Bijlage 2 - Watertakenplan Olburgen Visie 2022 (22.93)

Water- en rioleringsvisie bouwsteen voor de omgevingsvisie

opgesteld bij het watertakenplan 2023-2027 van zuiveringskring Olburgen versie Bronckhorst versie Doesburg versie Rheden versie WRIJ

Water- en

rioleringsvisie

22.010/5, 5 oktober 2022, blad 1

Visie op water en riolering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Visie op water en riolering Met de invoering van de Omgevingswet gaan we ontwikkelingen en activiteiten nog meer bekijken als een geheel met onze leefomgeving. Dat doen we ook met water en riolering, die onderdeel zijn van onze leefomgeving. Voor een prettige en gezonde leefomgeving zijn goedwerkende water- en rioleringsvoorzieningen nodig. Dit geldt ook andersom. Voor het goed functioneren van het watersysteem en de riolering moeten we de leefomgeving waterrobuust inrichten en gebruiken. Voorbeelden zijn waterafvoer over de weg en aparte autowasplaatsen. Onze visie op water is dan ook verbonden met de leefomgeving.

Werkdocument Dit document is opgesteld door medewerkers die bezig zijn met de watertaken van gemeente en waterschap. Het is een werkdocument, waarvan teksten (later) verwerkt kunnen worden in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Dit is met kleuren aangegeven: • In zwart staan algemene teksten en samenvattingen. • In rood staan teksten die u kunt gebruiken in of voor uw omgevingsvisie en omgevingsplan. • In groen vindt u toelichtingen, uitleg en achtergronden.

Gezamenlijke visie In deze visie gaan we in op: • de doelen van de watertaken, • het tegengaan van klimaatverandering, • het omgaan met klimaatverandering, • duurzaamheid en doelmatigheid, • samenwerking • en taakverdeling.

Water- en rioleringsvisie, blad 2

De rioolstelsels van Bronckhorst, Doesburg en Rheden vormen samen met de rwzi Olburgen één afvalwatersysteem. De drie gemeenten en het waterschap hebben een gezamenlijke visie op water en riolering. Zij werken samen om hun inspanningen op elkaar af te stemmen, van elkaar te leren en gezamenlijke projecten te ondernemen. Zodoende kunnen zij effectiever en efficiënter werken.

Visie op water en riolering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Inhoud

Navigeren in dit document

Visie op water en riolering

2

Doelen van de watertaken

4

Tegengaan van klimaatverandering

7

Omgaan met klimaatverandering

8

Duurzaam én doelmatig

10

Samen

12

Taakverdeling

13

Colofon

16

Dit document is bedoeld voor digitaal gebruik. De blauwgekleurde teksten zijn links, waarmee u naar de verschillende onderdelen kunt springen. Linksboven op elk blad staan links naar alle hoofdstukken. U kunt ook de navigeerknoppen van Acrobat reader gebruiken. Vanaf een gelinkte pagina, kunt u terug naar de vorige positie met de toetsen “Alt ”, of met de ronde pijlknop. Druk F8 in Acrobat reader om de knoppenbalken zichtbaar te maken of te verbergen.

Water- en rioleringsvisie, blad 3

Visie op water en riolering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Doelen van de watertaken De doelen van de watertaken zijn gericht op de leefomgeving, volksgezondheid, veiligheid, dienstverlening, klimaat, biodiversiteit, milieu, grondstoffen en lage kosten. Voor de gemeentelijke watertaken stellen we de volgende doelen: • bijdragen aan een gezonde en prettige leefomgeving; • voorkomen van risico’s voor de volksgezondheid; • goede dienstverlening aan inwoners en bedrijven. We willen deze doelen bereiken onder vier randvoorwaarden: • minimale kosten op lange termijn en aanvaardbare lokale lasten op korte termijn; • minimale nadelige gevolgen voor het lokale en regionale milieu; • minimale nadelige gevolgen voor het klimaat en beschikbaarheid van grondstoffen. • positieve bijdragen aan de biodiversiteit. Het waterbeheer door het waterschap is gericht op: • klimaatrobuust gebied (optimale balans tussen te nat en te droog en weerbaarheid tegen extreem weer);

