Bijlage 2 Ruimtelijke onderbouwing (23.49).pdf

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING BOCKHORSTWEG 10 SPANKEREN

AANVRAGER Maatschap Elzebroek Bockhorstweg 10 6956CA Spankeren

LOCATIE BEDRIJF Bockhorstweg 10 6956CA Spankeren

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING BOCKHORSTWEG 10 SPANKEREN Initiatieflocatie:

Bockhorstweg 10 6956CA Spankeren Kvk nummer: 65863666 Vestigingsnummer: 000002856158

Initiatiefnemer:

Maatschap Elzebroek Bockhorstweg 10 6956CA Spankeren 0313-414566 Mobielnr.:06-40088004 marc-elzebroek@hotmail.com

Adviseur/contact:

FarmConsult Sluisstraat 24 7491 GA Delden farmconsult@forfarmers.eu KvK nummer: 08207868 Vestigingsnummer: 000016141881

Datum: Versie:

December 2022 aanvulling april 2023 1.5

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Projectleider H. Radstaak tel. 0573-288885 henk.radstaak@forfarmers.eu

1

Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 INLEIDING .................................................................................... 4 1.1 Aanleiding ....................................................................................................................... 4 1.2 Keuze procedure: projectafwijkingsbesluit .................................................................... 4 1.3 Leeswijzer....................................................................................................................... 4

HOOFDSTUK 2 PROJECTBESCHRIJVING ................................................................ 5 2.1 Ligging ............................................................................................................................ 5 2.2 Bestaande situatie .......................................................................................................... 7 2.3 Voorgenomen situatie .................................................................................................... 8 2.4 Landschappelijke inpassing ............................................................................................ 9

HOOFDSTUK 3 PLANOLOGISCH BELEID .............................................................. 10 3.1 Inleiding ....................................................................................................................... 10 3.2 Rijksbeleid .................................................................................................................... 10 3.2.1 Structuurvisie infrastructuur en ruimte ...............................................................................10 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening ......................................................................10 3.2.3 Regeling algemene regels ruimtelijke ordening...................................................................11 3.3 Provinciaal beleid ......................................................................................................... 11 3.3.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland .......................................................................................11 3.3.2 Omgevingsverordening Gelderland ....................................................................................12 3.4 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................

12 3.4.1 Structuurvisie Rheden.......................................................................................................12 3.4.3 Bestemmingsplan Landelijk gebied ....................................................................................13

4.1 Archeologie en cultuurhistorie ..................................................................................... 15 4.1.1 Algemeen ........................................................................................................................15 4.2 Bedrijven en milieuzonering ......................................................................................... 15 4.2.1 Algemeen ........................................................................................................................15 4.2.2 Toetsing project ...............................................................................................................16 4.3 Bodemkwaliteit ............................................................................................................ 17 4.3.1 Algemeen ........................................................................................................................17 4.3.2 Toetsing project ...............................................................................................................18

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSASPECTEN ................................................................ 15

1

4.4 Externe veiligheid ......................................................................................................... 18 4.4.1 Algemeen ........................................................................................................................18 4.5 Geluid............................................................................................................................ 18 4.5.1 Algemeen ........................................................................................................................18 4.5.2 Toetsing project ...............................................................................................................19 4.6 Geur .............................................................................................................................. 19 4.6.1 Algemeen ........................................................................................................................19 4.6.2 Toetsing project ...............................................................................................................20 4.7 Luchtkwaliteit ...............................................................................................................

21 4.7.1 Algemeen ........................................................................................................................21 4.7.2 Toetsing project ...............................................................................................................22 4.8 Milieueffectrapportage ................................................................................................. 22 4.8.1 Algemeen ........................................................................................................................22 4.8.2 Toetsing project ...............................................................................................................23 4.9 Natuur ........................................................................................................................... 23 4.9.1 Algemeen ........................................................................................................................23 4.9.2 Toetsing project ...............................................................................................................24 4.10 Verkeer en parkeren ...................................................................................................

26 4.10.1 Algemeen ......................................................................................................................26 4.10.2 Toetsing project .............................................................................................................26

4.11.1 Algemeen ......................................................................................................................26 4.11.2 Toetsing project .............................................................................................................31 4.12 Water .......................................................................................................................... 32 4.12.1 Algemeen ......................................................................................................................32 4.12.2 Toetsing project .............................................................................................................33

HOOFDSTUK 5 MAATSCHAPPELIJKE/ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ............. 34 5.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................... 34 5.1.1 Vooroverleg .....................................................................................................................34 5.1.2 Inspraak ..........................................................................................................................34 5.1.3 Zienswijzen ......................................................................................................................34

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

4.11 Volksgezondheid ........................................................................................................ 26

2

5.2 Economische uitvoerbaarheid ...................................................................................... 34

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

BIJLAGE 1 MILIEUTEKENING VOORNEMEN .......................................................... 36 BIJLAGE 2 LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ......................................................... 37 BIJLAGE 3 QUICKSCAN SOORTENBESCHERMING ................................................. 38 BIJLAGE 4 SAMENVATTING INGEVULDE WATERTOETS ........................................ 39

3

1 Inleiding 1.1 Aanleiding

Het bedrijf van de maatschap Elzebroek omvat een melkrundveehouderij aan de Bockhorstweg 10 6956CA in Spankeren gemeente Rheden Het bedrijf houdt 186 melkkoeien met bijbehorend 90 jongvee. De ondernemers willen een vrijloopstal gaan realiseren voor de droge koeien en jongvee, in de vrijloopstal lopen de dieren in het stro en hebben veel ruimte tot de beschikking (ruim 10m2 per dier). Voor de hoog drachtige dieren is dit beter. Ook de stromest die vrijkomt uit de stal is waardevol voor de biodiversiteit en het bodemleven. Ook geeft de strostal de mogelijkheid om warmte te winnen voor de woning. Dit wordt gerealiseerd door slangen in de keldervloer aan te brengen, de warmte die in het stropakket ontstaat wordt deels door deze slangen onttrokken. Via een warmte wisselaar wordt de warmte vervolgens beschikbaar voor de woning en de warmwatervoorziening. Op deze manier verwachten we geen gas meer nodig te zijn voor de woningen. De huisvesting in de oude jongveestal (stal 4) is aan vervanging toe, in de nieuwe stal zal hiertoe vervangende jongvee huisvesting gerealiseerd worden. Het aantal dieren wijzigt gering (2 jongvee minder). Dit om ten aanzien van de Wet Natuurbescherming binnen de bestaande vergunde rechten te blijven.

