Bijlage 4 Collegevoorstel - Voorstel Circulus BV (incl. bijlagen)

Apeldoorn, februari 2025

Inhoud 1

INLEIDING

4

2

LEESWIJZER

6

3

KWALITEITSCRITERIA 3.1 PROACTIEVE SAMENWERKING EN INNOVATIE 3.1.1 Samenwerk ingsinitiatieven 3.1.2 Regionale en sectorale samenwerk ing 3.1.3 Cirk elWaarde en brancheorganisaties 3.2 LEVERINGSZEKERHEID EN BEDRIJFSEFFICIËNTIE 3.2.1 Betrouwbare inzameling en flexibiliteit 3.2.2 Afvalkalender en dienstverlening 3.2.3 Digitale communicatie 3.2.4 Benchmark 3.3 INVLOED EN ZEGGENSCHAP 3.3.1 Formele zeggenschap 3.3.2 Informele zeggenschap 3.4 (LANGE TERMIJN) RISICO’S 3.4.1 Strategische risico’s 3.4.2 Operationele risico’s 3.4.3 Financiële risico’s 3.5 TRANSPARANTIE EN MVO-STANDAARDEN 3.5.1 Kostenstructuur; transparantie, solidariteit en stabiliteit 3.5.2 MVO standaarden 3.6 PRAKTISCHE UITVOERBAARHEID

7 7 7 7 8 8 8 9 9 9 10 10 10 11 11 11 11 12 12 14 16

4

TOETREDINGSVOORSTEL 4.1 CIRCULUS DUURZAAM & DICHTBIJ 4.1.1 Strategisch Profiel 4.1.2 Ontstaan Circulus 4.1.3 Kengetallen Circulus 4.1.4 Missie en visie 4.2 GROEI, JA………..MAAR ONDER VOORWAARDEN 4.2.1 Afwegingskader voor groei 4.3 MEERJARENSTRATEGIE 2025 - 2028 4.3.1 Verbinden met de samenleving 4.3.2 Stapsgewijs groeien als partner 4.3.3 Toevoegen van waarde in de keten

17 17 17 17 18 20 20 20 21 22 22 23

2

4.3.4 Vernieuwen in dienstverlening 4.3.5 Realiseren van de doelstellingen 4.4 DIENSTVERLENING 4.4.1 Inzameling huis aan huis 4.4.2 Inzameling verzamelcontainers 4.4.3 Inzameling overige stromen 4.4.4 Verwerk ing afval en grondstofstromen 4.4.5 Recyclepleinen 4.4.6 Circulair Ambacht Centrum (CAC) 4.4.7 Containermanagement 4.4.8 Beleidsvoorbereiding en –evaluatie 4.4.9 Communicatie en klantencontact 4.4.10 Overige diensten 4.5 TOETREDING ALS AANDEELHOUDER 4.5.1 Te verwerven aandelen 4.5.2 In te brengen activa 4.6 JURIDISCHE ASPECTEN EN GOVERNANCE 4.6.1 Juridische structuur 4.6.2 Aandeelhouders 4.6.3 Overzicht aandeel van aandeelhoudende gemeenten 4.6.4 Invloed en zeggenschap aandeelhouders 4.6.5 Dividend(beleid) 4.6.6 Uittreden 4.7 OPDRACHTGEVER – OPDRACHTNEMER RELATIE 4.7.1 DVO 4.7.2 Plan-do-check-act 4.8 IMPLEMENTATIEPROCES 4.8.1 Doelstellingen project 4.8.2 Fasering van het project

23 23 25 25 25 25 25 25 26 26 27 27 28 29 29 29 30 30 31 32 32 32 33 33 33 35 35 36 36

5

KOSTENOPGAVE 5.1 DVO DEEL C 5.1.1 Mogelijk e besparingen

38 38 39

6

BIJLAGEN

40

3

1 INLEIDING Bijgaand treft u ons voorstel om het huishoudelijk afval in te zamelen in de gemeente Rheden, vanaf januari 2026. We hebben dit voorstel conform uw uitvraag uitgewerkt en er doorrekeningen aan gekoppeld. Het geeft daarmee een heel feitelijk beeld van hetgeen wij kunnen gaan doen. Toch wil ik op deze plaats ook aangeven dat het mogen gaan werken in Rheden voor Circulus méér is dan zomaar het afval inzamelen. Uiteraard: allereerst gaat het erom dat de inwoners van Rheden goed gefaciliteerd worden. Wij hebben onze zaken op orde. Circulus doet het goed in de landelijke benchmark, en onze klanttevredenheid is hoog met een score van 7,8. Ons elektrisch wagenpark groeit gestaag, inmiddels zijn 62 voertuigen volledig elektrisch aangedreven. Regionale meerwaarde We zijn gelukkig ook een bedrijf waar het goed toeven is. Waar we innovatief werken aan hergebruik, waar ruimte is voor mensen die het niet altijd op eigen kracht kunnen en waar we investeren in de ontwikkeling van onze medewerkers zodat iedereen de kans krijgt om te groeien, zowel persoonlijk als professioneel. De medewerkers geven Circulus een 7,3. We streven naar excellente dienstverlening, kosten efficiënt, dicht bij de klant. Daarbij tonen we grote betrokkenheid: we zijn in de buurt en zetten graag een stap extra wanneer dat nodig is. Maar we zien ook een grótere, regionale, uitdaging.

Wij denken dat het een meerwaarde heeft om met de omliggende steden en dorpen samen te werken. Dat doet de inwoner tenslotte ook, voor hen houdt het niet op aan de grens van Dieren of Velp. De uitgestrektheid van Rheden maakt die regionale inbedding zo mooi. Want de Dierenaar gaat wellicht graag naar het Zutphens recycleplein als hij zijn boodschappen in Zutphen doet, terwijl de inwoner van Ellecom natuurlijk het liefst in Doesburg zijn afval brengt. Juist die regionale inbedding verhoogt de slagkracht op weg naar een circulair Gelderland. Deze regionale inbedding is er daarnaast ook bestuurlijk. Rheden wordt omringd door gemeenten die ook opdrachtgever en aandeelhouder van Circulus zijn. Dat maakt de lijnen kort: juist die nabijheid kan de samenwerking versterken. En niet alleen bestuurlijk, maar ook ambtelijk: de beleidsambtenaren uit de regio komen regelmatig bij elkaar om te spreken over afval en duurzaamheid. Wij denken dan ook dat het een meerwaarde heeft om regionaal samen te werken. Natuurlijk uit kostenoogpunt, maar juist ook om samen te werken aan die mooie, gezonde omgeving. Daarom spraken we er in het verleden ook al vaker over. Natuurlijk hadden we toen begrip voor

4

het feit dat de gemeente Rheden tevreden was met haar inzamelaar. Nu zij echter heeft aangeven er mee te willen stoppen, zijn wij trots dat we met Rheden in gesprek kunnen over de toekomst. Een duurzame toekomst samen met Rheden Over die toekomst praten we uiteraard graag, en met veel enthousiasme. Rheden is voor Circulus, (als grote aandeelhouder - in grootte de vierde van de twaalf), méér dan welkom om aan te sluiten. Wij werken bijzonder graag met Rheden samen aan een mooie, circulaire en duurzame toekomst. Lisette Bosch, Directeur Circulus BV

5

2 LEESWIJZER Voor u ligt het voorstel van Circulus om per 1 januari 2026 de huis aan huis inzameling van afval en grondstoffen uit te gaan voeren. Naar aanleiding van uitvraag van de gemeente Rheden, een aantal gesprekken met de procesbegeleiders van IPR Normag en de gemeentelijke beleidsambtenaren grondstoffen brengen we hier in beeld hoe het bedrijf Circulus in elkaar zit, wat onze blik op de toekomst is en wat de mogelijkheden zijn om de dienstverlening voor grondstoffen over te kunnen nemen per 1 januari 2026. In de opbouw van het document is de volgorde van de uitvraag door de gemeente Rheden aangehouden, zie daarvoor ook bijlage 8. Hoofdstuk 3 Circulus ziet zichzelf als samenwerkingspartner. In hoofdstuk drie vertellen wij meer over de samenwerking met de tot nu toe aangesloten gemeenten. We zijn er voor de inzameling van grondstoffen bij inwoners en staan op verschillende manieren met hen in contact. Contact met uw inwoners betekent ook zeggenschap door uw gemeente. Ook dat lichten we in dit hoofdstuk verder toe. Hoofdstuk 4 In onze meerjarenstrategie bereiden we ons verder voor op de toekomst. Daarbij is het goed om te weten waar je vandaan komt en wat kernwaarden zijn. In hoofdstuk vier vertellen we meer over onze ambities en hoe we die denken waar te maken.

