4. 661077191-MV-0680, De Connectie, accountantsverslag 2024
Tekst van het document
De Connectie Accountantsverslag controle 2024
Groningensingel 1 Postbus 9221 6800 KB ARNHEM telefoon (088) 236 7777 e-mail audit@flynth.nl
VERTROUWELIJK Aan de directie en het bestuur van De Connectie Postbus 2142 6802 CC ARNHEM
kenmerk 661077191/MV/0680
behandeld door M. Vink RA
datum 24 april 2025
Onderwerp Accountantsverslag 2024
Geachte directie en leden van het bestuur,
Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2024. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2024 en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met hetgeen is uiteengezet in onze opdrachtbrief. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle. In de rapportage nemen we u mee in de belangrijkste uitkomsten van werkzaamheden, zoals ons oordeel over uw schattingen, gehanteerde materialiteit en onderkende risico’s. De structuur van de rapportage vindt u terug in de inhoudsopgave op de volgende pagina. Wij benadrukken het belang van een open communicatie als essentieel onderdeel van het controleproces. Wij hebben deze rapportage met de organisatie besproken. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij bedanken de medewerkers van uw organisatie voor de prettige samenwerking. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V.
Digitaal ondertekend door Mark Vink
M. Vink RA
Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Bestuurlijke samenvatting
Hoofdstuk 2
Jaarrekening
Hoofdstuk 3
Jaarverslag
Hoofdstuk 4
Significante risico’s
Hoofdstuk 5
Interne beheersing
Hoofdstuk 6
Externe ontwikkelingen
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening
Bijlage A
Ongecorrigeerde bevindingen
Bijlage B
Gecorrigeerde bevindingen
Bijlage C
Onafhankelijkheid
Bijlage D
Onze communicatie met u
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
3
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting Onze controle
Uw financiële positie
Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2024 van De Connectie afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid met een paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording. Dit alles is onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het bestuur. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. De gehanteerde materialiteit bedraagt € 617.780. De gehanteerde uitvoeringsmaterialiteit bedraagt € 463.335. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.
Het gerealiseerde resultaat van De Connectie bedraagt € 1.154.000 negatief (inclusief de mutaties in de reserves). Het verschil tussen de begroting en realisatie van baten en lasten van De Connectie bedraagt € 1.176.000 (negatief). Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar hoofdstuk 2.2 van de jaarrekening, de staat van baten en lasten over 2024 inclusief de bijbehorende toelichting.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
Significante risico’s
Significante risico’s
Belangrijkste bevindingen
Belangrijkste aandachtspunten 2025
Uit onze controle is voor een bedrag van € 161.017 aan ongecorrigeerde controleverschillen gebleken. Het niet corrigeren van deze bevindingen heeft geen impact op de strekking van ons oordeel.
Naar aanleiding van onze controle over het boekjaar 2024 willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor 2025 benoemen:
Wij merken in onze controle dat de organisatie haar interne beheersingsomgeving heeft doorontwikkeld ten opzichte van voorgaand jaar. De uitkomst hiervan is onder andere een ISAE 3402 type 2 verklaring die goedkeurend is van aard. Wij hebben voor onze werkzaamheden gebruik kunnen maken van de werkzaamheden die zijn verricht in het kader hiervan. De belangrijkste bevindingen uit de controle hebben betrekking op de naleving van het BBV, een aantal specifieke casussen (zie pagina 10), saldering van balansposten, de verwerking van btw en de verwerking van de resultaatuitkering over 2023.
1. belangrijk om de regelgeving te volgen omtrent het al dan niet salderen van balansposten in de jaarrekening; 2. belangrijk om, in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording, het totaal aan brutoafwijkingen af te zetten tegen de verantwoording- en rapporteringsgrens; 3. belangrijk om de regels van de belastingdienst te volgen als uitgangspunt voor de btw positie in de jaarrekening; 4. de omvorming van de gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2026 heeft mogelijk ook impact op de jaarrekening 2025.
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening
Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordingsen rapportagegrens
We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 1% van de totale lasten inclusief dotaties reserves. Het besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze controleverklaring hanteert een percentage van 1% voor fouten, waardoor uw verantwoording gelijke zekerheid verschaft. In de financiële verordening heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van 30% van de verantwoordingsgrens. In dit geval komt dat neer op € 185.337.
