2e Bestuursrapportage 2026 gemeente Rheden
Tekst van het document
2de BeRap 2026 Datum vaststelling B&W: 13 oktober 2026 Datum besluitvorming Raad: 3 november 2026 Inhoudsopgave 1. Inleiding en samenvatting ................................................................................................ 3 Algemeen ....................................................................................................................... 3 Verwachte ontwikkeling resultaat 2026 .............................................................................. 3 Programmaplan ............................................................................................................... 5 Toelichting kolommen ...................................................................................................... 5 2 Programma's.................................................................................................................... 6 1. Samenleving ............................................................................................................... 7 2. Leefomgeving ............................................................................................................. 16 3. Bestuur & organisatie .................................................................................................. 25 Paragraaf Bedrijfsvoering.................................................................................................
31 3 Bijlagen .......................................................................................................................... 33 Duiding saldo-neutrale wijzigingen .................................................................................... 34 1. Inleiding en samenvatting Algemeen Hierbij bieden wij u de Tweede bestuursrapportage 2026 aan. Met deze rapportage geven wij inzicht in de beleidsmatige afwijkingen op de begroting en een prognose van het te verwachte financiële resultaat in de jaarrekening 2026 op basis van de stand van zaken per medio september 2026. In de programmabegroting 2026 hebben wij binnen de programma’s doelstellingen geformuleerd. In deze bestuursrapportage vermelden we beknopt de voortgang en, indien van toepassing, de beleidsmatige ontwikkelingen en afwijkingen. Daarnaast vermelden we ook de financiële afwijkingen per thema. Leeswijzer Deze bestuursrapportage volgt de programmaopzet van de programmabegroting 202 | 6. Per programma zijn de beleidsthema's opgenomen waaronder de doelen zijn opgenomen. | Per programma benoemen we op hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen. | Per thema leest u een beknopte toelichting op de huidige stand van zaken en zijn | indien van toepassing nieuwe beleidsontwikkelingen opgenomen. De voortgang op doelstellingen wordt gerapporteerd aan de hand van een zogenaamde stoplichtenrapportage.
Enkel indien het bereiken van de een doelstelling afwijkt van de planning op tijd of kwaliteit wordt de afwijking toegelicht. Indien het bereiken van d | e doelstelling op planning ligt, is er geen toelichting opgenomen (" | -"). Verwachte ontwikkeling resultaat 2026 Het verwachte jaarresultaat 2026 is ten opzichte van de 1e bestuursrapportage 2026 per saldo verslechterd met € 1.400K. Hierdoor verandert het begrotingssaldo van € | 297K positief naar € 1.103K negatief. Het resultaat is als volgt opgebouwd (bedragen x € 1.000): Verwachte ontwikkeling resultaat 202 | 6 | Bedrag Primitieve Begroting 2026 | 850 1e Begrotingswijziging | 394 Vastgestelde begroting 2026 | 1.243 Mutaties 1e berap 2026 | -946 Verwacht resultaat stand 1e Bestuursrapportage | 297 Afwijkingen op primaire begroting | -3.910 Autonome ontwikkelingen | 2.509 Verwacht resultaat stand 2e Bestuursrapportage | -1.103 Verwachte ontwikkeling resultaat 2026 per programma | Bedrag Vastgestelde begroting 2026 | 1.243 Programma 1 Samenleving | -258 Programma 2 Leefomgeving | -746 Programma 3 Bestuur & Organisatie | 57 Verwacht resultaat stand 1e Bestuursrapportage | 297 3 Programma 1 Samenleving | -2.758 Programma 2 Leefomgeving | -475 Programma 3 Bestuur & Organisatie: mutatie uitkering gemeentefonds (mei | - en sept.circulaire) | 1.159 overige mutaties progr. 3 | 674 totaal mutatie progr.
3: | 1.833 Verwacht resultaat stand 2e Bestuursrapportage | -1.103 Korte toelichting grootste afwijkingen Het totaal aan bijstellingen bedraagt per saldo afgerond € 1.400K nadelig. Hieronder vindt u een opsomming van de grootste posten (>250k). Een nadere toelichting van de afwijkingen is bij de programma’s opgenomen. Tabel Toelichting grootste afwijkingen Post (>= 250k) | Bedrag 2026 | I | S | Thema Progr. 1 Samenleving Begeleiding Wmo | -480 | -480 | Sociale basis Jeugdhulp ambulant | -388 | -388 | Sociale basis Jeugdhulp met verblijf | -1.535 | -1.535 | Sociale basis Overige aanpassingen | -355 | -355 | Bestaanszekerheid en Sociale basis Totaal prgr. 1 Samenleving | -2.758 waarvan incidenteel / structureel: | -2.758 | 0 Progr. 2 Leefomgeving Milieubeheer | -365 | -365 | Inrichting en beheer openbare ruimte Overige aanpassingen | -110 | -110 | Inrichting en beheer openbare ruimte Totaal prgr. 2 Leefomgeving | -475 waarvan incidenteel / structureel: | -475 | 0 Progr. 3 Bestuur & organisatie Overhead | -676 | -676 | Dienstverleningsagenda Gemeentefonds | 1.159 | 553 | 606 Dienstverleningsagenda Samenkracht en burgerparticipatie | 1.350 | 1.350 | Nieuwkomers Totaal prgr.
3 Bestuur & organisatie | 1.833 waarvan incidenteel / structureel: | 1.227 | 606 Totaal | -1.400 waarvan incidenteel / structureel: | -2.006 | 606 4 Programmaplan Post (bedragen x € | (a) | (b) | (c) | (d) | (a t/m d) 1.000) Prim. | Wijzi- | Begr. | Techn. | Gew. begr. | gingen | wijz. | wijz. | begr. in 1BR | in 2BR | in 2BR | na 2BR 2026 | 2026 | 2026 | 2026 | 2026 1. Samenleving | -76.771 | -758 | -3.858 | 345 | -81.043 2. Leefomgeving | -18.640 | -1.436 | -475 | -400 | -20.951 3. Bestuur & organisatie | 93.227 | 1.125 | 1.833 | -463 | 95.722 Saldo van baten en | -2.185 | -1.068 | -2.500 | -518 | -6.271 lasten Saldo van toevoegingen en onttrekkingen | 3.429 | 122 | 1.100 | 518 | 5.168 reserves Resultaat | 1.243 | -946 | -1.400 | 0 | -1.103 Toelichting kolommen a) In de kolom primitieve begroting is de initiële begroting zonder mutaties opgenomen zoals ze in de programmabegroting 2026 door de gemeenteraad zijn vastgesteld. b) De kolom wijzigingen in 1e BR bevat de begrotingswijzigingen uit de eerste Bestuursrapportage opgenomen. c) De kolom begrotingswijzigingen in 2e BR is de optelling van alle begrotingswijzigingen zoals in deze tweede Bestuursrapportage wordt voorgesteld. Deze wijzigingen worden in programma's nader toegelicht. d) De technische begrotingswijzigingen die saldo | -neutraal zijn in de kolom Technische wijzigingen in 2e BR opgenomen.