Ter plaatse geldt het bestemmingsplan “Landelijk gebied” (hierna: het bestemmingsplan) van de gemeente Rheden (hierna: de gemeente) dat is vastgesteld op 26 augustus 2010. Het project is in strijd met dit bestemmingsplan, omdat een deel van de nieuwe bebouwing is voorzien buiten het bouwvlak. Achtergrond: Het bouwblok geeft aan de oostzijde voldoende ruimte om de bestaande stal te verlengen. Echter tasten we de zichtlijn van het landgoed de Bockhorst dan aan. De ondernemer kies er voor om de zichtlijn in stand te houden. Hiermee zijn we veroordeeld tot een ruitelijke procedure. Helaas is dit punt tijdens het vaststellen van het bestemmingsplan in 2010 niet onderkent. Uit vooroveleg met de gemeente en de rentmeester van de Bockhorst is gekomen tot een gedragen landschappelijke inpassing. Dit is mede geinitieerd door de gemeente Rheden. Gezien bovenstaande is de vraag uitgezet om hier in de leges rekening mee te houden.

1.2 Keuze procedure: projectafwijkingsbesluit

De initiatiefnemer wenst het project planologisch in te passen met toepassing van gekozen voor een omgevingsvergunning in de zin van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3°, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo). Deze wijze van planologische inpassing duiden we hierna aan als een projectafwijkingsbesluit. Voorwaarde voor het verlenen van een projectafwijkingsbesluit is dat via een ruimtelijke onderbouwing wordt aangetoond dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Dit rapport voorziet daarin.

1.3 Leeswijzer De toelichting is als volgt opgebouwd: • in hoofdstuk 2 komen de bestaande en gewenste situatie aan bod; • hoofdstuk 3 gaat in op het toepasselijke ruimtelijke beleid van het Rijk, de provincie en de gemeente; • in hoofdstuk 4 worden de omgevingsaspecten van het project beschreven; • tot slot is hoofdstuk 5 gewijd aan de uitvoerbaarheid van het project. Het betreft zowel de economische als maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Hoofdstuk

4

Hoofdstuk

2 Projectbeschrijving 2.1 Ligging

De activiteit vindt plaats op de locatie aan de Bockhorstweg 10 6956CA in Spankeren, kadastraal bekende gemeente Dieren sectie X nummer(s)119,120,122 . De locatie ligt in het buitengebied van de gemeente Rheden.

De directe omgeving van het perceel heeft een gemengd karakter: aan de noordzijde van het bedrijf bevind zich het landgoed de Bockhorst. Aan de zuidzijde bevinden zich agrarische gronden (de weilanden) en op afstand een melkrundveehouderij. Aan de westzijde bevind zich een burgerwoning. De dichtstbijzijnde woning ligt op circa 25 meter ten westen van het bedrijf.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Figuur 2.1: Ligging plangebied (Bron: Ruimtelijke plannen)

5

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Figuur 2.2: Luchtfoto directe omgeving plangebied (Bron: Ruimtelijke plannen)

6

Het projectgebied: Figuur 2.3: Kadastrale kaart

2.2 Bestaande situatie

• • • •

gebouw 1en 2: ligboxenstal t.b.v. de melkoeien en deel van het jongvee; gebouw 4 en 5: jongveestal met (wertuigen)berging; gebouw 6: autogarage Als bijlage is de milieutekening opgenomen met daarop weergegeven de bestaande bebouwing.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Op het perceel Bockhordtweg 10 is bebouwing aanwezig in de vorm van een woonhuis (gebouw 3. Verder zijn de volgende bouwwerken aanwezig:

7

Figuur 2.4: Luchtfoto Bockhorstweg 10 (Bron: Slagboom en Peeters)

2.3 Voorgenomen situatie

Om de bedrijfsvoering verder te optimaliseren en beter in te kunnen spelen op het aspect duurzaamheid, wenst initiatiefnemer het volgende project te realiseren: 1. Het oprichten van een nieuwe droge koeienstal met jongvee, dit zal een potstal worden. De oude jongveestal (gebouw4) zal hiermee worden vervangen. Het oude gebouw zal worden ingezet als opslagruimte. De potstal wordt verder benut voor het verwarmen van de woning. Dit zoals beschreven in de inleiding. 2. Als bijlage is de milieutekening van het project opgenomen. De omvang van de veestapel blijft door dit project nagenoeg ongewijzigd per saldo moeten

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Het bedrijf van initiatiefnemer betreft een agrarisch bedrijf met melkvee en daarbij behorende jongveeopfok.

8

er 2 jongvee minder aangevraagd worden om binnen de vergunde ruimte te blijven m.b.t. de Wet Natuurbescherming (intern salderen).

2.4 Landschappelijke inpassing Om het plan landschappelijk in te passen, heeft de gemeente Rheden mevrouw Marion Nederbracht ingeschakeld om de landschappelijke inpassing voor de nieuwe stal te maken. Hierbij is er een open overleg geweest tussen partijen om de samenhang tussen de ontwikkelingen op het landgoed en het bedrijf van Elzebroek op elkaar aan te laten sluiten. Zie bijlage Landschappelijke inpassing Bockhorstweg 10 Spankeren. Daarmee is het project voorzien van een zorgvuldige landschappelijk inpassing en leidt het tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Groenbalans Op het terrein aan de Bockhorstweg worden geen bomen gekapt of groenopstanden verwijderd. Er komt conform landschappelijke inpassing wat aanplant van groen. Er is dus geen verstoring van de groenbalans.

9

3 Planologisch beleid 3.1 Inleiding

Om te oordelen of de in het vorige hoofdstuk beschreven ontwikkeling mogelijk is, is deze getoetst aan het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid.

3.2 Rijksbeleid Bij het ruimtelijk beleid op Rijksniveau onderscheiden we de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro).

3.2.1 Structuurvisie infrastructuur en ruimte

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is vastgesteld op 13 maart 2012. In de SVIR legt het Rijk de ambities voor Nederland in 2040 vast door aan te geven waar het land in dat jaar moet staan. Daarbij streeft het Rijk naar een concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland. Dit betekent onder andere dat het Rijk een aantrekkelijk vestigingsklimaat wil ontwikkelen, waarbij de concurrentiekracht voor internationale bedrijven en een economische ontwikkeling wordt versterkt. Naast deze ambities voor de lange termijn kiest het Rijk tevens voor drie concrete doelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028), te weten: • het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; • het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; • het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Hierbij maakt het Rijk gebruik van verschillende nationale belangen, waarvoor zij verantwoordelijk is en resultaten wil boeken. Toetsing project Uit de beoordeling van de SVIR blijkt dat ter plaatse van de projectlocatie sprake is van een nationaal belang. De projectlocatie ligt in een stedelijke regio met een concentratie van topsectoren.

Het project heeft geen invloed op het vestigingsklimaat in Arnhem of de bereikbaarheid ervan. Conclusie: het project heeft geen gevolgen voor de in de SVIR nagestreefde nationale belangen.