Inleiding Samenvatting
Normenkader
Het normenkader heeft u geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en interne regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uit gevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en gemeentelijke regelgeving.
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening
Begrotingscriterium
We constateren in uw rechtmatigheidsverantwoording een begrotingsonrechtmatigheid van € 7.812.000. Hiervan heeft € 7.341.000 betrekking op de overschrijding op de lasten. Verder heeft € 377.000 betrekking op overschrijding van investeringskredieten en € 94.000 betrekking op ongeautoriseerde reservemutaties. De diverse afwijkingen op de baten en onderschrijdingen op de lasten hebben in overeenstemming met de afspraken in de financiële verordening niet tot onrechtmatigheden geleid, aangezien deze tijdig zijn gemeld. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording na de doorgevoerde aanpassingen getrouw is.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium
We constateren dat de uitgevoerde werkzaamheden toereikend zijn om tot een oordeel te komen voor de rechtmatigheidsverantwoording. U heeft effectieve M&O maatregelen waarbij geen rechtmatigheidsafwijkingen en/of onduidelijkheden geconstateerd zijn die consequenties hebben voor getrouwe beeld van de jaarrekening.
Voorwaardecriterium
Het voorwaardecriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheers handelingen. De organisatie meldt een onrechtmatigheid met betrekking tot het niet naleven van Europese Aanbestedingsregels ter grootte van € 409.000.
Externe ontwikkelingen
Oordeel
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de getrouwe weergave van de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd. De directie heeft, na doorgevoerde correcties, gerapporteerd dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen ter grootte van € 8.221.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens de directie een bedrag van € 7.812.000 acceptabel op basis van de door het bestuur vastgestelde afspraken. Wij komen niet tot een ander oordeel dan de directie. Ons oordeel wordt dan ook niet aangepast als gevolg van het oordeel van de directie.
Bijlagen
661077191/MV/0680
7
Interne beheersing
Jaarrekening – Uw belangrijkste schattingen samengevat Algemeen
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt de directie belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die bij het opstellen van de jaarrekening 2024 zijn gemaakt geëvalueerd. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Inleiding Samenvatting
Samenvatting Belangrijke schattingen
Onze beoordeling 2023
Toelichting
2024
Jaarrekening
Jaarrekening Voorzieningen
Minimaal jaarlijks worden de voorzieningen geactualiseerd. Wij achten de getroffen voorzieningen evenwichtig.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
= controleverschil
661077191/MV/0680
= Optimistisch
= Evenwichtig
8
= Voorzichtig
Jaarrekening – Nadere toelichting
Wijziging in overige wet- en regelgeving
In de jaarrekening 2024 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeenschappelijke regeling heeft de jaarrekening verder opgesteld volgens de verslaggevingsvereisten van het besluit begroting en verantwoording (BBV).
Bevestiging van de directie
Reikwijdte van de controle
Wij hebben de directie ter confirmatie een schriftelijke bevestiging gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Van de directie van De Connectie is een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Er zijn geen meningsverschillen met de directie noch ambtelijke organisatie geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en de directie de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Wet Normering Topinkomens (WNT)
Wij wijzen u erop dat het op grond van de WNT een wettelijke verplichting is om het jaarverslag uiterlijk 1 juli in het jaar t+1 openbaar te maken. Daarnaast geldt het uitgangspunt dat de WNT-gegevens gedurende 7 jaar algemeen toegankelijk en eenvoudig vindbaar moeten zijn. Openbaarmaking kan gebeuren door het plaatsen van uw jaarverslag op uw website. Binnen de WNT gelden specifieke regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. In overeenstemming met het controleprotocol WNT hebben wij geen controlewerkzaamheden uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatieregeling. Dit is net als in voorgaande jaren in de controleverklaring tot uitdrukking gebracht.
Controlebevindingen – presentatiecorrecties
Wij hebben tijdens de controle diverse presentatiecorrecties geconstateerd. Deze correcties zagen toe op interpretatie van BBV, opgenomen (niet gesaldeerde) vooruitbetaalde bedragen en de verwerking van de btw positie in de balans. Details van deze bevindingen zijn opgenomen in bijlage B van dit verslag. Wij adviseren deze bevindingen in het afsluitingsproces van 2025 mee te nemen.