Water- en rioleringsvisie, blad 4

• veilig gebied (veilige dijken met behoud en verhoging biodiversiteit) • zoveel mogelijk bijdragen aan het beperken van de klimaatverandering (circulaire economie waarin we onze taken klimaatneutraal uitvoeren) • gezonde leefomgeving (schoon en gezond watersysteem voor de mensen en de natuur) Leefomgeving Water en riolering zijn verweven met onze omgeving. We hebben de openbare ruimte nodig voor een goed, toekomstbestendig stedelijk waterbeheer. Anderzijds zijn water en riolering nodig om de omgeving goed te laten functioneren. Daar doen we het voor. Water en riolering moeten bijdragen aan een goede, schone en prettige werk- en leefomgeving. Dit vereist dat het gebied klimaatbestendig en waterrobuust is. In de stresstesten is onderzocht waar kwetsbaarheden liggen t.a.v. droogte, hitte, wateroverlast en overstroming. Het water- en rioleringsbeheer moet de risico’s kleiner maken.

Doelen van de watertaken

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Volksgezondheid Het belangrijkste doel van de afvalwaterzorg is de volksgezondheid. Met de komst van de riolering is de levensverwachting van Nederlanders sterk verhoogd. Dit moet gewaarborgd blijven. Dienstverlening Uiteindelijk zijn het de bewoners en bedrijven die baat hebben bij een goede afvalwaterketen. Zij zijn de ‘klanten’ die bediend worden. We leveren een schone en prettige werk-/leefomgeving, afvoer en verwerking van afvalwater, veiligheid en een ‘loket’ voor vragen, meldingen en vergunningen. Andersom gaat de gemeente ook om medewerking en inzet van bewoners vragen, bijvoorbeeld bij het afkoppelen van regenwater. Lage kosten De zorg voor de afvalwaterketen is doelmatig als de doelen worden gerealiseerd tegen minimale kosten. In het stedelijk waterbeheer moet dit worden beschouwd over lange termijn, vanwege de lange levensduur van investeringen. Het doel is: • zo laag mogelijke kosten over lange termijn • en aanvaardbare lokale lasten op korte termijn.

Water- en rioleringsvisie, blad 5

Lokaal en regionaal milieu We willen dat de afvalwaterketen geen nadelige gevolgen heeft voor het milieu. Dit betreft met name de bodem, het grondwater en de oppervlaktewateren. Een voorbeeld is verontreiniging van open water door overstortingen vanuit gemengde rioolstelsels. Tot de doelen van de afvalwaterketen behoren: • niet overmatig verontreinigen van bodem en oppervlaktewater • voorkomen van verdroging. Eventuele verontreiniging van het oppervlaktewater door overstortingen beperken we tot het minimaal mogelijke, met de middelen die we hebben. De bescherming van het grondwater is extra belangrijk rond de drie waterwingebieden (1 in Rheden, 2 in Bronkhorst). Deze grondwaterbeschermingsgebieden zijn vastgelegd in de omgevingsverordening van de Provincie. Daarbij zijn nu ook drinkwaterreserveringsgebieden aangewezen (zie plan-viewer Provincie Gelderland) Klimaat, grondstoffen en biodiversiteit Het waterschap en alle drie gemeenten voeren een duurzaamheidsbeleid. De afvalwaterketen vergt grondstoffen en veroorzaakt CO2-uitstoot, maar biedt ook kansen voor (terug)winning van grondstoffen en Doelen van de watertaken

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

energie. Op termijn kunnen we evenveel (terug)winnen als we gebruiken en misschien zelfs meer. Dit behoort tot de lange termijn doelen van de afvalwaterketen: • geen netto grondstofverbruik, door hergebruik en terugwinning (circulaire economie) • geen netto uitstoot van broeikasgassen (klimaatmitigatie) • positieve bijdrage aan de biodiversiteit. Om onze doelen van volksgezondheid en een prettige leefomgeving te bereiken, zijn klimaatbestendigheid en biodiversiteit nodig. Klimaat en biodiversiteit zijn verweven met de doelen van de watertaken. Bijvoorbeeld: de klimaatverandering veroorzaakt hittestress en dat leidt tot meer sterfgevallen. Te weinig biodiversiteit verhoogt de kans op insectenplagen en bedreigt zo de volksgezondheid en onze leefomgeving. Met duurzaam waterbeheer en het vergroenen van onze omgeving kunnen we hier iets aan doen.

