Ambitiedocument_Kenniscampus-Regio-Arnhem VELP

KENNISCAMPUS REGIO ARNHEM

Ambitiedocument 2 oktober 2023

Kenniscampus Regio Arnhem

Inleiding

Aanleidingen Aanleiding voor een Kenniscampus volgt uit de ambitie om van regio Arnhem-Nijmegen een circulaire, economische topregio te maken en bij te dragen aan oplossingen voor knelpunten op de arbeidsmarkt, beschreven in de Human Capital Agenda. Hiervoor is het project Kenniscampus Regio Arnhem gestart: een verzameling kennisinstellingen en (toekomstig) publieke en private organisaties, verspreid over de verschillende onderwijslocaties. Om alle individuele partijen te verbinden en samen te laten werken zodat de optelsom meer wordt dan de som der delen, is versterking van de samenwerking nodig. Versterken van de samenwerking op organisatieniveau ten aanzien van communicatie, onderwijs en ondersteunende faciliteiten. Ook het vergroten van de samenhang in het fysieke domein draagt bij aan de samenwerking van de partijen binnen de KRA.

Verschillende aspecten dragen bij aan deze ambitie zoals: - gemeenschappelijke beeldtaal en vormgeving (met name in de openbare ruimte) over de hele campus draagt bij aan de herkenbaarheid en gemeenschappelijke identiteit; gemeenschappelijke mobiliteitsoplossingen en mobiliteitsstrategieën om slimme en schone bereikbaarheid verder te verbeteren; - gemeenschappelijke faciliteiten en functies ontwikkelen die voor, en van alle partijen zijn en de campus versterken; - het verder optimaliseren, versterken en uitbreiden van de onderwijs- en onderzoeksfunctie en het mogelijk ontwikkelen van gemeenschappelijke leerlijnen.

INLEIDING _P2

|

REGIONAAL EN LOKAAL MOMENTUM _P3

|

REGIO ARNHEM’S GROENE IDENTITEIT_ P4/5

|

AMBITIE EN IDENTITEIT _P6/7

|

Vanuit de actualiteit komen enkele aanleidingen waardoor een spoedige ontwikkeling van de Kenniscampus gewenst is. In Velp ervaart Hogeschool Van Hall Larenstein een groei van studenten. Om die groei te kunnen faciliteren wil HVHL investeren in nieuwe onderwijs-, en onderzoeksgebouwen. Daarnaast signaleert HVHL dat studenten bij de start van hun opleiding moeilijk woonruimte kunnen vinden. Daarom is voldoende studentenhuisvesting noodzakelijk, zodat eerstejaars zonder zorgen kunnen instromen, en vervolgens elders in Arnhem of Velp woonruimte kunnen vinden. Het studentenaantal van Yuverta is stabiel, zij blijven actief betrokken via de Stuurgroep KRA. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen wil in Arnhem, aansluitend op knelpunten op de arbeidsmarkt en vraagtukken uit de regio, meer (inter)nationale studenten aantrekken. Daarvoor is het essentieel dat de bereikbaarheid van de campus goed is en er voldoende goede studentenhuisvesting is. Daarbij zijn investeringen nodig op en rond het terrein van de HAN om de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van locatie Arnhem te vergrotengen. Vanuit deze aanleidingen en met de gedeelde ambities van de gemeentes, van de kennisinstellingen en van de regio is een ambitiedocument gemaakt dat uitgaat van de kracht en identiteit van het landschap in Arnhem en Rheden.

Arnhem Studiestad en de Citydeal Kennismaken Arnhem sluiten goed aan bij de plannen van KRA, evenals de economische visie van gemeente Rheden. Dit Ambitiedocument geeft een basis voor de concretisering en verdere ontwikkeling van de Kenniscampus waarop benodigde besluitvorming volgt voor het realiseren van Kenniscampus Regio Arnhem. Samenwerkingsovereenkomst Dit Ambitiedocument vormt mede de basis van de te sluiten Samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen de vijf organisaties verenigd in de Stuurgroep KRA: de gemeentes Rheden en Arnhem en de kennisinstellingen Yuverta, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en Hogeschool Van Hall Larenstein. Waar dit ambitiedocument de ambities voor de Kenniscampus beschrijft, geeft de SOK duidelijkheid over planning en verantwoordelijkheid.