Het resultaat van deze kolom komt op concernniveau altijd op 0 (nul) uit. Deze technische wijzigingen worden niet in de programma's maar i | n de bijlage toegelicht. a t/m d) De laatste kolom bevat het totaalbedrag na de 2de Bestuursrapportage. Deze kolom is een optelling van de kolommen a tot en met d. 5 6 2 Programma's 7 1. Samenleving Belangrijkste ontwikkelingen Programma Samenleven in Rheden De raad stelde in 2024 het Koersdocument Samen Leven in Rheden vast en in 2025 de daarop volgende Strategische Agenda. De koers is helder: de basis ligt bij verbonden gemeenschappen. Ondersteuning organiseren we dichtbij, samen met inwoners, en de leefwereld leidend en niet het systeem. Uit de strategische agenda is het programma Samenleven in Rheden opgesteld waarbij twee projecten de motor van het programma zijn: Welzijn&preventie en Stevige lokale teams. Welzijn en preventie en voorbereidingen nieuwe welzijnsopdracht Met Welzijn & Preventie bouwen we aan een stevige samenwerking tussen verbonden gemeenschappen, vrijwilligersorganisaties, welzijn, sport en cultuur. Zodat inwoners in hun eigen dorp of wijk terechtkunnen voor ontmoeting, activiteiten of ondersteuning zonder dat daar een indicatie of doorverwijzing voor nodig is. Op 1 juli 2027 loopt de huidige welzijnsopdracht (Incluzio)af en de lokale inkoop jeugdzorg (jeugdlumpsum) loopt af op 1 januari 2027.
We bereiden een nieuwe welzijnsopdracht voor die per 1 juli 2027 ingaat. De lokale inkoop van Wmo en Jeugdzorg zal per 1 januari 2027 via de regio verlopen. De voorbereidingen om dit mogelijk te maken worden eind 2026 afgerond. Stevig lokale teams Het Stevig Lokaal Team zorgt, in samenwerking met Welzijn & Preventie, voor een herkenbaar aanspreekpunt dichtbij huis, waar hulpvragen integraal worden opgepakt. Niet doorverwijzen als het niet hoeft, maar samen met de inwoner kijken we wat nodig is. Specialistische zorg zetten we alleen in als dat echt nodig is. Welzijn & Preventie en het Stevig Lokaal Team zijn expliciet op elkaar afgestemd. Ontwikkelingen zorgkosten maatwerk WMO en jeugdzorg De afgelopen jaren zijn we geconfronteerd met een gestegen kostenniveau. Dit komt enerzijds door stijgende tarieven vanwege cao ontwikkelingen en inflatie en anderzijds door de gestegen hoeveelheid en/of zwaarte van inzet zorg en ondersteuning. Ons beleid is en blijft er op gericht om de maatwerkvoorzieningen om te buigen en meer gebruik te maken van oplossingen in de Rhedense samenleving zijn daarom onverkort van toepassing. Daarnaast verwachten we ook dat effectievere inzet van zorg en ondersteuning, waaronder een effectiever uitvoering van de toegang tot deze zorg en ondersteuning, ook een bijdrage levert aan de beheersing van de kosten van zorg en ondersteuning.
We combineren dit tot slot met maatregelen die in de hervormingsagenda jeugd worden uitgewerkt en ook tot kostenbesparing moeten leiden. We zien op zowel Wmo als Jeugdzorg een overschrijding van de geprognosticeerde kosten in 2026. Het college treft maatregelen om deze ontwikkeling terug te brengen binnen het beschikbare budget in 2027. Voor Jeugdzorg geldt dat het terugbuigen van de kosten een meerjarige aanpak vraagt, gekoppeld aan de doorontwikkeling naar het Stevig Lokaal Team; de effecten verwachten we vanaf 2028. Voor Jeugdzorg concentreren de maatregelen zich op verblijfszorg jeugd en op voor Wmo bereiden we maatregelen voor op het brede veld Wmo met extra aandacht voor Wmo begeleiding en Wmo huishoudelijke hulp. Gesprekken met maatschappelijke partners (ombuigingen sociale basis) 8 Het afgelopen half jaar hebben we gesprekken gehad met veel organisaties uit de sociale basis om met uitvoering van de ombuigingen een sterke sociale basis te behouden en waar mogelijk te versterken. De ombuigingen zijn verwerkt en samen met de organisaties zijn we tot een verdeling gekomen van de beschikbare middelen om een sociale basis in stand te houden en door te ontwikkelen. Dit doorontwikkelen zetten we door in 2027 en verder. De ombuigingen hebben niet geleid tot het stopzetten van een bepaalde dienstverlening of een organisatie. Innovatiebudget In de begroting 2026 e.v.
zijn de door de raad eerder beschikbaar gestelde transformatiemiddelen en transitiemiddelen samengebracht onder de noemer innovatiemiddelen. In totaal gaat het om een bedrag van € 2,7 miljoen voor de jaren 2026 t/m 2028, waarvan € 2 miljoen was gepland in het jaar 2026. In dit bedrag is ook een op transformatiegerichte subsidie van de provincie van € 250.000 ondergebracht. In 2026 verwachten we voor de transformatie een kleiner deel van deze middelen nodig te hebben. Doordat welzijn en preventie volgens het verrijkt beleidskader vanaf 2027 is voorzien van een nieuwe subsidieregeling, zijn we voornemens om vanaf 2027 dit budget aan te spreken om de omslag samen met een te vormen maatschappelijke alliantie te kunnen maken. Thema Bestaanszekerheid Afwijkingen op bestuurlijke doelen Alle inwoners beschikken over de basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en digitale vaardigheden Verantwoordelijk portefeuillehouder Ronald Ter Hoeven Voortgang Conform planning Wij voorkomen schulden bij jeugdigen en inwoners met een laag inkomen Verantwoordelijk portefeuillehouder Cyril Weijers Voortgang Conform planning Toelichting op de ontwikkeling van de risico's De begroting van inwoners blijft onder druk staan. Een sluitende begroting is wel een voorwaarde om inwoners op weg te helpen naar een financieel stabiele toekomst.
Inwoners met een laag inkomen maken optimaal gebruik van inkomensregelingen Verantwoordelijk portefeuillehouder Ronald Ter Hoeven Voortgang Conform planning Toelichting op de ontwikkeling van de risico's We zien op dit moment nog geen toename van het aantal hulpvragen vanuit deze doelgroep. We zien wel dat de begroting van de bredere doelgroep inwoners met een laag inkomen (weer) onder druk komt te staan a.g.v. de gestegen kosten voor energie. Alle inwoners met een bijstandsuitkering doen mee naar vermogen Verantwoordelijk portefeuillehouder Ronald Ter Hoeven Voortgang Gering buiten planning Vanwege de loonstijgingen van ruim 4% bij de Sociale Werkvoorziening verwachten we een overschrijding van 375k (stijging kosten begeleiding SW-medewerkers). Toelichting op de ontwikkeling van de risico's
We kunnen nog steeds minder maatwerk en diversiteit aan instrumenten bieden, waardoor inwoners langer in de uitkering blijven, dan wel zich minder snel ontwikkelen richting participatie naar vermogen. Waar mogelijk vangen we dit op met fondsen, maar ook dit verlengt het verblijf in de uitkering (fondsenaanvragen kosten tijd en zijn niet altijd mogelijk). Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 6.3 Inkomensregelingen | 23.850 | 2.004 | 0 | -60 | 25.794 6.4 Begeleide participatie | 9.506 | -478 | 375 | -113 | 9.291 6.5 Arbeidsparticipatie | 1.020 | -205 | 0 | 0 | 815 Subtotaal | 34.376 | 1.322 | 375 | -173 | 35.900 Baten 6.3 Inkomensregelingen | 16.767 | 2.068 | 0 | 0 | 18.835 6.4 Begeleide participatie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.5 Arbeidsparticipatie | 473 | -170 | 180 | 0 | 483 Subtotaal | 17.239 | 1.898 | 180 | 0 | 19.317 Saldo van baten en lasten | -17.137 | 577 | -195 | 173 | -16.583 6.4 Begeleide participatie en 6.5 Arbeidsparticipatie Op taakveld 6.4 en 6.5 is er per saldo sprake van een overschrijding van 195K. Dit komt voort uit een loonstijging van ruim 4% bij de SW-bedrijven (375K). Daarnaast is er sprake van een incidentele baat op het Re-integratiebudget.