Water- en rioleringsvisie, blad 6

Doelen van de watertaken

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Tegengaan van klimaatverandering Met het watersysteem en de riolering kunnen we helpen om de uitstoot van broeikasgassen in onze regio te verminderen. Dit is klimaatmitigatie, ofwel: het tegengaan van klimaatverandering. Dit is breder dan water en riolering. Onze visie, ambities en beleid over de uitstoot van broeikasgassen strekt zich uit over alle beleidsvelden. Dit is beschreven in onze omgevingsvisie, het omgevingsplan en uitvoeringsprogramma’s. We weten dat we als regio Olburgen niet de klimaatverandering kunnen voorkomen. Tegelijkertijd beseffen we dat de klimaatverandering alleen beperkt kan worden als iedereen bijdraagt. Zo ook moeten de gemeenten, waterschap, inwoners en bedrijven in onze regio allemaal hun ‘steen’ bijdragen. Dat doen we ook bij de water- en rioleringsactiviteiten die gemeenten en waterschap uitvoeren. We willen dat onze water- en rioleringsactiviteiten geen of minimale CO2-uitstoot hebben. En we willen dat water en riolering helpen bij het terugdringen van de CO2-uitstoot van andere activiteiten. Voorbeelden daarvan zijn de opslag van warmte of koude in water en energieopwekking uit afvalwater op de zuivering.

Water- en rioleringsvisie, blad 7

We werken eraan om de CO2-uitstoot van onze water- en rioleringsactiviteiten tot nul te verminderen. Daarnaast bieden water en riolering mogelijkheden voor het terugdringen van de uitstoot van andere activiteiten. We zien met name kansen voor het opslaan en terugwinnen van warmte of koude in/uit water of riolering. Deze ambitie past in het gemeentebrede en waterschapsbrede beleid om CO2-neutraal te worden. Bronckhorst, Doesburg en het waterschap volgen vooralsnog de landelijke richtlijn om dit uiterlijk in 2050 te bereiken. Rheden heeft in haar klimaataanpak als doel gesteld om in 2040 een klimaatneutrale gemeente te zijn (zie beleidskader ”Aan de slag voor een duurzaam klimaat”). Het Waterschap wil in 2025 al wel energie-neutraal zijn. En de Nederlandse waterschappen overwegen om de CO2-doelstelling te versnellen van 2050 naar 2035.

Tegengaan van klimaatverandering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Omgaan met klimaatverandering Water is cruciaal bij onze aanpassing aan het veranderende klimaat. We willen tenminste het tempo van de klimaatverandering bijhouden en uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Ondanks alle inspanningen om de CO2-uitstoot te verminderen, zal de klimaatverandering nog tenminste decennia doorgaan. Dus moeten we omgaan met de gevolgen van de klimaatverandering. We moeten ons aanpassen. Dit noemen we klimaatadaptatie. Hoe zorgen we ervoor dat we negatieve gevolgen van de klimaatverandering kunnen opvangen? Veel gevolgen van de klimaatverandering hebben te maken met water, zoals de risico’s op wateroverlast, droogtes en overstroming. Tegelijk kan water de oplossing zijn bij sommige risico’s. Denk bijvoorbeeld aan gebruik van water tegen droogtes, bosbranden en hittestress.

