231123 Prestatieafspraken Veluwonen Gemeente Rheden

Stichting Huurdersbelangen

Samen Eén

Prestatieafspraken 2024-2025

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

Ondertekening

In dit document leggen we de prestatieafspraken vast tussen: 1.  De gemeente Rheden, op grond van het collegebesluit van 5 december 2023 en A25 van de lijst behorende bij het Mandaatbesluit Rheden 2020 rechtsgeldig vertegenwoordigd door wethouder mevrouw G. Hofstede, hierna te noemen: ‘de gemeente’. 2. Veluwonen, vertegenwoordigd door de directeur-bestuurder de heer V. Buitenhuis. 3. Stichting Huurdersbelangen Samen Eén: vertegenwoordigd door bestuurslid, G.J.M. van den Hoogen.

Gemeente Rheden, Veluwonen en Stichting Huurdersbelangen Samen Eén gezamenlijk ook te noemen: ‘partijen’. Deze prestatieafspraken 2024-2025 gelden vanaf 1 januari 2024 na ondertekening door alle partijen en worden tweejaarlijks herijkt per 1 januari. Deze overeenkomst kan alleen met instemming van elk van de afzonderlijke partijen worden gewijzigd of ontbonden.

Deze overeenkomst is ondertekend op (datum) 2023 door:

Mevrouw G. Hofstede, wethouder gemeente Rheden

Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816

De heer V. Buitenhuis, directeur-bestuurder Veluwonen

De heer G.J.M. van den Hoogen, bestuurslid Stichting Huurdersbelangen Samen Eén

2

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

1. Inleiding

Daar waar dat kan geven de afspraken een doorkijk naar de jaren na 2025.

Gedeelde ambitie

Wijziging en onvoorziene omstandigheden

De gemeente Rheden, Veluwonen en Samen Eén willen dat huurders in Laag-Soeren zich thuis voelen in een fijn huis in een mooi dorp. In de huidige woningmarkt hebben we elkaar hard nodig om de opgaven te realiseren. We werken daarom intensief samen vanuit partnerschap en kijken naar de behoeften van elke doelgroep. Om daarover duidelijke afspraken te maken komen we tweejaarlijks bij elkaar om prestatieafspraken te maken. Het vertrekpunt hiervoor is de gemeentelijke Woonvisie ‘Samen Wonen in Rheden’ actualisatie 2023. Ook is rekening gehouden met de Regionale Woondeal. Veluwonen heeft eerder dit jaar een ‘bod’ uitgebracht. Dit is een overzicht van activiteiten en voornemens van de corporatie voor 2024 en 2025 om te komen tot gezamenlijke afspraken.

Externe omstandigheden kunnen gevolgen hebben voor de gemaakte afspraken. Als ontwikkelingen of gewijzigde kaders gevolgen hebben voor de prestatieafspraken, dan gaan partijen met elkaar in overleg en bezien of aanpassing van de afspraken nodig is. Ook in het geval één van de partijen niet aan de afspraken kan voldoen, gaan partijen met elkaar in overleg en worden daar waar mogelijk nieuwe afspraken gemaakt.

2. Jaarcyclus prestatieafspraken Juli 2023: bod Veluwonen 2024-2025

Samenwerking en uitgangspunten

Voor 1 juli heeft Veluwonen het ‘bod’ uit voor 20242025 uitgebracht. Dit bod is voorbereid in samenspraak met Samen Eén. Het bod geeft de activiteiten aan waarmee Veluwonen in 2024-2025 mee aan de slag wil. Het is gedeeld met het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rheden en Samen Eén en geeft de ‘startpositie’ aan van Veluwonen in de aanloop naar de gesprekken.

Samenwerking is essentieel om de beschikbaarheid van betaalbare woningen te vergroten en te zorgen voor passende huisvesting in vitale buurten voor mensen die dit nodig hebben. Partijen ervaren de huidige samenwerking tussen de gemeente Rheden, Veluwonen en Samen Eén als waardevol en van wezenlijk belang om al deze belangrijke volkshuisvestelijke taken te vervullen.