3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Om de nationale belangen uit de SVIR juridisch te borgen, heeft het Rijk het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) vastgesteld. Het Barro bevat algemene planologische regels van het Rijk met betrekking tot de inhoud van onder andere bestemmingsplannen, zodat de nationale belangen beschermd worden. Toetsing project Weliswaar is op de projectlocatie sprake van een nationaal belang in de zin van de SVIR, het Barro geeft daaromtrent geen voorschriften die op onderhavig project van toepassing zijn. Conclusie: het Barro is niet van toepassing op onderhavige project.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Hoofdstuk

10

3.2.3 Regeling algemene regels ruimtelijke ordening

De Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) geeft uitwerking aan enkele bepalingen in het Barro. In het Rarro zijn regels en ruimtereserveringen opgenomen voor defensieinstallaties, hoofdwegen en landelijke spoorwegen, buisleidingen en het Natuurnetwerk Nederland. Toetsing project Omdat de projectlocatie binnen de invloedsfeer van een radarstation ligt, gelden er ingevolge het Rarro maximale bouwhoogten van 90 meter voor windturbines en van 114 meter voor andere bouwwerken. Aangezien het project niet voorziet in bouwwerken van een dergelijke hoogte, is het in overeenstemming met het Rarro. Conclusie: het project is in overeenstemming met het Rarro.

3.3 Provinciaal beleid Voor wat betreft het provinciaal ruimtelijk beleid zijn met name de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en de Omgevingsverordening Gelderland van de provincie Gelderland van belang. Zij komen hieronder aan bod.

3.3.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

Provinciale Staten van Gelderland hebben op 19 december 2018 de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (hierna: de omgevingsvisie) vastgesteld. In de omgevingsvisie schetst de provincie haar visie op de ontwikkeling van een toekomstbestendig Gelderland en staat in hoofdlijnen het ruimtelijk beleid van de provincie. Gezond, veilig, schoon en welvarend zijn de hoofddoelen van de omgevingsvisie. Er wordt gefocust op duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie als werkende bestanddelen voor een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. De provincie Gelderland streeft daarbij zeven ambities na, zie onderstaande figuur.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Figuur 3.1: Ambities Gaaf Gelderland (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

11

De omgevingsvisie bevat een themakaarten over het ‘Ruimtelijk beleid’, het ‘Waterbeleid’, het ‘Milieubeleid’ en het ‘Natuur- en landschapsbeleid’. Toetsing project De projectlocatie ligt op grond van de themakaart ‘Waterbeleid’ niet in een intrekgebied. Energietransitie Het is de bedoeling om het bedrijf CO2-neutraal te maken. Ook wil initiatiefnemer op het nieuwe gebouw zonnepanelen installeren. In de nieuwe opzet is men tevens voornemens om gebruik te maken van warmteterugwinning uit de potstal. Biodiversiteit De vaste mest uit de nieuw te realiseren stal is een plus voor de bodemkwaliteit en het bodemleven. Ook de weidevogels stellen het gebruik van vaste mest op prijs. Conclusie: het project past binnen de kaders van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en draagt bij aan de verwezenlijking van haar ambities.

3.3.2 Omgevingsverordening Gelderland

In de Omgevingsverordening Gelderland (hierna: de omgevingsverordening) vindt de juridische verankering plaats van de omgevingsvisie. De omgevingsverordening bevat planologische regels van de provincie Gelderland waarmee bestemmingsplannen in overeenstemming moeten zijn. Omdat een projectafwijkingsbesluit in de omgevingsverordening gelijkgesteld wordt met een bestemmingsplan, zijn de regels ook op onderhavig project van toepassing. Toetsing project Water Het projectgebied ligt niet in een intrekgebied. Het Intrekgebied ligt als een grote cirkel om Waterwingebieden. Regenwater dat hier in de bodem zakt, kan ‘binnen duizend jaar bij een Waterwingebied zijn. De winning van fossiele energie, zoals aardgas, aardolie, schaliegas en steenkoolgas is in deze gebieden niet toegestaan. Van deze activiteit is bij dit project geen sprake.

3.4 Gemeentelijk beleid In de Omgevingsvisie buitengebied Rheden wordt ingegaan op de Structuurvisie voor het buitengebied.

3.4.1 Structuurvisie Rheden

De gemeenteraad van Rheden heeft op 29 oktober 2019 de Omgevingsviesie buitengebied Rheden vast gesteld. De omgevingsvisie bevat de 7 thema’s om aan te werken: -Doorbouwen aan onze omgeving -Samenhang tussen hoog en laag -Beleving van de kwaliteiten -Duurzaam toegangkelijk -Nu stappen zetten voor een duurzame toekomst: klimaatadaptatie -Nu stappen zetten voor een duurzame toekomst: energie transitie -Omgaan met Kwaliteit

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Conclusie: het project is in overeenstemming met de Omgevingsverordening Gelderland.

12

Het project is voor het belangrijkste deel gericht op de nieuwbouw van een stal om het bedrijf te verduurzamen. Speerpunt in de bedrijfsvoering is dierwelzijn, energiezuinig met verbeteringvan de biodiversiteit. Dit is dus volledig in lijn met de omgevingsvisie duurzame landbouw. De dieren krijgen in de periode voor het afkalven veel ruimte, dit komt het welzijn en het geboorte proces te goede. De stromest die vrijkomt uit de stal werkt positief op de biodiversiteit en het bodemleven. Door de warmte die in het strobed vrijkomt te benutten wordt er aanzienlijk bespaard op het gas verbruik. Om de landschappelijke inpassing van het bedrijfsperceel verder te versterken, is het project landschappelijk ingepast (zie paragraaf 2.4). Conclusie: het project past binnen de kaders van de structuurvisie.

3.4.3 Bestemmingsplan Landelijk gebied Ter plaatse geldt het bestemmingsplan “Landelijk gebied” van de gemeente Rheden welke op 26-08-2010 is vastgesteld door de gemeenteraad. Toetsing project Ter plaatse van de projectlocatie gelden de volgende bestemming en aanduidingen: • enkelbestemming “Agrarische doeleinden”; In bouwregels bij bestemming “Agrarische doeleinden” is bepaald, dat, voor zover binnen de bouwgrens gelegen, mogen met inachtneming van de op de plankaart aangegeven maximumbouwhoogte en maximumbebouwingspercentage uitsluitend gebouwen en andere bouwwerken, noodzakelijk voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, worden opgericht. De realisatie van de nieuwe stal vindt grotendeeld plaats buiten het bouwvlak.

Om het project mogelijk te maken, kiest initiatiefnemer voor een planologische inpassing via een projectafwijkingsbesluit. Voorwaarde voor het verlenen van een projectafwijkingsbesluit is dat via een ruimtelijke onderbouwing wordt aangetoond dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Dit rapport voorziet daarin. De overschrijding wordt ingegeven ter behoud van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. Het behoud van de zichtlijn voor het Landgoed de Bockhorst is voor de

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Figuur 3.2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan “Landelijk gebied” ter plaatse van projectlocatie (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

13

ondernemer aanleiding om de stal elders op het bedrijf te realiseen. Helaas is hier geen bouwvlak.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Conclusie: het project is in in strijd met het geldend bestemmingsplan. Middels een projectafwijkingsbesluit wordt het alsnog planologisch ingepast.

14

4 Omgevingsaspecten In dit hoofdstuk vindt een beoordeling plaats van de invloed van het project op diverse omgevingsaspecten. Daarbij wordt per omgevingsaspect eerst het algemene kader beschreven en komt vervolgens de toetsing aan het project aan bod.

