661077191-MV-0508, De Connectie, accountantsverslag 2025
Tekst van het document
De Connectie Accountantsverslag controle 2025
Groningensingel 1 Postbus 9221 6800 KB ARNHEM telefoon (088) 236 7777 e-mail Audit@Flynth.nl
VERTROUWELIJK Aan de directie en het bestuur van De Connectie Postbus 2142 6802 CC ARNHEM kenmerk
behandeld door
datum
661077191/MV/0508
L.J. van Alsté MSc
17 april 2026
onderwerp
Accountantsverslag 2025
Geachte directie en leden van het bestuur, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2025. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2025 en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met hetgeen is uiteengezet in onze opdrachtbrief. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle. In de rapportage nemen we u mee in de belangrijkste uitkomsten van werkzaamheden, zoals ons oordeel over uw schattingen, gehanteerde materialiteit en onderkende risico’s. De structuur van de rapportage vindt u terug in de inhoudsopgave op de volgende pagina. Wij benadrukken het belang van een open communicatie als essentieel onderdeel van het controleproces. Wij hebben deze rapportage met de organisatie besproken. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij bedanken de medewerkers van uw organisatie voor de prettige samenwerking. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.
Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Mark Vink
M. Vink RA Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Bestuurlijke samenvatting
Hoofdstuk 2
Jaarrekening
Hoofdstuk 3
Jaarverslag
Hoofdstuk 4
Significante risico’s
Hoofdstuk 5
Interne beheersing
Hoofdstuk 6
Externe ontwikkelingen
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening
Bijlage A
Ongecorrigeerde bevindingen
Bijlage B
Gecorrigeerde bevindingen
Bijlage C
Onafhankelijkheid
Bijlage D
Onze communicatie met u
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0508
3
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting Onze controle
Uw financiële positie
Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2025 van De Connectie afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid van de jaarrekening. Dit alles is onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het bestuur. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. De gehanteerde materialiteit bedraagt afgerond € 1.195.000. De gehanteerde uitvoeringsmaterialiteit bedraagt € 836.000. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.
Het gerealiseerde resultaat van De Connectie bedraagt € 781.000 positief (inclusief de mutaties in de reserves). Het verschil tussen de begroting en realisatie van baten en lasten van De Connectie bedraagt € 759.000 positief. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar hoofdstuk 2.2 van de jaarrekening, de staat van baten en lasten over 2025 inclusief de bijbehorende toelichting.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Belangrijkste bevindingen
Belangrijkste aandachtspunten 2025
Wij merken in onze controle dat interne beheersomgeving van de organisatie stabiel is ten opzichte van voorgaand jaar. De uitkomst hiervan is onder andere een ISAE 3402 type 2 verklaring die goedkeurend is van aard. Wij hebben de uitkomsten van de ISAE 3402 type II verklaring betrokken bij onze werkzaamheden.
Naar aanleiding van onze controle over het boekjaar 2025 willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie het volgende aandachtspunt voor 2026 benoemen: De omvorming van de gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2026 heeft impact op de inhoudelijke verantwoording over boekjaar 2026. Inventariseer tijdig om te bepalen waarover verantwoord moet worden en in welke vorm. Zoek daarin afstemming met ons zodat onze planning en controleaanpak tijdig en efficiënt kan worden ingericht.
Uit onze controle is sprake van één ongecorrigeerd controleverschil. Deze is toegelicht in bijlage A. Dit verschil heeft geen invloed op de te verstrekken verklaring. De belangrijkste gecorrigeerde bevindingen uit de controle hebben betrekking op de naleving van het BBV en de kadernota rechtmatigheid, de verwerking van btw en de saldering van baten en lasten. Hierbij merken we op dat de organisatie goede stappen heeft gezet aangezien het aantal bevindingen significant minder is dan voorgaand jaar. 661077191/MV/0508
5
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening
Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordingsen rapportagegrens
We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 2% van de totale lasten. Het besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze controleverklaring hanteert een percentage van 2% voor fouten, waardoor uw verantwoording gelijke zekerheid verschaft. In de financiële verordening heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van € 150.000.
Inleiding Samenvatting
Normenkader
Het normenkader heeft u geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en interne regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uit gevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en gemeentelijke regelgeving.