Ambities • We willen een vitale en gezonde leefomgeving in het hele plangebied. Om dat te bereiken en te behouden houden we rekening met het actuele, Water- en rioleringsvisie, blad 8

meest waarschijnlijke scenario van de klimaatverandering. Op dit moment is dat het KNMI-klimaatscenario 2085 WHupper. • We willen uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Dit hebben de Nederlandse overheden (het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) samen afgesproken in het Deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) • De klimaatverandering gaat door tussen nu en 2050 en daarna. We willen het tempo waarmee we ons aanpassen gelijk of sneller maken dan het tempo van de klimaatverandering. Dat betekent dat risico’s niet langer toenemen, maar ten hoogste gelijk blijven. Met plangebied bedoelen we het gebied waarvoor het omgevingsplan geldt. Voor de gemeenten is dit het gemeentelijke grondgebied en voor het waterschap het hele beheergebied Rijn en IJssel. Met klimaatbestendig bedoelen we dat onze watersystemen en leefomgeving bestand zijn tegen de gevolgen van de klimaatverandering en de (risico’s op) schade door hitte, droogte, wateroverlast en overstroming niet groter zijn dan voor de klimaatverandering.

Omgaan met klimaatverandering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Sturende principes • Klimaatadaptatie is een randvoorwaarde bij alle ruimtelijke ontwikkelingen. • Wateropgaven zijn sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen en woningbouw. • Water, groen en de ondergrond zijn met elkaar verweven en vormen samen de basis voor de kwaliteit van de leefomgeving. Water, groen en de ondergrond zijn daarmee het startpunt voor ruimtelijke ontwikkelingen en nooit een sluitpost. • We herstellen de balans met de omgeving; • We herstellen balans tussen te veel en te weinig water; • We sluiten kringlopen • We zorgen voor afstemming en we bewegen mee met het natuurlijk systeem • We letten op de grenzen aan de maakbaarheid van onze omgeving, nu deze grenzen door klimaatverandering sneller bereikt worden. In plaats daarvan moeten we aansluiten bij de mogelijkheden die de natuur, de bodem en het landschap bieden. • Waar mogelijk gaan we onze cultuurhistorie benutten, vooral als we daardoor met beperkte middelen tot slimme oplossingen komen. • We geven voorkeur aan maatregelen die op meerdere fronten tegelijk werken.

Water- en rioleringsvisie, blad 9

• We geven voorkeur aan zichtbare en bovengrondse oplossingen, in plaats van verborgen, ondergrondse infrastructuur.

Dit zijn algemene principes die ons leiden bij keuzes in het water- en rioleringsbeheer. Het helpt om te bepalen welke werkzaamheden en investeringen we moeten doen, die we vervolgens opnemen in het water- en rioleringsprogramma. Doelenboom Bij de voorbereiding van de “Bouwsteen water, riolering en hitte” is gekeken naar de structuur tussen doelen, ambities en principes (zie Doelenboom bouwsteen water). Hoewel nog niet compleet, toont de boom hoe complex het waterbeleid is en hoe dit alles verder uitgewerkt kan worden.

Omgaan met klimaatverandering

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Duurzaam én doelmatig We werken tegelijk aan duurzaamheid en doelmatigheid. Bij keuzes laten we ons leiden door ‘tritsen’ op het gebied van waterkwantiteit, waterkwaliteit, grondstofgebruik en strategie. We streven naar een watersysteem en rioleringen die duurzaam en doelmatig zijn. Op lange termijn kunnen duurzaamheid en doelmatigheid niet zonder elkaar. Door doelmatig te werken beperken we de kosten. Door duurzaamheid zorgen we ervoor dat onze leefomgeving goed kan blijven functioneren en ook in de toekomst betaalbaar blijft. Om dit concreter te maken, hanteren we de onderstaande tritsen bij keuzes in het ontwerp en beheer van water- en riolering.

Vasthouden – bergen – afvoeren (waterkwantiteitstrits) Vaak zijn er meerdere mogelijkheden om water te verwerken. Bij keuzes hanteren we de voorkeursvolgorde vasthouden-bergen-afvoeren: • Schoon water proberen we vast te houden op de plaats waar het vrijkomt. Dit kan bijvoorbeeld door regenwater op de plaats waar het valt te infiltreren in de bodem. Water- en rioleringsvisie, blad 10

• Als vasthouden niet kan, dan proberen we water te bergen in de hoger gelegen, bovenstroomse gebieden. Hiermee voorkomen we piekafvoeren en risico’s op wateroverlast in de lager gelegen gebieden. • Pas in laatste instantie kiezen we voor het afvoeren van water.

