260625 Jaarstukken 2024 Definitief v2
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Datum vaststelling B&W
:
Datum besluitvorming Raad :
27 juni 2025
1 juli 2025
Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................... 3 Jaarverslag ......................................................................................................................... 4 Leeswijzer ....................................................................................................................... 5 Inleiding .......................................................................................................................... 6 Financiële resultaten ......................................................................................................... 9 Programma's ..................................................................................................................... 13 1. Samenleving ............................................................................................................... 14 2. Leefomgeving .............................................................................................................. 31 3. Bestuur en organisatie.................................................................................................. 58 Paragrafen ........................................................................................................................
72 Lokale Heffingen.............................................................................................................. 73 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing .......................................................................... 77 Onderhoud Kapitaalgoederen ............................................................................................ 84 Financiering .................................................................................................................... 90 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 95 Verbonden Partijen ........................................................................................................ 106 Risico’s ......................................................................................................................... 114 Grondbeleid .................................................................................................................. 121 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)............................................................ 126 COVID-19 ..................................................................................................................... 128 Taakvelden - Beleidsindicatoren ......................................................................................
129 Jaarrekening .................................................................................................................... 130 Baten en lasten en toelichting ......................................................................................... 131 Balans en toelichting ...................................................................................................... 138 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen ........................................................ 166 Taakvelden - Realisatie .................................................................................................. 170 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................................... 173 SISA ............................................................................................................................ 174 Bijlagen .......................................................................................................................... 186 Kerngegevens ............................................................................................................... 187 Sustainable Development Goals (SDG) ............................................................................. 188
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken 2024 van de gemeente Rheden. Dit document biedt een helder en integraal overzicht van onze beleidsmatige en financiële resultaten van het afgelopen jaar. 2024 was een jaar waarin we als gemeente opnieuw hebben laten zien dat we koersvast en veerkrachtig zijn, ook in een tijd van financiële druk en maatschappelijke uitdagingen. We hebben samen met onze inwoners, partners en collega’s gewerkt aan een groener, socialer en dichterbij Rheden. De koersnota’s voor samenleving en omgeving, de start van de omgevingsvisie en de unaniem vastgestelde begroting 2025–2028 getuigen van een duidelijke richting en bestuurlijke daadkracht. Tegelijkertijd hebben we met scherpe keuzes en een solide kadernota voorbereid op het ravijnjaar 2026, met als resultaat een positief rekeningsaldo van € 7,1 miljoen en een weerstandsratio die is gestegen naar ‘uitstekend'. Deze resultaten zijn mede te danken aan de grote inzet van onze ambtelijke organisatie, die onder hoge druk hard heeft gewerkt om deze jaarstukken tot stand te brengen. Dank is er ook voor de werkgroep Jaarrekening 2024 die met een kritische blik de jaarstukken heeft gecontroleerd en waardevolle aanbevelingen heeft aangedragen. De afstemming met de accountant is dit jaar helaas moeizaam verlopen. Ondanks alle inspanningen is het nog niet gelukt om een goedkeurende accountantsverklaring te verkrijgen.
Het college verwacht voor behandeling van de jaarstukken op 1 juli aanstaande deze verklaring nog toe te voegen aan de stukken. Ik ben trots op wat we samen hebben bereikt en dank iedereen die hieraan heeft bijgedragen. Dorus Klomberg Wethouder gemeente Rheden
De Steeg, 27 juni 2025
3
Jaarverslag
4
Leeswijzer De Jaarstukken 2024 bestaan uit zowel het jaarverslag (programma’s en paragrafen), de jaarrekening (balans en toelichting) en een aantal verplicht voorgeschreven bijlagen. Door deze drie onderdelen te combineren in de Jaarstukken 2024 is er samenhang in de verantwoording aan de raad en kan tevens volstaan worden met een aantal logische verwijzingen om dubbele overzichten te voorkomen. De verantwoording volgt de opzet van de begroting, waardoor de verschillende P&C-documenten goed te vergelijken zijn. Inleiding In de inleiding benoemen we op hoofdlijnen de belangrijkste ontwikkelingen in 2024. Financiële resultaten We gaan hier kort in op het jaarrekeningsaldo van 2024. Een verdere toelichting staat bij de afzonderlijke programma's. Programma's Bij alle programma’s geven we als eerste een algemene duiding van hetgeen we in het afgelopen jaar hebben bereikt. Vervolgens geven we, conform de indeling van de begroting, een nadere verdieping hiervan door per thema de realisatie van de beoogde doelen en resultaten weer te geven. Elk programma sluiten we af met de financiële verantwoording. Hoewel de raad autoriseert op programmaniveau en daarbinnen op themaniveau, hebben we in voorliggende jaarstukken per programma de financiële resultaten op taakveld-niveau weergegeven. De belangrijkste afwijkingen (> € 50K) zijn daarbij apart toegelicht.
5
Inleiding Het jaar van de kracht van de Rhedense raad Inleiding De Jaarstukken 2024 laten zien hoe we als gemeente hebben gewerkt aan een veerkrachtige en duurzame toekomst. Het resultaat daarvan is een overschot van € 7,1 miljoen. Echter, ondanks dit positieve resultaat, blijft het noodzakelijk kritisch te blijven op onze structurele uitgaven. Dit document geeft een overzicht van onze inspanningen, uitdagingen en successen. We zijn bezig met een verschuiving van een beheergerichte naar een ontwikkelgerichte gemeente. In 2024 hebben we ons gericht op de vraag: "Welke gemeente willen we zijn?" Dit heeft geresulteerd in drie strategische documenten: de Koersnota Samenleving, de vast gestelde Koers voor de omgevingsvisie (later uitmondend in de omgevingsvisie) en de unaniem vastgestelde Begroting 2025 - 2028. In de koersnota Sociaal richten we ons erop dat iedereen in de gemeente Rheden kan meedoen en fijn samen leeft. Daarbij zetten we in op bestaanszekerheid, de sociale basis, gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar en de integrale wijkaanpak te beginnen met Dieren Stenfert. Met koersnota Omgeving richten we ons op het koesteren van onze kernkwaliteiten, namelijk onze rijke cultuurhistorie; dorpen met een eigen identiteit en ons bijzondere fraaie natuur en landschap.
Daarnaast koersen we op nieuwe ontwikkelingen van onze dorpen, waarmee de dorpen sociaal sterker en duurzamer worden. We onderzoeken ook nieuwe werkwijzen, waarbij samenwerking centraal staat. Op grote projecten (sleutelprojecten) pakken we meer regie, zoals bij de integrale wijkaanpak en de transformatie van het bedrijventerrein Haveland. Met het traject 'Solide kadernota 2025' hebben we ons voorbereid op het ravijnjaar 2026. De raad heeft met het unaniem vaststellen van de begroting 2025-2028 kracht getoond bij het maken van moeilijke keuzes. De vastgestelde richting voor onze gemeente helpt ons bij het innemen van onze positie in de regio, waar samenwerking en herindelingen een steeds grotere rol gaan spelen. Bovenal blijft het Coalitieakkoord ons als college richting geven om groener, socialer en dichterbij te kunnen zijn. Groener Dit jaar hebben we voor het eerst een wijkgerichte aanpak ingezet voor de energie- en warmtetransitie. We hebben, als een van de weinige gemeenten, goedkeuring gekregen voor planfinanciering. We openden de Energiewinkel, hebben een eerste versie van het Dashboard Energietransitie gelanceerd en een duurzaamheidsfestival georganiseerd. Ook is de Duurzaam Leven Lening goedgekeurd door de raad. We koesteren wat ons bijzonder maakt, zoals natuur, landschap en erfgoed.
