een verkeersveiligere inrichting van de Marsweg.

Een buiten dijks fietspad is minder geschikt vanwege negatieve effecten op hoogwaterstanden en verstoring van natuurwaarden. Daarom is gekozen voor een vrijliggend fietspad langs de Marsweg. Aan de Rheder­ laagse kant komt een vrijliggend fiets­ en wandelpad. Zo worden langzaam verkeer en autoverkeer beter van elkaar gescheiden. Om dit mogelijk te maken, wordt de weg iets verbreed Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen in Rhederlaag? VKA Ontwerpruimte Rivier 1. Toevoegen vegetatie uiterwaarden Park 2. Realiseren verkeersveilige Marsweg 3. Economische ontwikkeling meerdere bestaande bedrijven 4. Realiseren kwaliteitsimpuls Rhederlaag 5. Aanleg grotere gebiedsentree Bandijk/Koestraat 6. Opwaardering veerstoep 7. Aanleg gebiedsentrees Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 19Rhederlaag | 3  Economische ontwikkeling meerdere bestaande bedrijven We creëren ruimte voor ondernemers, waarbij nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig worden ingepast in het landschap. Met de ondernemers worden afspraken gemaakt welke ontwikkelruimte benut kan worden en welke voorwaarden gelden. 4  Realiseren kwaliteitsimpuls Rhederlaag Kwaliteitsimpuls is een breed begrip.

In de voorkeursvariant verstaan we onder kwaliteitsimpuls in ieder geval: economische ontwikkeling, landschappelijke versterking en (verkeers)veiligheid, Welke ambities worden nagestreefd en duidelijkheid over de kaders wordt vastgelegd in een plan: een zogenaamd ‘ programma’ onder de omgevingswet. 5  Aanleg grotere gebiedsentree Bandijk/Koestraat Bij de Koestraat komt een duidelijk herkenbare entree van het gebied. Hier verbeteren we de verkeers­ veiligheid met een vrijliggend fietspad in twee richtingen. Ook komen er extra parkeerplaatsen aan de voet van de dijk en wordt de entree groener ingericht, onder meer met een laanbeplanting. 6  Opwaardering veerstoep We versterken de kwaliteit en uitstraling van het gebied. De veerstoep wordt verbeterd en mogelijk verlengd. Daarnaast creëren we ruimte voor ondernemers, waarbij nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig worden ingepast in het landschap. 7  Aanleg gebiedsentrees In de zuidoosthoek van Rhederlaag komen nog twee kleinere toegangen tot het gebied. 20Uiterwaarden Rheden  | Uiterwaarden Rheden In de uiterwaarden van Rheden is de relatie tussen de rivier, de uiterwaarde en de Veluwe nog het meest aanwezig en te beleven. De basiskwaliteit in dit gebied is al goed, en de inzet ligt op behoud en versterking van deze waarden. In de voorkeursvariant zijn beperkte veranderingen ten opzichte van de huidige inrichting en gebruik voorzien.

21Uiterwaarden Rheden  | Kaart Uiterwaarden Rheden Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen in de uiterwaarden van Rheden? VKA Ontwerpruimte Klimaat 1. Ontwikkeling kruidenrijk grasland 2. Voortzetting agrarisch medegebruik Park 3. Aanleg kleinere gebiedsentree 4. Opwaardering veerstoep Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 1 2 3 4 22Uiterwaarden Rheden  | Riviermaatregelen Rivierkundig worden enkele scheepvaartknelpunten aangepakt of nader onderzocht. Er zijn geen aanvullende maatregelen voorzien voor waterstandsdaling of doorstroming. Klimaatmaatregelen 1  Ontwikkeling kruidenrijk grasland Kruidenrijk grasland behouden we en versterken we verder waar mogelijk. 2  Voortzetting agrarisch medegebruik In de Rhedense uiterwaarden blijft ruimte voor agrarisch medegebruik. Parkmaatregelen 3  Aanleg kleinere gebiedsentrees Bij de snelwegaansluiting en de onderdoorgang richting Rheden komt een kleinschalige entree van het gebied. Dit is ook de route naar het pontje over de IJssel. 4  Opwaardering veerstoep Het bestaande rustpunt bij de veerstoep wordt verbeterd en ingericht als herkenbaar uitzichtpunt van het Rivierklimaatpark IJsselpoort. Vanaf hier kunnen bezoekers genieten van het uitzicht over de rivier en de uiterwaarden.