Ook komt hierin onze dienstverlening naar voren: zowel op straat bij het legen van containers, maar ook in het contact met inwoners en uw eigen organisatie. Daarnaast lichten we toe waar we, naast de inzameling van grondstoffen, nog meer sterk in zijn. Hoofdstuk 5 In het laatste document vindt u een overzicht van de kosten. Bijlagen

6

3 KWALITEITSCRITERIA 3.1 PROACTIEVE SAMENWERKING EN INNOVATIE Circulus stelt proactieve samenwerking centraal. We zijn daarbij gericht op het behalen van beleidsdoelen in partnerschap met gemeenten. Het bedrijf ziet zichzelf als een gelijkwaardige partner. Circulus is een kennispartner die de kennis verkrijgt door te participeren in verschillende samenwerkingsinitiatieven. De opgedane kennis wordt door Circulus ingezet voor de beleidsdoelen van de gemeente. Daarbij blijft de gemeente verantwoordelijk voor het beleid en Circulus voor de uitvoering die nodig is om aan de specifieke gemeentelijke wensen te voldoen. De afspraken worden vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst, waarin ook communicatie en rapportage worden geregeld. 3.1.1 Samenwerkingsinitiatieven Circulus initieert en ondersteunt intergemeentelijke samenwerking, onder andere via de Werkgroep Grondstoffen, waar beleidsmedewerkers afval en grondstoffen van al onze aandeelhoudende gemeenten met de gemeenteadviseurs van Circulus elke zes weken kennis en trends uitwisselen. Twee keer per jaar is er een portefeuillehouders overleg (PFO) met alle wethouders afval en grondstoffen van de aandeelhoudende gemeenten. Daarnaast is er een werkgroep financiën, met daarin overleg tussen financiële vertegenwoordigers van Circulus en gemeenten, gericht op financiële ontwikkelingen en rapportagewensen.

De afdeling communicatie van Circulus verzorgt de communicatie naar inwoners over de uitvoering van de dienstverlening, beleidswijzigingen en campagnes. Dit alles in nauwe afstemming met de betrokken afdelingen binnen de gemeente en de eigen organisatie. 3.1.2 Regionale en sectorale samenwerking Circulus speelt een centrale rol in de regio en werkt nauw samen met de aandeelhoudende gemeenten, die elkaar al kennen vanuit verschillende regionale samenwerkingsverbanden. Deze bestaande verbindingen bevorderen de onderlinge samenwerking tussen de gemeenten binnen Circulus. Deze samenwerking versterkt direct de effectiviteit van de bedrijfsvoering van Circulus. Zo delen de gemeenten recyclepleinen, waarbij zij gezamenlijk de kosten dragen. Daarnaast voeren gemeenten pilots en proeven uit, waarvan de resultaten breed beschikbaar worden gesteld. Dit stelt alle betrokken gemeenten in staat om de opgedane kennis te benutten en stappen te zetten op het gebied van afvalscheiding en de circulaire economie. Dankzij de geografische nabijheid van de gemeenten zijn de resultaten bovendien goed voorspelbaar voor andere deelnemende gemeenten. De toetreding van Rheden is een logische en gewenste stap. Deze uitbreiding versterk t de samenwerking op het gebied van afval en grondstoffen verder.

Buurgemeenten van Rheden, zoals Bronckhorst, Brummen, Doesburg, Duiven en Westervoort, maken immers al deel uit van Circulus.

7

Naast gemeentelijke samenwerking werkt Circulus actief samen met andere organisaties binnen het werkveld van afval, grondstoffen en circulaire economie. Zo beheert Circulus het kringloopbedrijf ‘Stilema’ in Vaassen en onderhoudt nauwe samenwerkingen met kringlooporganisaties in de regio, waaronder ‘Het Goed’ in Deventer, ‘2Switch’ in Zutphen en ‘Foenix’ in Apeldoorn. Deze samenwerkingen bevorderen hergebruik en vormen een belangrijke basis voor de oprichting van circulaire ambachtscentra in Deventer, Zutphen en Apeldoorn. Circulus neemt hierin het initiatief en verbindt de diverse regionale organisaties. 3.1.3 CirkelWaarde en brancheorganisaties CirkelWaarde, een alliantie van Circulus, ROVA en AVU, richt zich op kennisdeling, belangenbehartiging en innovatie binnen de circulaire economie waarbij de nadruk ligt op het verwerken van de verschillende grondstofstromen. Deze samenwerking heeft de Circulus gemeenten in 2023 op de verwerking van GFT afval een voordeel opgeleverd van ongeveer € 300.000,-. De in 2023 uitgevoerde aanbesteding voor restafval heeft via CirkelWaarde een aantrekkelijk contract opgeleverd voor de Circulus gemeenten, waar naast een zeer aantrekkelijke prijs per ton voor het verwerken ook nog een aantal duurzaamheidseisen (CO2 afvang) zijn ingevuld.

Circulus is daarnaast ook actief binnen de NVRD, waar landelijke trends en beleidswijzigingen worden vertaald naar praktijkgerichte oplossingen. Deze kennis wordt toegepast in grondstoffenplannen, die samen met gemeenten worden gemaakt, gemonitord en aangepast. Met een open, transparante aanpak en focus op maatschappelijke meerwaarde zet Circulus zich in om gemeenten te versterken en de circulaire economie te bevorderen. 3.2 LEVERINGSZEKERHEID EN BEDRIJFSEFFICIËNTIE Circulus combineert betrouwbaarheid en efficiëntie met een stabiele bedrijfsvoering, mede dankzij de financiële gezonde bedrijfsvoering en de nauwe betrokkenheid van aandeelhoudende gemeenten. Deze gemeenten zijn zowel opdrachtgever als aandeelhouder, wat zorgt voor duidelijke sturing en continuïteit. Het adagium "Wat er ook gebeurt, de bakken moeten van straat" illustreert Circulus' toewijding aan leveringszekerheid, die al jarenlang wordt waargemaakt. Doordat de gemeenten met elkaar één aaneengesloten gebied vormen is het ook praktisch mogelijk dit goed te realiseren. 3.2.1 Betrouwbare inzameling en flexibiliteit Circulus voert vrijwel alle inzameling van grondstoffen in eigen beheer uit, met gekwalificeerd personeel en een eigen vloot aan voertuigen. Bij onverwachte uitval worden interne middelen efficiënt ingezet, ondersteund door het Bureau Logistiek (BuLo).

BuLo bewaakt de planning en monitort continu de voortgang, waardoor snelle aanpassingen mogelijk zijn. Langdurige samenwerking met externe partners biedt daarnaast extra flexibiliteit om uitval effectief op te vangen.

8

3.2.2 Afvalkalender en dienstverlening Jaarlijks publiceert Circulus een afvalkalender waarin inwoners precies kunnen zien wanneer en hoe hun grondstoffen worden ingezameld. Bij feestdagen wordt de dienstverlening gewaarborgd door alternatieve inzameldagen, zoals inhaalzaterdagen. Het leveren van diensten volgens deze kalender vormt een kernprioriteit, op deze manier zijn de inwoners eenvoudig op de hoogte van inzameldagen, maar krijgen zij ook advies hoe zij hun afval nog beter kunnen scheiden. 3.2.3 Digitale communicatie De afvalkalender is toegankelijk via de website en de app van Circulus. In de app kunnen inwoners hun inzamelschema personaliseren en pushmeldingen ontvangen over inzamelmomenten. Daarnaast biedt de app uitgebreide informatie over grondstoffen en maak t het mogelijk afspraken te plannen voor ophalen op afroep. Hiermee blijft Circulus dicht bij haar doel: betrouwbare en toegankelijke dienstverlening voor alle inwoners. 3.2.4 Benchmark De Circulus gemeenten nemen elk jaar deel aan de landelijke benchmark. Circ ulus ontzorgt de gemeenten door het invullen van de benchmarkgegevens. De benchmark kent vier prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden. Per prestatiegebied zijn prestatie-indicatoren gedefinieerd.