1 juli - 15 december 2023: Om tot een goede samenwerking te komen hanteren de prestatieafspraken 2024-2025 Na het uitbrengen van het bod heeft Veluwonen het partijen de volgende gezamenlijke uitganspunten: Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816 initiatief genomen tot een overleg met de gemeente • We delen informatie tijdig met elkaar. Daarnaast houden we elkaar op de hoogte over ontwikkelingen en met Samen Eén. Dit overleg is bedoeld om te die mogelijk van belang zijn. komen tot nieuwe prestatieafspraken. Het overleg • We vinden het belangrijk dat alle partijen zich hierover moet in de 1e helft van november afgerond kunnen vinden in de prestatieafspraken. worden, zodat er tot 15 december voldoende tijd is • Elke partij draagt bij aan de prestatieafspraken voor interne besluitvorming. Voor de gemeente gaat vanuit eigen rol en verantwoordelijkheid en we het om instemming van het college van burgermeester maken gebruik van elkaars kennis en kunde. en wethouders en binnen Veluwonen dient de Raad • We evalueren de samenwerking en als het nodig is van Commissarissen geïnformeerd te worden over de maken we aanvullende afspraken. prestatieafspraken. Samen Eén heeft in deze periode de • We plannen samen overleggen in en bepalen samen gelegenheid om de achterban te raadplegen. de agenda. Dit doen we op basis van de jaarcyclus voor prestatieafspraken.

15 december 2023: • Er worden voldoende overlegmomenten gepland deadline prestatieafspraken 2024-2025 om prestatieafspraken uit te werken. Als één van de Uiterlijk 15 december moeten de getekende partijen meer overleg wil, dan regelen we dit. prestatieafspraken gepubliceerd zijn. Dit doet • De prestatieafspraken die we voor 2024-2025 Veluwonen door de prestatieafspraken op de website te maken zijn zoveel mogelijk ‘SMART’ (Specifiek, plaatsen. Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden). 3

3. Beschikbaarheid

Regionale woondeal

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

De Regionale Woondeal geeft aan dat er in de periode 2022 – 2030 110 sociale huurwoningen extra nodig zijn in de gemeente Rheden. Gezien de beperkte positie in de gemeente Rheden (uitsluitend LaagSoeren) kan Veluwonen hier slechts in beperkte mate aan bijdragen. In 2024 starten we met de bouw van 8 sociale huurwoningen op de locatie van het voormalige tuincentrum. De vrijkomende woningen in Laag-Soeren worden aangeboden en passend toegewezen via Entree. nu zoals is afgesproken binnen de regio ArnhemNijmegen.

Sociale huurwoningen De focus van Veluwonen ligt op het bouwen en beheren van sociale huurwoningen. Deze woningen zijn bedoeld voor mensen met een inkomen tot € 44.035 voor 1 persoonshuishoudens en € 48.625 voor 2 en meerpersoonshuishoudens (prijspeil 2023). Veluwonen heeft geen aanbod voor huishoudens die meer verdienen en heeft ook geen ambitie om die te bouwen. Dit is ook opgenomen in het portefeuilleplan van Veluwonen, welke in december 2023 door de Raad van Commissarissen wordt vastgesteld.

Huisvestingsverordening Portefeuilleplan 2024-2035

In 2023 wordt de huisvestingsverordening geactualiseerd. Wanneer de gemeenteraad instemt met de nieuwe huisvestingsverordening dan is het vanaf 1 januari 2024 toegestaan om bij nieuwbouw 50% van de woningen toe te wijzen aan inwoners uit de gemeente. Bij de toewijzing van de geplande nieuwbouw zet Veluwonen hierop in. In 2023 heeft de gemeente het woonwagenbeleid vastgesteld en de toewijzingsregels hiervoor herijkt, mede met inbreng van Veluwonen. Er wordt verder onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding (12 extra standplaatsen in de gemeente) op de huidige woonwagenlocaties. Als er mogelijkheden zijn worden Vivare en bewoners betrokken. Later wordt eventueel Veluwonen ook betrokken.