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening
Begrotingscriterium
We constateren in uw rechtmatigheidsverantwoording een begrotingsonrechtmatigheid van € 7.174.000. Hiervan heeft € 6.328.000 betrekking op de overschrijding op de lasten. Verder heeft € 846.000 betrekking op overschrijding van investeringskredieten. De diverse afwijkingen op de baten en onderschrijdingen op de lasten hebben in overeenstemming met de afspraken in de financiële verordening niet tot onrechtmatigheden geleid, aangezien deze tijdig zijn gemeld.
Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording na de doorgevoerde aanpassingen getrouw is.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium
We constateren dat de uitgevoerde werkzaamheden toereikend zijn om tot een oordeel te komen voor de rechtmatigheidsverantwoording. U heeft effectieve M&O maatregelen waarbij geen rechtmatigheidsafwijkingen en/of onduidelijkheden geconstateerd zijn die consequenties hebben voor getrouwe beeld van de jaarrekening.
Voorwaardecriterium
Het voorwaardecriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheers handelingen. De organisatie meldt een onrechtmatigheid met betrekking tot het niet naleven van Europese Aanbestedingsregels ter grootte van € 309.000.
Externe ontwikkelingen
Oordeel
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de getrouwe weergave van de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd. De directie heeft, na doorgevoerde correcties, gerapporteerd dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen ter grootte van € 7.483.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens de directie een bedrag van € 7.174.000 acceptabel op basis van de door het bestuur vastgestelde afspraken. Wij komen niet tot een ander oordeel dan de directie. Ons oordeel wordt dan ook niet aangepast als gevolg van het oordeel van de directie.
Bijlagen
661077191/MV/0508
7
Interne beheersing
Jaarrekening – Uw belangrijkste schattingen samengevat Algemeen
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt de directie belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die bij het opstellen van de jaarrekening 2025 zijn gemaakt geëvalueerd. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Inleiding Samenvatting
Belangrijke schattingen
Samenvatting
Onze beoordeling 2024
Toelichting
2025
Jaarrekening
Jaarrekening Voorzieningen
Minimaal jaarlijks worden de voorzieningen geactualiseerd. Wij achten de getroffen voorziening evenwichtig.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
= controleverschil
661077191/MV/0508
= Optimistisch
= Evenwichtig
8
= Voorzichtig
Jaarrekening – Nadere toelichting Wijziging in overige wet- en regelgeving
In de jaarrekening 2025 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeenschappelijke regeling heeft de jaarrekening verder opgesteld volgens de verslaggevingsvereisten van het besluit begroting en verantwoording (BBV).
Bevestiging van de directie
Reikwijdte van de controle
Wij hebben de directie ter confirmatie een schriftelijke bevestiging gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Van de directie van De Connectie is een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Er zijn geen meningsverschillen met de directie noch ambtelijke organisatie geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en de directie de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Wet Normering Topinkomens (WNT)
Verwerking van de BTW-positie
Jaarrekening 2026
661077191/MV/0508
Binnen de WNT gelden specifieke regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. In overeenstemming met het controleprotocol WNT hebben wij geen controlewerkzaamheden uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatieregeling. Dit is net als in voorgaande jaren in de controleverklaring tot uitdrukking gebracht.
Wij hebben vastgesteld dat er, in de eerste versie van de jaarrekening, een btw positie is opgenomen met betrekking tot facturen die zijn ontvangen in 2026 over 2025. Volgens de belastingdienst is de datum van de factuur bepalend voor het tijdvak waarin u de btw moet aangeven. Dit houdt in dat facturen die in 2026 zijn ontvangen ook in het tijdvak moeten worden aangegeven die thuishoort in 2026. Het foutief opgenomen bedroeg € 161.000 (te vorderen) en € 330.970 (te betalen). Deze correctie is doorgevoerd in de jaarrekening over 2025. Wij adviseren om de btw regels adequaat en consequent toe te passen. Nu De Connectie per 1 januari 2026 volledig is ingebed in de gemeente Arnhem, is het belangrijk om tijdig te bepalen welke informatie nodig is voor het opstellen van de jaarrekening 2026. Door vroeg te inventariseren welke posten, dossiers en verantwoordelijken hierbij zijn betrokken, kan worden voorkomen dat essentiële gegevens ontbreken of te laat beschikbaar komen. Wij adviseren om hierover in een vroeg stadium afstemming met ons als accountant te zoeken, zodat de planning en controle-aanpak tijdig en efficiënt kan worden ingericht en vertraging in de opstelling en vaststelling van de jaarrekening wordt voorkomen.