Het gemeentelijk afval- en grondstoffenbeheer beoogt over het algemeen zo veel mogelijk recycling van huishoudelijk afval tegen zo laag mogelijke beheerkosten. Het recyclepercentage en de totale beheerkosten zijn de belangrijkste prestatie-indicatoren in deze benchmark. In onderstaande tabel zijn de kernprestaties van de Circulus gemeenten vergeleken en is Rheden toegevoegd.

gemiddelde

Apeldoorn

Doesburg

Epe

Rheden

gemiddelde

Bronckhorsst

Brummen

Duiven

Lochem

voorsst

Westervoort

gemiddelde

Stedelijkheidsklasse D

Zutphen

Stedelijkheidsklasse C

Deventer

Stedelijkheidsklasse B

Figuur 1 Prestatiegebieden benchmark

Milieu Recycling (%) Co2-reductie (kg/inw)

61% 93

56% 90

52% 82

57% 73

60% 110

64% 76

55% 80

57% 90

70% 102

59% 97

66% 90

66% 94

65% 68

64% 96

65% 100

Kosten Afvalbeheerkosten (€/aansl)

216

174

231

219

219

231

183

222

171

139

213

180

163

165

203

Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)

205

231

296

229

187

220

241

269

241

196

269

217

95

322

241

Regie Regievaardigheid (score)

22

22

18

22

22

22

13

17

22

19

17

22

20

17

22

Figuur 2 Benchmarkvergelijking Circulus gemeenten

9

3.3 INVLOED EN ZEGGENSCHAP 3.3.1 Formele zeggenschap De formele zeggenschap heeft de gemeente Rheden in de Algemene vergadering van Aandeelhouders, ofwel AVA. In de AVA zijn alle aandeelhoudende gemeenten vertegenwoordigd. Er is per aandeelhouder één persoon die de aandeelhouder vertegenwoordigt. Er wordt minimaal één keer per jaar een AVA uitgeschreven waar onder andere op de agenda staat: verslag van het bestuur omtrent de zaken van de vennootschap, vaststelling van de jaarrekening, bedrijfsjaarplan, bestemming van de winst en decharge van het bestuur en RvC. Besluitvorming met absolute meerderheid Wanneer besluitvorming gevraagd wordt in de AVA heeft elk aandeel recht op het uitbrengen van één stem. De AVA besluit met volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, welke meerderheid tenminste: I. de helft van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigt; en II. de meerderheid van de verschillende soorten aandelen die geplaatst zijn vertegenwoordigt, tenzij de wet of deze statuten anders voorschrijven. Besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid In de statuten van Circulus is artikel 39 opgenomen.

In dat artikel is vastgelegd dat belangrijke besluiten waaronder fusie of splitsing, wijziging van de statuten en uitgifte van aandelen altijd worden genomen met tenminste negentig procent (90%) van de geldig uitgebrachte stemmen in een AVA waarin tenminste negentig (90%) van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigd is. Hiermee wordt formeel ook de zeggenschap van de minder grote aandeelhouders gewaarborgd. Overigens wordt vrijwel altijd in consensus besloten: er heeft de afgelopen vijf jaar geen stemming plaats gehad. 3.3.2 Informele zeggenschap Informeel is het zo dat de AVA over het algemeen unanieme besluiten neemt. Solidariteit en gelijkwaardigheid staan bij de aandeelhouders van Circulus hoog in het vaandel. Dat geldt zowel voor de aandeelhoudende bestuurders als voor de portefeuillehouders. Tijdens de overleggen zitten alle gemeenten met één persoon aan tafel en wordt er naar iedereen geluisterd; hierbij is de invloed van alle gemeenten gelijk. De solidariteit en invloed blijkt ook door het via Circulus delen van resultaten van pilots en campagnes. Hiermee wordt regionaal maximaal ingezet op efficiency en effectiviteit. Binnen de gemeenten wordt er meer en meer gestreefd naar harmonisatie van dienstverlening, maar voor elke gemeente blijft er alle ruimte om eigen keuzes te maken in beleid.

10

3.4 (LANGE TERMIJN) RISICO’S Circulus brengt elk jaar de strategische, operationele en financiële risico’s voor zowel de korte als de lange termijn in beeld via de uitgebreide risico paragraaf in het jaarverslag dat door de accountant is gecontroleerd en gewaarmerkt. (zie bijlage 6, jaarverslag 2023) Daaruit blijkt al jarenlang dat Circulus een stabiele, betrouwbare en toekomstbestendige organisatie is. 3.4.1 Strategische risico’s Circulus onderhoudt een structurele dialoog met stakeholders om haar maatschappelijke taak te vervullen, gesteund door een breed gedragen strategie voor 2025-2028. Het risico dat het maatschappelijke debat afwijkt van de strategie is beperkt door de nauwe band met gemeentelijke aandeelhouders en de flexibiliteit van de organisatie. Het imago wordt beschermd door proactieve campagnes en adequate afhandeling van vragen en klachten, die via continu klanttevredenheidsonderzoek worden gemonitord. De resultaten van dit onderzoek worden breed besproken en vormen input voor verbeteringen. 3.4.2 Operationele risico’s Operationeel wordt er gewerkt conform vaste processen. Deze zijn vastgelegd, worden gemonitord en continu verbeterd. Circulus is ISO 9001 gecertificeerd. Circulus neemt uitgebreide maatregelen om de veiligheid en gezondheid van medewerkers en inwoners te waarborgen in de uitvoering en op haar terreinen.

Voor risicovolle buitenactiviteiten worden veiligheidsprocessen geïmplementeerd, zoals opleidingen, instructies en werkkleding. Circulus is goed in staat aan gekwalificeerd personeel te komen. Om de positie op de arbeidsmarkt te behouden wordt ingezet op betere communicatie, zichtbaarheid, herwaardering van functieprofielen en een actieve inzet op sociale media. Afzet van afval en grondstoffen is verzekerd via langlopende contracten en samenwerking binnen Cirkelwaarde. 3.4.3 Financiële risico’s Circulus en de aandeelhoudende gemeenten zijn langdurig verbonden via statuten en dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s), waarin taken, financiering en exclusieve samenwerking zijn vastgelegd. Om toekomstige investeringen mogelijk te maken, wordt het solvabiliteitspercentage proactief op peil gehouden. Door de aandeelhouders is een minimale solvabiliteit vastgesteld op 25%. De kapitaallasten voor investeringen zijn gedekt binnen de overeenkomsten en de rentes op uitstaande leningen staan op dit moment vast tot 2030/2031. De activa zijn gekoppeld aan de overeenkomsten, met statutaire bepalingen dat bij opzegging door een gemeente de financiële nadelen van zulke besluiten voor zittende aandeelhouders moet worden gecompenseerd.

11

Het grootste deel van de omzet komt voort uit deze overeenkomsten, waardoor Circulus geen materieel kredietrisico loopt. Fluctuaties in grondstofprijzen en andere kosten vormen een laag tot medium risico, dat deels wordt opgevangen door indexering en periodieke afrekeningen. Risico’s op afwijkingen in resultaten worden beheerst via strakke budgettering, periodieke rapportage en waar nodig tijdige correctieve maatregelen.

3.5 TRANSPARANTIE EN MVO-STANDAARDEN 3.5.1 Kostenstructuur; transparantie, solidariteit en stabiliteit Circulus richt zich op maatschappelijke meerwaarde en hanteert kostprijs gebaseerde tarieven, zonder focus op winst. Over de bestemming van de eventuele bedrijfsresultaten beslist de AVA, na voorstel van de RVC. De afgelopen jaren is dit resultaat bestemd geworden voor de aanloopkosten van de elektrificatie van het wagenpark. De tarieven worden vastgesteld volgens een kostenallocatiemodel, dat solidariteit en stabiliteit tussen de gemeenten garandeert. Alle gemeenten betalen één uniform basistarief voor uitvoerende medewerkers en voor diverse groepen voertuigen.

Figuur 3 Kostenallocatiemodel schematisch

12

Tarieven worden voor drie jaar vastgesteld en daarna herijkt op basis van het kostenallocatiemodel (zie bijlage 2). Een onafhankelijk bureau (EY accountants) controleert dit proces.

Figuur 4 Herijkingsproces schematisch

Jaarlijks worden DVO’s aangepast aan beleids- en areaalwijzigingen en geïndexeerd volgens een gewogen index van arbeids- en voertuigkosten. Deze index wordt vroeg in het jaar voor het komende jaar vastgesteld, zodat gemeenten deze kunnen meenemen in hun planning (voorjaarsnota’s/kadernota) voor de P&C cyclus. Herijking als financiële benchmark Het herijkingsproces wordt niet alleen gebruikt om de tarieven aan te passen aan gewijzigde kosten, maar dient ook als interne benchmark voor Circulus. Het streven in de bedrijfsvoering van Circulus is daarbij dat het met de herijking van de tarieven binnen de indexering van de drie voorgaande jaren blijft. Op het moment dat Circulus de indexering ‘verslaat’ kan worden geconcludeerd dat er in de afgelopen jaren qua kosten efficiënter is gewerkt. Dit komt dan ook financieel tot uitdrukking in de nieuwe DVO tarieven en opslagen. De algemene kosten van Circulus bedroegen in 2023 12,9% van de totale kosten. Stabiliteit in financiën De opbouw van de financiën, en de invloed die AVA middels het vaststellen van de begroting heeft, zorgt voor stabiliteit. De gemeente kan rekenen op een vast patroon van uitgaven: voor langere tijd is duidelijk wat de inzameling van het afval, maar ook de eventuele andere afgenomen diensten, kosten. Financiële verrassingen worden daarmee voorkomen.