Veluwonen staat de komende decennia voor grote opgaven in haar werkgebied: het tekort aan betaalbare woningen zal moeten worden teruggedrongen, demografische ontwikkelingen (waaronder vergrijzing) zorgen voor een andere (kwalitatieve) woonbehoefte en de energietransitie vraagt om een stevige inzet op kwaliteitsverbetering (waaronder isolatie) van het woningbezit. Deze opgaven zijn benoemd in o.a. woonvisies, woondeals en prestatieafspraken. Het portefeuilleplan geeft richting om te komen tot de gewenste omvang en kwaliteit van de woningvoorraad op korte en lange termijn. De focus ligt op de uitbreiding van de woningvoorraad, bouwen voor kleinere huishoudens en de verduurzaming van de woningen.

Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816

Wat doen we in 2024-2025

1. Veluwonen zet zich in om 8 sociale huurwoningen te realiseren op de tuincentrumlocatie in LaagSoeren. Naar verwachting start de bouw van de woningen in 2024. 2. Veluwonen wijst ‘passend’ toe zoals is afgesproken binnen de regio Arnhem-Nijmegen. Vanaf 1 januari 2024 is het (na instemming door de gemeenteraad) toegestaan om bij nieuwbouw in 50% van de toewijzingen voorrang te geven aan inwoners uit de gemeente. Bij de toewijzing van de geplande nieuwbouw zet Veluwonen zich hiervoor in. 3. De gemeente stuurt actief op 30% sociale huurwoningen over alle woningbouwplannen van de gemeente. 4. De gemeente heeft Veluwonen gevraagd of zij bereid is om ook in het dorp Dieren sociale huurwoningen te ontwikkelen. Veluwonen neemt kennis van deze wens en de gemeente brengt in 2024 in kaart op welke wijze Veluwonen een aanvullende bijdrage kan leveren.

4

4. Betaalbaarheid

Wat doen we in 2024-2025

In beginsel zijn de goedkoopste woningen bedoeld voor de huishoudens met de laagste inkomens. Zo zorgen wij ervoor dat degene die het het meest nodig hebben, toegang hebben tot betaalbare huisvesting. Mensen met recht op huurtoeslag worden door Veluwonen passend toegewezen.

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

1. Veluwonen en de gemeente voelen de gezamenlijke urgentie om de woonlasten van de inwoners zo laag mogelijk te houden. 2. De gemeente blijft actief inzetten op minimabeleid en vroegsignalering.

Jaarlijkse huuraanpassing De jaarlijkse huuraanpassing is in 2023 gekoppeld aan de gemiddelde cao-loonontwikkeling. Dit geldt ook voor de jaren 2024 en 2025. Veluwonen vraagt nooit meer dan wettelijk is toegestaan en overlegt hierover altijd met Samen Eén. In 2023 is vanuit de landelijke prestatieafspraken een huurverlaging afgesproken voor mensen met een laag inkomen. In Laag-Soeren geldt dit voor 14 bewoners. Bewoners die geen huurverlaging hebben gehad, maar waarvan het inkomen langdurig lager is dan 120% van het bestaansminimum kunnen tot en met 31 december 2024 alsnog in aanmerking komen voor een huurverlaging. Zij worden hierop geattendeerd door Veluwonen en kunnen dit aanvragen bij de corporatie. Dit werkt langjarig door in zowel de portemonnee van de bewoners als Veluwonen.