23Terrein De Groot en omgeving  | T errein De Groot en omgeving Het gebied rond voormalig steenfabrieksterrein De Groot, met de Velperbeek, de ooibossen en het oude fabrieksterrein, vormt een belangrijke verbinding tussen de Veluwe en de IJssel. Dit afwisse­ lende en natuurlijke landschap willen we verder versterken. Op het hooggelegen terrein wordt ruimte geboden voor natuurontwikke­ ling en verblijfsrecreatie. Deze ontwikkelingen zijn alleen mogelijk wanneer per saldo meer ruimte voor de rivier wordt gerealiseerd. Daarvoor worden kades afgegraven, de toegangsweg doorstroom­ baar gemaakt door een brug en wordt een groene geul aangelegd, zodat het water beter kan doorstromen. 24Terrein De Groot en omgeving  | Kaart T errein De Groot en omgeving 1 2 7 5 63 4 25Terrein De Groot en omgeving  | Riviermaatregelen Om het water bij hoogwater beter te laten doorstromen, maken we op deze plek extra ruimte voor de rivier. 1  Aanleg groene rivier Tussen het voormalige steenfabrieksterrein en de dijk komt een zogenaamde ‘groene rivier’: een geul die bij hoogwater meestroomt met de IJssel. In periode van laagwater zal de geul droogvallen. Uit een analyse van de doorstroming komt naar voren dat een doorstroomzone direct langs de dijk de voorkeur heeft boven een zone langs het terrein.

Die laatste zou namelijk een dassenburcht aantasten en is minder gunstig voor de scheepvaart vanwege dwarsstroming. Er is voor gekozen om de toegangsweg doorstroombaar te maken met een brug. Om de uitstroom van de groene rivier mogelijk te maken, wordt een bosperceel langs de dijk verwijderd. De knotwilgen en houtwallen langs de IJssel blijven behouden. 2  Verwijderen huidige kades en hogere delen rondom fabrieksterrein Voor het aanleggen van een groene geul is het noodzakelijk om de obstakels in de uiterwaarden weg te halen. De kades op het laaggelegen deel worden weggehaald. 3  Bijdrage aan waterstandsdaling Om de waterstand bij hoogwater te verlagen, halen we op een aantal plekken obstakels uit het gebied weg. Zo kan het water sneller en beter doorstromen. Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen op T errein De Groot en omgeving? VKA Ontwerpruimte Rivier 1. Aanleg groene rivier 2. Verwijderen huidige kades en hogere delen rondom fabrieksterrein 3. Bijdragen aan waterstandsdaling Klimaat 4. Uitbreiding ooibos 5. Realiseren hoogwatervluchtplaats Park 6. Economische ontwikkeling Terrein De Groot 7. Verwijderen van overbodige elementen zoals betonresten rondom de Velperbeek 8.

Aanleg recreatieve routes Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 26Terrein De Groot en omgeving  | Klimaatmaatregelen 4  Uitbreiding van ooibos De bestaande ooibossen worden vergroot. Dat is een compensatie voor het bos dat wordt verwijderd om de rivier beter te laten doorstromen. Het glanshavergrasland dat plaatsmaakt voor nieuw ooibos wordt op een andere locatie, in de Koppenwaard, opnieuw ontwikkeld. 5  Realiseren hoogwatervluchtplaats Het grootste deel van het hoger gelegen steenfabrieksterrein wordt ingericht als veilige plek voor dieren bij hoog water. Het gebied krijgt vooral ruige begroeiing en open stukken grond, met hier en daar struiken en bomen voor beschutting. Parkmaatregelen 6  Recreatieve ontwikkeling voormalig T errein De Groot Op voormalig Terrein De Groot is ruimte voor ontwikkeling van dag­ en verblijfsrecreatie. De onder­ zoeken en inrichting zijn gericht op de bouw van een hotel. Omdat het terrein op een prominente plek ligt gaat veel aandacht uit naar ruimtelijke kwaliteit en zorgvuldige inpassing in het landschap. 7  Velperbeek Rond de brug over de Velperbeek worden oude en overbodige elementen, zoals betonresten en een voormalige veerstoep, verwijderd. De brug zelf wordt gerenoveerd en ingericht als voetgangersbrug.

Een trap maakt duidelijk dat de brug bedoeld is voor wandelaars en niet voor ander verkeer. De Velperbeek blijft ongewijzigd. 8  Aanleg recreatieve routes De bestaande fietsroute blijft behouden. Onder de nieuwe brug wordt het fietspad op het niveau van de uiterwaarden doorgeleid. Daarmee lossen we het huidige verkeersknelpunt bij de dijk op. Er komen nieuwe wandelpaden in het gebied, waaronder een route over het hoger gelegen terrein. De groene rivier kan worden overgestoken via een trap en stapstenen op ondiepe plekken, zodat wandelaars het water van dichtbij kunnen ervaren. Er is gekozen voor kortere wandelroutes, zoals ommetjes, omdat deze dieren zoals de das en de bever aanzienlijk minder verstoren dan langere routes. Bij de inrichting van het gebied houden we daarom rekening met zowel toegankelijkheid als rust voor de natuur. 27Uiterwaarden Arnhem  | Uiterwaarden Arnhem De uiterwaarden bij Arnhem zijn weids en open, vooral rond het splitsingspunt van de rivier. De uiterwaarden zijn hoofdzakelijk agrarisch in gebruik. Daarnaast zijn het ook belangrijke leef­ gebieden voor weidevogels. Dat betekent dat landbouw en natuur hand in hand gaan, met extra aandacht voor vogels zoals grutto’s en kieviten. De Velperwaard heeft een kleinschaliger en meer besloten karakter. In dit deel versterken we de bestaande kwaliteiten.