9
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag
Jaarverslag – Kwaliteit toelichting Jaarverslag voldoet aan eisen BBV In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag na de doorgevoerde correcties voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.
Aandacht voor frauderisico’s als onderdeel van risicobeheersing De Connectie heeft een eigen frauderisicoanalyse opgesteld en deze wordt meegenomen als input voor de regionale aanpak voor de frauderisicoanalyse. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s ook meegenomen. Om frauderisico’s te mitigeren heeft De Connectie de administratieve organisatie zo ingericht dat frauderisico’s in belangrijke mate beheerst worden. Daarnaast is er in de ISAE 3402 type 2 controle ook aandacht voor het voorkomen van fraude. Door voornoemde beheersmaatregelen acht De Connectie de kans en de gevolgen van frauduleuze handelingen op zeer klein.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval. Uit onze werkzaamheden blijkt dat wij geen informatie hebben verkregen die strijdig is met de toelichting in het jaarverslag. Op basis hiervan achten we de toelichting verenigbaar.
661077191/MV/0508
Informatiewaarde We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van het algemeen bestuur. De inzichtelijkheid is toereikend en heeft de aandacht van het bestuur. U heeft in de toelichting van de balans toegelicht wat de kern elementen zijn van de post en de mutatie binnen de post.
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
11
Significante risico’s
Jaarrekening – Significante risico’s Omschrijving risico
Aanpak management
Eigen controlewerkzaamheden
Wij onderkennen een frauderisico op de opbrengsten met betrekking tot de opbrengstenstroom meer-/ en maatwerk aangezien deze baten niet via de begroting lopen maar tot stand komen middels losse overeenkomsten. Wij zien hier een risico op verschuiving van lasten inzake projecten derden naar opbrengsten meer-/ maatwerk om zodoende hogere opbrengsten te realiseren. Dit risico ziet enkel toe op projecten waar gefactureerd wordt op basis van nacalculatie.
Met betrekking tot de opbrengstenstroom meer-/ en maatwerk wordt op projectbasis de lasten gemonitord. Dit houdt in dat door de projectleiders wordt gemonitord of de kosten op deze kostenplaats ook daadwerkelijk toe zien op het betreffende project. Daarnaast is sprake van separate overeenkomsten.
Wij hebben opzet en bestaan van de opbrengsten uitgewerkt. Daarnaast hebben wij de afdoende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd om het genoemde risico te mitigeren. Dit hebben wij gedaan middels een detailcontrole op de opbrengsten uit hoofde van meer-/ en maatwerk met betrekking tot projecten waar gefactureerd wordt op basis van nacalculatie. Hierbij hebben we projectkaarten kritisch doorlopen en vastgesteld, middels een steekproef, dat de geboekte kosten ook daadwerkelijk toe zien op de betreffende projecten. Daarnaast hebben wij voor onze controle gebruik gemaakt van externe bevestigingen. Hiermee is geconcludeerd dat de opbrengsten meer-/ maatwerk die hieraan gerelateerd zijn correct zijn verantwoord.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Omschrijving risico Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen door interne beheersing te doorbreken. Het risico is verondersteld in alle entiteiten aanwezig te zijn.
Aanpak management
Eigen controlewerkzaamheden
Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.
Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken.
Wij hebben dit risico specifiek onderkend ten aanzien van de memoriaalboekingen rond het afsluitproces.
Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben daarnaast geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie.
Conclusie Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij de onderkende risico’s tot een aanvaardbaar niveau teruggebracht. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden alsmede gevoerde gesprekken met de organisatie hebben wij geen signalen en/of vermoedens van fraude.
661077191/MV/0508
13
Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Uw verantwoordelijkheid
•
•
• • •
Onze verantwoordelijkheid
•
• • • • Geen aanwijzingen
661077191/MV/0508
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het bestuur en de directie. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het opzetten en onderhouden van interne beheersmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële rapportage, de werking van de bedrijfsvoering en naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Het uitvoeren, vastleggen en actualiseren van de frauderisicoanalyse als geïntegreerd onderdeel van de bij uw organisatie in gebruik zijnde interne beheersing, een evaluatie van de mogelijke impact en waarschijnlijkheid van frauderisico's en de ondernomen acties om frauderisico's te beperken, inclusief de risico's van omkoping, corruptie en frauderisico's met betrekking tot cybersecurity. Het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van uw organisatie integer zijn en ethisch gedrag bevorderen. Het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het bestuur en de directie wordt gebracht; en Daarnaast is het bestuur verantwoordelijk voor het monitoren van het risico op managementfraude, voor het bepalen of de interne beheersmaatregelen voldoende zijn om frauderisico's te identificeren, voor de beoordeling van de competentie en integriteit van zichzelf en van het overige management en voor het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag.