5. Duurzaamheid en energiezuinig wonen Vanuit de woonvisie liggen er de nodige wensen ten aanzien van de woonkwaliteit: meer energiezuinig, meer levensloopgeschikt. De snelle ontwikkelingen op het gebied van de duurzaamheidstransitie, waar vele partijen bij zijn betrokken, vergen de komende jaren veel tijd en aandacht. De gemeente en Veluwonen willen hierin gezamenlijk optrekken, ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid. Daarnaast is het van belang dat Samen Eén hierbij is betrokken. Vanzelfsprekend maken zij waar nodig of wenselijk gebruik van hun adviesrol.

Lagere woonlasten door zonnepanelen Alle bewoners van grondgebonden woningen met een Warmtevisie geschikt dak hebben de kans gekregen om tegen een De Warmtevisie Rheden is unaniem door de raad geringe maandelijkse gebruiksvergoeding zonnepanelen vastgesteld in 2021. In de warmtevisie staat een eerste aan te schaffen. Daar waar ze nog niet liggen brengt richting beschreven waarom we waar, wanneer en hoe Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816 Veluwonen ze na verhuizing aan, als het dak geschikt is. de komende jaren van het aardgas af kunnen gaan. De Deze zonnepanelen dragen bij aan lagere woonlasten. eerste belangrijke tussenstap is 2030, waar we, in lijn Voor isolerende maatregelen aan het huis vraagt met het landelijk streven, de eerste 3 à 4.000 woningen Veluwonen geen extra huur meer. van het aardgas af willen hebben. In de tussenliggende periode zal er veel aandacht worden besteed aan het Door actief beleid te voeren op het voorkomen van energiezuiniger maken van woningen en het meenemen van de inwoners van de gemeente Rheden in de huurachterstanden en vroegtijdig in actie te komen voorkomt Veluwonen huisuitzettingen in het belang warmtetransitie. van de bewoner. Veluwonen doet dit door de inzet van schuldhulpverlening, vroeg signalering en past Warmtenet Laag-Soeren maatwerk toe waar nodig.

In de projectgroep over de ontwikkeling van een warmtenet in Eerbeek, Loenen en Laag-Soeren denkt Veluwonen actief mee over aardgasvrije woningen in 2030. Begin 2024 wordt een go/no go besluit verwacht door betrokken partijen, waarna vervolgstappen gezet kunnen worden. De periode waarbinnen diverse besluiten genomen moeten worden door alle partijen maakt het voor Veluwonen best spannend of we 2030 halen. Niet in de laatste plaats omdat bewoners goed 5

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

meegenomen moeten worden in het uiteindelijke besluit.

warmtevraag wordt gekoppeld aan de temperatuur van de nieuwe warmtebron.

Plannen korte en middellange termijn

In 2022 is Veluwonen gestart met de realisatie om het koken op gas in te ruilen voor elektrisch koken. Een eerste stap om woningen van het aardgas te krijgen. Veluwonen anticipeert hiermee op het doel uit het klimaatakkoord: aardgasvrij in 2050. Dit wordt planmatig en projectmatig bij keuken vervanging, verhuizing en op verzoek van de bewoner aangepakt (max 100 verzoeken per jaar voor heel Veluwonen).

Sinds 2019 bouwt Veluwonen nieuwe woningen zonder aardgasaansluiting en voorziet deze van een duurzame warmtebron voor ruimteverwarming en warm tapwater. De strategie van Veluwonen is om bestaande woningen te verduurzamen naar het niveau, die de aansluiting op de beoogde duurzame warmtebron mogelijk maakt, en aardgasvrij uiterlijk in 2050, voor de gemeente Rheden in 2040. De investeringen in reductie van de