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
9
Jaarrekening – Nadere toelichting
Evaluatie rechtmatigheidsverantwoording
Saldering vooruit ontvangen bedragen
Classificatie volgens Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
Verwerking van de BTWpositie
661077191/MV/0680
Wij hebben vastgesteld dat in de eerste versie in de jaarrekening de rechtmatigheidsfouten separaat zijn geëvalueerd in relatie tot de vastgestelde verantwoordings- en rapportagegrens. Volgens Kadernota Rechtmatigheid 2024 (zie bijlage 2) dienen rechtmatigheidsfouten in zijn totaliteit geëvalueerd te worden. Indien de rechtmatigheidsfouten gezamenlijk boven de verantwoordings- en rapportagegrens vallen, dienen alle rechtmatigheidsfouten te worden meegenomen in de uiteenzetting van de geconstateerde afwijkingen in bijlage 1: Rechtmatigheidsverantwoording. Deze correctie is reeds doorgevoerd in de jaarrekening over 2024. Wij adviseren om in 2025 hier rekening mee te houden bij het opstellen van de jaarrekening zodat dit al in de eerste versie van de jaarrekening correct is weergegeven. Wij hebben tijdens de controle vastgesteld dat op de balans vorderingen op openbare lichamen zijn opgenomen ter grootte van € 13.334.828. Dit bedrag ziet toe op vooruit gefactureerde bijdrage deelnemende gemeenten van het eerste kwartaal van 2025 en is gelijktijdig als schuld op de balans verwerkt als zijnde vooruit gefactureerde bedragen. Omdat er vanuit beide partijen nog geen prestatie is geleverd, is het onjuist om deze bedragen separaat van elkaar weer te geven en dienen deze in de balans gesaldeerd te worden. Deze correctie is doorgevoerd in de jaarrekening over 2024.
Wij adviseren om de aangepaste verwerking tevens toe te passen bij het opstellen van de jaarrekening over 2025. Wij hebben tijdens de controle vastgesteld dat de classificatie van een aantal balansposten niet in lijn ligt met de bepalingen vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Deze bevinding ziet toe op de classificatie van zowel kortlopende vorderingen als kortlopende schulden. Deze correcties zijn doorgevoerd in de jaarrekening over 2024. Wij adviseren om te allen tijde de bepalingen vanuit het BBV te volgen zodat de jaarrekening voldoet aan de verslaggevingsvereisten. Wij hebben vastgesteld dat er een btw positie is opgenomen met betrekking tot facturen die zijn ontvangen in 2025 over 2024. Volgens de belastingdienst is de datum van de factuur bepalend voor het tijdvak waarin u de btw moet aangeven. Dit houdt in dat facturen die in 2025 zijn ontvangen ook in het tijdvak moeten worden aangegeven die thuishoort in 2025. Het foutief opgenomen bedroeg € 251.058 (te vorderen) en € 410.175 (te betalen). Deze correctie is doorgevoerd in de jaarrekening over 2024. Wij adviseren om de btw regels consequent toe te passen.
10
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Nadere toelichting
Verwerking terugbetaling aan deelnemende gemeenten resultaat 2023
Aanpassing wettelijke vertegenwoordiger in het handelsregister Autoriseren van reservemutaties
Wij hebben vastgesteld dat in 2024 is besloten dat het resultaat over 2023 dient te worden terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Dit is verwerkt door dit bedrag in mindering te brengen op de ontvangen bijdragen in 2024. Initieel is deze mutatie verwerkt als onderdeel van de staat van baten en lasten. Echter is dit niet juist aangezien het resultaat van 2023 daarmee ook (weer) in de staat van baten en lasten in 2024 is opgenomen. Hiermee zijn de baten ten onrechte te laag weergegeven. Deze transactie dient te worden verwerkt als rechtstreekse vermogensmutatie. Voornoemde is correct verwerkt in de jaarrekening over 2024. Wij hebben geconstateerd dat in het handelsregister de wettelijk vertegenwoordigers niet volledig zijn geactualiseerd als gevolg van de bestuurswisseling in 2024. Wij adviseren om de gegevens in het handelsregister tijdig te actualiseren zodat de aangemerkte wettelijke vertegenwoordigers aansluiten op de feitelijke en huidige situatie. Wij hebben vastgesteld dat in de initiële versie van de jaarrekening sprake is geweest van opgenomen reservemutaties te grootte van € 450.804 met betrekking tot bestemmingsreserves waar geen bestuursbesluit voor 31 december 2024 aan ten grondslag ligt.