Wij hebben een fraudediscussie gevoerd en bevestigingen verkregen van de directie en anderen binnen de organisatie ten aanzien van de interne beheersing, risico-inschattingen (inclusief de processen om de risico's op fraude in de organisatie te identificeren en erop in te spelen), en eventuele kennis met betrekking tot fraude of vermoede fraude. Verder hebben wij de directie verzocht om informatie die het eventueel aan zijn werknemers heeft meegedeeld over haar visie op bedrijfspraktijken en ethisch gedrag. Daarnaast hebben wij inzicht verkregen in de wijze waarop het bestuur toezicht uitoefent op de door de directie gevolgde processen om de risico's op fraude te identificeren en hierop in te spelen. Wij hebben de geplande controlewerkzaamheden gecommuniceerd met de directie. Wij moeten adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede van) fraude.
Tijdens onze controlewerkzaamheden zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen. De werkzaamheden voor de frauderisico’s zijn opgenomen in de voorgaande sectie van significante (fraude)risico’s.
14
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Beoordeling interne beheersing frauderisico’s
Wij hebben naast onze eigen werkzaamheden tevens beoordeeld in hoeverre frauderisico’s intern beheerst worden. De uitkomsten zijn onderstaand opgenomen: •
•
•
Bewustzijn We nemen waar dat de medewerkers die we hebben gesproken een integere houding hebben. U heeft ook trainingen hiervoor uitgevoerd, waarbij de aandacht voornamelijk ligt in het primaire proces. Preventieve maatregelen We nemen in de opzet van de processen geen leemte waar die aanleiding geven tot aanvullende frauderisico factoren. Wanneer de interne beheersing meeweegt in de risico inschatting van de verbijzonderde interne controle dient u wel de werking vast te stellen middels deelwaarneming. Detectieve maatregelen Uit uw maatregelen zijn geen fraudes gebleken, zoals u ons ook heeft bevestigd. We constateren ruimte voor verbetering bij de verbijzonderde controle door de fraude risicoanalyse hierin te verwerken en specifieke werkzaamheden voor erkende frauderisico’s uit te voeren.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen Bijlagen
Bijlagen
661077191/MV/0508
15
Interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Rapportage interim
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in september 2025 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover deze van belang is voor onze accountantscontrole van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting
Onze bevindingen hebben wij opgenomen in de door ons uitgebrachte managementletter. Wij verwijzen voor meer informatie over onze bevindingen naar deze rapportage.
Jaarrekening
Jaarrekening
ISAE 3402 type 2 rapportage
Over 2025 heeft De Connectie (evenals voorgaand boekjaar) in 2026 een ISAE 3402 type II rapportage ontvangen. In deze rapportage is gerapporteerd over de opzet en werking van interne beheersingsmaatregelen voor de in scope zijnde processen. Dit betreffen de processen: inkomende facturen, uitgaande facturen, betalingsverkeer, memorialen en IT. Wij hebben kennis genomen van deze rapportage en kunnen concluderen dat sprake is van een positief oordeel. Wij hebben de uitkomsten van de ISAE 3402 type II rapportage geëvalueerd in relatie tot onze werkzaamheden.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0508
17
Algeheel beeld interne beheersing Rapportage IT
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen.