AMBITIEKAART _P8

|

OPGAVEN EN AANBEVELINGEN _P9

2 / 10

Voor u ligt het Ambitiedocument voor Kenniscampus Regio Arnhem (KRA). De ambitie voor de Kenniscampus wordt met woorden en beelden aan u toegelicht. De nadruk van dit document ligt op de ruimtelijk programmatische kant van de Kenniscampus. Hiervoor is bewust gekozen omdat de onderwijs programmatische kant al in het eerder gemaakte rapport: ‘Kenniscampus Regio Arnhem: toekomstvisie op onderwijs en praktijkgericht onderzoek’ (2020) is onderzocht en uitgewerkt. Dit ambitiedocument borduurt voort op die Toekomstvisie en is in overleg en samenwerking met gemeentes Arnhem en Rheden gemaakt. Daarnaast volgt het de gestelde kaders uit de Omgevingsvisie en sluit het aan op actuele lokale en regionale beleidsstukken.

Kenniscampus Regio Arnhem

Kenniscampus Regio Arnhem

Regionaal en lokaal momentum

Het studiegebied voor de Kenniscampus ligt in twee gemeenten: Arnhem en Rheden. In het studiegebied zijn meerdere publieke en private eigenaren en gebruikers. Ten noorden van het gebied en van de stad liggen de uitgestrekte bossen van Nationaal Park Veluwezoom en de oude landgoederen Angerenstein en Klarenbeek, wat nu parken zijn. De natuur komt van twee kanten de stad binnen en vormt met Park Presikhaaf, ook een voormalig landgoed, en Kennislandgoed Larenstein de laatste uitlopers van het groene landschap.

Hotspot Energy Arnhem Voor de regio Arnhem Nijmegen en voor Arnhem zelf vormen de maatschappelijke opgaven op het gebied van energietransitie, duurzaamheid en circulaire economie niet alleen uitdagingen, maar ook economische kansen. Daarom wil Arnhem een Europese hotspot op het gebied van energie zijn. Om die ambitie waar te maken stimuleert gemeente Arnhem de komende jaren een programmatische aanpak en de uitvoering daarvan in publiek-private ‘energieke coalities’. Die coalities bieden een bundeling van krachten tussen onderzoekers, opleiders en ondernemers in het energiecluster met regionale overheden. De gemeente werkt met deze energiecoalities aan vijf programmalijnen: 1_Bouwen aan innovatieve campussen, 2_Energieinnovaties stimuleren en toepassen, 3_Voldoende en goed gekwalificeerd personeel, 4_Versterking van onderlinge relaties en samenwerkingen binnen het energiecluster, 5_Betere (inter)nationale positionering. Binnen Hotspot Energy Arnhem ligt de focus voor KRA op onderwijs en onderzoek. Een sterke en goed functionerende Kenniscampus draagt bij aan de realisatie van de ambitie om een Europese Hotspot Energy te zijn, via alle programmalijnen.

De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is op 1 januari 2021 van start gegaan en bestaat uit achttien gemeenten. Deze gemeenten werken samen aan complexe opgaven om gezamenlijk de koers van de regio vorm te geven, met als ambities: - positioneren als dé groene metropoolregio van Nederland; - profileren als dé (inter) nationale circulaire topregio 2050; - samenwerken aan dé ontspannen groeiregio in balans. Een belangrijk gevolg van deze samenwerking is bijvoorbeeld het Human Capital Akkoord (13 april 2023): een intensieve samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven om te werken aan een productieve arbeidsmarkt waar vraag een aanbod goed op elkaar aansluiten en tekorten in de zorg, techniek en energiesector worden aangepakt. Op het vlak van Health en Energy zetten de partijen in op het ontwikkelen en verder versterken van een aantal hoogwaardige kennisconcentraties in de regio. In Arnhem en Velp spelen deze ontwikkelingen zich af rond Industriepark Kleefse Waard (IPKW), Arnhems Buiten en de Kenniscampus. Deze drie locaties in Arnhem-Velp zijn sterk verbonden met Campus Heijendaal en de Noviotech Campus in Nijmegen. Afstemming van activiteiten en mobiliteitsvragen op en tussen de clusters gebeurt mede uit regioperspectief. In 2021 is het Ontwikkelperspectief Spoorzone Arnhem-Oost en Velp opgesteld. In de spoorzone komen