4.1 Archeologie en cultuurhistorie 4.1.1 Algemeen Archeologie Verdrag van Malta Op 16 januari 1992 is in Valletta (Malta) het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (Verdrag van Malta) ondertekend. Het Nederlandse parlement heeft dit verdrag in 1998 goedgekeurd. Het Verdrag van Malta voorziet in bescherming van het Europees archeologisch erfgoed onder meer door de risico's op aantasting van dit erfgoed te beperken. Deze bescherming is in Nederland wettelijk verankerd in de Erfgoedwet. Op basis van deze wet zijn mogelijke (toevals)vondsten bij het verrichten van werkzaamheden in de bodem altijd beschermd. Er geldt een meldingsplicht bij het vinden van (mogelijke) waardevolle zaken. Dat melden dient terstond te gebeuren. In het kader van een goede ruimtelijke ordening in relatie tot de Erfgoedwet kan vooronderzoek naar mogelijke waarden nodig zijn. Is de verwachting dat er archeologisch waardevolle zaken aanwezig kunnen zijn, dan is vooronderzoek nodig. Vooruitlopend op dit verzoek is reeds een principe verzoek gedaan, conclussie van dit verzoek is dat er een agreologische beoordeling plaats moet vinden. Hamaland advies heeft de opdracht om dit uit te voeren. Uit het vooronderzoek blijkt dat de gronden ter plaatse geroerd zijn. Conclusie: er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect archeologie en cultuurhistorie voor het project.

4.2 Bedrijven en milieuzonering 4.2.1 Algemeen

Om tot een ruimtelijk relevante toetsing van de milieuhygiënische inpasbaarheid van nieuwe functies te komen, wordt het begrip milieuzonering gehanteerd. De milieuzonering zorgt voor voldoende afstand tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven) en milieugevoelige functies (zoals woningen) in ruimtelijke plannen. Hiertoe zijn bedrijven voorzien van een zone waar mogelijke nadelige effecten zijn voor woningen. Maatgevend zijn de thema’s geur, geluid, stof en gevaar. Vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening is het voorkomen van voorzienbare hinder door milieubelastende activiteiten van belang. Daarnaast mogen bedrijven niet worden beperkt in hun mogelijkheden.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Hoofdstuk

15

VNG-uitgave Bedrijven en milieuzonering Om mogelijke hinder van bedrijven voor bewoners te voorkomen, wordt de daarvoor algemeen aanvaarde VNG-uitgave ‘Bedrijven en milieuzonering’ (2009) gebruikt. In deze uitgave is de potentiële milieubelasting voor een hele reeks van bedrijven bepaald aan de hand van de reeds genoemde milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De milieubelasting is voor die aspecten vertaald in richtlijnen voor aan te houden afstanden tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Deze afstanden kunnen als basis worden gehanteerd, maar zijn indicatief. Bovendien zijn deze afstanden alleen van toepassing op nieuwe situaties en niet op bestaande situaties. Het milieuaspect met de grootste afstand is maatgevend en bepaalt in welke milieucategorie een bedrijfstype wordt ingedeeld. Gebiedstypen Volgens de VNG-uitgave “Bedrijven en Milieuzonering” dient eerst te worden beoordeeld of in de omgeving sprake is van een ‘rustige woonwijk’ of een ‘gemengd gebied’: • een ‘rustige woonwijk’ is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Overige functies komen vrijwel niet voor. Langs de randen is weinig verstoring van verkeer; • een ‘gemengd gebied’ is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels, horeca en kleine bedrijven.

Ook lintbebouwing in het buitengebied met overwegend agrarische en andere bedrijvigheid kan als gemengd gebied worden beschouwd. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen, behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied. In onderstaande tabel is weergegeven welke richtafstand bij de twee verschillende gebiedstypen aangehouden worden per milieucategorie.

Externe en interne werking Bij het realiseren van nieuwe functies wordt gekeken naar de omgeving waarin de nieuwe functies gerealiseerd worden. Hierbij speelt qua inpasbaarheid zowel de ‘externe werking’ als de ‘interne werking’ van de nieuwe functie een rol: 1. Externe werking: Past de nieuwe functie in de omgeving? Hierbij gaat het met name om de vraag of de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling leidt tot een situatie die, vanuit hinder of gevaar bezien, in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ontwikkeling. Daarvan is sprake als het woon- en leefklimaat van omwonenden gewaarborgd kan worden; 2. Interne werking: Laat de omgeving de nieuwe functie toe? Hierbij gaat het om de vraag of de nieuwe functie binnen het projectgebied hinder ondervindt van bestaande functies in de omgeving. Worden bijvoorbeeld bestaande bedrijven door de komst van de nieuwe functie belemmerd in hun bedrijfsvoering?

4.2.2 Toetsing project Gebiedstype

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Tabel 4.1: Richtafstand voor de twee gebiedstypen per milieucategorie (Bron: VNG)

16

Het projectgebied is gelegen in het buitengebied van Spankeren. Derhalve wordt in dit geval uitgegaan van het omgevingstype ‘gemengd gebied’. Externe werking Het houden van melkvee kan milieubelastend zijn voor de omgeving. Het houden van melkvee valt onder ‘Fokken en houden van rundvee’, waarbij milieucategorie 3.2 hoort. Hierbij dient een maximale richtafstand van 50 meter aangehouden te worden (zie tabel 4.1). De dierenverblijven van gebouw 4 komen te vervallen. De nieuwe stal komt op ruim 80 meter van de woning van derden te liggen.

Interne werking De nieuwe ruimte, wordt niet aangemerkt als een gevoelig object. Van enige vorm van hinder van bestaande functies is dan ook geen sprake. Zij komen ook niet dichter bij bestaande functies te liggen dan nu het geval is op basis van de reeds aanwezige bedrijfsgebouwen. Conclusie: er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect milieuzonering voor het project.

4.3 Bodemkwaliteit 4.3.1 Algemeen

Ten behoeve van de verlening van een projectafwijkingsbesluit dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, kan een bodemonderzoek noodzakelijk zijn conform de richtlijnen NEN-5740.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Ten opzichte van de bestaande situatie leidt het project er dus toe dat de bedrijfsactiviteiten ruim buiten de richtafstanden van de dichtstbijzijnde gevoelige objecten komen.

17

4.3.2 Toetsing project

In de huidige situatie is het projectgebied (grotendeels) reeds in gebruik als verharding. Voor de voorgenomen nieuwbouw van de stal is een omgevingsvergunning om te bouwen vereist. Een rundveestal is geen bouwwerk waarin mensen zullen langdurig verblijven. De verblijfsduur zal uitkomen op minder dan twee uur per (werk)dag. Hierdoor hoeft de bodemkwaliteit niet getoetst te worden. In het verleden zijn geen bodembedreigende activiteiten verricht. Voor zover bekend is het projectgebied niet verdacht van een ernstig geval van bodemverontreiniging. Voor de ruimtelijke procedure is geen aanvullend bodemonderzoek nodig. Ten aanzien van asbest heeft in het plangebied nooit bebouwing gestaan met een astbest dakbedekking. Ook ten aanzien van asbest is er geen aanleiding om een onderzoek uit te voeren. Conclusie: het aspect bodemkwaliteit levert geen belemmeringen op voor de uitvoerbaarheid van het project.