Dat doen we onder andere door houtwallen en hagen aan te planten, zodat het landschap herkenbaar en afwisselend blijft. Op sommige plekken wordt juist beplanting verwijderd om het water bij hoogwater beter te laten doorstromen. Bijzondere plekken krijgen extra aandacht om hun historische en landschap­ pelijke waarde beter zichtbaar te maken. 28Uiterwaarden Arnhem  | Kaart Uiterwaarden Arnhem 1 1 8 2 3 6 7 9 4 5 29Uiterwaarden Arnhem  | Riviermaatregelen We passen het gebied slechts op kleine schaal aan, vooral door enkele scheepvaartknelpunten weg te nemen. Op specifieke plekken halen we stenen uit de oevers en stimuleren we de ontwikkeling van natuurvriendelijke oevers. Klimaatmaatregelen De basis in dit gebied is het behoud van de huidige kwaliteiten van natuur en landschap. 1  Stimuleren natuurinclusieve landbouw We zetten in op natuurinclusieve landbouw en speciaal beheer voor weidevogels, zoals de wulp. 2  Ontwikkelen stroomdalgrasland Op sommige hogere delen langs de rivier verwijderen we de bovenste grondlaag. Zo krijgen bijzondere stroomdalgraslanden weer ruimte om zich te ontwikkelen. Ook het verwijderen van stenen langs de oevers zorgt voor meer natuurlijke dynamiek. 3  T oevoegen hagen en houtwallen In de Velperwaard voegen we op gerichte plekken hagen en houtwallen toe om het kleinschalige karakter te versterken.

Op andere plekken halen we juist beplanting weg, zodat het water bij hoogwater beter kan doorstromen. In de uitwerking zoeken we naar een goede balans tussen deze twee kwaliteiten. Maatregelen voorkeursvariant (VKV) Wat gaan we doen in de uiterwaarden Arnhem? VKA Ontwerpruimte Klimaat 1. Stimuleren natuurinclusieve landbouw 2. Ontwikkelen stroomdalgrasland 3. Toevoegen hagen en houtwallen Park 4. Ontwikkeling fietsroute Arnhem 5. Mogelijk maken economische ontwikkeling 6. Realisatie gebiedsentree 7. Behoud Fort Westervoort en toegankelijk maken buitenruimte 8. Realiseren uitzichtlocaties 9. Ontwikkelen wandelmogelijkheden Legenda   Blijft behouden    Vervalt    Nieuw toegevoegd    Ontwerpruimte     Niet duidelijk hoeveel ontwerpruimte er is 30Uiterwaarden Arnhem  | Parkmaatregelen 4  Ontwikkeling fietsroute Arnhem In Arnhem spelen zowel aan de binnendijkse­ als de buitendijkse zijde nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken en recreatie. Deze ontwikkelingen vragen nog een nadere uitwerking en afstemming. Binnen het plangebied van Rivierklimaatpark IJsselpoort zijn er kansen om het fietspad door te trekken van het splitsingspunt tot aan het Fort. Met gemeente Arnhem wordt deze mogelijkheid verder verkend. 5  Mogelijk maken economische ontwikkelingen Er is ruimte voor de economische ontwikkeling (maatwerk) van de voormalige scheepswerf en een agrarisch bedrijf.

6 & 7  Gebiedsentree Fort Westervoort Bij Fort Westervoort komt een grote entree van het gebied. Het fort zelf wordt beter zichtbaar en  beleefbaar gemaakt door de historische randen te accentueren met water en extra beplanting. 8  Uitzichtpunten Er worden twee uitzichtpunten gerealiseerd. Het bestaande rustpunt bij het splitsingspunt wordt opgeknapt en verbeterd. In de IJsselbocht komt een nieuw rustpunt waar bezoekers kunnen genieten van het uitzicht over het water en de uiterwaarden. 9  Ontwikkelen wandelmogelijkheden Bij het uitwerken van de plannen is gekeken naar de balans tussen toegankelijkheid en natuur. Daaruit blijkt dat het sturen van bezoekers via vaste paden helpt om voldoende rust te behouden voor weide­ vogels en andere kwetsbare soorten. In de verdere uitwerking wordt onderzocht of de wandelmogelijk­ heden kunnen worden versterkt. Goede afstemming met het agrarisch gebruik is van belang. Met name rond het fort liggen goede kansen voor uitbreiding. In de Velperwaard komt een (deels nieuw) half­ verhard wandelpad dat Fort Westervoort verbindt met de Lathumse Veerweg. Colofon Dit is een uitgave van Rivierklimaatpark IJsselpoort: www.rivierklimaatpark.nl | Inhoud: Projectteam Rivierklimaatpark IJsselpoort | Redactie en opmaak: Gloed | Fotografie: Norbert Voskens

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rheden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/96006cfc-61fe-48f5-aa7c-b7f37bbbc62c?agendaItemId=c98e0589-d228-4484-bd19-a33023000d29