Visiekaart ‘Hotspot Energy Arnhem’ uit Ruimtelijk-economische verkenning 2018 Elk van de drie locaties in Arnhem heeft zijn eigen focus

voorzien in een toenemende vraag naar kwalitatief goed opgeleide professionals en zorgen voor innovatie, valorisatie, werkgelegenheid, verjonging van de stad, dynamiek in de (binnen)stad en werken hierbij samen met de gemeente en het bedrijfsleven. Aantrekkelijk, excellent onderwijs én een aantrekkelijke stad zorgen ervoor dat de kennisinstellingen nieuwe (internationale) studenten blijven aantrekken om er te studeren. Goed opgeleid sociaal kapitaal en aanwezigheid van kennis die aansluit op wat werkgevers nodig hebben, maakt de regio Arnhem aantrekkelijk voor vernieuwende bedrijven om hier te starten en zich te vestigen. De Kenniscampus Regio Arnhem zal hierin een stimulerende rol gaan spelen en de duurzame economische ontwikkeling van stad en regio verder bevorderen.

Omgevingsvisie: Arnhem 2040 Arnhem staat de komende jaren voor een aantal belangrijke opgaven. Met de Omgevingsvisie wil gemeente Arnhem uitgangspunten, criteria en randvoorwaarden bieden, waarbinnen en waarmee de gemeente beleid en gebiedsvisies kan ontwikkelen en projecten tot uitvoering kan brengen. In de Omgevingsvisie staan voor Arnhem vier ‘afwegingsprincipes’ centraal, die helpen bij het maken van keuzes. In thema- en gebiedsgerichte uitwerking biedt de Omgevingsvisie vervolgens houvast.

“Groene Bloei” gemeente Rheden Met het grootste Natura2000-gebied van West-Europa, de Gelderse Arcadië en de prachtige groenstructuren en beken die doorlopen tot diep in de bebouwde omgeving is “groen” de kern van Rheden’s DNA. “Groen” niet alleen in de betekenis van schone vruchtbare bodem, zuiver (drink-)water, gezonde lucht en diversiteit in flora en fauna, maar ook in de brede zin van duurzaam en circulair. Voor de Groene Metropoolregio is de versterking van natuur, watersystemen en biodiversiteit een topprioriteit. Niet voor

De gemeente Arnhem zet in op een duurzame, economische ontwikkeling waarin innovatie en kennisontwikkeling belangrijke pijlers zijn. De onderwijs- en kennisinstellingen

3

niets heet de Verstedelijkingsstrategie “meer landschap, meer stad” en streeft zij naar “groene groei”. Er liggen grote maatschappelijke opgaven als het gaat om vergroening, verduurzaming en circulariteit. Ingrijpende transities staan op de agenda. Innovaties en ondernemerschap zijn hierbij onmisbaar. De gemeente Rheden beschikt met onder andere HVHL, Yuverta en Aeres over een uniek groen opleidingsaanbod en een breed palet aan praktijkonderzoek. Wij willen dit profiel mede binnen het concept van de Kenniscampus Regio Arnhem verder versterken en uitbouwen met o.a. fieldlabs, faciliteiten voor “groene (door-)starters” en een intensivering van triple-helix samenwerking met “groene” ondernemers zoals publiek-private groen-coalities. De gemeente Rheden, de kennispartners en de regionale groene ondernemers willen de komende periode dit programma verdiepen en concretiseren. Deze profilering is verankerd in de economische visie van Rheden (vastgesteld november 2022). In samenwerking met onderwijs-partners wil zij komen tot vernieuwende producten die aansluiten op het duurzame economische profiel van de gemeente. Onderdeel hiervan is ook de verkenning van mogelijkheden om in de gemeente “fieldlabs” te realiseren.

3 / 10

veel vraagstukken bij elkaar, zowel sociaal als fysiek. Het Ontwikkelperspectief brengt deze opgaven met elkaar in verband en vertaalt dit naar een wenkend perspectief. Dit ambitiedocument sluit aan op het Ontwikkelperspectief. Een fragment van de ambitiekaart uit het Ontwikkelperspectief, dat over het plangebied KRA gaat, is rechts opgenomen.

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Kenniscampus Regio Arnhem (KRA) is onderdeel van een sterk regionaal en lokaal momentum. Sinds 2017 worden samenwerkingsverbanden opgetuigd en investeringen gedaan door overheden, kennisinstellingen en het bedrijfsleven om de regio te laten uitgroeien tot (inter) nationale circulaire, economische topregio.