Deze komt voort uit BTW die met terugwerkende kracht voor de periode 2019-2022 ontvangen is vanuit het BTW-compensatiefonds.(-180K). Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Bestaanszekerheid Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummers 2 en 4 in bijlage Duiding saldo- neutrale wijzigingen. Thema Gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar Afwijkingen op bestuurlijke doelen In wijken met een lagere sociaal-economische-positie en (her)in te richten wijken maakt de leefomgeving gezonde keuzes makkelijker Verantwoordelijk portefeuillehouder | Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang | Conform planning Gezonde keuzes zijn een gewoonte, ook voor inwoners in een kwetsbare situatie Verantwoordelijk portefeuillehouder | Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen 9 Voortgang | Conform planning Vergroten van kansen voor jeugdigen in een kwetsbare situatie.
Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 5.1 Sportbeleid en activering | 867 | -139 | 0 | 0 | 728 5.2 Sportaccommodaties | 4.448 | 79 | 0 | -49 | 4.479 7.1 Volksgezondheid | 2.838 | -210 | 0 | 0 | 2.628 Subtotaal | 8.153 | -269 | 0 | -49 | 7.835 Baten 5.1 Sportbeleid en activering | 376 | -158 | 0 | 0 | 218 5.2 Sportaccommodaties | 2.118 | -189 | 0 | 0 | 1.928 7.1 Volksgezondheid | 495 | -158 | 0 | 0 | 337 Subtotaal | 2.989 | -505 | 0 | 0 | 2.483 Saldo van baten en lasten | -5.164 | -236 | 0 | 49 | -5.352 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 2 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen. Thema De sociale basis Afwijkingen op bestuurlijke doelen Als gemeente garanderen we ontmoeting voor inwoners in kwetsbare situaties. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Cyril Weijers Voortgang | Conform planning Vrijwillige inzet ondersteunen waar nodig.
Verantwoordelijk portefeuillehouder | Cyril Weijers Voortgang | Conform planning Sociale leefbaarheid vergroten in wijken waar de veerkracht onder druk staat 10 Verantwoordelijk portefeuillehouder | Cyril Weijers Voortgang | Conform planning We blijven inzetten op een sterke sociale basis Verantwoordelijk portefeuillehouder | Cyril Weijers Voortgang | Conform planning Gespecialiseerde hulp is beschikbaar voor inwoners in de meest kwetsbare situaties binnen gestelde kaders. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Cyril Weijers Voortgang | Buiten planning De actuele prognose van Wmo over 2026 laat een overschrijding zien van circa 400k. Het saldo wordt veroorzaakt door een optelsom van plus en min effecten die met name door het nog niet kunnen innen van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor hulpmiddelen en een stijging van individuele begeleiding negatief uitpakt. De actuele prognose voor jeugdhulp over 2026 laat een overschrijding zien van circa € 2,2 miljoen. Dit wordt vooral veroorzaakt door een beperkte groep jeugdigen met zeer complexe en kostbare trajecten. Het aantal jeugdigen in verblijf is de afgelopen jaren stabiel; de stijging zit in de zwaarte en de kosten per traject. Op korte termijn zijn deze kosten slechts beperkt beïnvloedbaar.
Om die reden wordt – vanuit Programma Samen leven in Rheden - ingezet op een meerjarige transformatie gericht op het voorkomen van escalatie, versterking van regie, toepassing van verklarende analyse en het terugdringen van verblijf. Daarmee sturen we er op dat meer kinderen en jongeren kunnen opgroeien binnen hun eigen gezin, netwerk en leefomgeving, met ondersteuning die zoveel mogelijk aansluit bij het gewone leven. Toelichting op de ontwikkeling van de risico's Een deel van de beoogde besparing op de kosten is afhankelijk van de Hervormingsagenda Jeugd; als de invoering daarvan vertraagt, schuift ook een deel van de besparingsmogelijkheden vanaf 2028 op. We verwachten dat het Rijk een vertraging financieel compenseert. Hier zullen we in de circulaires rekening mee moeten houden. Bij een deel van deze kinderen en gezinnen gaat het om door de kinderrechter opgelegde beschermingsmaatregelen. Op die beslissingen heeft de gemeente beperkte invloed. Zaak is dus om problemen vroegtijdig te signaleren om daar passend op in te kunnen zetten, zodat minder zaken escaleren.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting | 3.838 | -173 | 0 | 0 | 3.664 4.3 Onderwijsbeleid en | 2.151 | 1.050 | 0 | 0 | 3.201 leerlingzaken 5.3 Cultuurpresentatie, | 597 | 0 | 8 | 0 | 606 prod.partic. 5.6 Media | 946 | 71 | 0 | 0 | 1.017 6.1 Samenkracht en | 4.083 | 1.798 | 125 | -270 | 5.736 burgerparticip. 11 6.21 Toegang en | 353 | -54 | 0 | 0 | 299 eerstelijnsvoorz. Wm 6.22 Toegang en | 342 | 0 | 0 | 0 | 342 eerstelijnsvoorz.
je 6.23 | 3.797 | 136 | 0 | 0 | 3.933 Toegang/eerstelijnsvoorz.integr 6.60 hulpmiddelen en diensten | 2.588 | -54 | 0 | 0 | 2.534 (Wmo) 6.711 Huishoudelijk hulp (Wmo) | 6.819 | 0 | -100 | 0 | 6.719 6.712 Begeleiding (Wmo) | 4.834 | 0 | 400 | 0 | 5.234 6.713 Dagbesteding (Wmo) | 47 | 0 | 0 | 0 | 47 6.751 Jeugdhulp ambulant | 11.157 | -2.009 | -630 | 0 | 8.518 lokaal 6.752 jeugdhulp ambulant | 2.793 | 1 | 882 | 0 | 3.676 regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant | 10 | 0 | 136 | 0 | 147 landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf | 439 | -339 | 728 | 0 | 828 lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 6.476 | 2.424 | 163 | 0 | 9.063 regiona 6.763 Jeugdhulp met verblijf | 711 | -701 | 644 | 0 | 654 landeli 6.791 PGB Wmo | 430 | 0 | 0 | 0 | 430 6.792 PGB Jeugd | 125 | 105 | 153 | 0 | 383 6.811 Beschermd wonen (Wmo) | -443 | 443 | 0 | 0 | 0 6.821 Jeugdbescherming | 1.133 | 87 | 123 | 0 | 1.343 6.822 Jeugdreclassering | 0 | 138 | 0 | 0 | 138 6.91 Coordinatie en beleid Wmo | 3.960 | 17 | 0 | -94 | 3.883 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd | 1.740 | 195 | 0 | 0 | 1.935 Subtotaal | 58.928 | 3.132 | 2.633 | -364 | 64.329 Baten 4.2 Onderwijshuisvesting | 412 | -1 | 0 | 0 | 411 4.3 Onderwijsbeleid en | 292 | 1.136 | 0 | 0 | 1.428 leerlingzaken 5.3 Cultuurpresentatie, | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 prod.partic. 5.6 Media | 0 | 35 | 0 | 0 | 35 6.1 Samenkracht en | 1.122 | 878 | 0 | -240 | 1.760 burgerparticip.