Volgens kadernota rechtmatigheid 2024 (paragraaf 4.2.3) zijn mutaties in reserves die niet door een, voor 31 december van het verslagjaar, bestuursbesluit zijn gedekt in strijd met de Gemeentewet. Deze worden, voor zover zij ook niet het getrouwe beeld van de hoogte van de reserves raken, in de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en toegelicht. Voornoemde bevinding is gecorrigeerd tot een bedrag van € 356.421 en is doorgevoerd in de jaarrekening 2024. Wij adviseren om, in het vervolg, reservemutaties enkel door te voeren als hier een bestuursbesluit aan ten grondslag ligt die in het verslagjaar is genomen.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
11
Jaarverslag
Jaarverslag – Kwaliteit toelichting Jaarverslag voldoet aan eisen BBV In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag na de doorgevoerde correcties voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.
Aandacht voor frauderisico’s als onderdeel van risicobeheersing De Connectie heeft een eigen frauderisicoanalyse opgesteld en deze wordt meegenomen als input voor de regionale aanpak voor de frauderisicoanalyse. Bij de jaarlijkse risicoactualisatie worden frauderisico’s ook meegenomen. Om frauderisico’s te mitigeren heeft De Connectie de administratieve organisatie zo ingericht dat frauderisico’s in belangrijke mate beheerst worden. Daarnaast is er in de ISAE 3402 type 2 controle ook aandacht voor het voorkomen van fraude. Door voornoemde beheersmaatregelen acht De Connectie de kans en de gevolgen van frauduleuze handelingen op zeer klein.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval. Uit onze werkzaamheden blijkt dat wij geen informatie hebben verkregen die strijdig is met de toelichting in het jaarverslag. Op basis hiervan achten we de toelichting verenigbaar.
661077191/MV/0680
Informatiewaarde We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van het algemeen bestuur. De inzichtelijkheid is toereikend en heeft de aandacht van het bestuur. U heeft in de toelichting van de balans toegelicht wat de kern elementen zijn van de post en de mutatie binnen de post.
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
13
Significante risico’s
Jaarrekening – Significante risico’s Omschrijving risico
Aanpak management
Eigen controlewerkzaamheden
Wij onderkennen een frauderisico op de opbrengsten met betrekking tot de opbrengstenstroom meer-/ en maatwerk aangezien deze baten niet via de begroting lopen maar tot stand komen middels losse overeenkomsten. Wij zien hier een risico op verschuiving van lasten opbrengsten derden naar opbrengsten meer-/ maatwerk om zodoende hogere opbrengsten te realiseren. Dit risico ziet enkel toe op projecten waar gefactureerd wordt op basis van nacalculatie.
Met betrekking tot de opbrengstenstroom meer-/ en maatwerk wordt op projectbasis de lasten gemonitord. Dit houdt in dat door de projectleiders wordt gemonitord of de kosten op deze kostenplaats ook daadwerkelijk toe zien op het betreffende project. Daarnaast is sprake van separate overeenkomsten.
Wij hebben opzet en bestaan van de opbrengsten uitgewerkt. Daarnaast hebben wij de afdoende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd om het genoemde risico te mitigeren. Dit hebben wij gedaan middels een detailcontrole op de opbrengsten u.h.v. meer-/ en maatwerk met betrekking tot projecten waar gefactureerd wordt op basis van nacalculatie. Hierbij hebben we projectkaarten kritisch doorlopen en vastgesteld, middels een steekproef, dat de geboekte kosten ook daadwerkelijk toe zien op de betreffende projecten. Daarnaast hebben wij voor onze controle gebruik gemaakt van externe bevestigingen. Hiermee is geconcludeerd dat de opbrengsten meer-/ maatwerk die hieraan gerelateerd zijn correct zijn verantwoord.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Omschrijving risico Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen door interne beheersing te doorbreken. Het risico is verondersteld in alle entiteiten aanwezig te zijn.
Aanpak management
Eigen controlewerkzaamheden
Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.
Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken.
Wij hebben dit risico specifiek onderkend ten aanzien van de memoriaalboekingen rond het afsluitproces.
Wij hebben middels een geautomatiseerde tool journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie.
Conclusie Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij de onderkende risico’s tot een aanvaardbaar niveau teruggebracht. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden alsmede gevoerde gesprekken met de organisatie hebben wij geen signalen en/of vermoedens van fraude.