Regio Arnhem’s groene identiteit

Landgoederen

Stedelijk weefsel

Beken

De Kenniscampus in Arnhem en Velp omarmt deze groene identiteit. Hier ligt de kans om de identiteit van de campus onlosmakelijk te verbinden met de landschappelijke identiteit en waarde van regio Arnhem. De campus kan als verlengstuk van de ecologische structuur functioneren en die versterken. Door de sterke natuurwaarde van het landschap te verbinden met een kennisomgeving, ontstaat een unieke campus waar landschap, ecologie, stedenbouw en architectuur met elkaar verweven zijn. Uitgangspunt: nieuwe investeringen zijn onlosmakelijk verbonden met het versterken van het landschap en de ecologie. Waar Landgoed Larenstein floreert onder vakkundig beheer, is Park Presikhaaf niet meer als landgoed herkenbaar. Door de harde erfafscheidingen van de kennisinstellingen liggen zij als afgesloten eilanden in het gebied. De verschillende landgoederen, parken en groengebieden in en om de kenniscampus maken het geheel tot een sterk versnipperd gebied. De potentie van dit park en de groene campus is groot. De verdere ontwikkeling kenniscampus kan een mooie bijdrage leveren aan het laten glanzen van deze gebieden als groene parel in het stedelijk weefsel van Arnhem-Oost en Velp.

4 / 10

Op de plek van het projectgebied komt dit landschap in de vorm van Park Presikhaaf en Landgoed Larenstein het diepst de bebouwde omgeving in. Park Presikhaaf is een restant van het voormalig Landgoed Presikhaaf, één van de oudste landgoederen van Regio Arnhem. Nu is het een park en vrij toegankelijk voor alle inwoners. Op veel verschillende manieren maken inwoners gebruik van het park. Veel laag gras maakt het mogelijk te barbequeën, te sporten, te picknicken en nog veel meer. Een skatepark, stadsboerderij, heemtuin en paviljoen trekken allerlei verschillende gebruikers aan. Op sommige plekken krijgen natuurlijke processen de ruimte wat een grote ecologische waarde oplevert.

Kennisinstituten

De Veluwezoom en ‘Gelders Arcadië’ vormen een een groene long die diep de stad in reikt.

De unieke bosnatuur van de Veluwezoom reikt via de Kenniscampus tot diep in de stad

4

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Arnhem en Rheden bezitten veel ruimtelijke, landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten. Daar zijn deze gemeenten trots op en dat maakt ze uniek. Ze kennen vier landschapstypen waarvan het stuwwallenlandschap en gradiëntlandschap vanaf het noorden de stad binnenlopen, zichtbaar in de Veluwezoom en de vele landgoederen en parken. De landgoederen kennen vaak hun oorsprong al in de late Middeleeuwen en hebben zich over de eeuwen heen naadloos in het landschap genesteld. De landgoederen vormen daarmee een doorlopende structuur van natuur en ecologie die het landschap in de stad brengt.

Landschapskraag

Kenniscampus Regio Arnhem

Kenniscampus Regio Arnhem

Afgesloten eilanden maken een versnipperd gebied

5

Groene weelde en landschappelijke rijkdom

Kenniscampus Regio Arnhem ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

5 / 10

Kenniscampus Regio Arnhem

Kernambities worden waargemaakt door uitvoeringsambities

Uitvoeringsambitie: samenwerking Om de drie kernambities te verwezenlijken is een goede samenwerking tussen alle kennisinstellingen, publieke- en private organisaties noodzakelijk. Die samenwerking kan plaatsvinden in ‘Kenniscampus Regio Arnhem’ tussen verschillende opleidingen onderling, maar ook tussen opleidingen en het bedrijfsleven en de stad (bijv. leven lang ontwikkelen). Uit deze verschillende vormen van samenwerking op passende niveau’s in minors, onderzoeken, stages, prestigeprojecten, living labs etc. ontstaat kennis en innovatie. Met zo’n unieke manier van scholing kan de KRA bijdragen aan de Human Capital Agenda en oplossingen voor de maatschappelijke uitdagingen van de regio.