6.21 Toegang en | 268 | 31 | 0 | 0 | 299 eerstelijnsvoorz. Wm 6.22 Toegang en | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 eerstelijnsvoorz. je 6.23 | 92 | 0 | 0 | 0 | 92 Toegang/eerstelijnsvoorz.integr 6.60 hulpmiddelen en diensten | 749 | 0 | -180 | 0 | 569 (Wmo) 12 6.711 Huishoudelijk hulp (Wmo) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.712 Begeleiding (Wmo) | 5 | 624 | 0 | 0 | 629 6.713 Dagbesteding (Wmo) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.751 Jeugdhulp ambulant | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 lokaal 6.752 jeugdhulp ambulant | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regiona 6.763 Jeugdhulp met verblijf | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 landeli 6.791 PGB Wmo | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.792 PGB Jeugd | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.811 Beschermd wonen (Wmo) | 669 | -669 | 0 | 0 | 0 6.821 Jeugdbescherming | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.822 Jeugdreclassering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.91 Coordinatie en beleid Wmo | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd | 850 | 0 | -850 | 0 | 0 Subtotaal | 4.458 | 2.034 | -1.030 | -240 | 5.221 Saldo van baten en lasten | -54.470 | -1.098 | -3.663 | 124 | -59.108 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. Met vaststelling motie 'taakstellende financiering lokale omroep' is besloten om de financiering op te hogen met 8.320,- 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
Er is sprake van een onderschrijding op het budget voor de onafhankelijke cliëntondersteuning. Dit komt voort uit de gedeeltelijke dekking vanuit de zorgverzekeringswet waardoor het volledige budget niet volledig is uitgenut (125K voordeel). Daartegenover is sprake van een budgetophoging ad 250K voor innovatie (vanuit resultaatbestemming 2025). Per saldo op dit taakveld een nadelige mutatie van 125K. 6.60 hulpmiddelen en diensten (Wmo) Er is in de begroting uitgegaan van invoering van de wetswijziging inkomensafhankelijke eigen bijdrage, deze wet is uitgesteld waardoor de geraamde baten niet ontvangen zijn. (180K) 6.711 Huishoudelijk hulp (Wmo) Er is een onderschrijding bij Wmo huishoudelijke hulp. Bij huishoudelijke hulp wordt het voorliggende product goed ingezet en voor indicaties wordt gebruik gemaakt van een normenkader. Daarnaast wordt binnen de kaders van de wet richting inwoners het appel op eigen draagkracht gedaan, waardoor er sprake is van relatief minder instroom. Daarnaast is er sprake van een zogeheten 'zomereffect'. In heel Nederland is zichtbaar dat aanbieders in de zomermaanden door verlof van hun medewerkers moeite hebben met het rondkrijgen van personele bezettingen in deze periode. Dit resulteert in minder huishoudelijke hulp inzet in de desbetreffende maanden én daarmee kosten. (-100K).
13 14 6.712 Begeleiding (Wmo) De overschrijding op Wmo begeleiding komt voort uit een autonome groei van 5% inwoners die gebruik maken van Wmo begeleiding. Het landelijk gehanteerde Wmo voorspelmodel bevestigt een stijging van deze omvang. De benodigde begeleiding neemt in complexiteit toe. In de risicoparagraaf van de begroting 2026 was reeds aangegeven dat het risico van overschrijding aanwezig is (400K). 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd Eind 2025 is een incidentele rijksbijdrage voor jeugd ontvangen van € 1.905.000. We hebben in onze begroting 2026 rekening gehouden met een eenmalige besteding ten laste van dit bedrag ter grote van € 850.000. Het voordelige verschil ad € 1.055.000 is in 2025 ten gunste van de algemene middelen gekomen. 6.761, 6.762, 6.763 Jeugdhulp met verblijf lokaal-, regionaal en landelijk 6.751, 6.752, 6.753 Jeugdhulp ambulant lokaal-. regionaal en landelijk 6.821 Jeugdbescherming, 6.792 PGB Jeugd De actuele prognose voor jeugdhulp over 2026 laat een overschrijding zien van circa € 2,2 miljoen. Dit wordt vooral veroorzaakt door een beperkte groep jeugdigen in verblijf met zeer complexe en kostbare trajecten. Het aantal jeugdigen in verblijf is de afgelopen jaren stabiel; de stijging zit in de zwaarte en de kosten per traject (extra begeleiding en duurdere verblijfsvormen). Het aantal kinderen in verblijf t.o.v.
2025 is licht gedaald, maar de jeugdigen die nog in verblijf zitten, zitten in zwaardere en duurdere verblijfsvormen. Daarnaast zijn voor enkele zeer kostbare trajecten declaraties met terugwerkende kracht ontvangen. De overschrijding is op totaalniveau over de taakvelden verdeeld; de verdeling per taakveld zegt daarom weinig over de ontwikkeling per zorgvorm. Op korte termijn zijn deze kosten slechts beperkt beïnvloedbaar. Om die reden wordt – vanuit Programma Samen leven in Rheden - ingezet op een meerjarige transformatie gericht op het voorkomen van escalatie, versterking van regie, toepassing van verklarende analyse en het terugdringen van verblijf. Daarmee sturen we er op dat meer kinderen en jongeren kunnen opgroeien binnen hun eigen gezin, netwerk en leefomgeving, met ondersteuning die zoveel mogelijk aansluit bij het gewone leven. Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema De sociale basis Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummers 2, 5 en 7 in bijlage Duiding saldo- neutrale wijzigingen.
Toelichting financiële afwijkingen Samenleving Omschrijving (bedragen x € | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde 1.000,-) | begroting | 1e Berap | neutraal | programma 2026 | begroting 2026 na 2e Berap Lasten | 101.457 | 4.184 | 3.008 | -585 | 108.065 Baten | 24.686 | 3.426 | -850 | -240 | 27.022 Saldo van baten en lasten | -76.771 | -758 | -3.858 | 345 | -81.043 Reserves Toevoeging | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking | 0 | 0 | 1.100 | 0 | 1.100 Resultaat | -76.771 | -758 | -2.758 | 345 | -79.943 0.10 Mutaties reserves In de programmabegroting voor 2026 was rekening gehouden met deze incidentele baat | ad € 850k in 2026. Die inkomsten zijn eind 2025 binnengekomen. Bij de jaarrekening 2025 is daarom een resultaatbesteding opgenomen van €850.000 voor Jeugd. Ook was bij resultaatbestemming 2025 € 250k opgenomen ter dekking van transitiekosten in 2026. 15 16 2. Leefomgeving Belangrijkste ontwikkelingen Binnen het programma leefomgeving werken we aan een groot aantal opgaven die gelijktijdig om capaciteit, expertise en financiële middelen vragen. Naast de uitvoering van de reguliere werkzaamheden werken wij aan de implementatie van de Omgevingswet, de woningbouwopgave, de energietransitie, de klimaatopgave en de ontwikkeling van diverse ruimtelijke programma's.
De stapeling van deze opgaven leidt tot toenemende druk op de realisatie van de opgaven en vraagt om voortdurende prioritering. Uitwerking Omgevingsvisie van start Na vaststelling van de Omgevingsvisie is gestart met de voorbereiding van de eerste programma's onder de Omgevingswet. Het betreft onder andere het Volkshuisvestingsprogramma, het Warmteprogramma en het programma Haveland. Hiermee vertalen we de omgevingsvisie naar concrete uitvoeringsprogramma's en investeringskeuzes voor de komende jaren. De omgevingswet vraagt een integrale benadering en daarmee vergroot het de noodzaak om inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers, overheden en ketenpartners intensief bij de uitwerking te betrekken. Dit vraagt naast de inzet van capaciteit ook een nieuwe manier van werken. Woningbouw blijft prioriteit De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog. Daarom blijft de gemeente inzetten op versnelling van woningbouwprojecten. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op het toevoegen van woningen, maar ook op het realiseren van een woningaanbod dat beter aansluit bij de gewenste sociaaleconomische ontwikkeling van de gemeente. De praktijk laat zien dat ruimtelijke procedures, stikstofvraagstukken, netcongestie en financiële haalbaarheid van projecten steeds vaker invloed hebben op de planning van woningbouwontwikkelingen.
