B en W Herziening TONK + beleidsregels (versie 2)

B en W-voorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

G. Hofstede

2 Welzijn

b en w-vergadering

agendapunt

draagt bij aan Global Goal(s)

1 Geen armoede 2 Geen honger 3 Goede gezondheid en Welzijn 10 Ongelijkheid verminderen bijlage(n)

1 rol raad

Ter kennisneming onderwerp

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) INHOUD VOORSTEL 1. De beleidsregels ‘Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten’ met terugwerkende kracht te herzien en bekend te maken 1 Wat is de aanleiding? Dinsdag 9 maart heeft het college de regeling ‘Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten’ (TONK) vastgesteld. Op 19 maart zijn de vastgestelde beleidsregels, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021, in werking getreden. Aanvragen konden aanvankelijk worden ingediend tot 1 juli 2021. Het kabinet heeft donderdag 27 mei besloten diverse steunpakketten, waaronder de TONK, te verlengen. Inwoners kunnen de TONK aanvragen tot 1 oktober 2021. Gemeenten hebben veel beleidsvrijheid gekregen bij het vaststellen van de TONK. Ondanks de vele verschillende regelingen landelijk, zien we dat de verwachte aanvragen overal achter blijven. Ook in Rheden ligt het aantal aanvragen dat verwacht was (ca. 300) veel lager (ca. 26, d.d. 1 juni 2021). De verlenging van de regeling en het achterblijven van aanvragen, vraagt om een herziening van de beleidsregels. 2 Wat is het bestaand beleid c.q.

kader? Participatiewet, artikel 35 Artikel 1:3, vierde lid en titel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht Beleidskader minima- en schuldhulpverlening 2021-2024 ‘Iedereen doet mee!’ 3 Wat willen wij bereiken op de genoemde Global Goal(s)? We willen voorkomen dat huishoudens die te maken hebben met een onvoorzienbare, onvermijdelijke en plotselinge terugval in het inkomen in de problemen raken met de betaling van noodzakelijke kosten. Huishoudens dreigen op dit moment tussen wal en schip te vallen. 4 Wat gaan wij ervoor doen? We willen de volgende wijzigingen doorvoeren op de reeds vastgestelde beleidsregels: 

Woonlasten inclusief servicekosten of bijdrage vereniging De TONK is met name bedoeld voor woonkosten. Op dit moment kunnen inwoners daarbij het kale huur- of hypotheekbedrag opgeven. We wijzigen dit naar het volledige huur- of hypotheekbedrag, inclusief servicekosten en kosten voor de huurdersvereniging of vereniging van eigenaren.

pagina

ons kenmerk

1

CONCEPT











Woonlasten exclusief toeslagen of teruggave Inwoners worden gevraagd hun woonlasten op te geven, en daar een eventuele huurtoeslag of hypotheekrenteaftrek vanaf te halen. Dit bemoeilijkt de aanvragen. In de gewijzigde beleidsregels worden toeslagen en renteaftrek niet meer meegerekend. Geen vermogenstoets Op dit moment wordt een vermogenstoets toegepast van €30.000. We laten de vermogenstoets los. Verhogen tegemoetkoming Er blijft een beperkt budget beschikbaar om uit te keren. We houden daarom vast aan een maximum bedrag per inwoner. Dit bedrag blijft gebaseerd op het percentage van het inkomen dat inwoners kwijt zijn aan de woonlasten. Uitgaande van ca. 60 aanvragen is er afhankelijk van de hoogte van de woonlasten €1.500 of €2.500 per huishouden beschikbaar. Dit is een verdubbeling van de huidige tegemoetkoming. We zullen deze bedragen met terugwerkende kracht toepassen. Berekening inkomen ondernemers We merken dat het voor ondernemers lastig is om een inkomen voor één maand aan te geven. We verduidelijken de manier waarop ondernemers hun inkomsten kunnen berekenen. We gaan daarbij uit van de btw-aangifte van de ondernemers die zij ieder kwartaal aan moeten leveren aan de belastingdienst. Inkomen We blijven uitgaan van een inkomensdaling van 25%. Daarbij zal in de communicatie wel verduidelijkt worden wat wordt verstaan onder inkomen.

Voor de behoordeling worden andere regelingen zoals de TOZO ook gezien als inkomen.