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarnaast maken wij in onze controleaanpak de afweging voor welke processen en stromen wij een gegevensgerichte aanpak passend vinden en voor welke processen en stromen wij in belangrijke mate steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze uitgebrachte managementletter hebben wij enkele adviespunten opgenomen die de IT-omgeving van uw organisatie raken.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0508
18
Externe ontwikkelingen
Externe ontwikkelingen (1/6) Cybersecurity – van verplichting naar kracht
Cybersecurity: van verplichting naar kracht Overheidsorganisaties beheren grote hoeveelheden gevoelige data en systemen die vitale infrastructuur aansturen. Door snelle digitalisering en toenemende geopolitieke spanningen groeien de risico's. Tegelijkertijd stellen normen als BIO 2.0 en NIS2 steeds hogere eisen aan uw cyberbeveiliging. De invoering van BIO 2.0 maakt een stevige en gestructureerde aanpak nu urgent. Waar het vaak misgaat Veel gemeenten en gemeenschappelijke regelingen hebben onvoldoende overzicht van hun systemen, getroffen maatregelen en verantwoordelijkheden. Zonder duidelijke regie blijft cybersecurity tussen afdelingen zweven. Uit penetratietesten die bij gemeenten uitgevoerd zijn, blijkt dat de basis regelmatig ontbreekt. Denk aan eenvoudig te raden wachtwoorden en onvoldoende bewustzijn bij medewerkers. Graag geven we u een vijftal concrete stappen mee voor de cybersecurity: 1. Richt een ISMS in — een Information Security Management System helpt u beveiligingsmaatregelen te evalueren, testen en verbeteren. Dit is tevens een kernvereiste binnen BIO 2.0. 2. Test structureel — laat regelmatig penetratietesten en vulnerability scans uitvoeren op uw IT- én OT-omgeving. 3. Investeer in bewustwording — trainingen en phishing-simulaties verkleinen de kans op datalekken. NIS2 verplicht u bovendien om ook uw DB te trainen. 4.
Regel een Incident Response Team — maak vooraf afspraken, zodat u bij een cyberincident niet achteraan in de wachtrij staat. 5. Monitor continu — houd alle toegangspunten en kwetsbaarheden actief in de gaten om problemen vroegtijdig te signaleren. Aan de slag met BIO 2.0 De implementatie van BIO 2.0 biedt een concreet aanknopingspunt om cybersecurity structureel te beleggen binnen uw organisatie. Wijs een verantwoordelijke aan, stel een plan van aanpak op en maak cybersecurity expliciet onderdeel van een bestuurlijke portefeuille. Zo wordt cybersecurity geen risico, maar een kracht.
Wilt u weten hoe uw organisatie ervoor staat? Onze adviseurs helpen u graag op weg door het uitvoeren van een gratis scan van uw cybersecurity.
20 661077191/MV/0508
20
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Externe ontwikkelingen (2/6) Datalekken – verwerking in de jaarstukken
Datalekken en privacyincidenten: wanneer raken zij uw jaarrekening? Overheidsorganisaties verwerken dagelijks grote hoeveelheden persoonsgegevens van inwoners. De relatie tussen privacyincidenten en de jaarrekening wordt in de praktijk vaak onderschat. Hieronder zetten wij uiteen wanneer datalekken en privacyincidenten doorwerken in uw jaarstukken. Wanneer leidt een datalek tot een vermelding in de jaarrekening? Een datalek op zichzelf leidt niet automatisch tot een vermelding in de jaarrekening. Er zijn echter drie situaties waarbij dit wel het geval is. Ten eerste wanneer sprake is van een opgelegde of verwachte boete van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Bij niet-naleving van privacy- en gegevenswetgeving legt het AP mogelijk een boete op en kunt u verplicht worden tot schadevergoeding. Een boete dient als voorziening op de balans te worden opgenomen zodra deze waarschijnlijk en redelijk inschatbaar is en als last zodra deze is opgelegd. Ten tweede wanneer herstelkosten of schadevergoedingen aan gedupeerden worden gemaakt. Deze kosten dienen te worden verantwoord in de exploitatie en bij looptijd over meerdere jaren als voorziening op de balans. Ten derde bij significante verstoringen van de bedrijfsvoering als gevolg van een cyberaanval, waarbij systemen uitvallen en herstelkosten worden gemaakt.
Deze kosten dienen te worden toegelicht in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Wanneer raken privacyincidenten de rechtmatigheidsverantwoording? Datalekken bij gemeenten en gemeenschappelijke regelingen tonen aan dat het zichtbaar voldoen aan normenkaders zoals BIO 2.0 een kritische succesfactor is in het informatiebeveiligingsproces, met directe gevolgen voor zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de jaarrekeningcontrole. Concreet zijn er twee situaties waarbij privacyincidenten de rechtmatigheidsverantwoording raken. Wanneer een datalek het gevolg is van het niet naleven van de AVG, bijvoorbeeld door het ontbreken van een verwerkersovereenkomst, of het niet tijdig melden aan de Autoriteit Persoonsgegevens, is sprake van een rechtmatigheidsfout. Een ernstig datalek moet zonder onredelijke vertraging, uiterlijk 72 uur na ontdekking, worden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Het niet voldoen aan deze meldplicht is een schending van een wettelijke verplichting die thuishoort in de rechtmatigheidsverantwoording. Wat kunt u nu doen? Wij adviseren u de volgende maatregelen te treffen. Houd een intern datalekregister bij waarin alle geconstateerde beveiligingsincidenten worden geregistreerd en evalueer dit jaarlijks om trends te herkennen en structurele verbeteringen door te voeren.
