B en W voorstel aanpassing BBK en NBB met PFAS en afweging lood

B en W-voorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

T.A.F.A. Klomberg

4 Duurzaamheid

b en w-vergadering

agendapunt

draagt bij aan Global Goal(s)

3 Goede gezondheid en Welzijn 11 Duurzame steden en gemeenschappen 14 Leven in het water 15 Leven op het land bijlage(n)

rol raad

tkn onderwerp

Aanpassen Bodemkwaliteitkaart en Nota Bodembeheer in verband met PFAS (en Lood). INHOUD VOORSTEL Voorgesteld wordt:  de ‘Toelichting gewijzigd bodembeleid regio MRA’ van 28 september 2020 vast te stellen onder intrekking van het addendum ‘actualisatie bodembeleid regio MRA’ van 5 september 2018 en de ‘Interim uitgangspunten gebruik Bodemkwaliteitskaart Rheden in relatie tot PFAS’;  geen gemeentelijke loodnorm vast te stellen. 1 Wat is de aanleiding? PFAS. PFAS is pas sinds kort onder de aandacht gekomen. In juli 2019 is door het ministerie een Tijdelijk Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie vastgesteld. Dit heeft tot gevolg dat elke partij grond die wordt toegepast, moet worden onderzocht op PFAS. Het ministerie dringt er op aan dat alle gemeenten hun bodemkwalieteitskaart uitbreiden met PFAS. Daarna kan grondverzet weer op normale wijze (dus op basis van de bodemkwalieitskaart) plaatsvinden. Lood. Naar aanleiding van een RIVM rapportage heeft de GGD/GHOR in 2016 een advies opgesteld voor lood in de bodem in relatie tot de gezondheid. Hierin wordt geadviseerd om het bodem beheer zodanig in te richten dat de blootstelling aan lood omlaag wordt gebracht. In het verleden zou een dergelijk rapport en advies hebben geleid tot aanpassing van de landelijke saneringsnorm voor lood. De rijksoverheid heeft vooralsnog besloten dit niet te doen.

Zij vind dat, in de geest van de Omgevingswet, gemeenten zelf hiervoor verantwoordelijk zijn. 2 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? PFAS. De gemeente Rheden beschikt al jaren over een regionale Bodemkwaliteitkaart. In deze Bodemkwaliteitkaart is de gemeente in zones van gelijke verontreinigingsgraad ingedeeld. Op basis van de Bodemkwaliteitkaart is het mogelijk om grond, zonder bodemonderzoek, te verplaatsen tussen zones van gelijke kwaliteit. In afwachting van een definitieve aanvulling van de Bodemkwaliteitkaart met PFAS heeft het college in oktober 2019 de ‘Interim uitgangspunten gebruik Bodemkwaliteitskaart Rheden in relatie tot PFAS’ vast gesteld. Hierdoor werd het mogelijk om binnen de gemeente grond te verplaatsen zonder bodemonderzoek op PFAS, mits de grond binnen de bodembeheerzone blijft. In januari van dit jaar heeft het college besloten opdracht te geven voor het uitvoeren van een bodemonderzoek naar PFAS. Dit onderzoek is inmiddels in regionaal verband uitgevoerd. De resultaten zijn beoordeeld en de doorwerking op de regionale Bodemkwalitietkaart bekeken. Het resultaat is opgenomen in de ‘Toelichting gewijzigd bodembeleid regio MRA’ van 28 september 2020. pagina

ons kenmerk

1

CONCEPT

In de ‘Toelichting gewijzigd bodembeleid regio MRA’ zijn nog een aantal andere, voor de gemeente Rheden minder belangrijke, zaken geregeld. Zoals enkele functiewijzigingen in Renkum, de aanpak van het arseenprobleem in Zevenaar en de bepaling van de bodemkwaliteit van het Industriepark Kleefsewaard in Arnhem. Verder is er een handvat lokaal beleid lood in de bodem opgenomen. Lood. In maart 2020 heeft het college besloten, indien nodig, de loodnorm aan te passen aan het advies van de GGD/HGOR samen met de voorliggende uitbreiding van de bodemkwaliteitkaart met PFAS. Inmiddels blijkt echter dat de door de GGD gehanteerde norm niet strijdig is met de tot nu toe in de gemeente Rheden gehanteerde loodnorm. Dit is voor veel andere gemeenten in Nederland niet het geval. Bij punt 4 wordt uitgelegd waarom dat zo is. 3 Wat willen wij bereiken op de genoemde Global Goal(s)? De loodnormen en de PFAS regels zijn vastgesteld om er voor te zorgen dat ook in de toekomst sprake zal zijn van een goede gezondheid voor mens en milieu. Daardoor kan gezorgd worden voor een goede gezonde voedselproductie en in algemene zin van goed leven op het land en in duurzame steden. De voorgestelde aanvulling van de Bodemkwaliteitkaart zorgt er voor dat de economische belemmeringen worden opgeheven en de ruimtelijke ontwikkeling verder kan. 4 Wat gaan wij ervoor doen? PFAS.