Schoon houden – scheiden – zuiveren (waterkwaliteitstrits) Bij het aanleggen of vernieuwen van riolering en waterinfrastructuur hanteren we de voorkeursvolgorde van de waterkwaliteitstrits: • In eerste instantie proberen we te voorkomen dat vuil water ontstaat. We hoeven dan helemaal geen water te zuiveren. • Als dat niet haalbaar is, dan zorgen we ervoor dat het vuile water gescheiden blijft van schoon water. We hoeven dan alleen het vuile water te zuiveren. • Pas in laatste instantie kiezen we voor het zuiveren van (gemengd) afvalwater.

Besparen – hergebruiken – recyclen (reduce, re-use, recycle) Bij het water- en rioleringsbeheer gebruiken we energie en grondstoffen. We willen hiervan Duurzaam én doelmatig

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

kringlopen maken. Hiertoe hanteren we de voorkeursvolgorde besparen-hergebruiken-recyclen: • Als eerste proberen we te besparen. We ontwerpen de infrastructuur zodanig dat we minder energie en grondstoffen nodig hebben bij de aanleg, het gebruik en het onderhoud. • Zolang het duurzaam en doelmatig is, hergebruiken we bestaande materialen en voorzieningen. • Pas in laatste instantie kiezen we voor nieuwe materialen, die dan zoveel mogelijk uit gerecycled materiaal bestaan en zelf ook weer recyclebaar zijn aan het einde van hun levensduur.

Sommige dingen zijn alleen haalbaar op bepaalde momenten. Zo wordt de aanleghoogte van gebouwen bepaalt bij de bouw. Verbeteringen kunnen vaak goedkoper worden uitgevoerd in combinatie met rioolvervanging. We gebruiken die kansen om aan grote opgaven te werken, zoals klimaatadaptatie. Daarvoor moeten we dan meer doen dan de normen vereisen en soms meer dan volgens het effectgericht werken.

Normen – effecten – kansen We werken norm-, effect en kansgericht: • We zorgen ervoor dat de water- en rioleringsvoorzieningen tenminste voldoen aan de minimum eisen en regelgeving. • Bij het oplossen van problemen kijken we naar de effecten van maatregelen. We gaan na hoe we met schaarse middelen het meeste effect bereiken. Hiermee bereiken we doelmatigheid. • Tegelijk werken we aan de grote opgaven op lange termijn door gebruik te maken van kansen, ook als we daarvoor wat meer moeten doen dan de regels vereisen. Water- en rioleringsvisie, blad 11

Duurzaam én doelmatig

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Samen Samenwerking is noodzakelijk. Daarnaast draagt het bij aan onze kennis, efficiëntie en effectiviteit. We werken samen in het waterteam Olburgen, maar ook in regioverband en met inwoners en bedrijven. Een prettige, klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving kunnen we alleen bereiken met de inzet van waterschap, gemeenten, inwoners en bedrijven. Ieders bijdrage is nodig. Soms bestaat de bijdrage uit goed gebruik van de voorzieningen (bijvoorbeeld geen vet in het riool gooien), soms moet bijgedragen worden aan de kosten (bijvoorbeeld rioolheffing) en soms is het de verantwoordelijkheid voor de aanleg en het beheer van watervoorzieningen en infrastructuur.

verantwoordelijkheid om duurzaam met water om te gaan. Verplichtingen kunnen verschillen per perceel, straat, wijk of gebied. Het omgevingsplan stelt regels, zoals hoeveel regenwaterberging minimaal nodig is. Gemeenten en waterschap werken ook onderling samen in het waterteam Olburgen en in regioverband. Dit doen we om kennis op te doen en om effectiever en efficiënter te werken. Ook onderzoeksinstellingen, onderwijs en ondernemers komen in aanmerking voor samenwerking, vooral als dat tot innovatie leidt.