Wat doen we in 2024-2025

1. De gemeente blijft de regierol vervullen in de warmtetransitie aardgasvrij 2040. 2. De gemeente deelt planningen en investeringen actief en tijdig met Veluwonen zodat gebiedsgerichte plannen vroegtijdig afgestemd kunnen worden. Zoals klimaat adaptieve inrichting van de buitenruimte, circulair en natuur inclusief bouwen en renoveren. Maar ook aan projecten voor laadpalen in en de ontstening van buurten. 3. In 2024 stelt Veluwonen een visie en plan van aanpak op voor de installatie van hybride warmtepompen als duurzaam alternatief voor aardgasgestookte Cv-ketels. Hierin komt ook de mate van wenselijkheid van deze tussenoplossing aan de orde. 4. De partijen onderzoeken samen hoe de warmtetransitie in Laag-Soeren vorm moet krijgen. Ook de uitkomsten van het onderzoek naar de inzet van restwarmte vanuit de papierfabrieken in Eerbeek maakt hier onderdeel van uit. 5. De gemeente blijft inwoners stimuleren van energiebewust gedrag en klimaat adaptieve maatregelen. Veluwonen wil huurders verleiden om hemelwaterafvoer af te koppelen door bij hen vooraf goed Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816 in beeld te brengen wat de mogelijkheden zijn, gekoppeld aan een goede voorlichting hierover aan bewoners. 6. In 2024 gaat Veluwonen verdere invulling geven aan de ambitie om duurzaamheid verder te verankeren in de nieuwbouw en renovatieprojecten.

Duurzaam bouwen met een kleinere impact op het milieu en klimaatadaptatie krijgen daarin een plek.

6

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

6. Leefbaarheid en huisvesting aandachtsgroepen

het geringe aantal verhuringen per jaar (1 á 2) kan Veluwonen slechts in zeer beperkte mate bijdragen aan deze opgave in Laag-Soeren. Veluwonen en de gemeente hebben goed contact over de huisvesting van statushouders.

De dorpen van de gemeente Rheden hebben een duidelijke eigen identiteit. Ontwikkelingen in de dorpen sluiten aan bij deze identiteit of versterken deze. Daarnaast hebben buurten binnen de kernen voldoende toekomstwaarde voor de huidige en toekomstige bewoners. Dit komt tot uitdrukking in de kwaliteit van de woningen en van de woonomgeving, maar ook in de verwachte toekomstige ontwikkeling van de buurten. Belangrijk is de constatering dat de doelgroep voor de sociale huur sneller vergrijst dan het gemeentelijk gemiddelde. Verwacht wordt dat deze groep langer zelfstandig zal blijven wonen en zelfredzaam zal zijn. Dit vraagt om een toegankelijke woning en woonomgeving, met voldoende voorzieningen in de nabijheid.

Vitale buurten Wij zetten ons in voor vitale buurten; een plek met een huis waar je fijn woont in een buurt waar iedereen welkom is. Waar je weet wie je buren zijn en naar elkaar omkijkt. Waar eenieder zijn/haar steentje naar vermogen bijdraagt. In een omgeving die schoon, heel, veilig en duurzaam is. En waar je jezelf mag zijn. Alle partijen hebben een belangrijke signalerende rol. We proberen de verschillende maatschappelijke partijen die actief zijn in de buurt tot samenwerken te bewegen. Woonoverlast pakken we aan door de inzet van buurtbemiddeling. Daarnaast zet Veluwonen woonconsulenten in en bij overlast als gevolg van een vermoeden van verward gedrag nemen zij contact op met de gemeente om actie te ondernemen. Veluwonen zet ook in op het voorkomen van overlast, draagt bij aan initiatieven van andere partijen in de buurt, maar is niet de initiator ervan. De rol van Veluwonen ligt op het vlak van een evenwichtige samenstelling van de buurt, voor verbinding zorgen en samen met buurtbewoners en andere partijen te zorgen voor een schone, hele, veilige én duurzame buurt.