Het vaststellen van een bodemkwaliteitskaart is een besluit van algemene strekking waarop de Awbprocedure van toepassing is. Het is echter alleen verplicht om bij een afwijking van het generiek beleid, door het vaststellen van Lokale Maximale Waarden, de uniforme openbare procedure (afdeling 3.4) toe te passen. Dit laatste is niet aan de orde. Er zal dus geen uniforme openbare voorbereidingsprocedure worden gestart. Lood. Alle normen uit de Wet bodembescherming zijn gebaseerd op een ‘Standaard bodem’. De GGD-norm voor lood is dat niet. Na omrekening blijkt dat de GGD-norm vergelijkbaar is met de huidige saneringsnorm uit de Wet Bodembescherming indien het humus- en lutum gehalte opgeteld minder is dan 10. Dus in die gemeenten met weinig organisch stof en kleideeltjes in de bodem hoeft de loodnorm niet aangepast te worden om te kunnen voldoen aan de GGD-norm. De bodem in de gemeente Rheden heeft een gemiddeld humusgehalte van 2,8 en een gemiddeld lutumgehalte van 4,2. Dat betekent dat er geen nieuwe saneringsnorm voor lood hoeft te worden vastgesteld om toch te voldoen aan de GGD-norm. De Beemd is hierop een uitzondering. Echter in tegenstelling tot de van oudsher bewoonde gebieden is er geen sprake van een loodverontreiniging op De Beemd. Het alleen voor De Beemd aanpassen van de loodnorm is dan ook niet zinvol.

5 Wat zijn de financiële consequenties? De kosten voor het uitvoeren van het bodemonderzoek naar PFAS waren geraamd op € 7995,00 (excl. BTW). De kosten zouden worden betaald uit het budget Bodem en Grondwater, grb 6678801. De gemeente Anhem heeft echter besloten alle kosten van het gehele onderzoek voor haar rekening te nemen. Er zijn voor Rheden dus geen financiele consequenties. Inzicht verloop beschikbaar budget Budget Af: aangegane verplichtingen Bij: inkomsten Beschikbaar Gevraagd budget Restant budget nog beschikbaar

Structureel/ incidenteel

2019

2020

2021

6 Wat zijn de risico’s? nvt pagina

ons kenmerk

2

CONCEPT

2022

7 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? De aanvulling van de bodemkwaliteitkaart met PFAS is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de gemeenten binnen de regio Arnhem (Overbetuwe, Lingewaard, Duiven, Westervoort, Zevenaar, Rijnwaarden, Renkum, Arnhem, Rozendaal, Doesburg en Rheden). Deze gemeenten hanteren hierdoor allemaal dezelfde uitgangspunten. De grondverzetbedrijven waren al blij met de ‘Interim uitgangspunten gebruik Bodemkwaliteitskaart Rheden in relatie tot PFAS’ die het college in oktober 2019 heeft vastgesteld. De nu voorliggende aanvulling van de bodemkwaliteitkaart met PFAS maakt grondverzet op dezelfde wijze mogelijk. Grondverzetbedrijven zijn er blij mee. Daarnaast is er specifiek met betrekking tot de grondwaterbeschermingsgebieden overleg geweest met de provincie Gelderland. Hiermee is overeenstemming. 8 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? De tekst op de site van de gemeente zal worden aangepast aan de nieuwe situatie. De wijziging zal formeel worden bekend gemaakt. De Omgevingsdienst Regio Arnhem, Bodemkundig adviesbureaus en grondverzetbedrijven in de regio zullen daarnaast ook nog per mail worden geïnformeerd. 9 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? nvt De Steeg,

pagina

ons kenmerk

3

CONCEPT