Dit heeft geleid tot bewuste besluiten om wat ons kenmerkt te beschermen (zoals het besluit over McDonald's en de strijd voor het behoud van het Rozendaalseveld). Ook de vele initiatieven voor het versterken van de biodiversiteit mogen niet onbenoemd blijven. Bijzondere aandacht verdiend het boek “Een warme jas” (die beschrijft hoe monumenten duurzaam geïsoleerd kunnen). Dit boek heeft inmiddels landelijke bekendheid als standaardwerk en is door een medewerker van de gemeente geschreven. Het lukt ons om de openbare ruimte steeds groener in te richten. Asfalt en stenen er uit en groen daarvoor in de plaats realiseren. Een mooi voorbeeld hiervan is de herinrichting van de Oranjebuurt. Socialer In 2024 heeft de gemeente Rheden belangrijke stappen gezet om invulling te geven aan het thema ‘Socialer’. Het vastgestelde Koersdocument Sociaal Domein biedt richting voor de komende jaren 6
en is tot stand gekomen in samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties. In datzelfde kader zijn constructieve gesprekken gevoerd over noodzakelijke ombuigingen, die het fundament leggen voor een sterkere sociale basis. De dienstverlening is verbeterd, onder meer door de automatische toekenning van de Gelrepas voor uitkeringsgerechtigden en onze website voor financiële hulpverlening is vereenvoudigd waarmee inwoners met schulden sneller bereikt kunnen worden. Jeugdzorggebruik is teruggebracht richting het landelijk gemiddelde en er zijn positieve ontwikkelingen op het gebied van samenwerking en preventie met onze ketenpartners. Onder het motto ‘it takes a village to raise a child’ zoeken we samen met jongeren, onze partners uit de sociale basis en ondernemers naar meer perspectief voor onze jongeren. We hebben ook de basisvaardigheden van onze inwoners versterkt door initiatieven zoals de uitbreiding van het Taalhuis en educatieve programma's om onderwijsachterstanden bij kinderen tegen te gaan. Deze inspanningen dragen bij aan een grotere financiële zelfredzaamheid en sociale inclusie binnen onze gemeenschap. De integrale wijkaanpak Stenfert is verder vormgegeven en hier is o.a. een werkgroep bestaanszekerheid gestart en we hebben opfleurdagen georganiseerd op initiatief van Samen Stenfert in samenwerking met Vivare, Incluzio en de gemeente Rheden.
De dagen draaien niet alleen om opruimen maar vooral ook om verbinding en saamhorigheid in de wijk. Ontmoeting, gezelligheid en samen de schouders eronder, horen nadrukkelijk ook bij deze dag. Dichterbij Onder andere door het vernieuwen van omgevingsbeleid en onze inzet op het verbeteren van de dienstverlening, de digitalisering en professioneler werken geven wij invulling aan “Dichterbij” uit het coalitieakkoord. Per 1-1-2024 is de omgevingswet van start gegaan. We lopen als gemeente voorop bij het opstellen van het nieuwe omgevingsplan en we voldoen aan alle eisen en adviezen van de VNG. In 2024 is de koers voor de omgevingsvisie opgesteld die als basis dient voor de omgevingsvisie die in 2025 wordt vastgesteld. Er is in 2024 een Rekenkamerrapport verschenen over de dienstverlening. Op basis hiervan is een verbeterplan opgesteld. In 2025 bespreken we met de raad de toekomstige visie en het verbeterplan voor de dienstverlening. Het participatiebeleid en is vastgesteld. Met het participatiebeleid hebben we voorwaarden vastgesteld om onze inwoners meer te betrekken bij het werk dat wij en hen uit te nodigen ook ons te betrekken. Er is extra aandacht besteed aan de digitalisering van de dienstverlening.
Het programma Digitaal Rheden heeft verschillende resultaten opgeleverd, zoals de overgang naar een nieuw zaaksysteem, 50% van de producten en diensten zijn digitaal toegankelijk en de mogelijkheid voor digitale handtekeningen. Voor de implementatie van de WOO is een coördinator aangesteld. Nieuwe ontwikkelingen zoals verdergaande digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie vraagt blijvend onze aandacht. Ons veiligheidsbeleid richt zich ook op het dichterbij de inwoner organiseren van onze veiligheidstaken. In 2024 is uit de veiligheidsmonitor gebleken dat de veiligheidsbeleving is toegenomen, dat is een mooi resultaat van onze inspanningen. Tenslotte Naast alle maatregelen die onze inwoners raken, zijn wij ook kritischer geworden op onze eigen organisatie. Zo is er goed gekeken bij de invulling van vacatures op welke wijze en termijn dit daadwerkelijk noodzakelijk was. Daar waar mogelijk werden vacatures niet ingevuld. Omliggende gemeenten zoeken naar samenwerkingspartners. De gemeente Rheden zal zich hierop positioneren en de raad hierbij nauw betrekken. Regionale samenwerking heeft een structurele positie gekregen in de raad door de inzet van 7
raadsrapporteurs voor verschillende gemeenschappelijke regelingen. Dit geeft de raad meer inzicht in de bijdrage van onze partners en maakt effectiever sturen mogelijk. Al met al was 2024 een jaar waarin we vooruitlopend op het ravijnjaar, door scherpe keuzes te maken, perspectief hebben gehouden voor de toekomst.
8
Financiële resultaten Financieel resultaat 2024 De jaarrekening 2024 vertoont een overschot van afgerond € 7.101.000. In onderstaande tabel is dit voordelige resultaat op programmaniveau weergegeven. tabel 1: Programma baten en lasten Overzicht baten en lasten (Bedragen x € 1.000) Programma
2024 realisatie
2024 realisatie
2024
Baten
Lasten
Saldo
1. Samenleving
43.525
103.979
-60.454
2. Leefomgeving
22.098
33.544
-11.446
3. Bestuur en organisatie
119.727
40.726
79.001
Totaal
185.350
178.249
7.101
De totale lasten en baten en de mutaties op de reserves zijn in de volgende tabel geduid. tabel 2: Totaal baten en lasten en reservemutaties Rekening
Primi- Gewijzig- Rekening Afwijking tieve de begro- (realisatie) begroting ting
(Bedragen x € 1.000) 2023
2024
2024
2024
2024
Lasten
169.185
149.784
170.917
166.857
4.060
Baten
162.619
151.612
166.414
169.788
3.374
-6.566
1.828
-4.503
2.930
7.434
Toevoeging
3.291
2.015
10.761
11.392
-631
Onttrekking
8.308
1.424
15.507
15.562
55
Resultaat
-1.549
1.237
243
7.101
6.858
Saldo van baten en lasten Reserves
Verschillenanalyse Het voordelige resultaat 2024 ad € 7.101.000 is afgerond € 6.858.000 hoger dan het verwachte resultaat zoals opgenomen in de 2e bestuursrapportage (Berap) 2024. In de 2e Berap 2024 was er een voordelig saldo verwacht van € 244.000. In onderstaande tabel is het verwachte verloop van het resultaat over 2024 weergegeven. tabel 3: Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 Verwachte ontwikkeling resultaat 2024 Vastgestelde Primitieve Begroting 2024 Bijstelling n.a.v. 1e BestuursRapportage: Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Stand na 1e BestuursRapportage
Bedrag (x € 1.000) 1.237 -2.666 -883 -281 -2.593 9
Bijstelling n.a.v. 2e BestuursRapportage: Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Bestuur & Organisatie Verwacht resultaat na 2e BestuursRapportage
807 -200 2.230 244
In deze jaarrekening vindt conform de administratieve voorschriften de toelichting op afwijkingen plaats ten opzichte van de begroting na wijziging ofwel de stand van de 2e Berap 2024. Op dat moment heeft de raad de begroting namelijk voor het laatst gewijzigd vastgesteld. De afwijking bedraagt € 6.858.000 voordelig (€ 7.101.000 werkelijk overschot versus een verwacht overschot van € 244.000). De afwijking is te verdelen in een incidenteel en een structureel deel, zoals gepresenteerd in onderstaande tabel. tabel 4: Analyse resultaat 2024 Analyse rekeningresultaat 2024:
Bedrag (x € 1.000)
Incidentele afwijkingen Prgr. 1
Samenleving
8.677
prgr 2
Leefomgeving
-49
prgr 3
Bestuur & organisatie
992
totaal incidentele afwijking
9.620
Structurele afwijkingen prgr 1
Samenleving
-1.833
prgr 2
Leefomgeving
-53
prgr 3
Bestuur & organisatie
-876
totaal structurele afwijking
-2.762
Totale financiële afwijking
6.858
Ter informatie is in onderstaande tabel op hoofdlijnen de financiële afwijking nader gespecificeerd. tabel 5: Hoofdlijnen financiële afwijking Totale financiële afwijking (bedragen x € 1.000)
6.858 begr.wijz. vervolg
incidentele afwijking
9.620
Programma 1
8.677
nee
nee
TV 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
5.177
nee
nee
TV 6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
2.666
nee
nee
834
nee
nee
div. taakvelden Programma 2
diverse taakvelden
-49
nee
nee
Programma 3
diverse taakvelden
992
nee
nee
structurele afwijking
-2.762
Programma 1
-1.833
10
TV 6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
TV 6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
Programma 2 TV 2.1
450
nee
ja
Berap25/KN26; Strategische agenda
-2.283
nee
ja
Berap25/KN26; Strategische agenda
ja
nee
Berap25/KN26; autonoom
-53 Verkeer en vervoer
Programma 3
-53 -876
TV 0.4
Overhead (ICT licenties)
-280
ja
nee
Berap25/KN26; autonoom
TV 0.4
Overhead (facilitaire kosten)
-30
ja
nee
Berap25/KN26; autonoom
TV 0.61
OZB woningen
-402
nee
ja
KN26; politieke afweging
TV 0.62
OZB niet-woningen
-164
nee
ja
KN26; politieke afweging
Afwijking per programma tabel 6: Afwijking per programma Programma
Bedrag (x € 1.000)
1. Samenleving
6.844
2. Leefomgeving
-100
3. Bestuur & organisatie
114
Totaal hoger voordelig resultaat 2024
6.858
Ten opzichte van de stand van de 2e Berap 2024 is er, per saldo, sprake van een positieve afwijking van € 6.858.000. De grootste afwijkingen zijn onderstaand weergegeven.