ONDERWIJS

NETWERK ONTMOETING IDENTITEIT KRUISBESTUIVING HERKENBAARHEID

KENNISCAMPUS REGIO ARNHEM INNOVATIE

LANDSCHAP BEDRIJVEN

Uitvoeringsambitie: herkenbaarheid Door Kenniscampus Regio Arnhem een herkenbare identiteit te geven, kunnen kennisinstellingen en anderen als collectief opereren en kan een (inter)nationale naam worden opgebouwd. Omdat de instellingen individueel blijven bestaan is een collectieve plek nodig om de campus gezicht te geven en de verschillende instellingen met elkaar te verbinden. De groene inrichting en beleving van het gebied maken het geheel tot een unieke en samenhangende

VERBINDING ONDERNEMERSCHAP

ONDERZOEK

WERKVELD

In Kenniscampus Regio Arnhem komen onderwijs, onderzoek en werkveld samen. De campus faciliteert met haar verbindende, ruimtelijke structuur en plekken: kruisbestuiving, innovatie, ontmoeting en netwerken.

6

omgeving. Gemeenschappelijke beeldtaal en vormgeving van gebouwen en van buitenruimte over de gehele campus draagt bij aan de herkenbaarheid en gemeenschappelijke identiteit. Uitvoeringsambitie: vestigingsklimaat Door fysieke ingrepen en de ontwikkeling van netwerk en samenwerking kan er een sterk en aantrekkelijk vestigingsklimaat worden gerealiseerd. Een goede interne fysieke verbinding stimuleert de samenwerking en ontmoeting. Tegelijk delen gebruikers van de campus faciliteiten en functies zoals studentenhuisvesting, sportvoorzieningen, studeer- en onderzoeksplekken, proeftuinen/living labs en een diversiteit van ontmoetingsplekken. Op de campus wordt nadrukkelijk verbinding gezocht met bedrijven en andere organisaties. Vanuit OV-punten is de campus uitstekend te voet of met fiets bereikbaar, terwijl ook wordt voorzien in goede bereikbaarheid per auto en parkeerplaatsen. Door de kennisinstellingen wordt geïnvesteerd in functies die het onderwijs- en onderzoeksklimaat versterken, terwijl ook nieuwe verbindingen met publieke- en private organisaties worden gelegd. Landschappelijke, verbonden en gemengde campus Als middel om de ambities te bereiken wordt geïnvesteerd in een landschappelijke, verbonden en gemengde campus.

Daarvoor wordt tegelijk naar twee sporen gekeken: A) een fysiek verbonden campus met centraal middengebied waar alle kennisinstellingen en betrokken publieke en private organisaties gezamenlijk de ontwikkeling gaan vormgeven; B) individuele ontwikkelingen op eigen terrein zoals verder vergroenen, vernieuwen en zichtbaar en duidelijk verbinding maken met de Kenniscampus. In het rapport Toekomstvisie KRA uit 2020 wordt de wens van de kennisinstellingen om een fysiek goed verbonden campus met gedeelde functies als noodzakelijk omschreven. Men wil een levendige, aantrekkelijke en goed bereikbare campus met plek om te leren, werken, onderzoeken, sporten, recreëren, ondernemen, innoveren en op een groene plek elkaar te ontmoeten. Bij enkel ontwikkeling op eigen terrein blijft de gewenste samenwerking, uitstraling en herkenbaarheid een uitdaging. Daarom wordt ingezet op deze twee sporen tegelijkertijd.

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Onderwijs en onderzoek vormen een belangrijk onderdeel van de economische vitaliteit en veerkracht van Arnhem, van Velp en van de regio. Na een periode van onderzoek en overleggen is nu het moment om aan te sluiten bij het regionaal momentum. In de afgelopen jaren is de toekomst van de kennisinstellingen in Arnhem en Velp uitvoerig onderzocht. De centrale ambitie is in 2020 in het rapport ‘Toekomstvisie KRA’ als volgt beschreven: ‘De ambitie van het project Kenniscampus regio Arnhem is het realiseren van toekomstgericht onderwijs- en (praktijk)onderzoek dat bijdraagt aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en relevant is voor arbeidsmarkt van de regio. “We willen ons profileren als een dynamische en aantrekkelijke studeer- en leeromgeving en een hotspot voor innovatieve kennisontwikkeling in de volle breedte.”’ Het accent ligt op energie en andere sectoren met knelpunten op de arbeidsmarkt, zoals circulair bouwen, onderwijs, technologie, groen en IT. Samen met het regionaal en lokaal momentum volgen uit dat onderzoek drie kernambities (linkerpagina) en drie uitvoeringsambities.