Kortom, de financiële structuur van Circulus combineert transparantie, solidariteit en stabiliteit, waarbij het maatschappelijke doelen en kostenefficiëntie ondersteunt.

13

3.5.2 MVO standaarden Regionale werk gelegenheid Circulus is stevig verankerd in de aandeelhoudende gemeenten, waar ook een groot deel van de 853 medewerkers woonachtig is. Hiermee levert Circulus een directe bijdrage aan de werkgelegenheid in de regio. In de meerjarenstrategie is de doelstelling geformuleerd om de positie in de regio verder te versterken, met een focus op samenwerking met regionale partners. Momenteel werkt Circulus al intensief samen met diverse lokale en regionale partijen, onder andere op het gebied van transport en overslag, kringloopactiviteiten en inkoop van materieel en materiaal. De komende jaren zal Circulus deze samenwerkingsverbanden verder intensiveren en uitbreiden. Sociale werk gelegenheid Circulus is een werkgever die zich met sociale werkgelegenheid inzet voor een inclusieve samenleving. We streven ernaar zoveel mogelijk mensen werk te bieden en creëren kansen voor mensen die anders niet zo makkelijk aan het werk komen.

Sociale werkgelegenheid

2023

Dagbesteding

26

Doorstroombaan

29

Proefplaatsing

43

Detachering SW

66

Activeringstraject

241

Werkervaring

15

Totaal

420

Ongeveer 25% van de deelnemers in onze sociale werkgelegenheid stoomt binnen een jaar uit naar een betaalde baan. Nog eens 25% stroomt door naar een vervolgopleiding. Sociale werkgelegenheid is op vele plaatsen in onze dienstverlening geïntegreerd: Sociale werkgelegenheid en activering in inzameling en sortering Sociale werkgelegenheid en activering in beheer en onderhoud openbare ruimte De Keuken, Fietsen Werkplaats, Hout Werkplaats, Textiel Werkplaats, Assemblage Werkplaats, Elektronica Werkplaats, facilitaire diensten, reiniging, veegploeg, Cleanteams, De Schoon Familie Buurtacademie, Jongerencentrum 0313, Go Ahead Eagles Supportbegeleiding, ontwikkeling en uitvoering activeringsplaatsen, communicatie PSO certificering Om de bijdrage in sociale werkgelegenheid te objectiveren heeft Circulus dit laten vaststellen volgens de standaarden van de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). Circulus beschikt al een aantal jaren over een PSO certificaat trede 3. Ook bij de her certificering in 2024 heeft Circulus weer deze hoogste trede op de PSO ladder behaald. Daarbij was het percentage medewerkers dat in de doelgroepen van de sociale werkgelegenheid valt 18%.

14

Kiezen voor duurzaam Enkele jaren geleden heeft Circulus, met de aandeelhoudende gemeenten, de strategische keuze gemaakt het wagenpark te elektrificeren. We zien dit als één van de manieren om invulling te geven aan de eigen ambitie duurzaamheid en circulair te werken. Daarnaast anticipeert Circulus met deze ambitie op de komst emissie loze binnensteden en de Europese wetgeving op het gebied van emissie loos transport.

Figuur 5 Elektrificering wagenpark Circulus

Continu worden hierin belangrijke stappen gezet: het elektrisch wagenpark groeit en op alle locaties is inmiddels elektrische laadinfrastructuur voor alle vrachtwagens. Circulus kan zich hierin meten met de grootste partijen in Europa op het gebied van elektrificering. De tijdige start zorgt er ook voor dat Circulus, op verschillende locaties, voldoende oplaadcapaciteit beschikbaar heeft. Ook is ondertussen bijna al het handgereedschap elektrisch. Tijdens de transitie naar elektrificering ontkomen we niet aan conventionele tractie. Deze wordt sinds 2024 bijna geheel CO2 neutraal ingekocht en rijdt op HV100, een biobrandstof die een aanzienlijke verlaging van de uitstoot van broeikasgassen oplevert. Op twee van de uitvoeringslocaties liggen enkele honderden zonnepanelen (45MWh). Die zorgen ook voor het verkleinen van onze CO 2 voetafdruk. Het restant aan benodigde elektriciteit wordt duurzaam ingekocht. In dit kader is Circulus ook bezig met het implementeren van de Europese CSRD richtlijnen. Met het CSRD duurzaamheidsverslag worden de resultaten op de gebieden, milieu, sociaal en governance gestandaardiseerd en transparant weergegeven. Vanaf het boekjaar 2025 zal Circulus hierover intern en extern rapporteren.

15

3.6 PRAKTISCHE UITVOERBAARHEID Minimale voorbereidingstijd Overname van inzameling en verwerkingsdienstverlening is een omvangrijke opgave. Circulus heeft daar de afgelopen jaren ervaring mee opgedaan. De overnames van de inzameling in gemeente Voorst (2024) en gemeenten Duiven en Westervoort (2025) zijn vrijwel vlekkeloos gegaan. We weten daarom dat goede voorbereiding op het gebied van logistiek, ICT, organisatie, personeel en voertuigen minimaal 6 maanden nodig heeft. Wat in het geval van de gemeente Rheden bijzonder prettig is, is dat we de inwoners al ‘kennen’. Zij maken immers al gebruik van het recycleplein in Doesburg. Dat heeft als voordeel dat een deel van de data die nodig zijn om de inzameling vorm te geven reeds in de systemen van Circulus zijn vastgelegd. Alternatief plan B Mochten de besluiten meer tijd gaan vergen dan moet er voor de eerste maanden van 2026 gekeken worden naar een plan B. In dat geval wil het collega overheid gedomineerde bedrijf DAR ondersteunen. We gaan er echter vanuit dat dit niet nodig zal zijn.

16

4 TOETREDINGSVOORSTEL 4.1 CIRCULUS DUURZAAM & DICHTBIJ 4.1.1 Strategisch Profiel Als zelfstandig maatschappelijke onderneming zet Circulus zich in om de maatschappelijke waarde voor haar stakeholders te vergroten. Circulus is actief in de inzameling en het beheer van afval en grondstoffen, het onderhoud van de openbare ruimte, en het creëren en aanbieden van sociale werkgelegenheid. Hiermee faciliteert Circulus haar gemeenten bij het realiseren van hun doelstellingen op deze gebieden. Vanaf 1 januari 2025 werkt Circulus voor elf gemeenten: Apeldoorn, Bronckhorst, Brummen, Deventer, Doesburg, Duiven, Epe, Lochem, Voorst, Westervoort en Zutphen. Deze gemeenten zijn zowel opdrachtgever als aandeelhouder van ons bedrijf. Belangrijke stakeholders zijn daarnaast de inwoners van deze gemeenten, regionale partners en de medewerkers. Onze dienstverlening is er voor 520.000 inwoners in deze elf gemeenten en wordt uitgevoerd door 853 medewerkers, deels middels sociale werkgelegenheid en als vrijwilligers. 4.1.2 Ontstaan Circulus Circulus is door de jaren heen gevormd door de samenvoeging van gemeentelijke reinigings- en afvaldiensten, een proces dat zich vanaf het begin van de jaren negentig stapsgewijs voltrok.

Gedurende deze periode sloten verschillende nieuwe gemeenten in de regio zich bij Circulus aan, wat resulteerde in de oprichting van twee regionale bedrijven: Berkel Milieu en Circulus. In 2014 fuseerden deze bedrijven samen tot Circulus-Berkel, dat sinds 2022 verder is gegaan onder de naam Circulus.