Grootste posten In onderstaande tabel genoemde voor- en nadelen betreffen de omschrijvingen van de taakvelden uit de programma's. Voor een nadere toelichting op deze en overige afwijkingen wordt verwezen naar de betreffende programma’s bij onderdeel 'Wat heeft het gekost' bij tabellen 'Belangrijkste afwijkingen'. tabel 7: Grootste voor- en nadelen
Post (taakveld)
Bedrag (x € 1.000)
Verwijzing nadere toelichting (zie "Wat heeft het gekost?", tabel 'Belangrijkste afwijkingen'):
Voordelen: Samenkracht en burgerparticipatie
5.627
Programma 1, taakveld 6.1
Maatwerkdienstverlening 18+
2.667
Programma 1, taakveld 6.71
Inkomensregelingen
892
Programma 1, taakveld 6.3
Milieubeheer
452
Programma 2, taakveld 7.4
Overhead
1.365
Programma 3, taakveld 0.4
Overige baten en lasten
1.097
Programma 3, taakveld 0.8
totaal voordelen
12.100
Nadelen: 11
Maatwerkdienstverlening 18-
-2.283
Programma 1, taakveld 6.72
Inzet bestemmingsreserves
-509
Programma 2, taakveld 0.10
Grondexploitatie
-415
Programma 2, taakveld 8.2
Wonen en bouwen
-465
Programma 2, taakveld 8.3
Overhead
-696
Programma 3, taakveld 0.4
OZB woningen
-403
Programma 3, taakveld 0.61
totaal nadelen
-4.771
Saldo overige afwijkingen, per saldo nadeel
-471
Totaal verklaard hoger voordelig resultaat
6.858
De bovengenoemde afwijkingen hebben onder andere betrekking op: • voordeel opvang nieuwkomers (Oekraïense ontheemden en asielzoekers) ad 4.600K (TV 6.1) • lagere kosten hulp bij huishouden ad 650K (TV 6.71) • voordeel op Wmo begeleiding ad 1.388K (TV 6.71) • lagere uitvoeringskosten inkomensregelingen ad 766K (TV 6.3) • vrijval voorziening gebouwen ad 1.365K (TV 0.4) • niet bestede middelen HR21 (actualisatie functiewaarderingssysteem) ad 1.014K (TV 0.8) • hogere kosten jeugdzorg ad -/- 1.750K (TV 6.72) • hogere dotatie reserve afvalverwerking ad -/- 634K (TV 0.10) • dotatie voorziening complex IJssel District ad -/- 246K (TV 8.2) • nadeel op geraamde OZB-opbrengsten ad -/- 403K (TV 0.61) Over de voordelige afwijking op de ontvangen rijksmiddelen voor opvang nieuwkomers is geen terugbetalingsplicht van toepassing.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en het risicoprofiel. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Ten opzichte van de laatste herziening (begroting 2025) is het risicoprofiel gestegen met in totaal € 250.000 en de weerstandscapaciteit is toegenomen met € 12,7 miljoen. Als gevolg van deze mutaties is de weerstandsratio gestegen van 0,9 (stand begroting 2025) naar 2,1 met bijbehorende kwalificatie ‘uitstekend’. Het is een bestuurlijke wens om in de komende jaren rekeningoverschotten te creëren om onze algemene reserve (en daarmee de weerstandscapaciteit) op peil te kunnen houden.
Bestemming rekeningresultaat Het rekeningresultaat 2024 bedraagt afgerond € 7.101.000 voordelig. We stellen voor om dit resultaat als volgt te bestemmen: • reservering middelen voor HR21 (actualisatie functiewaarderingssysteem) ad € 1.014.000 • storting in algemene reserve ad € 6.087.000
12
Programma's
13
1. Samenleving
Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn we tot het koersdocument sociaal domein Samenleven gekomen samen met onze partners en met de inwoners. Een belangrijk document om de koers te bepalen en richting te geven aan de te maken keuzes op de korte en lange termijn. Dit Koersdocument is in mei 2024 door uw gemeenteraad vastgesteld. We moeten ruim 15 miljoen ombuigen in onze begroting tot en met 2028. Ook voor programma Samenleving hebben we ingrijpende keuzes gemaakt. Deze keuzes hebben wij in de kadernota 2025 voorgelegd en zijn verwerkt in de begroting 2025. Over de inhoud van de voorgestelde keuzes zijn wij met een enorme betrokkenheid van onze partners in gesprek gegaan om richting te geven aan de voorgestelde ombuigingen. In 2025 presenteren we de resultaten hiervan. In 2024 is uw gemeenteraad op verschillende momenten geïnformeerd over onderwerpen als onder andere: het Koersdocument sociaal domein, jeugdzorg, ombuigingen en sportaccommodaties via raadsinformatiebrieven, raadsbrieven sociaal domein, raadsorientatieavonden en via raadsvoorstellen.
Financiële bestaanszekerheid Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel
Voortgang
Rhedense inwoners zijn financieel zelfredzaam. (Gea Hofstede)
Rhedense inwoners maken optimaal gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. (Gea Hofstede) We hebben in 2024 doorlopend ingezet op het bereiken van inwoners die ondersteuning nodig hebben. Dit hebben we gedaan via de samenwerking met onze maatschappelijke partners (de structurele overleggen met onze ketenpartners (o.a. ketenpartners armoede). Ook hebben we ons aanbod, voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, bij partners onder de aandacht gebracht: de huisartsen, jeugdgezondheidszorg, ondernemersverenigingen. Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig. (Ronald Ter Hoeven)
14
We hebben verder uitvoering gegeven aan het in 2023 geactualiseerde uitvoeringsplan om basisvaardigheden van inwoners te versterken. We hebben onder andere inzet gepleegd om inwoners beter te vinden, het versterken van de kwaliteit van het Taalhuis, en het meten van de impact van het educatieaanbod. We werken hier met onze partners aan middels o.a. het aanbod vanuit het Taalhuis, cursussen Digisterker en cursussen Voor Hetzelfde Geld.
Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat
Voortgang
Behorend bij Doel: Rhedense inwoners zijn financieel zelfredzaam. (Gea Hofstede) Maximaal 4% van de inwoners geeft aan financiële problemen te hebben De monitoring van de stand van zaken van de vastgestelde doelen is in 2024 uitgevoerd met een gezondheidsmonitor door de GGD. De resultaten verwachten we in 2025. 93% van onze inwoners geeft aan matig of veel regie te hebben over het eigen leven De monitoring van de stand van zaken van de vastgestelde doelen is in 2024 uitgevoerd met een gezondheidsmonitor door de GGD. De resultaten verwachten we in 2025. Maximaal 20% van de nieuwe asielstatushouders heeft verlenging van financiële ontzorging nodig (aansluitend op het wettelijke half jaar ontzorging) In 2024 heeft Vluchtelingenwerk en onze inburgeringsconsulent, alle statushouders ondersteunt op financieel vlak zowel met een persoonlijke maatschappelijke begeleider als met de cursus 'Omgaan met geld'. In 2024 hebben we 20 keer financiële ontzorging toegepast bij statushouders. In 3 van deze 20 gevallen (15%) is verlenging ingezet na gezamenlijke afstemming tussen Vluchtelingenwerk en de Het aantal mensen met (parttime) werk naast de bijstand stijgt Gedurende het jaar is het aantal mensen met parttime werk naast de bijstand, gedaald. We zien dat het grootste deel van de inwoners met parttime werk is uitgestroomd uit de uitkering vanwege werk.
Daarnaast is er ook natuurlijk verloop (verhuizen, aow, overlijden) en slechts een klein deel heeft geen parttime werk meer naast de uitkering. Inwoners in de bijstand zonder parttime werk vinden momenteel minder gemakkelijk een baan omdat deze bijstandsdoelgroep steeds kwetsbaarder wordt, veel multi-problematiek kent en meer (arbeids)beperkingen ervaart. Behorend bij Doel: Rhedense inwoners maken optimaal gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. (Gea Hofstede) 75% van de doelgroep is in het bezit van een Gelrepas
15
In 2024 hebben 813 kinderen gebruik gemaakt van de GelrePas. Op de totale doelgroep is dit ca. 65%. Kinderen komen in aanmerking voor de Gelrepas tot een inkomen (van de ouders) tot 150% van de bijstandsnorm. Weinig kinderen uit de inkomensgroep tussen 120-150% hebben in 2024 gebruik gemaakt van de Gelrepas. Het gebruikspercentage voor het totaal van alle rechthebbende kinderen valt hierdoor lager uit. 75% van de inwoners uit de doelgroep is bekend met financiële hulpverlening en de minimaregelingen We hebben diverse communicatie acties ingezet om de bekendheid van onze hulpverlening en de minimaregelingen te vergroten. Veelal samen met onze partners en met inwoners. Dit vraagt om een lange adem, waar de kracht in de herhaling zit. In 2024 beoordelen de inwoners uit de doelgroep de minimaregelingen met een 8, de maatschappelijke partners beoordelen de minimaregelingen met een 7,5 We hebben in 2021 een nulmeting uitgevoerd. Inwoners beoordeelden de minimaregelingen met gemiddeld een 8. De maatschappelijke partners beoordeelden de minimaregelingen met een 6,7. De input van de maatschappelijke partners is een doorlopend agendapunt binnen de structurele overleggen die wij met hen hebben (financieel ketenoverleg en de werkgroep armoede). Behorend bij Doel: Inwoners in Rheden kunnen lezen, schrijven, rekenen en zijn digitaal vaardig.
(Ronald Ter Hoeven) Het percentage laaggeletterden is gedaald naar 5% in 2050 De digitale vaardigheid en de stand van zaken laaggeletterdheid bij onze inwoners is nog niet op het niveau dat wij ambiëren. Naast inzet op laaggeletterde volwassenen via het Taalhuis, zetten wij ons ook in op het voorkomen van onderwijsachterstanden. Met voorschoolse educatie willen we bereiken dat kleuters zonder achterstand, starten met leren schrijven en lezen. Bij de gezinsaanpak geletterdheid, blijven we inzetten op het stimuleren van een taalrijke thuisomgeving, het vinden van laaggeletterde ouders en het helpen bij hun basisvaardigheden. Tenslotte blijven we inzetten op het versterken van het professionele netwerk rondom het jonge kind en laaggeletterde ouders. In elke kwetsbare wijk is dichtbij de inwoner een cursus gericht op werk, geld, gezondheid en gezin In 2024 zijn op de bibliotheekvestigingen en in de dorpshuizen cursussen aangeboden door De Zoomerij (bibliotheek) en Incluzio in samenwerking met verschillende partners uit het vrijwilligersnetwerk.
Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten?
(x € 1.000,-) R 2023
PB 2024
GB 2024
R 2024
Saldo
Lasten 6.3 Inkomensregelingen
23.846
21.532
22.963
22.255
709
6.4 Begeleide participatie
10.470
10.797
10.567
10.907
-340
34.316
32.329
33.531
33.162
369
Subtotaal
16
Baten 6.3 Inkomensregelingen
18.304
16.437
16.790
16.974
183
6.4 Begeleide participatie
582
858
558
563
5
Subtotaal
18.886
17.295
17.348
17.536
188
Saldo van baten en lasten
-15.430
-15.034
-16.183
-15.626
557
Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 50.000) 6.3 Inkomensregelingen
Bedrag in € 1.000
Inc. / Struct.
892
I
Het resultaat van dit taakveld is de som van hogere baten (183K) en lagere lasten (709K). De hogere baten komt doordat we meer BUIG-budget hebben ontvangen van het Rijk dan van tevoren begroot. Het gaat hier om een stijging van zo'n 7.5 %. (183K) De lagere lasten zijn een resultaat van verschillende lager uitvallende posten en een aantal hoger uitgevallen posten: • Bezwaar en Beroep: We hebben meer kosten gemaakt voor bezwaar en beroep (/- 58K) • Bijstand elders verblijvende: We hebben meer bijstand verleend aan inwoners die elders verblijven dan begroot (-/- 280K) • We hebben meer bijstand verleend aan thuiswonenden (-/- 463K) en minder aan zelfstandigen (+/+ 203K) • We hebben minder IAOW-uitkeringen betaald. Dit is een dalende kostenpost omdat hier geen nieuwe instroom voor is. (+/+ 476K) • We hebben minder bedragen hoeven kwijtschelden (+/+ 85K) • We hebben lagere personeelslasten op dit taakveld dan begroot (+/+ 766K). Deze kosten worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering: personeel en organisatie. • Overige afwijkingen (20K nadelig). 6.4 Begeleide participatie
-335
I
De hogere lasten op dit taakveld bestaan uit drie onderdelen: • Op het re-integratiebudget heeft in 2024 een grote begrotingswijziging plaats gevonden. Het budget is met 500K naar beneden bijgesteld. Deze wijziging is net niet volledig gerealiseerd (-/- 76K) • Werkvoorzieningsschap: in totaal is er 100K minder uitgegeven op de WsW. Hiernaast is er een overschrijding op beschut werk van 200k als gevolg van enerzijds een stijging van het aantal inwoners in de doelgroep beschut werk en anderzijds een doorbelasting van loonkosten die eerder elders werden geboekt (-/104K). • We hebben hogere personeelslasten op dit taakveld dan begroot (-/- 158K). Deze kosten worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering: personeel en organisatie. • Overige afwijkingen (3K voordelig) Totaal
557
I
17
Vitaal en gezond Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel
Voortgang
Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een leefomgeving die gezond is en stimuleert tot gezonde keuzes. (Ronald Ter Hoeven) Inwoners van de gemeente Rheden zijn vaardig om gezonde keuzes te maken. (Ronald Ter Hoeven) Jeugdigen groeien kansrijk op, ongeacht generatie-problematiek (armoede, werk, leefstijl, welzijn, inkomen en onderwijs). (Ronald Ter Hoeven) Een kansrijke start voor de eerste duizend dagen voor een kind is in Rheden in uitvoering. We richten ons op de 300 kinderen in onze gemeente die een kansrijke start nodig hebben. Er worden jaarlijks verschillende interventies ingezet vanuit de jeugdgezondheidszorg om de jonge kwetsbare ouders extra te ondersteunen. Daarnaast wordt er subsidie verstrekt voor babypakketten. Nu niet zwanger is een preventie-aanpak en richt zicht op de extra kwetsbare doelgroep met voorlichting over anticonceptie.
Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat
Voortgang
Behorend bij Doel: Inwoners van de gemeente Rheden wonen in een leefomgeving die gezond is en stimuleert tot gezonde keuzes. (Ronald Ter Hoeven) Het aantal overlastmeldingen door houtstook is in 2025 met 20% afgenomen t.o.v. 2023 Het aantal overlastmeldingen is blijven stijgen: van 264 naar 556 in 2024. Dit betreft geen unieke meldingen, er komen ook veel meldingen uit dezelfde wijken. In 2024 werkten we aan een aanpak voor houtstook en overlast. We onderzochten verschillende scenario's voor regelgeving en handhaving op basis van landelijke rapportages, onze ervaringen met controles voor handhavingsverzoeken en gesprekken met inwoners. In 2025 leggen wij de onderzoeksrapportage en een scenario-voorstel voor aan de Raad. Het aantal meldingen over heel 2025 kunnen we in 2026 in beeld brengen. Het aantal inwoners dat tijdens periodes van hitte voldoende verkoeling kan vinden in de eigen woning, tuin of buurt is in 2028 minimaal gelijk gebleven als in 2020 In 2024 voerden we verschillende projecten uit om buurten te vergroenen. Zoals omvorming van bestrating naar groen aan de Laakweg in Rheden. En vergroening van de Oranjebuurt in Dieren. Zie ook de verantwoording bij programma Leefomgeving (onderdeel Inrichting en beheer openbare ruimte). We hebben nog geen nieuwe data over dit resultaat. Dit ontvangen we in 2025 en daarna weer in 2029.
Het percentage inwoners dat aangeeft voldoende groen in de buurt te ervaren is in 2028 minimaal gelijk gebleven als in 2020
18
In 2024 voerden we verschillende projecten uit om buurten te vergroenen. Zoals omvorming van bestrating naar groen aan de Laakweg in Rheden. En vergroening van de Oranjebuurt in Dieren. Zie ook de verantwoording bij programma Leefomgeving (onderdeel Inrichting en beheer openbare ruimte). We hebben nog geen nieuwe data over dit resultaat. Dit ontvangen we in 2025 en daarna weer in 2029. In 2028 zijn 10 buurtspeelplaatsen gerealiseerd met uitdagende speelvoorzieningen en aandacht is voor drinkwater, groen, koelteplekken, toegankelijkheid en voedingseducatie Van de 10 te realiseren buurtspeelplaatsen zijn er inmiddels 5 gerealiseerd. De realisatie van de beoogde 3 plaatsen in 2024 duurt langer dan gepland. Reden hiervoor is dat het participatietraject bij het Koning Willem Alexanderplein (Velp) meer tijd in beslag neemt. Met de buurtspeelplaats Burg. Brandtplein (Velp) starten we in 2025 (start participatietraject). De locatie Speenkruidstraat Rheden hebben we on-hold gezet omdat we in Rheden reeds een buurtspeelplaats (Koningsland) en Natuurspeelplaats (Zuidflank) hebben gerealiseerd. We overwegen (in samenhang met andere locatie in de gemeente) of de locatie Speenkruidstraat nog steeds waardevol is.
In 2026 zijn bij lopende nieuwbouw en herinrichtingsprojecten plekken voor ontmoeting gerealiseerd In 2024 realiseerden we plekken voor ontmoeting via de aanleg van buurtspeelplaatsen en ondersteuning van initiatieven uit de samenleving. Voorbeelden zijn de buurtspeeltuin 't Akkertje in Velp en de komst van De Blauwe Tomaat (een SRV wagen met gezonde voeding en een ontmoetingsmoment) in Rheden en Velp. Grotere gebiedsontwikkelingen zoals woningbouwplannen of herinrichtingsplannen zijn in planvorming, ontmoeting nemen we daarin mee. Behorend bij Doel: Inwoners van de gemeente Rheden zijn vaardig om gezonde keuzes te maken. (Ronald Ter Hoeven) Het percentage volwassenen dat zijn/haar gezondheidsvaardigheden als voldoende beoordeelt is in 2024 gestegen tov 2020 We helpen inwoners om gezondheidsvaardigheden te vergroten. In 2024 werkten we aan een gezonder voedingsaanbod in kwetsbare wijken. En hielpen inwoners via kookprogramma's gezonde maaltijden te bereiden (ook met kleine portemonnee). In het programma 'Samen Gezond Velp-Rozendaal 2030' ontwikkelen we samen met inwoners en organisaties uit Zorg en Welzijn programma's voor gezondheidsvaardigheden. Met de Ketenaanpak 'Actief Ouder Worden' ondersteunen we senioren om krachtig te blijven, vallen te voorkomen en voldoende te bewegen. De data over gezondheidsvaardigheden in 2024 ontvangen we in 2025 van de GGD.
Het percentage jongeren van 0 t/m 19 jaar met gezond gewicht is in 2024 gestegen ten opzichte van 2022 Over de afgelopen 10 jaar is sprake van een stijgende trend van het aantal jeugdigen met een gezond gewicht in de gemeente Rheden. Sinds de corona periode fluctueert het percentage. De ontwikkeling van 2022-2024: 5/6 jaar: 88% - gelijk gebleven 10/11 jaar: van 88% naar 85% - daling 13/14 jaar: van 87% naar 88% - stijging Het percentage jongeren van 12-18 jaar dat rookt is in 2024 gedaald ten opzichte van 2018 Het percentage jeugdigen dat rookt is gelijk gebleven (10%) in de periode 20182023. Onder jeugdigen in een lagere Sociaal Economische Positie is een stijging te zien (12% in 2018 naar 15% in 2023). Onder jongeren in een hogere SEP is er een daling (9% naar 6%). In 2026 wordt een nieuwe jeugdmonitor uitgevoerd.
19
Het percentage inwoners dat problematisch alcohol gebruikt is in 2024 (18+ jr) en 2023 (12-18 jr) gedaald t.o.v. 2020 (18+ jr) en 2018 (1218 jr) Problematisch alcoholgebruik (bingedrinken) onder jeugd (-18 jr) is gedaald van 25% (2018) naar 18% (2023). Onder jongeren in een lagere Sociaal Economische Positie (SEP) is er een stijging van 22% naar 24%. Onder jongeren met een hogere SEP is er een daling van 28% naar 14%. Bij volwassenen was in de periode 2020-2022 sprake van een stijging: van 22% naar 30%. Nieuwe cijfers voor volwassenen verschijnen in 2025. In 2026 sport/beweegt 75% van de inwoners De beoogde resultaten 3 t/m 8 zijn uitgevoerd en behaald in 2024. Met scholen in het primair onderwijs en kinderopvang implementeerden we het 2+1+2 concept (2u bewegingsonderwijs, 1u bewegen tijden school, 2u bewegen na school). Met alle Voortgezet Onderwijs (VO) scholen sloten we een meerjarige samenwerkingsovereenkomst voor combinatiefuncties in het VO. Oftewel: meer inzet op sport, bewegen, digitaal burgerschap en gezond leven op school. We breidden de Wijksport activiteiten uit. Op 10 plekken in de gemeente vinden wekelijks gratis sport- en spelactiviteiten plaats. We startten in 2024 met sportparkoverleggen en samenwerking tussen verenigingen. Op de Zuidflank Rheden hadden we deze overleggen al, nu ook Nieuwland Dieren, Velps Verenigingenoverleg en Sportpark De Pinkenberg.