Kenniscampus Regio Arnhem

Ambitie en identiteit

6 / 10

Kenniscampus Regio Arnhem

LANDSCHAPPELIJKE CAMPUS Principe: landschappelijke campus Kenniscampus Regio Arnhem bevindt zich op het snijvlak tussen stad en landschap. Omringd door parken en oude landgoederen en als laatste uitloper van de Veluwe ligt KRA midden in de stad. Deze unieke positie bepaalt het karakter van de campus. Overal op de campus is de groene identiteit voelbaar. De buitenruimte met paden, entrees, ontmoetingsplekken en sportvoorzieningen, heeft een sterk natuurlijk karakter en draagt samen met de gebouwen bij aan de biodiversiteit. Het landschappelijke karakter is een drager van de identiteit van de campus: logo, signage, beplanting, ontmoetingsplekken etc. Principe: verbonden campus De campus heeft intern en extern een uitstekende bereikbaarheid. Vanaf OV-stations is de campus goed en veilig bereikbaar. Met een nieuwe centrale verbinding wordt geambieerd dat alle kennisinstellingen efficiënt met elkaar verbonden zijn voor voetgangers en fietsers. Een uitgebreid netwerk van paden ondersteunt het centrale pad. Aan het centrale pad hebben alle gebouwclusters een duidelijke entree wat zorgt voor een heldere oriëntatie op alle delen van de campus. Bij de gebouwclusters zijn voldoende parkeerplekken. Vanaf hier kunnen bezoekers en gebruikers te voet of per deelfiets (of gelijkwaardig) de andere gebouwen bereiken. De fysieke verbinding maakt ook de mentale verbinding sterk.

Studenten van alle verschillende opleidingen ontmoeten elkaar op de campus in de gedeelde buitenruimte en in de gedeelde gebouwen. Een inspiratieroute tussen KRA en IPKW vormt een kans om beide gebieden met elkaar verbinden en van meerwaarde

VERBONDEN CAMPUS

GEMENGDE CAMPUS

7

Principe: gemengde campus Het streven is een kenniscampus te realiseren waar niet alleen wordt gestudeerd en onderzoek gedaan, maar ook ruimte is om te sporten, te ondernemen, te wonen, te presenteren en te exposeren. Waar bedrijven zich willen vestigen op, en verbinden aan de campus kan door samenwerking in minoren, onderzoeken, living labs en prestigeprojecten, kennis en human capital op verschillende niveau’s verder worden vergroot. Er zal onderzoek worden gedaan naar hoe programma goed kan worden gecombineerd: gemengde woonconcepten gaan bijvoorbeeld samen met sportfaciliteiten en onderzoeks- en werkruimtes. Evenementen op de campus kunnen variëren van carriérebeurzen tot seminars en de presentatie van de nieuwe waterstofauto.

Ruimtelijke en programmatische opgaven De belangrijkste ruimtelijke en programmatische opgaven voor het realiseren van KRA zijn: - duidelijke & herkenbare identiteit op de hele campus - inrichting van bestaande- en nieuwe campusdelen versterkt groene karakter - ‘campuspad’ als drager voor de campus van de toekomst - van introvert naar extravert: bestaande en nieuwe gebouwen krijgen waar mogelijk een voorkant aan het campuspad - onderzoekslocatie middengebied: nieuw gedeeld programma wordt geconcentreerd op een centrale plek; het hart van de campus - uitstekende bereikbaarheid van de hele campus volgens STOMP-principe Deze opgaven zijn verbeeld op de hierna-volgende ambitiekaart. Op de pagina na de ambitiekaart worden zij verder kort toegelicht. Daarnaast wordt de aanbeveling gedaan een aantal vervolgonderzoeken te doen. De vervolgonderzoeken worden op dezelfde pagina toegelicht.

Kenniscampus Regio Arnhem

te zijn voor bewoners uit omliggende wijken. Deze route is geen onderdeel van KRA, maar vindt wel aansluiting op de campus.

7 / 10

Kenniscampus Regio Arnhem moet uitgroeien tot een unieke plek in de stad en in de regio. De bijzondere ligging tussen stad en landschap geeft KRA veel potentie en is een drager van haar identiteit en karakter. De ambitie voor de Kenniscampus is vertaald in drie principes en een aantal belangrijke ruimtelijke en programmatische opgaven. De drie principes vormen de basis van de ontwikkeling van Kenniscampus Regio Arnhem. In de vervolgfase wordt de uitwerking van deze principes onderzocht:

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Kenniscampus Regio Arnhem

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

8 / 10

Ambitiekaart

8

Kenniscampus Regio Arnhem

Kenniscampus Regio Arnhem

Opgaven en aanbevelingen

Inrichting van bestaande en nieuwe campusdelen versterkt groene karakter van de campus Investeringen en veranderingen van de nieuwe en bestaande buitenruimte of gebouwen op de campus hebben bij voorkeur een versterking van het groene karakter tot gevolg. Met het ontwerp van buitenruimte wordt actief bijgedragen aan de biodiversiteit. Voor nieuwbouw wordt voorgesteld met het puntenplan ‘natuurinclusief bouwen’ van gemeente Arnhem te werken. Kennisinstellingen hebben de ambitie, in lijn met de landelijke afspraken, om bestaande gebouwen en terreinen waar mogelijk verder te verduurzamen en te vergroenen. Partijen willen gezamenlijk onderzoeken waar de ambities verder versneld kunnen worden. Campuspad als drager voor de campus van de toekomst Om bestaande en nieuwe locaties binnen de Kenniscampus op een herkenbare manier met elkaar en met de omgeving te verbinden is een gemeenschappelijke drager nodig. Het is de ambitie om een gemeenschappelijk Campuspad te ontwikkelen, wat als efficiënte, veilige en herkenbare verbinding tussen de kennisinstellingen functioneert, met een herkenbaar profiel met ruimte voor voetgangers en fietsers. Het vormt ook de belangrijkste gezamenlijke openbare ruimte van de campus, waarbij de inrichting en vormgeving bijdraagt aan de identiteit van de campus. Op welke wijze het Campuspad stap voor stap kan worden

Uitstekende bereikbaarheid van de hele campus volgens STOMP-principe Onderzocht wordt hoe het STOMP-principe (Stappen, Trappen, OV, deelMobiliteit en Privéauto) leidend kan zijn voor mobiliteit op de campus. Voetgangers, fietsers en OV krijgen voorrang en voorkeur over privé-auto’s. De campus blijft voor alle modaliteiten goed bereikbaar. Een verkeersonderzoek en onderzoek naar mobiliteit moeten uitwijzen welke mogelijkheden er zijn om de bereikbaarheid volgens het STOMP-principe in te voeren. Een werkgeversbenadering maakt daarbij deel uit van het palet aan mogelijkheden. Onderzoek naar de verbinding tussen OV-punten (de stations Presikhaaf en Velp) en de campus is noodzakelijk. Naast een brede verkeersstudie zijn er twee opgaven die de interne bereikbaarheid en ontsluiting van de campus bepalen.

Van introvert naar extravert: bestaande en nieuwe gebouwen krijgen een voorkant aan het Campuspad Nagenoeg alle gebouwen van Kennisinstellingen staan in de huidige situatie met hun rug naar buiten waardoor het onduidelijk is waar de ingangen zijn en bezoekers zich niet welkom voelen. In de nieuwe situatie krijgen bestaande en nieuwe gebouwen waar mogelijk een duidelijke voorkant naar het Campuspad. De ruimte bij de ingangen wordt zoveel mogelijk ingericht als groene ontmoetingsplek. Hiermee wordt de functionaliteit van het campuspad versterkt en de gemeenschappelijke identiteit ondersteund. Het definiëren van de specifieke maatregelen maakt deel uit van de vervolgopgave.

Deze twee opgaven zijn randvoorwaardelijk voor het toekomstige verkeerssysteem: - Het Campuspad en een uitgebreider padensysteem maken het voor voetgangers en fietsers mogelijk om zich efficiënt over de campus te verplaatsen. Fietsenstallingen worden duidelijk zichtbaar en vlakbij ingangen gesitueerd om gebruik van fietsen en soortgelijken te stimuleren. Deelfietsen of soortgelijken krijgen de ruimte om efficiënte verplaatsing van bezoekers zonder fiets (bijv. gebruikers die met de auto komen) te faciliteren (onderdeel van vervolgonderzoek). - Onderzocht wordt of de Kenniscampus autoluw kan worden. De huidige parkeerterreinen liggen verspreid over de verschillende onderwijslocaties. Parkeeronderzoek kan worden gedaan om mogelijk tot een slimmer en collectiever systeem te komen wat bijdraagt aan het STOMP-principe. Het verminderen van de ruimte die verkeer en parkeren inneemt schept mogelijk ruimte voor de vergroeningsopgave van de campus.