15 661077191/MV/0680
Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Uw verantwoordelijkheid
•
•
• • •
Onze verantwoordelijkheid
•
• • • • • Geen aanwijzingen
661077191/MV/0680
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het bestuur en de directie. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het opzetten en onderhouden van interne beheersmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële rapportage, de werking van de bedrijfsvoering en naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Het uitvoeren, vastleggen en actualiseren van de frauderisicoanalyse als geïntegreerd onderdeel van de bij uw organisatie in gebruik zijnde interne beheersing, een evaluatie van de mogelijke impact en waarschijnlijkheid van frauderisico's en de ondernomen acties om frauderisico's te beperken, inclusief de risico's van omkoping, corruptie en frauderisico's met betrekking tot cybersecurity. Het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van uw organisatie integer zijn en ethisch gedrag bevorderen. Het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het bestuur en de directie wordt gebracht; en Daarnaast is het bestuur verantwoordelijk voor het monitoren van het risico op managementfraude, voor het bepalen of de interne beheersmaatregelen voldoende zijn om frauderisico's te identificeren, voor de beoordeling van de competentie en integriteit van zichzelf en van het overige management en voor het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag.
Wij hebben een fraudediscussie gevoerd en bevestigingen verkregen van de directie en anderen binnen de organisatie ten aanzien van de interne beheersing, risico-inschattingen (inclusief de processen om de risico's op fraude in de organisatie te identificeren en erop in te spelen), en eventuele kennis met betrekking tot fraude of vermoede fraude. Verder hebben wij de directie verzocht om informatie die het eventueel aan zijn werknemers heeft meegedeeld over haar visie op bedrijfspraktijken en ethisch gedrag. Daarnaast hebben wij inzicht verkregen in de wijze waarop het bestuur toezicht uitoefent op de door de directie gevolgde processen om de risico's op fraude te identificeren en hierop in te spelen. Wij hebben de geplande controlewerkzaamheden gecommuniceerd met de directie. Wij moeten adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude. Wij rapporteren over onze gevolgde controleaanpak met betrekking tot fraude(risico’s) in de controleverklaring.
Tijdens onze controlewerkzaamheden zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen. De werkzaamheden voor de frauderisico’s zijn opgenomen in de voorgaande sectie van significante (fraude)risico’s.
16
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Beoordeling interne beheersing frauderisico’s
Wij hebben naast onze eigen werkzaamheden tevens beoordeeld in hoeverre frauderisico’s intern beheerst worden. De uitkomsten zijn onderstaand opgenomen: •
•
•
Bewustzijn - We nemen waar dat de medewerkers die we hebben gesproken een integere houding hebben. U heeft ook trainingen hiervoor uitgevoerd, waarbij de aandacht voornamelijk ligt in het primair proces. Preventieve maatregelen - We nemen in de opzet van de processen geen leemte waar die aanleiding geven tot en aanvullende frauderisico factoren. Wanneer de interne beheersing meeweegt in de risico inschatting van de verbijzonderde interne controle dient u wel de werking vast te stellen middels deelwaarneming. Detectieve maatregelen - Uit uw maatregelen zijn geen fraudes gebleken, zoals u ons ook heeft bevestigd. We constateren ruimte voor verbetering bij de verbijzonderde controle door de fraude risicoanalyse hierin te verwerken en specifieke werkzaamheden voor erkende frauderisico’s uit te voeren.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen Bijlagen
Bijlagen
661077191/MV/0680
17
Interne beheersing
Algeheel beeld interne beheersing Rapportage interim
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in september 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover deze van belang is voor onze accountantscontrole van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting
Onze bevindingen hebben wij opgenomen in de door ons uitgebrachte managementletter. Wij verwijzen voor meer informatie over onze bevindingen naar deze rapportage.
Jaarrekening
Jaarrekening
ISAE 3402 type 2 rapportage
Over 2024 heeft de Connectie (evenals voorgaand boekjaar) in 2025 een ISAE 3402 type II rapportage ontvangen. In deze rapportage is gerapporteerd over de opzet en werking van interne beheersingsmaatregelen voor de in scope zijnde processen. Dit betreffen de processen: inkomende facturen, uitgaande facturen, betalingsverkeer, memorialen en IT. Wij hebben kennis genomen van deze rapportage en kunnen concluderen dat sprake is van een positief oordeel. Hierin zien wij een verbeterslag ten opzichte van de rapportage over 2023. Daarnaast hebben wij onze controle hierdoor gecombineerd systeem- en gegevensgericht kunnen uitvoeren.
Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
19
Algeheel beeld interne beheersing Rapportage IT
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen.
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarnaast maken wij in onze controleaanpak de afweging voor welke processen en stromen wij een gegevensgerichte aanpak passend vinden en voor welke processen en stromen wij in belangrijke mate steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze uitgebrachte managementletter hebben wij enkele adviespunten opgenomen die de IT-omgeving van uw organisatie raken.
Inleiding Samenvatting
Samenvatting Jaarrekening
Jaarrekening Jaarverslag
Jaarverslag Significante risico’s
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
20
Externe ontwikkelingen
Externe ontwikkelingen (1/4) Cyberbeveiligingswet (NIS2) en BIO2
De NIS2-richtlijn is sinds 17 oktober 2024 geldig in de Europese Unie. In Nederland is het niet gelukt om deze EU-richtlijnen op tijd om te zetten in nationale wetgeving. De verwachting is dat de Cyberbeveiligingswet (Cbw) in het derde kwartaal van 2025 in werking treedt. De belangrijkste verplichtingen onder de Cyberbeveiligingswet • Zorgplicht (adequate maatregelen) Op basis van een risicoanalyse zijn entiteiten verplicht om passende maatregelen te nemen voor de beveiliging van hun netwerk- en informatiesystemen •
•
•
Bestuur (kennisniveau) De leden van het bestuur moeten de maatregelen goedkeuren en toezicht houden op de effectiviteit ervan. Om dit goed te kunnen doen, dienen zij een opleiding te volgen. Registratieplicht (centraal register NIS2-entiteiten) Entiteiten die onder de wet vallen zijn verplicht zich te registeren in het entiteitenregister. Meldplicht (significante incidenten) Entiteiten moeten significante incidenten onverwijld (zo snel mogelijk) en binnen 24 uur melden bij het Computer Security Incident Response Team (CSIRT) aan de toezichthouder.
De Cyberbeveiligingswet en BIO2 De BIO2 is de opvolger van de huidige BIO1.04 en wordt het nieuwe kader voor de overheid voor informatiebeveiliging. De nieuwe BIO volgt op de evaluatie van de huidige versie en valt samen met de ontwikkelingen rondom de Cyberbeveiligingswet. De aanpak van BIO2 is een passende manier om te voldoen aan de zorgplicht onder de Cyberbeveiligingswet. In de concept-Cyberbeveiligingswet staat dat aanvullende regels voor beveiliging via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) kunnen worden gesteld. Het is zeer waarschijnlijk dat BIO2 op deze manier wettelijk wordt verankerd. Gemeenschappelijke regelingen en de Cyberbeveiligingswet De Cyberbeveiligingswet is nog niet definitief en in de praktijk is (zoals vaak bij wetswijzigingen) nog niet alles duidelijk. Het is van belang dat entiteiten grondig onderzoeken of zij onder de wet vallen. Een gemeenschappelijke regeling valt onder de Cyberbeveiligingswet mits deze voldoet aan de criteria van een overheidsinstelling. Samenwerkingen die niet voldoen aan deze criteria hebben mogelijk indirect alsnog te maken met de nieuwe wet omdat de deelnemende gemeenten zich moeten verantwoorden over de digitale veiligheid.