Dit vraagt voortdurende inzet van zowel gemeente als ontwikkelende partijen. Toenemende druk door netcongestie Bij meerdere ruimtelijke ontwikkelingen en duurzaamheidsopgaven wordt de beperkte beschikbaarheid van elektriciteitscapaciteit een steeds grotere belemmering. Netcongestie zorgt voor onzekerheid bij woningbouwprojecten, bedrijven en de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen. De gemeente voert hierover overleg met betrokken netwerkpartners en houdt rekening met mogelijke gevolgen voor planning en uitvoerbaarheid van projecten. Inmiddels is de gemeente verantwoordelijk geworden voor de verdeling van beschikbare capaciteit. Hier is beleid voor opgesteld en zijn aanvragen ingediend bij de netbeheerder. Energietransitie onder financiële druk De uitvoering van ambities binnen de energietransitie wordt in belangrijke mate afhankelijk van subsidiestromen van Rijk, provincie en Europa. De beschikbare gemeentelijke middelen zijn beperkt. Hierdoor wordt per project nadrukkelijk beoordeeld of voldoende externe financiering beschikbaar is voordat tot uitvoering wordt overgegaan. Dit betekent dat het tempo van uitvoering op onderdelen lager kan uitvallen dan oorspronkelijk voorzien. 17 Bestrijding mediterraan draaigatje In de kern Rheden is een omvangrijke populatie van het mediterraan draaigatje vastgesteld.
Deze invasieve mierensoort veroorzaakt ernstige overlast voor bewoners en leidt tot schade aan de openbare ruimte doordat bestrating wordt ondergraven en verzakkingen ontstaan. Daarnaast dringen de mieren woningen binnen en verspreidt de populatie zich verder in de omgeving De kosten van de eerste fase van de bestrijding worden geraamd op circa 110.000 euro. De financiële consequenties zijn opgenomen in deze bestuursrapportage. Openbare ruimte Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte blijft overwegend op het vastgestelde kwaliteitsniveau Basis. De technische kwaliteit van delen van het wegennet blijft echter een aandachtspunt. Vanuit de beschikbare middelen wordt ingezet op het verminderen van achterstanden en het voorkomen van verdere kwaliteitsafname. Conclusie Vanaf 2026 ligt de nadruk binnen het programma Leefomgeving op de overgang van beleidsvorming naar uitvoering. De start van de Omgevingswetprogramma's, de voortgaande woningbouwopgave, de gevolgen van netcongestie, de financiële afhankelijkheid van subsidies binnen de energietransitie en de onverwachte inzet die noodzakelijk is voor de bestrijding van het mediterraan draaigatje vormen de belangrijkste ontwikkelingen binnen deze bestuursrapportage.
Thema Energie- en warmtetransitie Afwijkingen op bestuurlijke doelen De bebouwde omgeving in Rheden is in 2040 aardgasvrij Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Gering buiten planning Wij blijven sturen op realisatie in 2040, echter merken we ook dat de vraagstukken rondom capaciteit en kwaliteit deze planning onder druk zet. In het coalitieakkoord staat 2050 opgenomen, wij hebben de planning hier nog niet op aangepast. Inwoners en bedrijven zijn zicht bewust van- en dragen bij aan de klimaatopgave Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning In 2040 wekken wij alle energie die wij gebruiken duurzaam op Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Buiten planning Op het grond gebied van Rheden zijn onvoldoende bronnen te vinden of te ontwikkelen om alle energie zelf op te wekken. Daarom richten wij ons bij de energietransitie ook op de bronnen buiten de gemeente (zoals wind op zee). Thema Vernieuwing omgevingsbeleid Afwijkingen op bestuurlijke doelen Vanaf 2024 tot 2032 werken we aan de volledige implementatie van de Omgevingswet Verantwoordelijk portefeuillehouder Paul Hofman
Voortgang | Conform planning Toelichting op de ontwikkeling van de risico's Vanwege de fusie moet er een gezamenlijk omgevingsplan opgesteld worden met de gemeente Brummen. Dit moet waarschijnlijk al voor de fusiedatum gerealiseerd zijn. Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 8.1 Ruimtelijke ordening | 2.109 | 27 | 0 | 0 | 2.136 8.2 Grondexpl. (niet- | 212 | 0 | 0 | 0 | 212 bedr.terreinen) Subtotaal | 2.321 | 27 | 0 | 0 | 2.348 Baten 8.1 Ruimtelijke ordening | 160 | 0 | 0 | 0 | 160 8.2 Grondexpl. (niet- | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 bedr.terreinen) Subtotaal | 160 | 0 | 0 | 0 | 160 Saldo van baten en lasten | -2.161 | -27 | 0 | 0 | -2.188 Geen financiële afwijkingen in 2de Berap. Thema Volkshuisvesting Toelichting op stand van zaken De planontwikkeling van nieuwbouwprojecten loopt goed, er staan meer dan 3.000 woningen op de planningslijst. Realisatie is ingewikkelder, met name vanwege stikstof en netcongestie. Daarom zetten we nu ook in op het stimuleren van woningsplitsen en -delen. Woningen toevoegen in de bestaande voorraad is qua stikstof en netcongestie beter haalbaar. Nieuwe beleidontwikkelingen De Wet Versterking Regie Volkshuisvesting is per 1 juli 2026 van kracht geworden.
Hierin staat onder andere dat elke gemeente verplicht is een Volkshuisvestingsprogramma onder de Omgevingsvisie op te stellen. De vervangt het huidige woonbeleid, zoals de Woonvisie en de Woonzorgvisie. Afwijkingen op bestuurlijke doelen Terugdringen woningtekort Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Gering buiten planning 18 De afgelopen jaren zijn er weinig woningen toegevoegd, maar er is wel zicht op het toevoegen van 3.000 woningen t/m 2040 conform de ambitie uit de Omgevingsvisie. De periode van voorbereiding tot realisatie beslaat enkele jaren, deze procedures proberen we te versnellen. Om op korte termijn meer woonruimte te kunnen realiseren zetten we in op woningsplitsen en -delen in onze gemeente. Toelichting op de ontwikkeling van de risico's Stikstof en netcongestie blijven risico's, die voor vertraging kunnen zorgen. Ook het vinden van een (regionale) oplossing voor de compensatieopgave van bedrijventerreinen vormen een risico. Betaalbare, levensloopgeschikte en circulaire woningen Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Conform planning Veerkrachtige, duurzame wijken en dorpen zonder tweedeling.
Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 8.3 Wonen en bouwen | 3.097 | 164 | 0 | 12 | 3.273 Subtotaal | 3.097 | 164 | 0 | 12 | 3.273 Baten 8.3 Wonen en bouwen | 607 | 0 | 0 | 0 | 607 Subtotaal | 607 | 0 | 0 | 0 | 607 Saldo van baten en lasten | -2.490 | -164 | 0 | -12 | -2.666 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Volkshuisvesting Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 7 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen. Thema Economische ontwikkeling Afwijkingen op bestuurlijke doelen Het aantal banen in de gemeente te laten stijgen met het Gelderse gemiddelde (bron: PWE Gelderland 2024).
Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning Aantal overnachtingen op peil houden 19 Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning Gemeente Rheden geeft het goede voorbeeld op het gebied van circulair inkopen Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning We streven naar een maximaal scheidingspercentage Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Gering buiten planning Binnen de huidige afspraken wordt gestuurd op een zo hoog mogelijk scheidingspercentage. We werken aan een aangepaste dienstverlening om dat, mede in het licht van kostenontwikkelingen, bereikbaar te maken. De raad ontvangt hierover binnenkort een raadsinformatiebrief.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 3.1 Economische ontwikkeling | 607 | 7 | 0 | -80 | 534 3.3 Bedr.loket en | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 bedr.regelingen 3.4 Economische promotie | 301 | 0 | 0 | 0 | 301 Subtotaal | 917 | 7 | 0 | -80 | 844 Baten 3.1 Economische ontwikkeling | 101 | 0 | 0 | 0 | 101 3.3 Bedr.loket en | 9 | 0 | 0 | 0 | 9 bedr.regelingen 3.4 Economische promotie | 606 | 0 | 0 | 0 | 606 Subtotaal | 716 | 0 | 0 | 0 | 716 Saldo van baten en lasten | -201 | -7 | 0 | 80 | -128 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Economische ontwikkeling Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 2 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen.
Thema Erfgoed Afwijkingen op bestuurlijke doelen We behouden, versterken en zorgen voor doorontwikkeling van de belangrijke kernkwaliteiten van onze gemeente: de grote variatie aan natuur en biodiversiteit, het gebouwde-, archeologische- en groene erfgoed en het (cultuur)landschap 20 Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Conform planning We versterken en ontwikkelen de kwaliteiten van biodiversiteit, erfgoed en landschap en we zetten ze in voor het behalen van integrale doelen in het fysieke, maar ook ten behoeve van het sociale domein. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 5.5 Cultureel erfgoed | 46 | 150 | 0 | 0 | 196 Subtotaal | 46 | 150 | 0 | 0 | 196 Baten 5.5 Cultureel erfgoed | -45 | 0 | 0 | 0 | -45 Subtotaal | -45 | 0 | 0 | 0 | -45 Saldo van baten en lasten | -91 | -150 | 0 | 0 | -241 Geen financiële afwijkingen in 2de Berap. Thema Inrichting en beheer openbare ruimte Afwijkingen op bestuurlijke doelen De openbare ruimte wordt duurzaam, schoon, heel en veilig ingericht en beheerd.
Waarbij maatschappelijke ontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, biodiversiteit en energietransitie onderdeel zijn van de herinrichting Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning Wateroverlast, hitte en droogte(stress) in de fysieke leefomgeving worden beperkt en voorkomen Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning Kinderen en jongeren in de gemeente Rheden spelen volop buiten, daarvoor zijn er voldoende, uitdagende en gevarieerde speelplekken in de openbare ruimte Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Conform planning De gemeente Rheden streeft met haar openbare verlichting veiligheid voor haar inwoners na. Wij investeren in energiebesparende armaturen met dimmodules.
Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven 21 Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 5.7 Openbaar groen en | 5.003 | 158 | 110 | 0 | 5.272 recreatie 7.2 Riolering | 5.010 | 213 | 0 | -51 | 5.172 7.3 Afval | 4.935 | 0 | 0 | 518 | 5.453 7.4 Milieubeheer | 2.964 | 2.297 | 117 | 0 | 5.379 7.5 Begraafplaatsen en | 712 | 5 | 0 | 0 | 717 crematoria Subtotaal | 18.625 | 2.674 | 227 | 467 | 21.992 Baten 5.7 Openbaar groen en | 251 | 0 | 0 | 0 | 251 recreatie 7.2 Riolering | 6.646 | 120 | 0 | 0 | 6.766 7.3 Afval | 6.319 | 0 | 0 | 0 | 6.319 7.4 Milieubeheer | 153 | 2.140 | -248 | 0 | 2.045 7.5 Begraafplaatsen en | 806 | 0 | 0 | 0 | 806 crematoria Subtotaal | 14.175 | 2.260 | -248 | 0 | 16.187 Saldo van baten en lasten | -4.450 | -414 | -475 | -467 | -5.806 5.7 Openbaar groen en recreatie Collegebesluit 30-06-2026; aan de Schoutenlaan in Rheden is sprake van ernstige overlast door het mediterraan draaigatje (MDG), een invasieve mierensoort. De bestrijding van deze soort vraagt om een integrale, gebiedsgerichte aanpak, omdat sprake is van superkolonies die zich zowel op openbaar als particulier terrein verspreiden en traditionele bestrijding onvoldoende effectief is.
Kosten zijn In principe Incidenteel. Echter er is nog geen beleid t.a.v. invasieve planten en dieren. 7.4 Milieubeheer In de jaren 2024 en 2025 zijn geoormerkte gelden (specifieke uitkeringen vanuit het Rijk) voor energietransitie per abuis aan de algemene reserve toegevoegd. Het gaat om een bedrag van 365k dat dit jaar dus als extra last is opgenomen. Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Inrichting en beheer openbare ruimte Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummers 2 en 3 in bijlage Duiding saldo- neutrale wijzigingen. 22 Thema Mobiliteit en infra Toelichting op stand van zaken We werken permanent aan verbetering van de verkeersveiligheid. Voorbeelden zijn de verkeerssituatie centrum Velp, de fietsoversteek bij de Broekdijk-N786 en in schoolomgevingen. We proberen ook lopen en fietsen meer te stimuleren, bijvoorbeeld de fietspaden aan de Middachterallee die zijn vervangen en verbreed. Bij woningbouw- en herinrichtingsprojecten richten we de omgeving zoveel als mogelijk verkeersveilig en volgens het STOMP-principe in, om zo bij te dragen aan de leefbaarheid en duurzaam reisgedrag. Voorbeelden zijn Haveland in Rheden en Park Nieuw Velp. Daarnaast loopt er onderzoek naar de veiligheid van de spoorwegovergangen in onze gemeente.
Nieuwe beleidontwikkelingen Er is vraag naar Verlengde Private Aansluitingen (VPA’s), waarmee inwoners met eigen opgewekte stroom de auto in de openbare ruimte kunnen opladen. Voor de gemeente Rheden hebben we in kaart gebracht wat passend beleid is met oog voor o.a. netcongestie, de algemene invloed van een VPA op de openbare ruimte en beleid van buurgemeenten. In Q4 2026 verwachten wij het beleid rondom VPA definitief vast te stellen, definitief beleid vast te stellen voor hoe wij de verkeersveiligheid in de schoolomgevingen van basisscholen de komende jaren gaan verbeteren en starten we met het opstellen van nieuw parkeerbeleid. Afwijkingen op bestuurlijke doelen Behoud en verbetering van een verkeersveilige en leefbare openbare ruimte, waarin we duurzaam verplaatsen stimuleren, voorzieningen goed bereikbaar zijn en inzetten op een verkeersveilige schoolomgeving. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Ronald Ter Hoeven Voortgang | Gering buiten planning Zoals in de 1e berap al aangegeven, verwachten we een lichte overschrijding van het budget in verband met eenmalige hoge kosten voor de Nederlandse bewegwijzeringsdienst om de fietsbewegwijzering en paddenstoelen op orde te brengen en te onderhouden. Toelichting op de ontwikkeling van de risico's De Omgevingsvisie is vastgesteld en de gemeenteraad heeft besloten dat de Bouwsteen Mobiliteit nog als los beleid blijft bestaan.
Hiermee komt het risico op vertraging door de Omgevingsvisie te vervallen. Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 2.1 Verkeer en vervoer | 9.977 | 675 | 0 | 0 | 10.652 2.2 Parkeren | 91 | 0 | 0 | 0 | 91 2.5 Openbaar vervoer | 125 | 0 | 0 | 0 | 125 Subtotaal | 10.193 | 675 | 0 | 0 | 10.868 Baten 2.1 Verkeer en vervoer | 848 | 0 | 0 | 0 | 848 23 2.2 Parkeren | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2.5 Openbaar vervoer | 97 | 0 | 0 | 0 | 97 Subtotaal | 946 | 0 | 0 | 0 | 946 Saldo van baten en lasten | -9.247 | -675 | 0 | 0 | -9.922 Geen financiële afwijkingen in 2de Berap.