Langer thuis wonen

Bewoners kunnen langer thuis wonen met hulp van woningaanpassingen. Aanpassingen doet Veluwonen vraaggericht en op natuurlijke momenten. Hiervoor maakt Veluwonen per jaar € 60.000 vrij (voor heel Veluwonen). Bedoeld voor aanpassingen in of aan het huis die niet door de WMO vergoed worden. Veluwonen is daarmee aanvullend op de WMO. Op dit moment wordt binnen de gemeente Rheden de huidige Toekomstbestendig wonen lening onder de loep genomen en afhankelijk van wat de raad besluit komt er mogelijk in 2024 een nieuwe lening waar ook ouderen ‘t Sprengenhus gebruik van kunnen maken. Daarnaast ken de gemeente Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816 een subsidie regeling Mijn huis, mijn toekomst voor In 2023 zijn er nieuwe afspraken gemaakt over aanpassingen in huis voor maatregelen in huis om langer de dorpshuisfunctie van ’t Sprengenhus. Zo is de zelfstandig te wonen. Na uitvoering van de maatregelen huurovereenkomst voor de duur van 20 jaar verlengd. vergoedt de gemeente 1/3 van de gemaakte kosten tot Hierdoor behoudt Stichting ‘t Sprengenhus voor een maximum van € 650,00 per huishouden. dorpshuisactiviteiten een belangrijke plek in het kulturhus, ook als Veluwonen in de toekomst het Mensen die extra hulp nodig hebben gebouw verkoopt. De gesprekken hierover zijn gaande.

Er zijn mensen die extra hulp nodig hebben bij het Dat kan betekenen dat Veluwonen in 2024 geen zoeken en vinden van een huis omdat ze dit zelf niet eigenaar meer is van ’t Sprengenhus. Het zou mooi kunnen. Veluwonen helpt hen daarbij via voorrang bij de zijn als de verkoop leidt tot een versteviging van het toewijzing en/of via afspraken over begeleiding. oorspronkelijke doel; een plek voor alle inwoners van De gemeente krijgt elk jaar de taak om een aantal Laag-Soeren om elkaar te ontmoeten. Hierover zijn we statushouders te huisvesten in Rheden. Vanwege met diverse partijen in gesprek.

7

Wat doen we in 2024-2025 1. Gemeente en Veluwonen stimuleren ouderen die kleiner willen wonen. 2. Veluwonen spreidt doelgroepen die zij zelf toewijzen zo veel mogelijk om eenzijdigheid in buurten tegen te gaan. Via de urgentiecommissie is gewaarborgd dat mensen met sociale of medische problemen voorrang krijgen waardoor ze passend en snel gehuisvest worden. 3. De gemeente versterkt de voorzieningen in Laag-Soeren of houdt deze minimaal op peil zodat het dorp vitaal en fijn blijft om in te wonen. 4. Ondanks het plan om ’t Sprengenhus op termijn te verkopen, zet Veluwonen zich in voor de toekomst van ’t Sprengenhus door te werken aan een toekomstplan met huurders en betrokkenen uit het dorp. De gemeente steunt dit en zet zich ook actief in voor een haalbaar toekomstplan. 5. Gemeente en Veluwonen blijven in overleg om hun beleid op elkaar af te stemmen als het gaat om het levensloopgeschikt maken van bestaande woningen. Nieuwbouw wordt altijd levensloopgeschikt gerealiseerd (zie hiervoor de woonvisie van de gemeente Rheden).

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek bezoekadres Stuijvenburchstraat 20 6961 DR Eerbeek contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

Rabobank NL95RABO 0316 1001 02 • KvK 41041816

postadres Postbus 72 6960 AB Eerbeek postadres bezoekadres Postbus 72 Stuijvenburchstraat 20 DR Eerbeek 6960 AB6961 Eerbeek contact bezoekadres 0313 65 90 23 Stuijvenburchstraat 20 welkom@veluwonen.nl 6961 DR www.veluwonen.nl Eerbeek

contact 0313 65 90 23 welkom@veluwonen.nl www.veluwonen.nl

8