22 661077191/MV/0680
22
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Externe ontwikkelingen (2/4) Wet toekomst pensioenen
Het Nederlandse pensioenstelsel ondergaat met de Wet toekomst pensioenen haar grootste verandering ooit. Uiterlijk op 1 januari 2028 moet ook De Connectie klaar zijn voor deze verandering. Het bestuur van het ABP en de sociale partners hebben besloten over zowel de nieuwe pensioenregeling als de keuzes voor de overgang naar de nieuwe regeling. In het transitieplan zijn regelingen getroffen voor adequate compensatie welke (deels) verplicht zijn voor u. Daar komen dan extra kosten bij kijken. Het is daarom goed om de ontwikkelingen van uw organisatie te volgen en daar op voor te sorteren voor zover mogelijk in de begroting. In verband met de geplande omvorming van de gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2026 zal deze ontwikkeling met name relevant zijn voor de gemeenten waar de medewerkers per 1 januari 2026 onder komen te vallen.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
23
Externe ontwikkelingen (3/4) Duurzaamheidsverslaggeving
In een tijd waarin duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan, wordt de noodzaak voor duurzaamheidsverslaggeving in de publieke sector steeds urgenter. Organisaties in de publieke sector hebben een aanzienlijke impact op mens en milieu en een intrinsieke verantwoordelijkheid om transparantie te bieden. Het opstellen van een duurzaamheidsverslag is daarbij essentieel voor vertrouwen, het voldoen aan verwachtingen van belanghebbenden en het stimuleren van positieve verandering. Duurzaamheidsverslaggeving is momenteel geen wettelijke vereiste voor decentrale overheden, maar het belang ervan wordt steeds groter. Vanaf het boekjaar 2024 zullen beursgenoteerde bedrijven zich conformeren aan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) als leidende richtlijnen voor duurzaamheidsverslaggeving. Kleinere bedrijven zullen zich in de daaropvolgende jaren moeten verantwoorden, al lijkt het nieuwe Omnibus-voorstel dit proces te vertragen. Decentrale overheden zijn onderdeel van een waardeketen waarin bedrijven zitten die onderhevig zijn aan de CSRD. Transparantie over duurzaamheid is dan ook van strategisch belang voor decentrale overheden, aangezien stakeholders steeds vaker informatie opvragen voor hun eigen rapportageverplichtingen.
Zo kan een publieke bank informatie nodig hebben over de inzet van geleende middelen voor duurzame projecten. Andere voorbeelden zijn grote zorginstellingen en verzekeraars die hun duurzaamheidsimpact moeten verantwoorden en samenwerken met de gemeente op het gebied van WMO en jeugdzorg. Om decentrale overheden richtlijnen te bieden voor de duurzaamheidsverantwoording heeft de Coalition of the Willing—een samenwerkingsverband van publieke instanties en accountants- en advieskantoren—een handreiking ontwikkeld. Deze handreiking biedt concrete richtlijnen voor het meten, rapporteren en verbeteren van duurzaamheidsprestaties. Het doel is om transparantie en kennisdeling te bevorderen, zodat duurzaamheid structureel wordt verankerd in beleid en verslaglegging.
Voor de implementatie van de duurzaamheidsverantwoording, gebaseerd op de ESRS, is gekozen voor een groeimodel. De handreiking richt zich in eerste instantie op milieuaspecten vanwege de haalbaarheid en de urgentie ervan. In de toekomst wordt de handreiking stapsgewijs doorontwikkeld, onder andere met sociale indicatoren en governance-aspecten.
661077191/MV/0680
24
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Externe ontwikkelingen (4/4) Duurzaamheidsverslaggeving
Gezien de kerntaak van de publieke sector om duurzame meerwaarde voor de samenleving te creëren, ligt het voor de hand dat de sector bekend is met het rapporteren van toegevoegde waarde in het jaarverslag. Het toevoegen van duurzaamheidsinformatie zou een logische stap zijn. Hoe zet uw gemeente de standaard op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving? Indien u geïnteresseerd bent en dieper in wilt gaan op onderwerpen zoals de Handreiking Duurzaamheidsverslaggeving Decentrale Overheden, de SDG’s en de CSRD, kunt u in gesprek gaan met onze ESG-specialisten. Middels op maat gemaakte workshops bespreken we de laatste ontwikkelingen op ESG-gebied en laten we zien hoe best practices effectief kunnen worden toegepast binnen uw gemeente.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Daarnaast kunnen wij u ondersteunen bij CO₂-metingen en rapportages, zodat u beter inzicht krijgt in uw klimaatimpact en gericht kunt werken aan reductie-initiatieven. Jaarverslag
Indien u meer informatie wenst, verzoeken wij u dit aan te vragen bij uw bekende contactpersonen bij Flynth. Significante risico’s
Environment
Workshops
661077191/MV/0680
Social
Governance
Op maat gemaakte workshops over duurzaamheid, SDG’s, de CSRD en de Handreiking Duurzaamheidsrapportage voor decentrale overheden. Afgestemd op uw specifieke vragen gaan we dieper in op de samenhang tussen wet- en regelgeving en delen we best practices die u kunnen helpen bij de implementatie binnen uw organisatie.