Figuur 6 Verzorgingsgebied Circulus BV

17

4.1.3 Kengetallen Circulus Algemene k engetallen Het verzorgingsgebied van Circulus telt in 2025 bijna 520.000 inwoners. De core business van Circulus is de inzameling, het beheer en recycling van afval en grondstoffen. Dit wordt in alle elf aandeelhoudende gemeenten uitgevoerd. Daarnaast voert Circulus (op verzoek) voor een aantal gemeenten ook taken in beheer en onderhoud van de buitenruimte uit. Circulus zet zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in en is daarom voor haar aandeelhoudende gemeenten een solide partner in het sociaal domein geworden. Algemene kengetallen 2023 Verzorgingsgebied (aantal gemeenten)

11*

Aantal aansluitingen

238.209*

Aantal inwoners

519.899*

Huishoudelijk restafval per inwoner in kg

106

Gescheiden ingezameld in %

73

Aantal gemeenten buitenruimte

5

Scholen met lesprogramma Cleanwise

190

Aantal medewerkers

463

Aantal FTE's

334

Sociale werkgelegenheid in ontwikkeltraject

295

Sociale werkgelegenheid in dienstverband

95

* de situatie vanaf 2025

Bij Circulus werken verspreid over zeven locaties 853 medewerkers, waarvan 463 in vaste dienst of als uitzendkracht werkzaam zijn en 390 medewerkers die in het kader van sociale werkgelegenheid of sociale activering of al vrijwilliger bij ons werken. Financiële k engetallen Circulus is een financieel gezond bedrijf. Hieronder de belangrijkste financiële kengetallen

Financiele kengetallen Omzet Solvabiliteit Eigen vermogen

2023 € 64,6 miljoen 29,6% € 19,1 miljoen

18

Wagenpark kengetallen Aangezien een groot deel van de dienstverlening gaat om logistieke en transportprocessen is het wagenpark van cruciaal belang in de dienstverlening. Circulus heeft de laatste jaren strategisch ingezet op elektrificeren van het wagenpark (zie paragraaf 3.5.2). Hieronder de actuele kengetallen van het wagenpark van Circulus. Aantal

Waarvan elektrisch

Trucks

75

20

Bestel- en personenwagens

84

30

Veegmachines

15

3

Wagenpark

Overig werkmaterieel

20

9

Totaal

194

62

Infrastructuur Circulus De infrastructuur van Circulus is zodanig ingericht dat door het gehele gebied de dienstverlening optimaal kan worden uitgevoerd. Zie hieronder een overzicht hoe deze is ingericht.

Figuur 7 Infrastructuur Circulus

19

4.1.4 Missie en visie De missie en visie van Circulus is met de meerjarenstrategie 2025-2028 (bijlage 5) geüpdatet: Wij zien... een aantrekkelijk en duurzame wereld voor ons waarin grondstoffen slim worden benut, waar materialen worden hergebruikt en verspilling geen plaats meer heeft. Een wereld waarin we streven naar een schone, groene en sociale leefomgeving. Inwoners, gemeenten en partners werken samen aan een circulaire toekomst waarin iedereen volop mee kan doen. Onze ambitie is… het creëren van een regio waarin circulariteit en inclusiviteit centraal staan. We verbinden grondstoffen, buitenruimte en sociaal ondernemerschap op een innovatieve manier, samen met onze partners. We doen ons werk elke dag een beetje beter. Op Circulus kun je rekenen. Wij zien onszelf als… een onderneming die stevig is geworteld in de regio. We zijn een betrouwbare en behulpzame partner die enthousiast en met plezier beleid en praktijk met elkaar in samenspraak brengt. Met onze vakkundige medewerkers willen we vernieuwend werken. Ons innovatievermogen, onze expertise en resultaatgerichtheid maken dat we gewaardeerd worden. Wij staan voor… vernieuwende dienstverlening die elke dag bijdraagt aan het verbeteren en versterken van de regio. Dit kunnen we niet alleen. Samen met onze inwoners, gemeenten en partners bereiken we meer en maken we een sterke, circulaire en inclusieve regio.

4.2 GROEI, JA………..MAAR ONDER VOORWAARDEN Circulus wil groeien, maar groei moet voordelen opleveren voor zowel de toetredende gemeente als voor de huidige aandeelhoudende gemeenten van Circulus. Om dat zo objectief mogelijk te kunnen beoordelen heeft Circulus een kader opgesteld waarin specifieke criteria staan. De criteria zijn gebaseerd op risico’s en aandachtspunten die ontstaan bij de toetreding van nieuwe gemeenten. Hoewel er generieke criteria zijn, moeten deze altijd per gemeente worden beoordeeld, rekening houdend met aspecten zoals grootte, taakdiversiteit, geografische ligging en bestuurlijke oriëntatie. 4.2.1 Afwegingskader voor groei Het afwegingskader biedt criteria voor het zorgvuldig evalueren van gemeenten die willen toetreden tot Circulus. Het helpt om samen met de gemeente die wil toetreden te bepalen of deze toetreding voor de gemeente voordeel oplevert en of de groei in lijn is met de strategische doelen en operationele capaciteiten van de organisatie binnen Circulus. Het afwegingskader vanuit het Circulus oogpunt bevat onderstaande onderwerpen.

20

Strategische doelen en financiën Ondersteunt de toetreding de strategische speerpunten van Circulus? Wat is de directe en indirecte toegevoegde waarde van de toetreding? Wat zijn de financiële kosten en baten van de toetreding? Is er potentieel voor uitbreiding naar BOR-taken en het sociaal domein? Strategische en bestuurlijke fit Sluit de bestuurlijke oriëntatie van de nieuwe gemeente aan bij de deelnemende gemeenten? Past de nieuwe gemeente binnen de huidige governance-structuur? Is de gemeente bereid actief deel te nemen aan gezamenlijke initiatieven? Zijn prioriteiten en verwachtingen realistisch en haalbaar? Logistiek-organisatorisch Is er sprake van geografische nabijheid met het huidige verzorgingsgebied? Sluiten de behoeften van de gemeente aan bij de diensten van Circulus? Zijn er logistieke voordelen of nadelen? Inpasbaarheid Kan de continuïteit van dienstverlening worden gewaarborgd? Heeft Circulus voldoende capaciteit om uitbreiding te ondersteunen? Wat zijn de gevolgen van eventuele groei (financieel, operationeel, risicoprofiel)? Overige voorwaarden Groei moet beheersbaar blijven en mag geen negatieve impact hebben op de bedrijfsvoering. Interne processen moeten worden afgestemd en geharmoniseerd om kwaliteitsverlies te voorkomen. De diversiteit en maatwerkafspraken per gemeente vragen om verdere harmonisatie.

Focus en aandacht voor opdracht gevende gemeenten moet behouden blijven. Groei op afvalgebied mag de positie van BOR-activiteiten en het sociaal domein niet ondermijnen. 4.3 MEERJARENSTRATEGIE 2025 - 2028 Elke vier jaar stelt Circulus, samen met input van al haar stakeholders een meerjarenstrategie op. In december 2024 is de meerjarenstrategie 2025 - 2028 unaniem door de Algemene vergadering van Aandeelhouders vastgesteld. De actuele meerjarenstrategie 2025 - 2028 heeft vier kerndoelen:

21

Figuur 8 Overzicht kerndoelen meerjarenstrategie Circulus

4.3.1 Verbinden met de samenleving We zijn in de buurt De wereld is continu in beweging. Belangrijke veranderingen op het gebied van grondstoffen, buitenruimte en werken aan een inclusieve arbeidsmarkt vragen van ons een sterke verbinding met de samenleving. We kunnen veel winnen door de inwoners, bedrijven en instellingen in de gemeenten meer te betrekken. Dit gaan we doen door zichtbaarder te zijn, betere voorlichting te verlenen en te laten participeren waar mogelijk. Zo kunnen inwoners, bedrijven en instellingen bijvoorbeeld van waarde zijn bij de ontwikkeling van het recycleplein van de toekomst, waar kringloopwinkels, reparatie, educatie, sociale werkgelegenheid en recycleplein samen komen. 4.3.2 Stapsgewijs groeien als partner We bereiken samen meer Circulus is de partner voor elf gemeenten op gebied van afvalinzameling. Voor twee derde van onze gemeenten zijn we ook actief in de buitenruimte en geven we invulling aan sociale werkgelegenheid. De opgave voor gemeenten in de verschillende domeinen neemt de komende jaren alleen maar verder toe. Naast grondstoffen willen we daarom ook voor de beheer en onderhoud in de buitenruimte en sociale werkgelegenheid onze impact in de regio vergroten. Groei in het aantal aangesloten gemeenten is voor ons geen doel op zich. Door het terugtrekken van commerciële inzamelaars ontstaan nieuwe markten.

Circulus zal hier zorgvuldig kijken op welke manier we positie kiezen. De belangen van de huidige elf aandeelhouders staan voorop. We verstevigen daarbij onze eigen kennis en expertise en gaan de kennis en expertise die aanwezig is bij gemeenten nog beter benutten.