De aanvragen TONK worden in behandeling genomen en worden getoetst aan de hand van deze vastgestelde beleidsregels. De nieuwe beleidsregels zullen met terugwerkende kracht worden vastgesteld. De reeds binnengekomen aanvragen moeten worden herzien. Ook zal aandacht worden besteed aan de armoede- en schuldenproblematiek bij aanvragen TONK. Via omscholings- en re-integratiemogelijkheden, minimaregelingen en/of schuldhulpverlening wordt de positie van de aanvragers verbeterd. 5 Wat zijn de financiële consequenties? Het rijk voegt in het kader van de TONK €130 miljoen toe aan het gemeentefonds. Dit bedrag is zowel bedoeld voor de uitkeringen als voor de uitvoering. In april heeft gemeente Rheden de eerste tranche ontvangen van €153.632,-. Begin juli volgt een landelijke tussentijdse meting. Op basis van deze meting en de geldende situatie rondom de maatregelen tegen het coronavirus wordt de inzet voor het tweede kwartaal van 2021 gewogen. We zijn bij de heroverweging van de beleidsregels uitgegaan van het bedrag uit de eerste tranche. Het is nog niet duidelijk of en hoe de tweede tranche verdeeld zal worden. De TONK is een algemene uitkering. Wanneer er toch een tweede tranche komt kan nogmaals gekeken worden naar aanpassing van de beleidsregels of kan worden gekeken naar andere besteding van de middelen van deze doelgroep.

Inzicht verloop beschikbaar budget Budget Af: aangegane verplichtingen Bij: inkomsten Beschikbaar Gevraagd budget Restant budget nog beschikbaar

Structureel/ incidenteel

2021

2022

2023

2024

Incidenteel TONK

€153.632

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

€153.632 € 0,-

pagina

ons kenmerk

2

CONCEPT

6 Wat zijn de risico’s? De TONK geldt als aanvulling op de bijzondere bijstand, daardoor mag er aan deze regelingen geen budgetplafond worden toegevoegd. Het is voor de gemeente een open einde regeling. Er is een risico dat het aantal aanvragen stijgt, maar dit is niet de verwachting. 7 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? Het voorstel is intern besproken met beleid, kwaliteit en de teammanager Werk & Inkomen. 8 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? Alle uitvoeringsteams en partners zullen op de hoogte worden gebracht van de wijzigingen. Over TONK is al veel gecommuniceerd de afgelopen periode. Ook de wijzigingen zullen breed worden uitgedragen via onze eigen mediakanalen en de regiobode. 9 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? Het budget is toegevoegd aan het gemeentefonds. Er wordt vanuit het Rijk niet gevraagd om een aanvullende verantwoording, anders dan de verantwoording van de bijzondere bijstand zoals nu die al geldt. We zullen zelf de regeling wel apart registreren en meenemen in de managementrapportage van de Participatiewet. De Steeg,

pagina

ons kenmerk

3

CONCEPT

Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Besluit van college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rheden tot vaststelling van beleidsregels voor de uitvoering van de artikelen beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) van de gemeente Rheden College van burgemeester en wethouders van de gemeente Rheden; gelezen het voorstel van Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten van [datum]; overwegende dat, het gewenst is om beleidsregels vast te stellen omtrent de uitleg van de volgende wettelijke voorschriften: Omdat het college het wenselijk vindt om aan te geven in welke situaties en onder welke voorwaarden een burger in aanmerking kan komen voor een tegemoetkoming Tijdelijke ondersteuning noodzakelijk kosten (TONK); het daarom wenselijk is voor dit doel aparte, tijdelijke, beleidsregels vast te stellen; gelet op de artikelen 4:81, eerste lid, 4:83 en 1:3, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht; artikel 35 van de Participatiewet; het bleidskader minima- en schuldhulpverlening 2021-2024 ‘Iedereen doet mee!’; b e s l u i t vast te stellen de volgende beleidsregels: Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) van de gemeente Rheden

Artikel 1. Begripsbepaling De definities in deze beleidsregel zijn gelijk aan die van de Participatiewet tenzij anders bepaald. In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. wet: Participatiewet (PW); b. inkomensterugval: een onvoorzienbare, onvermijdelijke en substantiële terugval in het inkomen als gevolg van de coronacrisis; c. middelen: de middelen als bedoeld in artikel 31 en 32 PW Artikel 2. Doelgroep TONK Een tegemoetkoming TONK is bedoeld voor de aanvrager:  die door de huidige omstandigheden als gevolg van de coronacrisis te maken heeft met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in zijn of haar inkomen;  die daardoor noodzakelijke kosten zoals woonlasten niet meer kan voldoen, en  waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden.  De tegemoetkoming vanuit de TONK staat open voor alle inwoners van de gemeente Rheden vallend onder de participatiewet; die niet uitgesloten zijn van de wet  De tegemoetkoming is gericht op huishoudens met een inkomensdaling van 25% of meer;  Die, gerelateerd aan het inkomen, een bepaald percentage aan woonlasten kwijt zijn

pagina

ons kenmerk

4

CONCEPT

Artikel 3. Voorwaarden TONK 1.