25
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde bevindingen
Omschrijving
Fouten
1. Onvolledig opgenomen schulden inzake vaststellingsovereenkomsten (voormalig) personeel Loonkosten: € 66.634 @ Te betalen bedragen: € 66.634
Onzekerheden
Aanbiedingsbrief
Samenvatting
€ 66.634
Jaarverslag
2. Ongeautoriseerde reservemutatie bestemmingsreserve Informatieveiligheid Lasten € 94.221 @ Bestemmingsreserve Informatieveiligheid € 94.383
€ 94.383
Totaal
€ 161.017
Jaarrekening
-
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
26
Bijlage B – Gecorrigeerde bevindingen
Omschrijving
Fouten
Aanbiedingsbrief
1. Saldering vooruitontvangen bedragen/ vooruitgefactureerde bedragen: Vooruitontvangen bedragen: € 13.334.828 @ Debiteuren publiekrechtelijk: € 13.334.828
€ 13.334.828
Samenvatting
2. Correctie btw positie: Nog te betalen btw: € 410.175 @ Nog te vorderen btw: € 410. 175
€ 410.175
Jaarverslag
3. Correctie terugbetaling deelnemende gemeenten: Resultaatbestemming 2023: € 1.829.000 @ Baten algemene dekkingsmiddelen & overhead: € 1.829.000
€ 1.829.000
Jaarrekening
4. Correctie ongeautoriseerde reservemutaties: Lasten: € 356.421 @ Bestemmingsreserve Prijsontwikkelingen: € 262.200 @ Bestemmingsreserve afhandeling WOZ bezwaren: € 94.221
€ 356.421
Significante risico’s
5. Correctie overlopende activa: Crediteuren: € 321.351 @ Vooruitbetaalde bedragen: € 321.351
€ 321.351
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
661077191/MV/0680
27
Bijlage C - Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd Bevestiging van onafhankelijkheid
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen.
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van De Connectie, inclusief haar verbonden derden, in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Rotatie
Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Er heeft voor de accountantscontrole 2024 geen rotatie plaatsgevonden. Het is eveneens niet noodzakelijk om voor de accountantscontrole 2025 te roteren. Wel is in 2024 sprake geweest van wisseling van externe accountant binnen Flynth. Mark Vink heeft de eindverantwoordelijkheid overgenomen van Jankhim Han.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties
Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid
Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Flynth en haar medewerkers en De Connectie, inclusief haar verbonden derden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd moeten worden. De onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Flynth, een bestuurder of interne toezichthouder van Flynth of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan ondernemingen in de groep of een bij de rechtspersoon betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid, die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben, ontvangen of verstrekt.
661077191/MV/0680
28
Aanbiedingsbrief
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Bijlage D - Onze communicatie met u Bevestiging van onafhankelijkheid
Door middel van dit accountantsverslag informeren wij het algemeen bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2024. Bevestigingen van de directie Wij hebben bij de directie ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen opgevraagd aangaande uw verantwoordelijkheden inzake de jaarrekening en de andere informatie.
Aanbiedingsbrief
Samenvatting
Daarnaast hebben wij van u een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening van De Connectie ontvangen. Onze communicatie met het algemeen bestuur
Wij hebben in ons opdrachtbevestiging gecommuniceerd over onze verantwoordelijkheden en onafhankelijkheid.
Jaarverslag
Middels onze board letter en dit accountantsverslag informeren wij het bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2024.
Jaarrekening
Geen meningsverschillen met bestuur en/of beperkingen in reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met de directie geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle.
Significante risico’s
Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze opdracht door de directie en de medewerkers van De Connectie de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Interne beheersing
Proces van de controle
Wij hebben met de organisatie een beter controleproces dan vorig jaar doorlopen. De korte lijnen en prettige communicatie alsmede de korte doorlooptijd van de gestelde vragen heeft ervoor gezorgd dat het controleproces effectief is geweest. Wij gaan graag met de organisatie in gesprek om het proces te evalueren en waar mogelijk verbeterpunten te formuleren richting jaarrekeningcontrole 2025.
661077191/MV/0680
29
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Introductie
Introductie Samenvatting
Samenvatting Belangrijkste bevindingen
Belangrijkste bevindingen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel bij de jaarrekening Overige onderwerpen
Overige onderwerpen Disclaimer en beperking in gebruik en verspreidingskring Dit accountantsverslag is alleen bestemd voor het algemeen bestuur van De Connectie en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit accountantsverslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij aandacht van de directie en bestuur behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit accountantsverslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel. Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen moeten worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking.
661077191/MV/0680
30
Ontwikkelingen