Toelichting financiële afwijkingen Leefomgeving Omschrijving (bedragen x € | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde 1.000,-) | begroting | 1e Berap | neutraal | programma 2026 | begroting 2026 na 2e Berap Lasten | 35.199 | 3.696 | 227 | 400 | 39.522 Baten | 16.559 | 2.260 | -248 | 0 | 18.571 Saldo van baten en lasten | -18.640 | -1.436 | -475 | -400 | -20.951 Reserves Toevoeging | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking | 3.443 | 122 | 0 | 508 | 4.072 Resultaat | -15.198 | -1.314 | -475 | 108 | -16.879 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer | s 3 en 8 in bijlage Duiding saldo | - neutrale wijzigingen. 24 3. Bestuur & organisatie Belangrijkste ontwikkelingen De uitvoering van het vastgoedbeleid vraagt in 2026 nadrukkelijk aandacht. De voorgenomen afbouw van de vastgoedportefeuille loopt vertraging op waardoor de taakstelling doorschuift naar 2027. Dit is in de 1ste Bestuursrapportage al vermeld en financieel verwerkt in de Programmabegroting 2027. Daarnaast staat het vastgoedbeheer onder druk doordat extra inzet nodig is voor onvoorziene vervangingen en correctief onderhoud. Hierdoor verloopt de uitvoering van het planmatig onderhoud minder snel dan gepland. Ook de initiatiefase voor de vernieuwing van de gemeentewerf is gestart, maar wordt later afgerond dan oorspronkelijk voorzien.
Tegelijkertijd verlopen de activiteiten binnen de overige doelstellingen van het programma, waaronder dienstverlening, participatie, veiligheid en compliance, conform planning. Thema Dienstverleningsagenda Afwijkingen op bestuurlijke doelen Een klantgerichte en adequate dienstverlening aan inwoners, ondernemers en instellingen. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 0.1 Bestuur | 2.909 | 279 | 17 | 50 | 3.255 0.2 Burgerzaken | 2.015 | 16 | 0 | -76 | 1.955 0.4 Overhead | 21.960 | -175 | 659 | 604 | 23.048 0.5 Treasury | -1.314 | 0 | 0 | 0 | -1.314 0.61 OZB woningen | 730 | 0 | 0 | -705 | 25 0.62 OZB niet-woningen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.63 Parkeerbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.64 Belastingen overig | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk.
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 gem.fonds 0.8 Overige baten en lasten | 3.251 | -966 | 0 | 532 | 2.817 0.9 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (VpB) 25 Subtotaal | 29.551 | -846 | 676 | 405 | 29.786 Baten 0.1 Bestuur | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.2 Burgerzaken | 840 | 0 | 0 | 0 | 840 0.4 Overhead | 223 | 0 | 0 | -1 | 222 0.5 Treasury | 719 | 150 | 0 | 0 | 869 0.61 OZB woningen | 12.171 | 0 | 0 | 0 | 12.171 0.62 OZB niet-woningen | 3.182 | 0 | 0 | 0 | 3.182 0.63 Parkeerbelasting | 4 | 0 | 0 | 0 | 4 0.64 Belastingen overig | 150 | 0 | 0 | 0 | 150 0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. | 109.337 | 45 | 1.159 | 0 | 110.541 gem.fonds 0.8 Overige baten en lasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.9 Vennootschapsbelasting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (VpB) Subtotaal | 126.624 | 195 | 1.159 | -1 | 127.978 Saldo van baten en lasten | 97.074 | 1.041 | 483 | -406 | 98.192 0.1 Bestuur Toekenning subsidieregeling lokale politieke partijen. 0.4 Overhead Voor het uitbesteden van taken aan de gemeente Arnhem, voorheen via De Connectie, is abusievelijk geen rekening gehouden met de prijsontwikkeling in de begroting. Deze correctie wordt hiermee verwerkt. 0.7 Alg. uitkering en ov. uitkeringen gemeentefonds Effecten van de mei- en septembercirculaire gemeentefonds 2026, respectievelijk 553k en 606k. Zie toelichting in raadsinformatiebrief d.d. 13-10-2026.
Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Dienstverleningsagenda Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummers 1, 2, 4, 6 en 7 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen. Thema Inwonersparticipatie Afwijkingen op bestuurlijke doelen De inzet van structurele, inwoner- en overheidsparticipatie levert kwalitatief sterke plannen, projecten en beleid op. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang | Conform planning 26 27 Thema Integrale veiligheid Toelichting op stand van zaken Er zijn tal van voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd op verschillende onderwerpen, zoals ondermijning, femicide, digitale veiligheid en weerbaarheid. Ook is er een veiligheidsdag in Dieren georganiseerd voor alle inwoners van de gemeente Rheden. Daarnaast is er een projectleider aangesteld die het project weerbaar en veerkrachtig Rheden gaat trekken. Nieuwe beleidontwikkelingen Het integrale veiligheidsbeleid 2027-2030 is in de afrondende fase. December 2026 staat deze op de raadsplanning. Afwijkingen op bestuurlijke doelen Het veiligheidsgevoel van onze inwoners blijft tenminste gelijk aan afgelopen jaren Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning We intensiveren en verbreden de samenwerking in de jeugdketen om eerder te signaleren en een sluitende aanpak te creëren.
Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning We zorgen voor een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid. Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning We vergroten de weerbaarheid van inwoners (van jong tot oud), bestuurders, medewerkers en ondernemers op het gebied van ondermijning en digitale veiligheid Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning We blijven onze informatiepositie verbeteren, zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning We versterken de weerbaarheid van onze inwoners met het oog op ontwrichtende crises en geopolitieke dreiging. Verantwoordelijk portefeuillehouder Carol van Eert Voortgang Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) Programma begroting 2026 Mutaties 1e Berap Afwijkingen 2e Berap Saldo- neutraal 2e Berap Gewijzigde programma begroting 2026 na 2e Berap Lasten
1.1 Crisisbeheersing en | 3.598 | 0 | 0 | 0 | 3.598 brandweer 1.2 Openbare orde en | 1.131 | 113 | 0 | 50 | 1.294 veiligheid Subtotaal | 4.729 | 113 | 0 | 50 | 4.892 Baten 1.1 Crisisbeheersing en | 6 | 0 | 0 | 0 | 6 brandweer 1.2 Openbare orde en | 21 | 0 | 0 | 0 | 21 veiligheid Subtotaal | 26 | 0 | 0 | 0 | 26 Saldo van baten en lasten | -4.703 | -113 | 0 | -50 | -4.866 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Integrale veiligheid Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 5 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen. Thema Programma Nieuwkomers Afwijkingen op bestuurlijke doelen We willen dat nieuwkomers kansen krijgen geboden om zich te ontplooien en mee te kunnen doen in de Rhedense samenleving. Verantwoordelijk portefeuillehouder | Paul Hofman Voortgang | Conform planning Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 6.1 Samenkracht en | 14.062 | -1.650 | -1.350 | 1.182 | 12.244 burgerparticip. Subtotaal | 14.062 | -1.650 | -1.350 | 1.182 | 12.244 Baten 6.1 Samenkracht en | 14.062 | 0 | 0 | 1.182 | 15.244 burgerparticip. Subtotaal | 14.062 | 0 | 0 | 1.182 | 15.244 Saldo van baten en lasten | 0 | 1.650 | 1.350 | 0 | 3.000 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
Sinds september 2024 biedt de gemeente in de voormalige zusterflat (Broekstraat 9, Velp) 260 opvangplekken aan asielzoekers aan. De kosten die de gemeente hiervoor maakt worden met een 28 29 vaste normvergoeding per aangeboden plek door het Rijk ruimschoots gedekt. De gemeente houdt hierbij het realisatieprincipe aan. Dat wil zeggen dat positieve resultaten worden, gezien de specifieke projectvorm en de daarbij horende onzekerheden, pas gepresenteerd wanneer deze zijn gerealiseerd. De werkelijke lasten zijn over het derde kwartaal 2026 € 1.350K lager dan begroot. Thema Compliance Afwijkingen op bestuurlijke doelen We handelen rechtmatig Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning We werken effectief en efficiënt aan realisatie van strategische en operationele doelen. Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning Thema Vastgoedportefeuille Afwijkingen op bestuurlijke doelen Inkrimpen van de vastgoedportefeuille Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Buiten planning Deze taakstelling is opgeschoven naar 2027.