22

4.3.3 Toevoegen van waarde in de keten We worden sterk er in de regio De waardeketens over de drie domeinen van Circulus zijn in de afgelopen jaren stapsgewijs ontstaan. Deze evolueren langzaam van lineair naar circulair. Circulariteit is de enige toekomst. Daar werken we al hard aan. Ontwikkelingen in de samenwerkingen met bestaande en nieuwe ketenpartners en innovaties in technologie vragen om een brede heroverweging. Alleen dan kunnen we het proces van lineaire naar circulaire waardeketens binnen de regio versnellen. De komende jaren gaan we daar aan bijdragen door zelf en met partners integraliteit en circulariteit in onze werkzaamheden te realiseren. We gaan, waar mogelijk, activiteiten toevoegen die we nu (nog) niet uitvoeren. Hiermee brengen we circulariteit in de praktijk. We gaan zorgen voor synergie tussen de domeinen waarin we actief zijn, door het meer in samenhang te organiseren. Op die manier zorgen we dat sociale werkgelegenheid volledig geïntegreerd wordt in de domeinen grondstoffen en buitenruimte. Denk bijvoorbeeld aan inzameling van grondstoffen en sociale werkgelegenheid die samenkomen in een Circulair Ambachtscentrum(CAC). Daarnaast kijken we ook naar wat we zelf gaan doen en wat we beter kunnen uitbesteden.

4.3.4 Vernieuwen in dienstverlening We doen het elk e dag beter Inwoners hebben voor hun leef- en woonomgeving hoge verwachtingen, net als gemeenten die organisaties als Circulus hiervoor inschakelen om dit te realiseren. Deze omgeving verandert voortdurend en dit stelt steeds nieuwe eisen aan onze organisatie. Onze dienstverlening naar inwoners en gemeenten ontwikkelt zich daarom continu. Dit heeft effect op de interne organisatie, de gevraagde deskundigheid en onze eigen infrastructuur. Denk bijvoorbeeld aan het bijdragen aan duurzaamheid, het optimaliseren van de werkomgeving van onze mensen en het meegaan in de technologische ontwikkelingen. Dat vraagt van ons om onze dienstverlening blijvend te vernieuwen en de eigen organisatie te blijven ontwikkelen. Zo blijven we ons de komende jaren inzetten op het elektrificeren van ons wagenpark en gaan we onze interne processen verder verduurzamen. Reductie van CO2-uitstoot, optimaliseren van materiaalgebruik en circulair inkopen staan prominent op de agenda. 4.3.5 Realiseren van de doelstellingen Met elkaar stellen de medewerkers van Circulus alles in het werk om de kerndoelen ook daadwerkelijk te gaan halen. Dit vraagt iets van ons als organisatie en van onze medewerkers. We gaan doelgericht, maar ook voldoende wendbaar en flexibel op weg naar die doelen.

23

Strategische programma’s Voor elk kerndoel in de meerjarenstrategie zijn, in onderlinge samenhang, integrale programma’s uitgewerkt. Elk programma bestaat uit projecten waar we de komende vier jaar gericht en projectmatig aan gaan werken. Deze programma’s zijn ook een belangrijke basis voor de jaarlijkse afdelingsplannen. Uiteraard actualiseren we elk jaar op basis van voortschrijdend inzicht waar we staan. Zo houden we het stuur in handen. MEERJARENSTRATEGIE - STRATEGISCHE PROGRAMMA'S Programma’s

Kerndoelen

1

Verbinden met de samenleving – we zijn in de buurt

1.1 Positioneren midden in samenleving

1.2 Ontwikkelen van recycleplein-concept 2.0

2

Stapsgewijs groeien als partner – we bereiken samen meer

2.1 Inzetten van kennisen vaardigheidsniveau

2.2 Gericht groeien van buitenruimte in de regio

2.3 Doorontwikkelen van sociaal domein in de regio

3

Toevoegen van waarde in de keten – we worden sterker in de regio

3.1 Ontwikkelen van circulair ambachtscentrum (CAC)

3.2 Vernieuwen van brede, regionale keten

3.3 Uitbreiden van nieuwe activiteiten in de keten

4

Vernieuwen in dienst4.1 Verduurzamen van verlening – we doen de eigen organisatie het elke dag beter

4.2 Optimaliseren van dienstverlening over de domeinen

4.3 Ontwikkelen van interne werk- en leeromgeving

4.4 Vernieuwen van IT/data-architectuur en stuurinformatie

Figuur 9 Overzicht strategische programma’s

Afdelingsjaarplan Naast de lopende programma’s wordt er elk jaar een afdelingsjaarplan gemaakt voor elke afdeling. In 2025 bestaat het afdelingsjaarplan uit drie onderdelen: de strategische programma’s die betrekking hebben op de afdeling, eventuele onderwerpen overgebleven uit het jaarplan 2024 en afdelingsspecifieke onderwerpen waaraan de afdeling het komende jaar wil gaan werken. Als voorbeeld hieronder het afdelingsjaarplan 2025 van de afdeling grondstoffen.

Figuur 10 Jaarplan afdeling grondstoffen 2025

24

4.4 DIENSTVERLENING In deze paragraaf beschrijven we een aantal onderdelen van de dienstverlening zoals Circulus die uitvoert en zou kunnen uitvoeren voor de gemeente Rheden. In de laatste alinea’s staat er nog specifieke dienstverlening beschreven. 4.4.1 Inzameling huis aan huis Circulus zamelt huis-aan-huis grondstoffen in met mini-containers van 140 of 240 liter. Binnen de gemeente Rheden gebeurt dat met achterladers. Dat wordt door Circulus ondersteund. In andere gemeenten zamelt Circulus voornamelijk in met efficiënte zijladers, maar in krappe straten worden ook dan achterladers ingezet. Wanneer het beleid van gedifferentieerde tarieven (DIFTAR) wordt toegepast, zijn de containers voorzien van chips die bij lediging worden uitgelezen. Dit helpt bij routeoptimalisatie en maakt het mogelijk om kosten per huishouden (DIFTAR) nauwkeurig te berekenen. 4.4.2 Inzameling verzamelcontainers In hoogbouw en gebieden waar mini-containers niet praktisch zijn, gebruikt Circulus (conform het beleid van de gemeente) verzamelcontainers, bij voorkeur ondergronds. Deze containers zijn uitgerust over het algemeen met paslezers, waarmee stortingen kunnen worden gekoppeld aan huishoudens zodat ook voor verzamelcontainers het beleid van gedifferentieerde tarieven nauwkeurig kan worden uitgevoerd.

Met behulp van vulgraadsensoren kan dynamisch ingezameld worden, waardoor alleen volle containers geleegd worden. Dit vermindert transportbewegingen en verhoogt de efficiëntie, 4.4.3 Inzameling overige stromen Naast standaardstromen zoals GFT, PMD en glas, zamelt Circulus ook andere stromen in, zoals grof huishoudelijk afval en kerstbomen. Natuurlijk op basis van het dienstverleningspakket dat de gemeente haar inwoners wil bieden. Dankzij flexibele inzet van voertuigen en medewerkers kan Circulus inspelen op de specifieke behoeften van gemeenten. 4.4.4 Verwerking afval en grondstofstromen Circulus werkt met erkende verwerkers en bundelt krachten binnen het samenwerkingsverband CirkelWaarde om aantrekkelijke contractvoorwaarden te realiseren. Bij aanbestedingen wegen naast kosten ook factoren zoals CO2-uitstoot en maatschappelijk verantwoord ondernemen mee. 4.4.5 Recyclepleinen Circulus beheert zes recyclepleinen en faciliteert toegang met een milieupas. De inwoners kunnen gebruik maken van alle recyclepleinen, ook buiten de eigen gemeente. De pleinen zijn modern en flexibel ingericht om op veranderingen in afvalstromen en wetgeving te kunnen inspelen. Gemeenten bepalen zelfstandig hun tarieven voor afvalstromen. Circulus adviseert

25

hierin met het oog op regionale consistentie. De gemeente Rheden maakt nu al gebruik van het recycleplein in Doesburg. Inwoners kunnen daar reeds hun grondstoffen aanbieden. 4.4.6 Circulair Ambacht Centrum (CAC) Circulus werkt samen met de gemeenten aan de totstandkoming van circulaire ambachtscentra, waar producten worden gerepareerd, gerecycled en gebruikt voor onderwijsdoeleinden. Een circulair ambachtscentrum is een locatie waarbij partijen samenwerken aan het verminderen van afvalstromen en het realiseren van hoogwaardig product- en materiaalhergebruik. Daarbij worden minimaal de functies van een recycleplein, kringloopwinkel, reparatiewerkplaats, onderwijs en het sociaal domein gecombineerd, waardoor spullen en materialen langer in gebruik blijven en onnodig storten en verbranden wordt voorkomen. Het circulaire ambachtscentrum is onderdeel van het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE).