Het onderzoek naar de vervanging van kunstgrasvelden is uitgevoerd. We hebben inzicht in de actuele mogelijkheden voor veldtypes en natuurgras. We werken in 2025 aan een plan van aanpak. De sportaccommodatievisie is in ontwikkeling en staat in oktober 2025 voor behandeling op de agenda. Nieuwe data over deelname aan sport en bewegen ontvangen we in 2025 (volwassenen) en 2026 (jeugd) Behorend bij Doel: Jeugdigen groeien kansrijk op, ongeacht generatie-problematiek (armoede, werk, leefstijl, welzijn, inkomen en onderwijs). (Ronald Ter Hoeven) 75% van de kinderen/gezinnen uit de doelgroep maakt gebruik van een of meer voorzieningen uit het Kindpakket In 2024 zijn 704 kinderen ondersteund via Stichting Leergeld. Dit is ca. 80% van de doelgroep (kinderen 4-18 uit gezinnen met een inkomen tot 120%). 75% van de kinderen uit de doelgroep is in het bezit van de Gelrepas en zij hebben aan het einde van het pasjaar tenminste 75% van hun tegoed besteed In 2024 hebben 813 kinderen gebruik gemaakt van de GelrePas. Op de totale doelgroep is dit ca. 65%. Kinderen komen in aanmerking voor de Gelrepas tot een inkomen (van de ouders) tot 150% van de bijstandsnorm. Het gebruikspercentage voor het totaal van alle rechthebbende kinderen valt lager uit omdat weinig kinderen uit de inkomensgroep tussen 120-150% gebruik maken van de Gelrepas.
Het benuttingspercentage van het tegoed door deze groep ligt rond de 68% in 2023. Voor 2024 wachten we nog op de cijfers. Het benuttingspercentage laat jaarlijks nog steeds een (lichte) stijging zien. Het aantal voortijdig schoolverlaters dat positief uitstroomt naar onderwijs, werk, of dagbesteding blijft gelijk of stijgt (76% in 2023)
20
Een relatief klein deel van de jeugdigen met een melding voortijdig schoolverlaters is binnen een schooljaar teruggekeerd naar het onderwijs (21%). Van de groep die niet terug is gekeerd naar het onderwijs, is 43% aan het werk gegaan. We hebben scholen gestimuleerd om in te zetten op schoolaanwezigheid om vroegtijdige schoolverlaters te voorkomen. Ook hebben we deelgenomen aan de regionale aanpak vroegtijdige schoolverlaters. Daarnaast heeft het Regionaal Bureau Leerlingzaken de leerplicht- en kwalificatieplichtwet voor ons uitgevoerd. We bereiken alle peuters met een verwachte onderwijsachterstand met vve We bereiken jaarlijks gemiddeld tussen de 85% en de 90% van alle doelgroep peuters (voor- en vroegschoolse educatie (vve), dit was ook in 2024 het geval. Dit kunnen we terugzien in de Peutermonitor. Dit is een instrument om gemeentelijke wettelijke taken en financiën te monitoren. Het brengt het (non)-bereik van peuters met een peutersubsidie en vve-indicatie in beeld. In de gemeente Rheden hebben we samen met onze ketenpartners ‘Het Werkproces screening taalachterstanden’. Dit om zo o.a. het bereik van de vvekinderen te optimaliseren. We maken samen goede afspraken vanaf de vveindicering tot aan de warme overdracht naar de basisschool.
Daarnaast promoten wij vve met posters op openbare plekken en krijgen ouders een vve-folder mee tijdens de vve-indicatie op het consultatiebureau, deze folders zijn ook te vinden op openbare plekken. 90% van de kleuters met een vve-indicatie is gegroeid in de taalontwikkeling in relatie tot zichzelf Vanuit het Uitvoeringsplan Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2023-2026 hebben we ons gericht op het bieden van kwalitatieve kinderopvang en het vergroten van kansengelijkheid. Ieder kind krijgt gelijke kansen en we gaan bijvoorbeeld voor een geletterde generatie. Gemeenten, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hebben in het kader van het Onderwijsachterstandenbeleid samen resultaatafspraken gemaakt en monitoren deze. Voor- en vroegschoolse educatie (vve) loopt door tot het einde van het tweede schooljaar van de basisschool. Daarom stellen we de groei die de vve-kinderen uiteindelijk doormaken, vast in eind groep 2. In de tussenliggende tijd evalueren de Kinderdagverblijven (KDV) en Voor- en Vroegschoolse educatie (VVE)-locaties en OAB-scholen en de gemeente Rheden hoe het afgelopen jaar de speerpunten uit het beleidsplan in de praktijk zijn gebracht en worden de resultaten van de ontwikkeling van de kinderen aangegeven. Het jeugdzorggebruik neemt af en is in 2024 niet meer dan 1,5% hoger dan het landelijk gemiddelde
21
Op basis van de meest recente landelijke gegevens (2023) is het verschil tussen het jeugdzorggebruik in Rheden en het landelijk gemiddelde +1,6%. In 2022 was dit verschil nog 2,4%. Het verschil tussen het jeugdzorggebruik in Rheden en het landelijk gemiddelde is gedaald. Dat het jeugdzorggebruik in Rheden hoger ligt dan het landelijk gemiddelde, ligt in de lijn der verwachting door de (groot)stedelijke) problematiek in de gemeente Rheden. In 2024 hebben 1235 kinderen in Rheden jeugdhulp gekregen. Dat zijn er 74 minder dan in 2023. Deze afname zien we vooral terug bij de lichtere vormen van jeugdhulp. Onze focus komt te liggen op de kinderen in de meest kwetsbare posities. Het gebruik van de meest zware vormen van zorg neemt nog niet af. Voor bepaalde zware vormen van zorg zien we dat er juist meer gebruik van is gemaakt dan het jaar ervoor. Om daar verandering in aan te brengen organiseren we per 1 januari 2025 de hoog-specialistische zorgvormen op een andere manier. Een samenwerking van zorgaanbieders met verschillende expertises (LVB, jeugd-ggz, jeugd- en opvoedhulp, verslavingszorg, forensische zorg) heeft de opdracht gekregen om in de komende jaren het gebruik van deze zware vormen effectiever vorm te geven. Zodat minder kinderen er gebruik van hoeven maken.
Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten?
(x € 1.000,-) R 2023
PB 2024
GB 2024
R 2024
Saldo
Lasten 5.1 Sportbeleid en activering
574
479
496
475
21
5.2 Sportaccommodaties
4.780
4.373
4.458
4.897
-439
7.1 Volksgezondheid
2.049
3.005
2.960
2.897
63
7.404
7.857
7.914
8.269
-355
510
10
10
70
60
1.605
1.412
1.412
1.589
177
176
999
999
897
-102
Subtotaal
2.291
2.421
2.421
2.557
135
Saldo van baten en lasten
-5.113
-5.436
-5.493
-5.712
-220
Subtotaal Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 7.1 Volksgezondheid
Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 50.000)
Bedrag in € 1.000
Inc. / Struct.