Beoordeel aan het einde van het boekjaar of lopende incidenten of claims aanleiding geven tot het treffen van een voorziening. Zorg dat de bedrijfsvoeringsparagraaf een actueel en eerlijk beeld geeft van de stand van informatiebeveiliging en privacybescherming, inclusief de mate van naleving van BIO 2.0.
21 661077191/MV/0508
21
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Externe ontwikkelingen (3/6) Regels studiekosten
Hoge Raad verduidelijkt regels studiekosten: check uw scholingsbeleid De Hoge Raad heeft zich uitgesproken over de vraag of werkgevers de kosten van een verplichte beroepsopleiding mogen verhalen op werknemers. De uitspraak heeft gevolgen voor alle werkgevers — waaronder gemeenschappelijke regelingen — die medewerkers verplichte scholing laten volgen. Wat speelde er? Sinds de invoering van de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden geldt als uitgangspunt dat scholing die noodzakelijk is voor het uitoefenen van een functie kosteloos moet worden aangeboden. In de praktijk bestond onduidelijkheid over de reikwijdte van de uitzonderingen, met name rondom start- en beroepskwalificaties. De Hoge Raad heeft in een zaak over de verplichte Beroepsopleiding Advocaten geoordeeld dat een studiekostenbeding voor wettelijk verplichte scholing niet rechtsgeldig is. De werkgever kon de studiekosten dan ook niet verhalen op de werknemer.
Wat betekent dit voor uw organisatie? De uitspraak reikt verder dan de advocatuur. Het principe geldt voor alle werkgevers: scholing die wettelijk verplicht is of noodzakelijk voor de functievervulling, moet kosteloos worden aangeboden. Een studiekostenbeding is in die gevallen nietig. Uitzonderingen gelden alleen voor startkwalificaties of nietverplichte scholing in het kader van een beroepskwalificatie — kort gezegd: scholing die niet noodzakelijk is voor de functie. Voor gemeenschappelijke regelingen, als een grote werkgever met diverse functiegroepen en bijbehorende opleidingsverplichtingen, is het verstandig het huidige scholingsbeleid en eventuele studiekostenbedingen tegen het licht te houden. Denk daarbij ook aan functies waarbij permanente educatie wettelijk verplicht is.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
22 661077191/MV/0508
22
Externe ontwikkelingen (4/6) Vakantieopbouw na einde loondoorbetalingsverplichting
Vakantieopbouw na einde loondoorbetalingsplicht: tijdig handelen loont De kantonrechter in Gelderland heeft een opvallende uitspraak gedaan over de opbouw van vakantiedagen bij langdurige arbeidsongeschiktheid. De uitkomst wijkt af van wat de Nederlandse wet voorschrijft en heeft directe gevolgen voor werkgevers — waaronder gemeenten en gemeenschappelijke regelingen — met langdurig zieke medewerkers. Wat speelde er? Volgens artikel 7:634 lid 1 BW bouwen werknemers alleen vakantiedagen op over de periode waarover zij recht hebben op loon. De kantonrechter oordeelde echter dat deze nationale bepaling in strijd is met Europees recht. In de voorliggende zaak betrof het een werknemer die na het verstrijken van de loondoorbetalingsverplichting een IVA-uitkering ontving en in een slapend dienstverband verkeerde. De rechter ontbond de arbeidsovereenkomst en oordeelde dat de werknemer gedurende de gehele periode, ook ná het einde van de loondoorbetalingsverplichting, vakantiedagen had opgebouwd. De werkgever werd veroordeeld tot uitbetaling van ruim € 13.000 bruto aan niet-genoten vakantiedagen.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Wat betekent dit voor uw organisatie? Als grote werkgever heeft uw organisatie vrijwel zeker te maken met medewerkers in een slapend dienstverband. Deze uitspraak benadrukt het belang van een tijdige beëindiging van het dienstverband bij langdurige arbeidsongeschiktheid, bij voorkeur op of direct na het moment waarop de loondoorbetalingsverplichting eindigt. Dit kan via een vaststellingsovereenkomst of een ontslagprocedure bij het UWV. Laat u dit na, dan loopt u het risico dat er onbedoeld extra vakantiedagen worden opgebouwd die alsnog moeten worden uitbetaald. Wij adviseren u de gevallen binnen uw organisatie waarbij de loondoorbetalingsverplichting recent is verstreken of binnenkort verstrijkt, tijdig in kaart te brengen en hierop actie te ondernemen.