Onderhoud beperken: planmatig tot onderhoudsniveau 5 of 6 en preventief huidige niveau 's bestendigen Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Gering buiten planning Het uitvoeren van planmatig onderhoud loopt vertraging op. Dit komt door onvoorziene ongeplande vervangingen en meer correctief onderhoud naar aanleiding van eerdere opgelopen achterstanden in het onderhoud. Interne beheersing vastgoedmanagement is op orde Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning Afronden initiatiefase vernieuwing gemeentewerf Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Gering buiten planning De initiatiefase is gestart maar nog niet afgerond.
Toelichting financiële afwijkingen Taakveld (x € 1.000,-) | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde begroting | 1e Berap | 2e Berap | neutraal | programma 2026 | 2e Berap | begroting 2026 na 2e Berap Lasten 0.3 Beheer ov. gebouwen en | 789 | 791 | 0 | 7 | 1.587 gronden Subtotaal | 789 | 791 | 0 | 7 | 1.587 Baten 0.3 Beheer ov. gebouwen en | 1.644 | -661 | 0 | 0 | 983 gronden Subtotaal | 1.644 | -661 | 0 | 0 | 983 Saldo van baten en lasten | 856 | -1.452 | 0 | -7 | -604 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties van thema Vastgoedportefeuille Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 7 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen. Toelichting financiële afwijkingen Bestuur & organisatie Omschrijving (bedragen x € | Programma Mutaties | Afwijkingen Saldo- | Gewijzigde 1.000,-) | begroting | 1e Berap | neutraal | programma 2026 | begroting 2026 na 2e Berap Lasten | 49.130 | -1.592 | -674 | 1.645 | 48.510 Baten | 142.357 | -466 | 1.159 | 1.182 | 144.232 Saldo van baten en lasten | 93.227 | 1.125 | 1.833 | -463 | 95.722 Reserves Toevoeging | 14 | 0 | 0 | -10 | 4 Onttrekking | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Resultaat | 93.212 | 1.125 | 1.833 | -453 | 95.718 Toelichting op de saldo-neutrale mutaties Bij dit thema horen saldo-neutrale aanpassingen, zie nummer 8 in bijlage Duiding saldo-neutrale wijzigingen.
30 31 Paragraaf Bedrijfsvoering Belangrijkste ontwikkelingen ICT-verstoringen Jeugd en Wmo De aanhoudende verstoringen in de informatiesystemen voor Jeugd en Wmo hebben in 2026 veel aandacht gevraagd van zowel de uitvoerende teams als de bedrijfsvoering. De verstoringen hebben geleid tot extra werkzaamheden, vertragingen in werkprocessen en een hogere afhankelijkheid van handmatige controles. Door af te wijken van normale processen blijft het effect voor de inwoners door oplopende wachtlijsten beperkt. Het risico op administratieve onrechtmatigheden in de jaarstukken 2026 neemt toe. Het beperken van de gevolgen voor inwoners hebben prioriteit gekregen. Hierdoor staat de voortgang op andere opgaven binnen de informatiefunctie onder druk te staan. Kostenontwikkeling dienstverlening De Connectie De kosten van de dienstverlening die via De Connectie en de gemeente Arnhem worden afgenomen zijn hoger dan oorspronkelijk geraamd. Bij de begrotingsopstelling is onvoldoende rekening gehouden met de prijsontwikkelingen binnen deze dienstverlening. In deze bestuursrapportage wordt de begroting hierop aangepast, zodat deze aansluit bij de actuele kostenontwikkeling. Dit heeft een structureel effect wat ook in de Programmabegroting 2027 is opgenomen.
Thema Informatie Afwijkingen op bestuurlijke doelen Toegankelijke effectieve en efficiënte dienstverlening Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Gering buiten planning De nieuwe website is gerealiseerd en live. Hiermee is de gemeente beter digitaal vindbaar en bereikbaar. De aanhoudende verstoring in de systemen voor Jeugd en WMO vraagt veel aandacht en capaciteit. Naast dat dit vertraging in de dienstverlening bij Jeugd en WMO veroorzaakt, beperkt het de tijd en aandacht die gaat naar het op orde brengen van informatiebeheer. Thema Financiën Afwijkingen op bestuurlijke doelen Stevig en betrouwbaar fundament voor stuur- en verantwoordingsinformatie Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning Thema Personeel & organisatie Afwijkingen op bestuurlijke doelen Rheden wil een professionele, klantgerichte en toekomstbestendige organisatie zijn, waar de inrichting van de organisatie ondersteunend is aan de visie en doelen. Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen
32 Voortgang Conform planning Thema Facilitaire zaken Afwijkingen op bestuurlijke doelen Gemeentehuis wordt dé ontmoetingsplaats voor iedereen Verantwoordelijk portefeuillehouder Alwin van Engelenburg - van den Abbeelen Voortgang Conform planning
33 3 Bijlagen 34 Duiding saldo-neutrale wijzigingen Hieronder worden de saldo-neutrale wijzigingen toegelicht. Genoemde bedragen betreffen een herschikking over begrotingsposten en taakvelden en zijn saldo-neutraal. Tabel: saldo-neutrale wijzigingen Nr Kop Totaalmutatie 1 Herziening budget De Connectie 705.000 Met deze saldo neutrale wijziging worden de budgetten van voorheen 'De Connectie' samengevoegd. 2 Invulling ombuigingen 572.449 Met deze mutaties worden de ombuigingen op personele lasten voor een groot deel verwerkt. Het gaat om mutaties binnen alle drie de afdelingen. 3 Actualisatie dienstverleningskosten Circulus boekjaar 2026s 517.673 Betreft mutatie inzake hogere kosten afvalverwerking die gedekt worden door een onttrekking aan de reserve afvalverwerking. 4 Chronisch ziekenregeling 60.000 Bij het vaststellen van deze regeling is ook voorzien in een deel uitvoeringskosten om de regeling uit te kunnen voeren. Met deze saldo neutrale mutatie wordt het deel van het budget dat hiervoor bestemd was verplaatst naar het uitvoeringsbudget. 5 Straatcoaches 50.000 Met deze saldo neutrale mutatie wordt vanuit programma 1 Samenleving een bijdrage geleverd aan de inzet van straatcoaches vanuit Programma 3 Bedrijfsvoering.
6 Inwerkprogramma Raad 50.000 Met deze mutatie wordt het deel van budget voor de verkiezingen dat bedoeld was voor het inwerkprogramma van de nieuwe gemeenteraad overgeheveld. 7 Formatiemutatie HR 39.972 Met deze wijziging worden nagekomen conversies die voortkomen uit HR21 verwerkt. 8 Minder overheveling reserve SBO landschapsbeleidsplan 10.000 De overheveling van de reserve landschapsbeleidsplan naar de algemene reserve bedraagt, op basis van de jaarstukken 2025, 4k i.p.v. de geraamde 14k.