82
I
5.1 Sportbeleid en activering De lasten van de combinatiefuncties zijn 121K lager dan begroot.
22
Er is dit jaar 85K meer dan begroot uitgegeven aan sportactiviteiten. Deze kosten worden deels gecompenseerd door 60K aan huuropbrengsten en eigen bijdragen van deelnemers opgehaald uit deze sportactiviteiten. 5.2 Sportaccommodaties
-262
I
Sporthal Theothorne Nadeel 90K. De extra kosten komen voort uit busvervoer voor de basisschool naar een andere locatie in Eerbeek en Laag Soeren en het huren van alternatieve ruimte in Sprengenhuus, sporthal de Boele in Eerbeek en het Rhedens te Dieren. Algemeen Sporthallen Voordeel 54K. Minder ingekocht aan sport- en spelmateriaal. Algemeen Zwembaden Voordeel 59K als gevolg van lagere kapitaallasten. Inkomendoverdracht Rijk Nadeel 119K vanwege inkomsten vanuit het Rijk die lager uitvallen dan begroot. Kosten inhuur Vanwege uitvallen van personeel bij Sport in Rheden moesten taken worden overgenomen door inhuur. Daardoor waren de kosten van inhuur dit jaar hoger dan begroot. Deze kosten worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering: personeel en organisatie. 7.1 Volksgezondheid
-39
I
Dit jaar gaven wij minder uit dan begroot aan collectieve preventie GGZ. Ook werden er minder uitgaven gedaan uit de Brede SPUK. Dit compenseert voor de hogere hoeveelheid inhuur (70K boven begroting). Ook is onze bijdrage aan de VGGM en jeugdgezondheidszorg hoger dan begroot (respectievelijk 43 en 70K). Totaal
-173
I
Sociale basis Welke doelen zijn gerealiseerd? Doel
Voortgang
Inwoners wonen op een prettige manier langer zelfstandig. (Gea Hofstede) De gemeente Rheden ondersteunt verschillende (inwoners)initiatieven met subsidies die laagdrempelig en nabij senioren ondersteunen waardoor zij kunnen blijven meedoen in de samenleving. In de gemeente Rheden is sprake van een sterke en brede sociale basis. (Gea Hofstede) In de sociale basis is een breed vrij toegankelijk ondersteuningsaanbod (collectief) beschikbaar aanvullend op dat wat inwoners voor elkaar betekenen bij een ondersteuningsvraag. Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samenredzaam. (Gea Hofstede) De gemeente Rheden ondersteunt inwonersinitiatieven waarin mensen omzien naar elkaar. Deze ondersteuning kan bestaan uit een subsidie, ondersteuning vanuit beroepskracht of een cursus of training vanuit het vrijwilligersloket. Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft. (Gea Hofstede)
23
Maatwerkvoorzieningen zijn toegankelijk voor wie ze nodig heeft, met als doel tijdelijke ondersteuning en versterking van zelfredzaamheid. Eind 2024 gebruikt 8,86% van de inwoners een Wmo-maatwerkvoorziening. Dit betekent dat ruim 75% voldoende heeft aan algemene en voorliggende voorzieningen, in lijn met onze doelstelling.
Welke resultaten zijn gerealiseerd? Resultaat
Voortgang
Behorend bij Doel: Inwoners wonen op een prettige manier langer zelfstandig. (Gea Hofstede) In 2026 wordt gestreefd naar daling van het percentage inwoners in beschermd wonen van 2,4 (per 100 inwoner) naar het regionale gemiddelde van 1,7 (per 1000 inwoners) In 2024 zijn de voorbereidingen gestart om in 2025 een regionaal spreidingsplan op te stellen waarmee we als regio toewerken naar een evenwichtige verdeling van de doelgroep beschermd wonen over de regio. Deze spreiding vraagt een sterke samenwerking met de aanbieders van beschermd wonen en beschermd thuis, het zorgkantoor voor inwoners die beschermd wonen via de Wlz ontvangen en de regiogemeenten. Het spreidingsplan richt zich op een termijn van 10 jaar. In 2024 zetten minimaal 10 inwoners de stap van beschermd wonen naar beschermd thuis en/of naar zelfstandig wonen in een uitstroomwoning van Vivare In 2024 zijn 10 inwoners via een woning van Vivare uitgestroomd vanuit beschermd wonen. 50 inwoners per jaar voeren preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uit 53 inwoners hebben in 2024 preventieve levensloopbestendige woningaanpassingen uitgevoerd m.b.v. de subsidieregeling Mijn huis, mijn toekomst. Behorend bij Doel: In de gemeente Rheden is sprake van een sterke en brede sociale basis.
(Gea Hofstede) In 2024 is de bekendheid en gebruik onder de inwoners met vrijwilligers- of andere hulporganisaties binnen de sociale basis toegenomen ten opzichte van de resultaten van het inwonerspanel Rheden Spreekt uit 2022 De enquête over de voorliggende voorzieningen die uitgezet is bij het Rheden Spreekt panel laat zien dat in 2024 de bekendheid van bijna alle voorzieningen in de sociale basis toegenomen is. In 2024 wordt 75% van de inwoners die bij Incluzio Rheden bekend is met een ondersteuningsvraag, toegeleid naar het steunsysteem conform het Rhedens model In 2024 is 95% van de inwoners die bij Incluzio Rheden bekend waren met een ondersteuningsvraag, toegeleid naar het steunsysteem conform het Rhedens model. In 2024 heeft tenminste 80% van de jeugdige inwoners die ondersteuning krijgen uit de sociale basis geen of minder maatwerkvoorziening meer nodig In 2024 heeft 94% van de jeugdige inwoners die ondersteuning krijgen uit de sociale basis geen of minder maatwerkvoorziening nodig gehad.
24
Behorend bij Doel: Dorpen en wijken in de gemeente Rheden zijn samenredzaam. (Gea Hofstede) Het percentage inwoners dat de mate waarin buurtbewoners omzien naar elkaar beoordeelt als (zeer) goed is gestegen van 36% in 2022 naar 40% in 2024 In 2024 vindt 38% van de inwoners dat buurtbewoners elkaar (zeer) goed helpen of ondersteunen. Het percentage inwoners dat het geven van zorg aan een naaste beoordeelt met (helemaal) niet zwaar is gestegen van 45% in 2022 naar 50% in 2024 In 2024 vindt 38% van de inwoners het geven van zorg aan een naaste (helemaal) niet zwaar. 25% vindt de zorg voor een naaste zwaar tot heel erg zwaar (dit is vrij stabiel door de jaren heen). We zien dat met name de groep die de zorg voor een ander als neutraal beoordeelt, toegenomen is in 2024. Het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet in onze gemeente stijgt van 38% in 2022 naar 42% in 2024 In 2024 doet 39% van de inwoners vrijwilligerswerk in onze gemeente. We stimuleren de actieve cultuurparticipatie tot 35% actief en 45% enigszins actief in 2026 ten opzichte van de cijfers in 2018: 26% actief en 36% enigszins actief (cultuur inzetten als middel/preventie: actieve deelname en lidmaatschap vereniging) In 2025 staat een monitoring in de planning en de resultaten verwachten wij in 2026.
Behorend bij Doel: Inwoners maken gebruik van hulp en ondersteuning vanuit de algemene en voorliggende voorzieningen. Maatwerk is beschikbaar voor wie dit nodig heeft. (Gea Hofstede) Minimaal 75% van de inwoners hoeft geen gebruik te maken van Wmo geïndiceerde zorg In 2024 maakte 91,14% geen gebruik van geïndiceerde Wmo hulp. Daarmee blijven we ruim binnen de doelstelling dat minimaal 75% van de inwoners geen gebruik hoeft te maken van Wmo geïndiceerde zorg.
Wat heeft het gekost? Wat mag het kosten?
(x € 1.000,-) R 2023
PB 2024
GB 2024
R 2024
Saldo
Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting
2.701
3.046
3.046
2.634
413
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.078
2.855
2.805
2.905
-101
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
887
697
854
632
222
5.6 Media
901
887
887
1.045
-158
9.689
3.882
16.388
12.905
3.482
577
583
648
704
-56
2.414
2.846
2.842
2.429
413
6.1 Samenkracht en burgerparticip. 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
25
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
15.031
16.114
18.199
15.346
2.853
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
16.991
17.243
19.100
21.361
-2.261
886
933
1.013
1.023
-10
53.156
49.087
65.781
60.984
4.797
4.2 Onderwijshuisvesting
480
507
507
351
-156
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.012
940
940
1.056
116
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
100
0
0
-50
-50
0
0
0
0
0
7.452
252
12.807
14.952
2.144
6.2 Wijkteams
65
0
0
0
0
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
520
554
589
451
-138
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
540
940
940
753
-187
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
184
22
22
0
-22
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
0
0
0
0
0
Subtotaal
10.352
3.215
15.805
17.513
1.708
Saldo van baten en lasten
-42.804
-45.872
-49.977
-43.471
6.505
6.82 Geëscaleerde zorg 18Subtotaal Baten
5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
Belangrijkste afwijkingen Taakveld (afwijkingen per taakveld => 50.000) 4.2 Onderwijshuisvesting
Bedrag in € 1.000
Inc. / Struct.