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
23 661077191/MV/0508
23
Externe ontwikkelingen (5/6) Professionalisering
Professionalisering van de verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle (VIC) is bij steeds meer gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in ontwikkeling. Waar de VIC oorspronkelijk primair was gericht op het ondersteunen van de externe accountant bij de rechtmatigheidscontrole, groeit de functie door naar een volwaardige interne auditfunctie sinds de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Een inspirerend voorbeeld is de gemeente Utrecht, die in januari 2026 als eerste gemeente de officiële IIA-certificatie behaalde voor haar audit afdeling. Een erkenning dat de auditpraktijk voldoet aan de professionele standaarden van het Instituut van Internal Auditors (IIA). De Global Internal Audit Standards als kompas De basis voor deze professionalisering wordt gevormd door de Global Internal Audit Standards (GIAS), gepubliceerd door The Institute of Internal Auditors (IIA). De standaarden zijn georganiseerd in vijf domeinen: het doel van internal auditing, ethiek en professionaliteit, governance van de auditfunctie, het managen van de auditfunctie en het uitvoeren van auditdiensten. De kern van de standaarden wordt gevormd door 15 leidende principes die effectieve internal auditing mogelijk maken. Elk principe wordt ondersteund door standaarden met verplichte vereisten, overwegingen voor implementatie en voorbeelden van conformiteitsbewijs.
De volledige standaarden zijn te raadplegen via link. Wat betekent dit voor uw organisatie? De GIAS bieden een helder kader om de VIC stapsgewijs te professionaliseren. Voor u is het waardevol om te begrijpen welke stappen daarin te onderscheiden zijn: 1. Voer een gap-analyse uit — breng in kaart waar de VIC afwijkt van de eisen uit de standaarden om richting te geven aan de verdere professionaliseren 2. Verhelder de positie en onafhankelijkheid —Borging van onafhankelijkheid is essentieel. 3. Stel een risico gebaseerd auditplan op — de standaarden vereisen dat het auditplan is gebaseerd op een gedegen risicoanalyse van de organisatie, niet uitsluitend op de financiële rechtmatigheid. 4. Investeer in kwaliteitsbewaking — zowel interne als periodieke externe kwaliteitstoetsing zijn verplicht onder de standaarden. IIA heeft hiervoor een gestructureerd toetsingskader beschikbaar. 5. Rapporteer gericht aan het bestuur — de standaarden vereisen dat auditconclusies direct gekoppeld zijn aan de doelstellingen van de organisatie en helder worden gecommuniceerd aan bestuur en management. Wat levert het uw bestuur op? Een VIC die werkt volgens de standaarden geeft het dagelijks bestuur meer dan een jaarlijkse rechtmatigheidstoets.
Het biedt gedurende het jaar een onafhankelijk beeld van de beheersing van risico's, de kwaliteit van processen en de realisatie van beleidsdoelstellingen. Daarmee wordt de VIC 24 langer uitsluitend een instrument voor de een strategisch instrument voor bestuurlijke sturing en niet accountant.
661077191/MV/0508
24
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Externe ontwikkelingen (6/6) Duurzaamheid – praktische handvatten
Duurzaamheidsrapportage in de jaarrekening: begin vandaag, niet morgen De Coalition of the Willing, een samenwerkingsverband van gemeenten, provincies, waterschappen, kennisinstellingen en accountantskantoren, heeft een aanvulling gepubliceerd op de Handreiking Duurzaamheidsrapportage voor decentrale overheden. Waar de oorspronkelijke handreiking vooral kaders en richtlijnen bood, brengt deze aanvulling praktische houvast om daadwerkelijk aan de slag te gaan.
Inleiding
Samenvatting
Waarom nu? Gemeenten en gemeenschappelijke regelingen zijn nog niet wettelijk verplicht om over duurzaamheid te rapporteren. Toch neemt de maatschappelijke en politieke druk toe. Via de Europese richtlijn CSRD kunnen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen indirect toch verplicht worden te rapporteren, bijvoorbeeld als onderdeel van de waardeketen van CSRD-plichtige organisaties. Wie nu begint, loopt straks niet achter de feiten aan.