Gemeente en waterschap beseffen dat de inzet van bewoners en bedrijven hard nodig is. Een voorbeeld is het vergroenen van tuinen en afkoppelen van daken en tuinverhardingen. Gemeente en waterschap stimuleren deze bijdragen van inwoners en bedrijven. Soms met informatie en soms met een financiële stimulans. Ook kan worden samengewerkt, bijvoorbeeld door bij rioolvervangingen het afkoppelen van particuliere percelen mee te nemen. Daarnaast hebben bewoners en bedrijven een eigen Water- en rioleringsvisie, blad 12

Samen

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Taakverdeling Inwoners, bedrijven, gemeente en waterschap hebben allemaal taken en verantwoordelijkheden in het water- en rioleringsbeheer. Sommige taken worden verzorgd door gemeente of waterschap. Voor andere taken zijn inwoners en bedrijven zelf verantwoordelijk. In het omgevingsplan staan regels waar bewoners en bedrijven zich aan moeten houden. In de omgevingsvisie (hieronder) staat de taakopvatting van de gemeente en het waterschap.

Huishoudelijk afvalwater De gemeente zorgt voor het inzamelen en afvoeren of verwerken van huishoudelijk afvalwater. Het waterschap zorgt voor het verder transporteren en zuiveren van het afvalwater dat door gemeente wordt aangeboden. Bewoners kunnen hun huishoudelijk afvalwater aanbieden op de perceelsgrens. In het buitengebied zijn er particulieren die zelf voor hun huishoudelijk afvalwater zorgen. Dit kan veranderen als de gemeente daar in de toekomst afvalwatervoorzieningen aanlegt waarvoor een aansluitplicht geldt.

Uitzonderingen Bij enkele percelen in het buitengebied hebben de bewoners zelf een voorziening in eigendom voor “individuele behandeling van afvalwater” (IBA’s: ± 70 in Bronckhorst, ± 10 in Rheden en 1 in Doesburg). Deze bewoners zorgen zelf voor het inzamelen en zuiveren van hun afvalwater. Vooralsnog blijft dit zo. Dit kan veranderen als de gemeente daar riolering of andere afvalwatervoorzieningen aanlegt, maar daar zijn geen plannen voor. En in de toekomst ontstaan wellicht meer mogelijkheden voor particuliere afvalwatervoorzieningen, bijvoorbeeld op plaatsen waar drukriolering niet (meer) doelmatig is.

Bedrijfsafvalwater Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor verwerking van het bedrijfsafvalwater. Meestal wordt dit via de gemeentelijke riolering naar de zuivering afgevoerd. Het waterschap zorgt dan voor zuivering van dit bedrijfsafvalwater. Hiervoor wordt een zuiveringsheffing opgelegd aan de bedrijven, afhankelijk van de hoeveelheid en samenstelling van het geloosde bedrijfsafvalwater. Indirecte lozingen Voor het lozen naar oppervlaktewater hebben bedrijven een vergunning van het waterschap nodig

Water- en rioleringsvisie, blad 13

Taakverdeling

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

(of Rijkswaterstaat bij lozingen op de IJssel). Voor lozingen via de riolering (indirecte lozingen) is de gemeente het bevoegd gezag (na invoering Omgevingswet geldt dit voor alle indirecte lozingen). De gemeenten, het waterschap en de Omgevingsdienst werken samen in het vergunningentraject en bij de handhaving. De gemeente geeft opdracht aan de omgevingsdienst om ook de lozingen van bedrijven te controleren. Informatie over de lozingen wordt gedeeld met het waterschap omwille van een goed beheer van de oppervlaktewateren.