4.4 Externe veiligheid 4.4.1 Algemeen

De regelgeving op het gebied van externe veiligheid beoogt een minimaal veiligheidsniveau te garanderen voor de burger voor wat betreft risico's van opslag en transport van gevaarlijke stoffen.

Bij de beoordeling van de externe veiligheidssituatie zijn twee begrippen van belang: • het plaatsgebonden risico (PR) is de plaatsgebonden kans per jaar dat een onbeschermd persoon komt te overlijden ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. De kans van éénmaal in de miljoen jaar op een dergelijk ongeval is als norm in de regelgeving opgenomen. Het plaatsgebonden risico is weer te geven met een contour rondom een activiteit; • het groepsrisico (GR) geeft de kans per jaar aan dat een groep personen van een bepaalde grootte (bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 personen) tegelijk slachtoffer wordt van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico wordt weergegeven in een curve waarin het aantal personen is afgezet tegen de kans per jaar op (tegelijk) overlijden. Het groepsrisico is echter geen harde norm, maar een oriënterende waarde. Conclusie: het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project.

4.5 Geluid 4.5.1 Algemeen

Voor het aspect geluid is binnen het projectgebied de Wet geluidhinder (Wgh) een wettelijk beoordelingskader. De Wgh kent voor weg- en railverkeer alsmede voor gezoneerde industrieterreinen voorkeursgrenswaarden voor geluidgevoelige objecten. De Wgh gaat uit van zones langs (spoor)wegen en zones bij industrieterreinen. Het gebied binnen deze zone geldt als akoestisch

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Het wettelijk kader voor risicobedrijven is vastgelegd in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) en de bijbehorende Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi). Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen is het wettelijke kader vastgelegd in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en de Regeling Basisnet. De regelgeving voor ondergrondse buisleidingen is vastgelegd in het Besluit Externe veiligheid buisleidingen (Bevb).

18

aandachtsgebied waar een akoestische toetsing uitgevoerd dient te worden, indien sprake is van een geluidgevoelig object. De Wgh beschermt de volgende geluidgevoelige objecten: • woningen (artikel 1 Wgh): gebouw of gedeelte van een gebouw waar bewoning is toegestaan op grond van de geldende planologische status (bestemmingsplan, de beheersverordening, omgevingsvergunning afwijken bestemmingsplan of beheersverordening); • andere geluidsgevoelige gebouwen: op grond van artikel 1.2 Besluit geluidhinder zijn dit onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen, verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen en kinderdagverblijven; • geluidsgevoelige terreinen: op grond van artikel 1.2 Besluit geluidhinder zijn dit woonwagenstandplaatsen en ligplaatsen voor woonschepen. Een akoestisch onderzoek kan in sommige gevallen noodzakelijk zijn om uit te wijzen of de wettelijke voorkeursgrenswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeursgrenswaarde te voldoen. In de gegeven situatie is er geen vergroting van de capaciteit en schuift het zwaartepunt van een gevoelig object.

4.5.2 Toetsing project

Het project maakt geen nieuw geluidgevoelig object mogelijk. Een akoestisch onderzoek is derhalve niet nodig. Conclusie: er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect geluid voor het project.

4.6 Geur 4.6.1 Algemeen

Bescherming van geurgevoelige objecten De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) en het Activiteitenbesluit milieubeheer bevat een beoordelingskader voor geurhinder van veehouderijen die vergunningplichtig zijn op basis van de Wet milieubeheer (Wm). Dit beoordelingskader ziet toe op de bescherming van ‘geurgevoelige objecten’. In artikel 1 van de Wgv is daarvan een definitie opgenomen. Daaruit blijkt dat het moet gaan om: • een gebouw: in de bouwregelgeving is een gebouw: elk bouwwerk, dat voor mensen toegankelijk is, overdekt is en helemaal of voor een deel met wanden omsloten is; • bestemd voor bewoning of verblijf: een gebouw moet niet alleen feitelijk voor menselijk wonen of verblijven zijn bedoeld, maar die functie moet ook juridisch-planologisch zijn toegestaan; • geschikt voor bewoning of verblijf: een gebouw moet niet alleen bestemd, maar ook geschikt zijn om in te wonen of te verblijven; • permanent - of daarmee vergelijkbaar – gebruik: het gaat om de verblijfsduur, aangezien de Wgv alleen mensen beschermt tegen langdurige

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Veehouderijen kunnen hinder veroorzaken voor gevoelige functies. Een belangrijk hinderaspect is geur. De regelgeving die hiervoor van toepassing is, is vastgelegd in de Wet geurhinder en veehouderij (voor omgevingsvergunningplichtige veehouderijen in het kader van de activiteit ‘milieu’) en in het Activiteitenbesluit (voor niet-omgevingsvergunningplichtige veehouderijen in het kader van de activiteit ‘milieu’).

19

blootstelling aan geurhinder. Het gaat om gebouwen waarin mensen structureel wonen en verblijven, gezien de aard van het gebouw. Beoordelingskader dierenverblijven Het beoordelingskader voor geur vanuit dierenverblijven is als volgt opgebouwd: 1. voor diercategorieën waarvoor de geuremissie per dier is vastgesteld in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv), geldt een waarde (maximale geurbelasting) op een geurgevoelig object: daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen concentratiegebieden (conform Meststoffenwet) en nietconcentratiegebieden en tussen situaties binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom; 2. voor andere diercategorieën (waarvoor geen geuremissie per dier is vastgesteld) geldt een minimale afstand van de dierenverblijven ten opzichte van geurgevoelige objecten: ook hier is een onderscheid gemaakt tussen situaties binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom. Er is geen onderscheid tussen concentratiegebieden en niet-concentratiegebieden. De afstand van de buitenzijde van een dierenverblijf tot de buitenzijde van een geurgevoelig object dient in alle gevallen ten minste 50 meter te bedragen indien het geurgevoelige object gelegen is binnen de bebouwde kom en 25 meter te bedragen indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Het beoordelingskader voor (intensieve) veehouderij is samengevat in tabel 4.3.

Voor geurgevoelige objecten die onderdeel uitmaken van een andere veehouderij, of die op of na 19 maart 2000 hebben opgehouden deel uit te maken van een andere veehouderij, zoals bedrijfswoningen en voormalige bedrijfswoningen, gelden niet de in de tabel genoemde maximale geurbelastingen in odour units, maar gelden op grond van artikel 3, lid 2 van de Wgv, minimale afstanden tussen de veehouderij en het geurgevoelig object. Deze afstand bedraagt 100 meter indien het geurgevoelige object is gelegen binnen de bebouwde kom en 50 meter indien het geurgevoelige object is gelegen buiten de bebouwde kom. Op grond van artikel 6 van de Wgv (in samenhang gelezen met artikel 3.118 van het Activiteitenbesluit) kan bij gemeentelijke verordening worden bepaald dat binnen een deel van het grondgebied van de gemeente andere waarden van toepassing zijn dan zoals voorgeschreven in de Wgv.