Jaarrekening
Jaarverslag
Wat biedt de aanvulling concreet? De aanvulling stelt een 80%-versie van de Dubbele Materialiteitsanalyse (DMA) beschikbaar, waarmee uw organisatie relevante duurzaamheidsthema's kan bepalen vanuit zowel een impact- als financieel perspectief. Daarnaast wordt gewerkt aan een digitaal Dashboard Duurzaamheidsrapportage via waarstaatjegemeente.nl, gepland voor oplevering in maart 2026.
Significante risico’s
Interne beheersing
Hoe pakt u dit op? Het hoeft geen grote opgave te zijn. Begin klein: kies één thema zoals CO₂-uitstoot of diversiteit in de eigen organisatie, breng bestaande duurzaamheidsinitiatieven in kaart en bouw van daaruit verder. Perfectie is de vijand van vooruitgang. Neem de DMA als vertrekpunt, benoem een trekker binnen de organisatie en verwerk de eerste resultaten als vrijwillige toelichting in uw bestuurlijke rapportage. De handreiking en aanvulling zijn beschikbaar via de link (https://vng.nl/nieuws/aan-de-slag-metduurzaamheidsrapportage).
25 661077191/MV/0508
25
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde bevindingen Omschrijving 1. Niet gesaldeerde baten/lasten Baten: € 155.194 @ Lasten: € 155.194
Fouten
Onzekerheden
€ 155.194
N.v.t
Aanbiedingsbrief
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0508
26
Bijlage B – Gecorrigeerde bevindingen Aanbiedingsbrief
Omschrijving
Fouten
1. Saldering baten/lasten Baten: € 192.512 @ Lasten: € 192.512
€ 192.512
Samenvatting
2. Correctie btw positie: Nog te betalen btw: € 330.970 @ Nog te vorderen btw: € 330.970
€ 330.970
Jaarverslag
Jaarrekening
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0508
27
Bijlage C - Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd Bevestiging van onafhankelijkheid
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen.
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van De Connectie, inclusief haar verbonden derden, in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Rotatie
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties
Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid
Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de controle van een controlecliënt meewerken.
Samenvatting
Jaarverslag
Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht.
Jaarrekening
Er heeft voor de accountantscontrole 2025 geen rotatie plaatsgevonden. Het is eveneens niet noodzakelijk om voor de accountantscontrole 2026 te roteren.
Significante risico’s
Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Flynth en haar medewerkers en De Connectie, inclusief haar verbonden derden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd moeten worden. De onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Flynth, een bestuurder of interne toezichthouder van Flynth of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan ondernemingen in de groep of een bij de rechtspersoon betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid, die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben, ontvangen of verstrekt.
661077191/MV/0508
Aanbiedingsbrief
28
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Bijlage D - Onze communicatie met u Bevestiging van onafhankelijkheid
Door middel van dit accountantsverslag informeren wij het algemeen bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2025. Bevestigingen van de directie Wij hebben bij de directie ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen opgevraagd aangaande uw verantwoordelijkheden inzake de jaarrekening en de andere informatie. Daarnaast hebben wij van u een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening van De Connectie ontvangen.
Onze communicatie met het algemeen bestuur
Wij hebben in ons opdrachtbevestiging gecommuniceerd over onze verantwoordelijkheden en onafhankelijkheid.
Aanbiedingsbrief
Samenvatting
Jaarverslag
Middels onze board letter en dit accountantsverslag informeren wij het bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2025.
Jaarrekening
Geen meningsverschillen met bestuur en/of beperkingen in reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met de directie geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle.
Significante risico’s
Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze opdracht door de directie en de medewerkers van De Connectie de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Interne beheersing
Proces van de controle
Wij hebben met de organisatie een beter controleproces dan vorig jaar doorlopen. De korte lijnen en prettige communicatie alsmede de korte doorlooptijd van de gestelde vragen en een eerste versie van de jaarrekening die kwalitatief adequaat was heeft ervoor gezorgd dat het controleproces effectief is geweest.
661077191/MV/0508
29
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Belangrijkste bevindingen
Belangrijkste bevindingen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel bij de jaarrekening Overige onderwerpen
Overige onderwerpen Disclaimer en beperking in gebruik en verspreidingskring Dit accountantsverslag is alleen bestemd voor het algemeen bestuur van De Connectie en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit accountantsverslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij aandacht van de directie en bestuur behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit accountantsverslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel. Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen moeten worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking.
661077191/MV/0508
30
Ontwikkelingen