Regenwater In de bebouwde kom zorgt de gemeente voor het regenwater dat afstroomt van (gemeentelijk) openbaar gebied en soms een deel van het regenwater dat afstroomt van bestaande particuliere verhardingen. In alle andere gevallen moeten inwoners en bedrijven zelf hun regenwater verwerken. Daarover staan regels in het omgevingsplan. De gemeente zorgt alleen voor het regenwater: • dat afstroomt van (gemeentelijk) openbaar gebied in de bebouwde kom; • dat afstroomt van bestaande bebouwing en verharding van kleine en middelgrote percelen in Water- en rioleringsvisie, blad 14

de bebouwde kom, die (nog) niet zijn afgekoppeld. o Bestaande bebouwing en verharding wil zeggen dat de bebouwing of verharding is aangelegd voor 2012 (Bronckhorst) 2018 (Doesburg) 3 november 2015 (Rheden); o Kleine en middelgrote percelen wil zeggen maximaal 10.000 m2, waarbij aaneengesloten percelen van een eigenaar als 1 perceel worden gerekend. o Niet afgekoppeld wil zeggen dat de verharde oppervlakken van oudsher (sinds de aanleg of voor 2000) zijn aangesloten op de riolering en nog niet van de riolering zijn losgekoppeld. • van piekafvoeren bij extreme neerslag, voor zover het regenwater meer is dan de voorgeschreven omvang voor de regenwaterverwerking door inwoners en/of bedrijven. o De vereiste omvang voor de regenwaterverwerking door inwoners en/of bedrijven is aangegeven in het omgevingsplan en kan afhangen van het gebied, wijk, aanlegjaar en kenmerken van het perceel, de ondergrond, het watersysteem en het rioleringssysteem. Bij het afvoeren en verwerken van hemelwater zorgt de gemeente er ook voor dat de kans op Taakverdeling

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

wateroverlast klein blijft. In het water/rioleringsprogramma staat hoever de gemeente de risico’s wil verminderen.

staan in de Waterschapsverordening. Bij de kleinere watergangen zijn de eigenaren van aanliggende percelen zelf verantwoordelijk voor het beheer.

Grondwater

De watergangen die beheerd worden door het waterschap staan in de Legger. Voor werken en activiteiten in of nabij Leggerwatergangen kan een vergunnings- of meldingsplicht gelden.

De gemeente neemt maatregelen tegen grondwateroverlast, als • er structurele overlast is (of onderlast) door de grondwaterstand, • die met maatregelen in openbaar gebied verholpen of verminderd worden • en deze maatregelen doelmatig zijn. De grondwatertaak betekent niet dat de gemeente voor een bepaalde grondwaterstand zorgt. Het gaat om maatregelen tegen overlast door grondwater. En soms kan de overlast niet met doelmatige maatregelen in het openbare gebied mogelijk worden opgelost. Verder kiest de gemeente alleen voor maatregelen als de overlast structureel is en de maatregelen doelmatig zijn.

Oppervlaktewater Het waterschap beheert de regionale oppervlaktewateren. Dat zijn de grotere watergangen, uitgezonderd de Rijkswateren zoals de IJssel. De regels voor eigenaren van aanliggende percelen Water- en rioleringsvisie, blad 15

Taakverdeling

Visie Inhoud Doelen Klimaat Adaptatie Duurzaam Samen Taken Colofon

Colofon

Water- en rioleringsvisie bouwsteen voor de omgevingsvisie Rapport document: versie: datum: projectnr: auteur: foto’s:

22.010/5 5 5 oktober 2022 Gdo012 Arjan Messelaar (Broks-Messelaar Consultancy) Broks-Messelaar Consultancy, Waterschap Rijn en IJssel en Pixabay

Water- en rioleringsvisie, blad 16

Projectorganisatie opdr.gever: Afvalwaterteam Olburgen stuurgroep: Dorus Klomberg (Gemeente Rheden), Wilko Pelgrom (Gemeente Bronckhorst), Birgit van Veldhuizen (Gem. Doesburg), Peter Schrijver (Waterschap Rijn en IJssel) kerngroep: André Kersten / John Boerdam (Doesburg), Tonny Geverinck (Bronckhorst), Sanne Verbeek (Rheden), Thorben Koeslag / Fred Tacke (Waterschap Rijn en IJssel), Arjan Messelaar (Broks-Messelaar Consultancy)

Colofon