257
I
In 2024 was onze bijdrage aan gymnastiekonderwijs 161K minder dan begroot. Daarnaast was er sprake van 171K minder toegerekende rente en 45K onroerend goed belasting dan begroot. Deze baten worden onder andere verminderd door de vergoeding onderwijs die 86K lager is dan begroot. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
16
I
In 2024 gaven wij 119K meer uit aan Sociaal Medische Indicaties dan begroot. Daarnaast verleenden wij 72K meer subsidie uit het Nationaal Programma Onderwijs. Deze kosten worden vergoed uit de reserve NPO. Dit wordt gecompenseerd door lagere personeelskosten (73K). 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
172
I
In de begroting werd rekening gehouden met de motie 'Een gezonde Zoomerij is belangrijk voor onze gemeente', waardoor 161K extra subsidie ter behoeve van de Zoomerij werd begroot. Deze kosten zijn uiteindelijk niet in taakveld 5.3, maar in taakveld 5.6 besteed. 5.6 Media
-158
I
26
Op 7 november 2023 nam de Gemeenteraad van Rheden de motie 'Een gezonde Zoomerij is belangrijk voor onze gemeente' aan. Met deze motie werd 161K in de algemene reserve geplaatst ter behoeve van de Zoomerij. Deze kosten werden op taakveld 5.3 begroot, maar werden uiteindelijk vanuit 5.6 besteed. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
5.627
I/S
Een groot deel van het positieve resultaat op dit taakveld is afkomstig vanuit team nieuwkomers. Het resultaat op team nieuwkomers is € 4,6 miljoen hoger dan wat tijdens de tweede bestuursrapportage is gecommuniceerd. Gezien de bijzondere projectvorm van team nieuwkomers worden alleen gerealiseerde resultaten gecommuniceerd en worden de verwachte baten en lasten budget neutraal opgenomen om onvoorziene gebeurtenissen te kunnen opvangen. Het resultaat wordt veroorzaakt doordat de vanuit het Rijk ontvangen normvergoeding hoger is dan de daadwerkelijke gemaakte kosten. Tijdens het opleveren van de tweede bestuursrapportage was de tijdelijke opvang asielzoekers aan de Broekstraat, welke 1 september in gebruik is genomen, nog niet operationeel. De gemaakte kosten zijn € 3,2 miljoen lager dan de hiervoor vanuit het Rijk ontvangen baten (ad € 4,8 miljoen zoals ook vermeld in de 2e berap 2024). De van het Rijk ontvangen baten (ad € 10 miljoen) voor de opvang van Oekraïense ontheemden zijn € 2,1 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat Rheden penvoerder is voor gemeente Westervoort m.b.t. crisis noodopvang Oekraïense ontheemden. Rheden heeft hiervoor € 2,1 miljoen ontvangen en ditzelfde bedrag aan Westervoort doorbetaald. De kosten voor opvang Oekraïense ontheemden zijn € 1,4 miljoen lager dan begroot.
Dit komt mede doordat de gemeente de opvang voor zowel Oekraïense ontheemden als voor asielzoekers in eigen beheer uitvoert, waarmee er efficiëntie voordelen zijn gerealiseerd. Het overige positieve resultaat (+/+ 1.000K) is een verzameling van voordelen op verschillende onderdelen. De lagere lasten zijn te verklaren doordat er minder middelen zijn besteed aan het transformatieplan (73K) en er minder subsidies zijn verstrekt dan oorspronkelijk begroot (353K). Daarnaast is het budget vanuit de zgn. POK-middelen (ten behoeve van de verbetering van de gemeentelijke dienstverlening met als speerpunten de wijkteams en het rechtsbeschermingssysteem) niet besteed op dit taakveld, maar ingezet voor de financiële positie van de Zoomerij. Deze kosten zijn in taakveld 5.6 geland (161K). Als laatste zijn de uitgaven voor de Integrale wijkaanpak lager dan begroot vanwege vertraging in het project. Deze kosten worden in 2025 gemaakt. (+/+ 90K). Daarnaast zijn de personeelslasten op dit taakveld waren lager dan begroot (+/+ 223K). Deze kosten worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering: personeel en organisatie. 6.2 Wijkteams
-56
I
De overschrijding van 56K komt doordat er meer subsidie is verleend aan organisaties die zich in zetten om preventief jeugdzorg te voorkomen. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
275
I
Het resultaat van dit taakveld is de som van lagere baten (138K) en lagere lasten (413K). In de begroting van 2024 zijn we ervan uitgegaan dat het gebruik van het aantal WMO voorzieningen in de gemeente meer zou stijgen t.o.v. 2023. Hierdoor zou ook de totaal ontvangen eigen bijdrage stijgen. In de werkelijkheid is het aantal voorzieningen en
27
daarmee de hoogte van de totaal ontvangen eigen bijdrage bijna gelijk gebleven aan 2023. In totaal hebben we minder kosten gemaakt binnen de maatwerkvoorzieningen WMO dan begroot. Wmo voorzieningen zijn voorzieningen zoals rolstoelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Hierbij dient te worden aangetekend dat er sprake is van een achterstand. Daarnaast zijn het type voorzieningen die we hebben afgegeven goedkoper geweest dan vorig jaar. Zo hebben we in 2024 minder woningaanpassingen uit laten voeren. Dit zijn over het algemeen duurdere voorzieningen. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
2.666
I
Het resultaat van dit taakveld is de som van lagere baten (187K) en lagere lasten (2.853K). In totaal hebben we minder kosten gemaakt binnen de maatwerkvoorzieningen WMO dan begroot. Hierbij dient te worden aangetekend dat er sprake is van een oplopende achterstand en wachttijden in 2024, waardoor er minder uitgaven geweest in 2024. Deze wachttijden worden in 2025 actief opgepakt met de insteek om na wegwerken van achterstanden binnen de wettelijke termijn de aanvragen af te handelen. Dit betekent mogelijk dat de uitgaven deels zijn verschoven naar 2025 en in dat jaar tot een inhaaleffect in uitgaven leidt in verband met het wegwerken van de wachttijden. Hiernaast zijn de volgende verklaringen voor de lagere uitgaven op dit taakveld: • Hulp bij Huishouden: in de begroting van 2024 hebben we het budget voor Hulp bij Huishouden met 1,3 miljoen verhoogd omdat we anticipeerden op hogere kosten op dit onderdeel. In totaal zijn de kosten maar met 650K gestegen. (+/+ 650K) • Begeleiding: In 2023 zagen een stijging van het aantal inwoners dat gebruik maakte van Wmo begeleiding. Op basis van deze ontwikkeling hebben we de begroting 2024 aangepast. De groei heeft zich minder hard doorgezet in 2024 in aantal personen en ook kosten t.o.v. 2023. De onderbesteding op dit onderdeel komt doordat we voor 2024 uit zijn gegaan van meer kosten dan nu gemaakt zijn (+/+ 1.388K).
Net als bij de voorzieningen is ook hier sprake van een werkachterstand in de verwerking van de aanvragen, waardoor de realisatie in 2024 relatief laag is (+-5). Met het inlopen van de werkvoorraad verwachten wij over 2025 een realistisch beeld met mogelijk tijdelijk hogere kosten in 2025 door het wegwerken van wachtlijsten. • Lagere lasten voor Coördinatie thuiszorg / Mantelzorg / Vrijwilligerswerk (+/+ 224K). • Lagere lasten voor PGB wmo 2015 (+/+ 147K) • Lagere personeelslasten op dit taakveld (+227K). Deze kosten worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering: personeel en organisatie. De lagere baten zijn te verklaren doordat we in 2024 vanuit de centrumgemeente Arnhem middelen hebben ontvangen voor het voorbereiden van de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Omdat de wettelijke door decentralisatie van beschermd wonen naar beschermd thuis is uitgesteld, hebben we niet alle middelen nodig gehad. deze middelen zijn overgeheveld naar 2025. De baten vallen daarom niet in 2024 en zijn dus lager dan begroot. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-2.283
S
De overschrijding van 2.283K bestaat uit verschillende onderdelen jeugdhulp: • Binnen verblijf zien we dat we in 2024 te maken hebben gehad met een paar kinderen die van de zwaarste vormen van verblijf gebruik hebben gemaakt en daar ook langer verbleven dan het jaar ervoor. ( +- 1,1 M). De zwaarste vormen van verblijf zijn door de zwaarte duur met een overschrijding tot gevolg.