4.6.2 Toetsing project

Het project heeft alleen betrekking op het houden van dieren waarvoor een minimale vaste afstand moet worden aangehouden (melkvee). De inrichting voldoet aan de vaste afstanden zoals die zijn vastgelegd in de Wet geurhinder en veehouderij. De omvang van de veestapel blijft door dit project ongewijzigd. Conclusie: er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect geur voor het project.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Tabel 4.3: Geurnormen (intensieve) veehouderij (Bron: Wet geurhinder en veehouderij en Activiteitenbesluit)

20

4.7 Luchtkwaliteit 4.7.1 Algemeen

De hoofdlijnen van de regelgeving voor luchtkwaliteit zijn te vinden in hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer (hierna: ‘Wm’), ook wel de Wet luchtkwaliteit genoemd. De regelgeving is uitgewerkt in onderliggende algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) en ministeriële regelingen. De kern van deze wettelijke regeling is artikel 5.16 Wm. In het tweede lid van dit artikel staan de bevoegdheden genoemd bij de uitvoering waarvan aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit moet worden getoetst. Deze grenswaarden zijn genoemd in bijlage 2 van de Wm. Luchtkwaliteitseisen De belangrijkste luchtverontreinigende stoffen zijn fijn stof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2), omdat deze in Nederland soms worden overschreden. De grenswaarden van de overige stoffen worden, op enkele uitzonderingen na, in de regel niet overschreden. De grenswaarde van PM10 of NO2 bedraagt 40 µg/³. De grenswaarde van PM2,5 ligt op 25 µg/³. Uitzondering beoordeling luchtkwaliteitseisen Bij een planafwijkingsbesluit dient ingevolge artikel 5.16 Wm ook getoetst te worden aan de luchtkwaliteitseisen. Deze hoofdregel leidt tot uitzondering als: • een plan in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is opgenomen; • of als een plan niet in betekenende mate (nibm) bijdraagt aan de concentratie van vervuilende stoffen in de buitenlucht.

Besluit niet in betekenende mate (nibm) In het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen) is bepaald in welke gevallen een ruimtelijke ontwikkeling vanwege de gevolgen voor de luchtkwaliteit niet hoeft te worden getoetst aan de grenswaarden. Een project draagt ‘niet in betekende mate’ bij aan de luchtverontreiniging als de zogenaamde 3% grens niet wordt overschreden. De 3% grens is gedefinieerd als 3% van de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie van fijn stof of stikstofdioxide. Deze grenswaarde is gesteld op 40 µg/m3. Dit komt overeen met 1,2 microgram/m3 voor zowel PM10 als NO2.

In mei 2010 is de 'Handreiking fijn stof voor veehouderijen' door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu gepubliceerd. Deze handreiking is opgesteld door InfoMil in samenwerking het Ministerie van I&M en gaat in op de regelgeving over luchtkwaliteit, waarbij ook wordt ingegaan op de Regeling nibm. In de handreiking wordt beschreven hoe om te gaan met de beoordeling van emissie van fijn stof vanuit veehouderijen in het geval sprake is van een beperkte toename of een afname van de emissie. Hieronder is een tekstfragment uit paragraaf 2.2 van de handreiking overgenomen, waar specifiek ingegaan wordt op luchtkwaliteit bij veehouderijen: Veehouderijen zijn niet opgenomen in de Regeling nibm. Toch is het niet altijd noodzakelijk om met behulp van een berekening vast te stellen of er sprake is van nibm. Dit kan ook gedaan worden met een motivering, bijvoorbeeld op basis van ervaring. Er zijn genoeg projecten die namelijk overduidelijk nibm zijn en waar een berekening niets toevoegt aan de conclusie. Als hulpmiddel bij de motivering is een vuistregel opgesteld waarmee aangetoond kan worden dat een

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Als de 3% grens voor PM10 of NO2 niet wordt overschreden, is het project nibm en is geen verdere toetsing aan grenswaarden vereist. In de Regeling nibm is de bovengenoemde 3%-grens uitgewerkt in concrete getallen.

21

uitbreiding/oprichting nibm is. Deze staan in de onderstaande tabel, die gebaseerd is op de 3% nibm grens, dus van na de inwerking treding van het NSL. In de tabel kan bij de betreffende afstand de hoeveelheid emissie worden afgelezen waarmee een veehouderij nog kan uitbreiden om niet in betekende mate bij te dragen. Met behulp van de emissiefactorenlijst op www.vrom.nl kan uitgerekend worden of de totale toename in emissie onder de nibm grens blijft. Dit doet u door de hoeveelheid nieuwe dieren te vermenigvuldigen met de emissiefactor en deze te vergelijken met de waarden uit de tabel. De getallen in de tabel zijn worst-case genomen inclusief een veiligheidsmarge. Indien bij een bepaalde afstand niet méér wordt geëmitteerd dan is opgenomen in de tabel dan is de oprichting/uitbreiding zeker nibm. Wanneer de toename in emissie in grammen hoger is dan in de tabel opgenomen is het project mogelijk IBM. Er zal een berekening met ISL3a uitgevoerd moeten worden om aan te tonen dat geen grenswaarden worden overschreden ofwel de uitbreiding bij precieze berekening toch nibm blijkt te zijn. Tabel 4.4: Toename emissie fijn stof onder NIBM-grens

4.7.2 Toetsing project

De omvang van de veestapel blijft door dit project nagenoeg ongewijzigd. Er is derhalve geen sprake van een toename van de fijnstofemissie. Gezien de afstand tot het dichtsbij zijnde gevoelige object van meer dan 80 meter, kan het project op grond van tabel 4.4 als nibm worden beschouwd. Een ander aspect van het project dat van invloed kan zijn op de luchtkwaliteit, is een eventuele toename van voertuigbewegingen. Een toename van maximaal 1.283 voertuigbewegingen (van auto's) per weekdagetmaal wordt als ‘niet in betekenende mate’ beschouwd. Het project leidt gezien de schaal niet tot een aanzienlijke toename van het aantal voertuigbewegingen van en naar het projectgebied. Het project kan hierdoor als nibm worden beschouwd en hoeft derhalve niet getoetst te worden aan de geldende grenswaarden. Conclusie: er zijn geen belemmeringen vanuit het aspect luchtkwaliteit voor het project.