Het college kan een tegemoetkoming TONK verstrekken aan de aanvrager die te maken heeft met een inkomensterugval, waardoor de betaling van noodzakelijke kosten niet mogelijk is uit de beschikbare middelen.

2.

Er kan volstaan worden met een verklaring van de aanvrager dat de substantiële terugval in inkomen het gevolg is van de maatregelen in verband met het coronavirus (Covid-19);

3.

Het college verstrekt geen tegemoetkoming indien de aanvrager woonkostentoeslag ontvangt.

4.

De ‘Beleidsregels bijzondere bijstand Rheden‘ zijn niet van toepassing op de aanvragen TONK.

Artikel 4. Noodzakelijke kosten De tegemoetkoming TONK heeft betrekking op de volgende kosten; a.

kosten van huur;

b.

kosten van de hypotheek(rente) voor de woning;

c.

Servicekosten en bijdragen aan een huurdersvereniging of vereniging van eigenaren.

Artikel 5. Aanvraag 1.

De aanvraag voor de tegemoetkoming wordt digitaal ingediend via www.rheden.nl. In afwijking van deze digitale aanvraag is een schriftelijke aanvraag mogelijk indien naar het oordeel van het college bijzondere omstandigheden in het individuele geval hiertoe aanleiding geven.

2.

Aanvrager overlegt bij de aanvraag:

3.

a.

de bewijzen van het inkomen van de maand januari 2020 en de maand januari 2021;

b.

de bewijzen van de kosten voor de primaire woonlasten

Een aanvraag tegemoetkoming TONK kan worden ingediend tot 1 november 2021;

Artikel 6. Terugwerkende kracht Een aanvraag voor een tegemoetkoming TONK kan met terugwerkende kracht worden aangevraagd vanaf 1 januari 2021.

Artikel 7. Duur De tegemoetkoming wordt verstrekt voor ten hoogste de periode van 1 januari tot 1 oktober 2021.

Artikel 8. Maximale hoogte tegemoetkoming De hoogte van de vergoeding wordt berekend op basis van het percentage van het inkomen dat inwoners kwijt zijn aan de primaire woonlasten (hypotheek en huur). Wanneer iemand minder dan de onderstaande percentages kwijt is aan de primaire woonlasten, wordt geen TONK verstrekt. Wanneer iemand een laag percentage van het inkomen kwijt is aan de primaire woonlasten is de maximale vergoeding vanuit de TONK €1.500,Wanneer iemand een hoog percentage van het inkomen kwijt is aan de primaire woonlasten is de maximale vergoeding vanuit de TONK €2.500,Grenswaarde Woonquote per huishoudtype Alleenstaand Gezin pagina

ons kenmerk

5

CONCEPT

Netto inkomen per maand t/m € 1.000 € 1.500 € 2.000 € 2.500 € 3.000 € 3.500 € 4.000 € 4.500 € 5.000 > € 5.000

Laag 40% 40% 40% 40% 40% 45% 45% 45% 45% 50%

Hoog 50% 50% 50% 50% 50% 55% 55% 55% 55% 60%

Laag 35% 35% 35% 35% 40% 40% 40% 40% 40% 50%

Hoog 45% 45% 45% 45% 50% 50% 50% 50% 50% 60%

Artikel 9. Inkomen Onder inkomen wordt verstaan de in artikel 32 uit de participatiewet aangegeven inkomsten. Artikel 10. Afzien opleggen verhuisverplichting Het college legt aan de aanvrager die op basis van deze beleidsregel in aanmerking komt voor de tegemoetkoming TONK, geen verhuisverplichting op. Artikel 11. Uitbetaling De uitbetaling vindt eenmalig plaats binnen twee weken na verzending van de beschikking. Artikel 12. Inwerkingtreding en citeertitel 1. 2. 3. 4.

Deze beleidsregels treden na bekendmaking in werking en hebben terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021 Gelijktijdig met de inwerkingtreding van deze beleidsregels worden de Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) van de gemeente Rheden, vastgesteld op 19 maart 2021 en geldend tot en met 31 augustus 2021, ingetrokken Deze beleidsregels vervallen op 1 november 2021 Deze beleidsregels worden aangehaald als: Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) gemeente Rheden.

Aldus vastgesteld door college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rheden in de vergadering van [datum].

Het college van burgemeester en wethouders,

pagina

ons kenmerk

6

CONCEPT