Figuur 11 Overzicht Recyclepleinen, Recyclepleinen met CAC mogelijkheden en werkplaatsen

4.4.7 Containermanagement Circulus voert, wanneer gewenst, het volledige containermanagement voor zowel minicontainers als verzamelcontainers uit. Mini-containers worden indien nodig gerepareerd en onderdelen hergebruikt. Ook voor verzamelcontainers kan het volledige plaatsen, beheer en onderhoud overgenomen worden door Circulus. Deze dienstverlening wordt voor 8 gemeenten uitgevoerd. Voor containers hanteert Circulus een leaseconstructie en heeft Circulus een eigen onderhoudsdienst. Vanaf 2024 is in Apeldoorn een werkplaats geopend voor de assemblage en

26

reparatie van ondergrondse containers, de werkzaamheden worden door medewerkers vanuit sociale werkgelegenheid uitgevoerd. 4.4.8 Beleidsvoorbereiding en –evaluatie Circulus ondersteunt gemeenten bij het opstellen en uitvoeren van grondstoffenplannen, met aandacht voor samenhang en financiële haalbaarheid. Via monitoring en evaluatie worden plannen bijgesteld. Pilots voor nieuwe inzamelmethoden of communicatiecampagnes, om beleidsdoelen te realiseren, worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met gemeenten. 4.4.9 Communicatie en klantencontact Communicatie Effectieve communicatie is cruciaal voor het informeren van inwoners over wijzigingen in afvalinzameling en stappen richting een circulaire economie. Circulus beschikt over een professionele communicatieafdeling die samenwerkt met gemeentelijke communicatieteams. Inwoners worden bereikt via onder andere de Circulus-website, een app met afvalkalender en afsprakenmogelijkheden, huis-aan-huisbladen en sociale media. Minimaal vier keer per jaar worden inwoners actief geïnformeerd via lokale media. Ook kunnen afvalcoaches ingezet worden om inwoners te ondersteunen bij wijzigingen in afvalinzameling of om inwoners te informeren hoe ze bij kunnen dragen aan het afval scheiden.

Klant Contact Centrum (KCC) Het moderne KCC van Circulus verwerkt jaarlijks circa 200.000 klantcontacten en biedt actuele informatie dankzij een kennisbank met gemeentelijke afspraken. Inwoners kunnen telefonisch (60%), per e-mail (10%), of via social media en Whatsapp (30%) contact opnemen. 2023 - 2024 Bereikbaarheid telefoon 2023 Bereikbaarheid

2024 Bereikbaarheid

2024 Bereikbaarheid norm

100%

92%

96%

96%

97%

96%

97%

96%

96%

96%

96%

96%

97%

96%

97% 95%

94%

96%

97% 95%

97%

97%

97%

96%

94%

95%

96%

97%

98%

90% 88% 86% 84% 82% 80% jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Figuur 12 Telefonische bereikbaarheid KCC Circulus 2023-2024

27

De telefonische bereikbaarheid ligt op 95%, met een gemiddelde wachttijd van 38 seconden. Dit resultaat weerspiegelt voortdurende verbeteringen in service en toegankelijkheid. Het feit dat de medewerkers ook allemaal uit de regio komen en de lokale situatie kennen, zien we als een belangrijke meerwaarde. KTO Circulus meet continu de klant tevredenheid in een KTO. Het onderzoek wordt uitgevoerd met een online vragenlijst waarvoor de inwoners op twee manier benaderd zijn. Telefonisch (na toezegging wordt een e-mail gestuurd met een link naar de vragenlijst) of via de website van Circulus.

Figuur 13 Resultaten Klant tevredenheidsonderzoek alle gemeenten 2022/2023 t.o.v. 2023/2024

4.4.10 Overige diensten De hierboven beschreven dienstverlening voor afval en grondstoffen geeft een goed overzicht van de activiteiten die Circulus voor de gemeente Rheden kan uitvoeren. Voor andere gemeenten wordt in het domein afval en grondstoffen ook de volgende dienstverlening uitgevoerd: Bewonersparticipatie en educatie Inzameling van grondstoffen en afvalstromen bij scholen en evenementen Container assemblage en onderhoud

28

Naast de dienstverlening rond afval en grondstoffen voert Circulus op verzoek van een aantal van haar aandeelhoudende gemeenten ook specifieke dienstverlening uit in de werkvelden buitenruimte en het sociale werkgelegenheid. Dienstverlening buitenruimte Groen- en grijsbeheer Reinigingstaken Kolkenreiniging Dienstverlening sociale werkgelegenheid Sociale werkgelegenheid en activering in inzameling, sortering en buitenruimte Dienstverlening Circulus Keuken, Circulus Fietsenwerkplaatsen, Circulus Houtwerkplaatsen, Circulus Wasserij, Circulus Textielwerkplaats en Circulus Elektronica Werkplaats 4.5 TOETREDING ALS AANDEELHOUDER 4.5.1 Te verwerven aandelen Nieuwe aandeelhouders verwerven aandelen op basis van hun relatieve aandeel in het aantal aansluitingen. Naast de nominale waarde wordt een agiostorting van minimaal 25% vereist, gebaseerd op de meest recente balans zoals vastgesteld door de AVA. Voor de gemeente Rheden, met 21.437 aansluitingen, is een indicatieve berekening gemaakt op basis van de balans van 31 december 2023. De vereiste kapitaalstorting voor toetreding voor de gemeente Rheden gebaseerd op 21.437 aansluitingen zou ca. € 1,2 miljoen bedragen. Deze storting wordt toegevoegd aan het eigen vermogen van Circulus en voorkomt daling van het solvabiliteitspercentage. Rheden verwerft daarmee een belang van ca. 8% van het geplaatste aandelenkapitaal.

De exacte kapitaalstorting en het aantal aandelen worden definitief vastgesteld bij toetreding. Bij toetreding per 1 januari 2026 wordt de waarde bepaald op basis van de balans van 31 december 2024 en het aantal aansluitingen per 30 juni 2025. Na uitgifte van de aandelen en bijwerking van het aandeelhoudersregister is de gemeente direct volwaardig aandeelhouder. Elke vijf jaar wordt het aantal aandelen herijkt op basis van het aantal aansluitingen. Nieuwe aandeelhouders verwerven aandelen op basis van hun relatieve aandeel in het aantal 4.5.2 In te brengen activa Voor veel gemeenten heeft Circulus de inzamelmiddelen in eigendom, waarmee gemeenten financiële middelen vrij spelen. Via een leasetarief worden kapitaalslasten en beheerkosten afgerekend. Rheden geeft er momenteel de voorkeur aan de middelen zelf in eigendom te houden. Hierbij geldt dan vanzelfsprekend een aangepast tarief voor alleen het beheer, waarbij

29

Rheden zelf de containers en plaatsingskosten financiert. Circulus is altijd bereid een overname van de inzamelmiddelen te bespreken. Mini-containers Circulus beheert uniforme mini-containers in het gehele werkgebied. Het vervangen, registreren en onderhouden van containers kan volledig door Circulus verzorgd, inclusief hergebruik van onderdelen. Voor de invoering van DIFTAR kan Circulus containers voorzien van chips voor registratie. Bij overdracht van beheer via een leaseconstructie neemt Circulus de vervangingskosten voor haar rekening. Verzamelcontainers Voor ondergrondse verzamelcontainers hanteert Circulus een leaseconstructie met een vast jaartarief per container. Circulus is verantwoordelijk voor plaatsing, onderhoud, en vervanging, ondersteund door een gespecialiseerde dienst in Apeldoorn. Bij een overgang naar gedifferentieerde tarieven werkt Circulus samen met de gemeente aan een plan voor de vervanging van betonnen cocons en metalen containers, waarbij de gemeente ook financieel wordt ontzorgd. 4.6 JURIDISCHE ASPECTEN EN GOVERNANCE 4.6.1 Juridische structuur Circulus BV, gevestigd in Apeldoorn, is een vennootschap waarvan de afspraken zijn vastgelegd in de statuten, laatst gewijzigd op 12 december 2024. Gemeenten fungeren zowel als aandeelhouder als opdrachtgever van Circulus.

De juridische structuur van Circulus is formeel vastgelegd in de statuten van Circulus (zie bijlage 1). Structuurvennootschap Circulus is sinds 2024 een structuurvennootschap, wat betekent dat het (verzwakte) structuurregime geldt. Een structuur-BV is een speciale vorm van de besloten vennootschap, die te vinden is bij grote ondernemingen die minimaal drie jaar lang een eigen vermogen van minimaal € 16 miljoen hebben en minimaal 100 medewerkers in dienst hebben. Dit is van toepassing op Circulus en betekent dat de rol van Raad van Commissarissen (RvC) en Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) aan bepaalde eisen voldoet, zoals wie welke beslissingsbevoegdheid heeft. Directie De onderneming staat onder leiding van een éénhoofdige directie, bijgestaan door een managementteam. De algemeen directeur is mevrouw drs. E.M. (Lisette) Bosch. Haar bevoegdheden en werkwijze zijn aanvullend op de statuten vastgelegd in het ‘Directiereglement Circulus BV’.