4.8 Milieueffectrapportage Het voorkomen van aantasting van het milieu is van groot maatschappelijk belang. Het is daarom zaak om het milieubelang volwaardig in de besluitvorming te betrekken. Om hier in de praktijk vorm aan te geven is het instrument milieueffectrapportage (m.e.r.) ontwikkeld. Bij “grotere” oprichtingen kan de gemeente eisen dat er bij de milieu aanvraag een milieu-effectrapport (MER) bijgevoegd wordt. De MER-plicht vloeit voort uit Europese richtlijnen. Bij het bestaan van een MER-plicht mag de vergunningsaanvraag pas in procedure worden gebracht als de voorafgaande MER-procedure is afgerond. De MER geeft een beeld wat de milieugevolgen bij een gewenste oprichting zijn. Het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is binnen het Nederlands recht het beoordelingskader om te kunnen bepalen of bij de voorbereiding van een ruimtelijk besluit een m.e.r.-procedure moet worden doorlopen. Besluit m.e.r: drempelwaarden m.e.r.-(beoordelings)plicht In onderdelen C en D van de bijlage van het Besluit m.e.r. staat omschreven voor welke activiteiten, plannen of besluiten het Besluit m.e.r. van toepassing is. Daaruit volgt dat er een m.e.r-(beoordelings)plicht geldt voor een oprichting,

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

4.8.1 Algemeen

22

wijziging of uitbreiding van een installatie voor het fokken, mesten of houden van dieren als deze boven een bepaalde drempelwaarde uitkomt. Deze drempelwaarden zijn voor de onderdelen C14 en D14 in onderstaande tabellen weergegeven. Tabel 4.5 Onderdeel C Besluit m.e.r.: drempelwaarden m.e.r.-plicht

Tabel 4.6 Onderdeel D Besluit m.e.r.: drempelwaarden m.e.r.-beoordelingsplicht

4.8.2 Toetsing project

Bij het project is geen sprake van een activiteit als genoemd in de bijlage van het Besluit m.e.r. Daarnaast leidt het project niet tot een toename van het aantal te houden dieren en blijft onder de drempelwaarden van het Besluit m.e.r.. Er bestaat op grond daarvan voor dit project dus geen m.e.r.(beoordelings)plicht.

4.9 Natuur 4.9.1 Algemeen

De bescherming van de natuur in Nederland vindt plaats door Europese en nationale wetgeving. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gebiedsbescherming en soortenbescherming. Sinds 1 januari 2017 zijn de gebieds- en soortenbescherming op nationaal niveau opgegaan in één wet, de Wet natuurbescherming (hierna: ‘Wnb’). Omdat er nog steeds wel sprake is van een afzonderlijk beoordelingskader wordt hierna afzonderlijk ingegaan op de gebieds- en soortenbescherming. Gebiedsbescherming

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Conclusie: aangezien dit project niet leidt tot aanzienlijke milieueffecten, geldt er geen m.e.r.-plicht.

23

Bij de beschrijving van de ter plaatse geldende gebiedsbescherming gaan we in op de Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (hierna: NNN). Natura 2000 Natura 2000 is een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden in Europa, die worden aangewezen ter uitvoering van twee Europese richtlijnen: de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Deze gebieden worden in Nederland op grond van de Wnb beschermd. Activiteiten en ontwikkelingen die kunnen leiden tot negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden zijn in beginsel niet toegestaan, tenzij hiervoor een toestemming op grond van de Wnb is verkregen. Natuurnetwerk Nederland Naast de bescherming van de Wnb kunnen waardevolle gebieden ook beleidsmatig beschermd zijn, doordat zij behoren tot het NNN (voorheen beiden Ecologische Hoofdstructuur). Het NNN is een samenhangend geheel van natuurgebieden van (inter)nationaal belang met als doel de veiligstelling van ecosystemen met de daarbij behorende soorten, bestaande uit de meest waardevolle natuur- en bosgebieden en andere gebieden met belangrijke aanwezige en te ontwikkelen natuurwaarden. Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat de natuurgebieden hun waarde verliezen. Soortenbescherming De soortenbescherming is eveneens geregeld in de Wnb.

Op dit punt heeft de Wnb per 1 januari 2017 de Flora- en faunawet vervangen. Het doel van de Wnb is het in stand houden en beschermen van in het wild voorkomende planten- en diersoorten. De Wnb kent zowel een zorgplicht als verbodsbepalingen. De zorgplicht geldt te allen tijde voor alle in het wild levende dieren en planten en hun leefomgeving. De verbodsbepalingen zijn gebaseerd op het ‘nee, tenzij’principe. Alle schadelijke handelingen ten aanzien van beschermde planten- en diersoorten zijn in principe verboden, maar er kunnen vrijstellingen en ontheffingen (door het bevoegd gezag) worden verleend van de verbodsbepalingen.

Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden nagegaan, c.q. onderbouwd worden, of zich in het betreffende gebied beschermde soorten bevinden.

4.9.2 Toetsing project Gebiedsbescherming Natura 2000 Inde bijlage bij deze aanvraag bevindt zich de notitie Intern Salderen, hierin wordt de volledige toets beschreven en uitgewerkt. Conclissie is dat er sprake is van intern salderen waarvoor geen vergunningplicht geld. Ook de aanlegfase is uitgewerkt, hieruit blijkt dat wanneer er tijdens de realisatie fase tijdelijk 3 jongvee minder worden gehouden er geen negative gevolgen zijn te verwachten. Dit mag als voorschrift in de bouwvergunning worden opgenomen.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

De Wnb kent een apart beschermingsregime voor Vogelrichtlijnsoorten (alle vogels), Habitatrichtlijnsoorten en nationaal beschermde soorten. Voor Vogelen Habitatrichtlijnsoorten geldt een strikte bescherming. Voor de nationaal beschermde soorten hebben provincies de bevoegdheid om in het kader van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden een vrijstelling te verlenen van de verbodsbepalingen. Dit moet worden geregeld in een provinciale verordening.

24

Natuurnetwerk Nederland Voorts is het project niet gelegen binnen het NNN. Het dichtsbij gelegen NNNgebied bevindt zich op circa 70 meter ten noorden van het projectgebied. Soortenbescherming Om de effecten voor de onder de Wnb beschermde soorten in beeld te brengen, is een quick scan uitgevoerd (zie bijlage 5). Daaruit volgt dat de beoogde werkzaamheden voor dit project zonder effecten op broedvogels of overige beschermde soorten uitgevoerd kunnen worden. Er is geen ontheffing op grond van de Wnb noodzakelijk. Voor de overige natuurwaarden is ook geen ontheffing noodzakelijk.

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Conclusie: het aspect natuur vormt geen belemmering voor de uitvoering van het project.

25

4.10 Verkeer en parkeren 4.10.1 Algemeen

Voor een ruimtelijk plan geldt dat de verkeerseffecten die optreden als gevolg van een planvoornemen in het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten worden onderbouwd. De nadruk ligt daarbij op de effecten van de ontwikkeling op de verkeersafwikkeling en parkeren (bereikbaarheid), de verkeersveiligheid en de verkeershinder (leefbaarheid).

4.10.2 Toetsing project

Het project omvat de bouw van een nieuwe stal, er vinden geen wijzigingen plaats die invloed zouden kunnen hebben op het aspect verkeer en parkeren. Conclusie: het aspect verkeer en parkeren vormt geen belemmering voor de uitvoering van het project.