9 / 10

Duidelijke & herkenbare identiteit op de hele campus Kenniscampus Regio Arnhem is een verzameling kennisinstellingen en (toekomstig) publieke en private organisaties. Om alle individuele partijen te verbinden in één campusomgeving is een duidelijke & herkenbare identiteit van de campus nodig. Hiervoor wordt gedacht aan een gemeenschappelijke beeldtaal en vormgeving van openbare ruimte en gebouwen over de gehele campus nodig, evenals het vergroten van de samenhang in het fysieke domein.

omgeving. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijk hart van de campus opent kansen voor kennisinstellingen en bedrijven om samen te werken in onderwijs en praktijkgericht onderzoek.

ontwikkeld van de huidige voet- en fietsverbindingen naar een volwaardige ruggengraat van de campus is onderdeel van de vervolgopgave. Hierbij onderzoeken we niet alleen de functionaliteit en de vormgeving van deze route, maar brengen we ook ‘probleemplekken’ in beeld zoals: waar dichte bossages problemen voor sociale veiligheid en oriëntatie veroorzaken, waar infrastructuur een barrière vormt en waar beheer en openingstijden van gevoelige campusterreinen een rol spelen.

Vervolgonderzoeken Om de ambities verder te brengen zullen er in de volgende fase een aantal vervolgonderzoeken moeten worden

Onderzoekslocatie middengebied: nieuw gedeeld programma wordt geconcentreerd op een centrale plek/hart van de campus Het geloof in het centraal clusteren van nieuwe, gedeelde voorzieningen waar studenten, docenten, bedrijven, wijkbewoners en culturele instanties elkaar kunnen vinden is groot. De inrichting biedt een common ground voor alle gebruikers van de Kenniscampus en gezamenlijke activiteiten kunnen hier plaatsvinden. Studentenhuisvesting en mogelijk short stay kunnen in het middengebied een plek krijgen. De toepassing daarvan dient nader te worden onderzocht waarbij gedacht kan worden aan gemengde concepten voor verschillende doelgroepen (studenten, kenniswerkers, starters) in combinatie met sport-, onderzoeks- en werkruimtes. Naast studentenhuisvesting wordt bijvoorbeeld gedacht aan gedeelde functies zoals: sportruimtes, studieplekken, onderzoeksplekken, expo- en congresruimtes, tentamenfaciliteiten, ruimte voor startups, een campusshop en meer. Onderzocht wordt of en hoe gebruik gemaakt kan worden van (sport-) faciliteiten in de

9

uitgevoerd. Deze onderzoeken richten zich op vier thema’s:

Vervolgonderzoek FUNCTIONEEL PROGRAMMA Verkenning gezamenlijk gebruik middengebied en invulling beoogd programma (hierboven opgesomd) en met aandacht voor de relatie met bestaand programma en het ontwikkelperspectief

Vervolgonderzoek HERKENBARE IDENTITEIT Verkennen wat de gemeenschappelijke identiteit is en hoe deze vervolgens in het gebied versterkt kan worden, onder andere door beeldtaal.

Vervolgonderzoek DUURZAME MOBILITEIT Gebiedsstudie in relatie tot duurzaam mobiliteitsplan en met aandacht voor de positie van het campuspad, fietsen en wandelen, verbinding OV-locaties, autobereikbaarheid en parkeren.

Vervolgonderzoek CAMPUSMANAGEMENT Verkennen van een aanpak voor campusmanagement met aandacht voor doelstelling, werkwijze en organisatiestructuur.

In een samenwerkingsovereenkomst tussen de vijf partijen kunnen concrete afspraken gemaakt worden over de

uitvoering van de onderzoeken en de verdere samenwerking

ZUS [Zones Urbaines Sensibles]

Het Ambitiedocument en de bijbehorende ambitiekaart brengen de gewenste groei van Kenniscampus Regio Arnhem in beeld. In de volgende fase van de ontwikkeling van de KRA zal een aantal programmatische en ruimtelijke opgaven nader onderzocht moeten worden.

Kenniscampus Regio Arnhem

Kenniscampus Regio Arnhem

COLOFON Ambitiedocument Kenniscampus Regio Arnhem in opdracht van Stuurgroep Kenniscampus Regio Arnhem ZUS [Zones Urbaines Sensibles] Elma van Boxel en Kristian Koreman met Pim Heikoop, Joan Almekinders, Willemijn van Manen en Delaram Rajabpour Schiekade 189 unit 303 3013BR Rotterdam +31 102339409 office@zus.cc www.zus.cc © ZUS 2023