30

Raad van Commissarissen (RvC) Het toezicht op Circulus wordt uitgevoerd door de RvC, bestaande uit minimaal vijf leden, waaronder een voorzitter. De RvC adviseert de directie en houdt toezicht op het beleid, de algemene gang van zaken en het strategisch beleid van de onderneming. Daarnaast beoordeelt de RvC jaarlijks de managementstructuur en bewaakt zij financiële en operationele risico's, evenals het controlesysteem. De werkwijze en verantwoordelijkheden van de RvC zijn nader uitgewerkt in het ‘Reglement werk wijze en taak verdeling Raad van Commissarissen van Circulus BV’. 4.6.2 Aandeelhouders De aandeelhouders van Circulus BV zijn gemeenten die hun dienstverlening via ‘quasi inbesteden’ hebben ondergebracht bij Circulus. Daarnaast hebben de aandeelhoudende gemeenten Circulus aangewezen als inzamelaar (wet milieubeheer artikel 10.24). Op dit moment zijn de aandeelhoudende gemeenten (in alfabetische volgorde): Apeldoorn Bronckhorst Brummen Deventer

Doesburg Duiven Epe Lochem

Voorst Westervoort Zutphen

Er zijn drie criteria voor ‘quasi inbesteden’. Toezicht criterium - De gemeente Rheden houdt (samen met de andere aandeelhouders zijnde alle gemeenten) via de AVA toezicht op Circulus als ware het een eigen dienstonderdeel. Het toezicht criterium is geborgd via de statuten waarin is vastgelegd dat elke aandeelhouder een afgevaardigde (aandeelhoudend collegelid) heeft in de Algemene vergadering van aandeelhouders. - De vijf leden van de RvC worden benoemd door de AVA. - Twee van de vijf leden van de RvC worden benoemd uit een bindende voordracht van de RvC en één lid wordt benoemd uit een bindende voordracht door de ondernemingsraad. - De AVA stelt de directeur- bestuurder formeel aan. Merendeelcriterium - Meer dan 80% van de activiteiten van Circulus zijn overheidsopdrachten van aandeelhouders (gemeenten). - Het merendeel van de commerciële activiteiten worden afgewikkeld in een aparte deelneming CiRec BV met een aparte jaarrekening. In de jaarrekening wordt tevens de omzet gerapporteerd die niet binnen de DVO van gemeenten valt. Hiermee is transparant dat Circulus ruimschoots voldoet aan dit criterium. Geen direct privé kapitaal - Er is geen privékapitaal geïnvesteerd in Circulus

31

Via de quasi-inbesteding en dit exclusieve recht tot inzameling in Rheden ligt de juridische structuur tussen Circulus en haar aandeelhouders “voor twee ankers” en kan de gemeente Rheden als aandeelhouder toetreden tot Circulus. 4.6.3 Overzicht aandeel van aandeelhoudende gemeenten In het onderstaande schema zijn per aandeelhouder de zeggenschap en stemverhouding aangegeven. Onder de kolom ‘na toetreding’ wordt de te verwachten aandeelverhouding na toetreding aangegeven. In de kolom ‘bestaande situatie’ is de huidige aandelenverhouding opgenomen. Een en ander wordt definitief gemaakt op basis van de stand aansluitingen Rheden per 30 juni 2025. Rheden zou qua grootte 4e aandeelhouder van Circulus worden, na Apeldoorn, Deventer en Zutphen.

AANDELEN aansluitingen Apeldoorn 74.612 Deventer 47.787 Epe 15.598 Zutphen 23.202 Doesburg 5.342 Bronckhorst 16.081 Brummen 9.601 Lochem 15.578 Voorst 11.073 Duiven 10.701 Westervoort 6.591 Voor toetreding 236.166 Rheden Na toetreding

21.437 257.603

aandelen 3.586 2.297 750 1.115 257 773 461 749 532 514 317 11.351

bestaand na toetreding 32% 29% 20% 19% 7% 6% 10% 9% 2% 2% 7% 6% 4% 4% 7% 6% 5% 4% 5% 4% 3% 3% 100% 92%

1.030 12.381

8% 100%

Figuur 14 aandelenverhouding na toetreden Rheden

4.6.4 Invloed en zeggenschap aandeelhouders De invloed en zeggenschap van de gemeente Rheden binnen Circulus is beschreven in paragraaf 3.3.1 en 3.3.2. 4.6.5 Dividend(beleid) De AVA is statutair bevoegd om besluiten te nemen over het uitkeren van winsten in de vorm van dividend, mits de liquiditeit en de minimale solvabiliteitseis van 25% niet in gevaar komt. Uiteraard wordt gecombineerd met het dividendvoorstel een balanstest als een uitkeringstoets gedaan, om te waarborgen dat de entiteit aan haar financiële verplichtingen kan blijven voldoen.

32

4.6.6 Uittreden Bij toetreding van een aandeelhouder wordt een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten tussen de gemeente en Circulus. Conform de statuten van Circulus kan een aandeelhouder uittreden, en de DVO beëindigen. De DVO is een overeenkomst voor onbepaalde tijd, maar kan door de gemeente worden opgezegd met inachtneming van een opzegtermijn van vier jaar. De opzegging moet plaatsvinden tussen 24 en 28 maanden na de laatste gemeenteraadsverkiezingen, met een ingangsdatum halverwege de volgende zittingsperiode. Bij beëindiging van de DVO is de gemeente verplicht de desintegratiekosten te voldoen, zoals vastgelegd in de statuten van Circulus. Deze kosten omvatten onder andere: Uitgaven gerelateerd aan het beëindigen van de DVO; Kosten voor het economisch noodzakelijk te gelde maken of versneld afschrijven van activa. Voor een volledige beschrijving van de desintegratiekosten wordt verwezen naar de statuten van Circulus.(bijlage 1) 4.7 OPDRACHTGEVER – OPDRACHTNEMER RELATIE Circulus werkt in een gelijkwaardig partnerschap samen met haar deelnemende gemeenten om gemeentelijke doelstellingen te realiseren. De gemeente treedt op als opdracht gever, meestal vertegenwoordigd door een beleidsmedewerker afval en grondstoffen. Soms is daarnaast een aparte contractbeheerder aangesteld.

Circulus vervult de rol van opdrachtnemer via een gemeenteadviseur, die waar nodig specialistische ondersteuning binnen Circulus kan inschakelen. 4.7.1 DVO Circulus heeft de samenwerking met de aandeelhoudende gemeenten vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). In de DVO zijn heldere afspraken gemaakt over de samenwerking tussen de gemeente een Circulus. De DVO bestaat uit drie delen: Deel A algemene en juridische afspraken Deel B inhoudelijke afspraken Deel C financiële afspraken DVO Deel A; Algemene en juridische afspraken In deel A van de DVO worden de algemene afspraken beschreven. Deze afspraken gelden voor alle aandeelhoudende gemeenten van Circulus. In 2020 is DVO deel A van Circulus door de aandeelhouders geüpdatet en opnieuw vastgesteld. DVO deel A van de dienstverlenings overeenkomst kan alleen gewijzigd worden met instemming van alle aandeelhoudende gemeenten,

33

In DVO deel A staan de afspraken over opdracht en aanvaarding, coördinatie en overleg, verplichtingen t.a.v. personeel, ingebrekestelling en schadeloosstelling. Model DVO Deel A Circulus is toegevoegd als bijlage 3 DVO Deel B; Inhoudelijke afspraken In deel B van de DVO worden jaarlijks de inhoudelijk afspraken tussen de opdrachtgever (gemeente) en de opdrachtnemer (Circulus) vastgelegd. De afspraken in DVO deel B kunnen in overleg tussen opdrachtgever en opdrachtnemer elk jaar aangepast worden. Gemeenten kunnen op de verschillende domeinen, grondstoffen, buitenruimte en sociaal een DVO deel B afspreken met Circulus. Deze producten en dienstverlening passen binnen het door de gemeente (gemeenteraad) gewenste beleid en doelstellingen. De gemeente blijft hierin, ook als aandeelhouder en opdrachtgever van Circulus, autonoom. Vanuit Circulus kan de gemeenteadviseur de gemeente ondersteunen in het proces om te komen tot een beleidsplan. Ook is de gemeenteadviseur beschikbaar om het maken van de gemeentelijke inhoudelijke keuzes te ondersteunen met specifieke kennis, kunde en ervaring.