4.11 Volksgezondheid Het houden van landbouwhuisdieren kan effect hebben op de volksgezondheid in de omgeving van de veehouderij. Risico's kunnen er ook zijn voor dieren die in nabijgelegen bedrijven worden gehouden. Het gaat hierbij om zoönosen (infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan) en bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica, zoals MRSA. Ook vormt de emissie van fijnstof een risicofactor. Fijnstof uit stallen bestaat uit fijne en grovere fracties en bevat allerlei biologische agentia, waaronder endotoxinen. Daarnaast vormt geur een indirect risico voor de volksgezondheid. Ook geluidhinder en externe veiligheid zijn aspecten die effect kunnen hebben op de volksgezondheid. In deze rubriek wordt nader ingegaan op de (lopende) onderzoeken naar de effecten van veehouderij op de volksgezondheid, zoönosen en de maatregelen op bedrijfsniveau ter voorkoming van insleep en verspreiding van dierziekten. Allereerst wordt een overzicht gegeven van de relevante wetgeving en jurisprudentie.

Wetgeving en jurisprudentie Het thema volksgezondheid is in de volgende wetten als volgt geregeld: • Wet publieke gezondheid: het college van burgemeester en wethouders bevordert de totstandkoming en de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg. Ter uitvoering van deze taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen. Tevens kunnen maatregelen geformuleerd worden ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen; • Wet milieubeheer: in deze wet en de daarop berustende bepalingen worden onder gevolgen voor het milieu in ieder geval verstaan gevolgen voor het fysieke milieu, gezien vanuit het belang van de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen, van water, bodem en lucht en van landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische waarden en van de beheersing van het klimaat, alsmede van de relaties daartussen. De Wet milieubeheer bevat geen toetsingskader voor onderwerpen die in de wetgeving voor volksgezondheid zijn geregeld. Wel bestaat ruimte voor een aanvullende milieuhygiënische toets ten aanzien van besmettingsgevaar; • Wet ruimtelijke ordening: daarin is bepaald dat een ontwikkeling moet voldoen aan het begrip ‘goede ruimtelijke ordening’;

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

4.11.1 Algemeen

26

•

Besluit milieueffectrapportage: daarin staat de verplichting om de effecten voor de volksgezondheid als milieugevolg van een activiteit te betrekken in de besluitvorming.

Het staat het bevoegd gezag in principe vrij op welke wijze deze verplichting ingevuld wordt. Het bevoegd gezag moet zich bij de besluitvorming baseren op beschikbare onderzoeken en ‘algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten’. Voor sommige criteria zoals ammoniak, geur en fijn stof zijn specifieke wet- en regelgeving, richtlijnen en handelingsmethoden beschikbaar. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State hanteert de lijn dat de mogelijke besmetting van dierziekten vanwege nabijgelegen agrarische bedrijven een mee te wegen belang is bij de vaststelling van een bestemmingsplan. Tegelijkertijd stelt de Afdeling dat de bestrijding van besmettelijke dierziekten zijn regeling primair vindt in andere wetgeving en dat daarnaast aan een omgevingsvergunning voorschriften kunnen worden verbonden om de gevolgen voor de volksgezondheid te voorkomen dan wel te beperken. Wel dient in het kader van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat onderzocht te worden of een project niet zodanige risico’s voor de volksgezondheid meebrengt dat dit onvoldoende gewaarborgd is. Onderzoeken Uit onderstaand overzicht wordt duidelijk dat in de afgelopen jaren verschillende onderzoeken zijn uitgevoerd naar een mogelijke relatie tussen veehouderijen en effecten op de volksgezondheid.

De Gezondheidsraad heeft op 30 november 2012 het advies ‘Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen’ gepubliceerd. Hierin wordt gesteld dat het niet bekend is tot welke afstand omwonenden van veehouderijen verhoogde gezondheidsrisico’s lopen. Op basis hiervan is niet op wetenschappelijke gronden één landelijke ‘veilige’ minimumafstand vast te stellen tussen veehouderijen en woningen. Er zijn wel aanwijzingen dat omwonenden kunnen worden blootgesteld aan endotoxinen. Concentraties van bepaalde stofdeeltjes, endotoxinen en micro-organismen, zullen afnemen met toenemende afstand tot een bedrijf en ook afhangen van de mate van emissie vanuit een bedrijf. Ook de meteorologische omstandigheden, de lokale bebouwing en beplanting kunnen van invloed zijn.

Onderzoek Veehouderij en Gezondheid van Omwonenden (VGO) In 2014 is het onderzoek ‘Veehouderij en Gezondheid van Omwonenden (VGO)’ van start gegaan. Het RIVM, Wageningen UR, IRAS en NIVEL hebben gezamenlijk

Ruimtelijke onderbouwing Bockhorstweg 10 Spankeren

Onderzoek Intensieve Veehouderij en Gezondheid (IVG) Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (hierna: RIVM) heeft in 2008 een rapport gepubliceerd met betrekking tot intensieve veehouderij en volksgezondheid. Strekking van dit rapport is dat effecten van intensieve veehouderijbedrijven op de volksgezondheid op verschillende manieren tot stand kunnen komen. Bijvoorbeeld via direct diercontact, via de lucht, via mest en via voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. In 2009 is het onderzoek Intensieve Veehouderij en Gezondheid (IVG) gestart. In juni 2011 zijn de resultaten bekend gemaakt van dit IVG-onderzoek. Hieruit is geen duidelijke afstand tot veehouderijbedrijven gebleken en geen relatie met de omvang van veehouderijen of dierdichtheid te benoemen waarbij gezondheidseffecten bij mensen vaker optreden. Uit een publicatie van juli 2012 inzake het infectierisico van omwonenden van veehouderijen blijkt dat nog geen wetenschappelijk onderbouwde uitspraken kunnen worden gedaan, met uitzondering van Qkoorts. Voornoemde afgeronde onderzoeksrapporten beschouwde de rechter niet als ‘algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten’.

27

dit aanvullende onderzoek uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn bekend gemaakt in juli 2016. In het VGO is onderzocht of het wonen in de buurt van veehouderijen effect kan hebben op de gezondheid van de omwonenden. Hieruit komen een aantal positieve en een aantal negatieve gezondheidseffecten naar voren. Een eenduidig antwoord is dan ook niet te geven. Aangetoond is dat mensen die rondom veehouderijen wonen minder astma en allergieën hebben. Dicht bij veehouderijen wonen minder mensen met COPD, een chronische ziekte aan de longen. Daar staat tegenover dat de mensen in deze omgeving die wel COPD hebben, daar vaker en/of ernstigere complicaties van hebben. Verder is er een verband gevonden tussen wonen nabij veehouderijen en een verlaagde longfunctie. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door stoffen die afkomstig zijn van de veehouderij. Niet alleen dichtbij veel veehouderijen wonen zorgt voor een lagere longfunctie. De longfunctie wordt in het hele onderzoeksgebied lager op momenten dat de concentratie van ammoniak in de lucht hoog is. Deze effecten zijn vergelijkbaar met de schadelijke gezondheidseffecten van verkeer in een stad. De onderzoekers vonden dat er meer longontstekingen in het onderzoeksgebied voorkomen dan in de rest van het land; een verschil dat na de Q-koorts-epidemie van 2007-2010 wel kleiner is geworden.