20230508 collegevoorstel vaststellen beleidsregels reiskosten kinderen statushouders_DEF.docx

B en W-voorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

G. Hofstede

2 Welzijn

b en w-vergadering

agendapunt

draagt bij aan Global Goal(s)

1 Geen armoede 4 Kwaliteitsonderwijs 10 Ongelijkheid verminderen bijlage(n)

-

Toelichting berekening kosten Beleidsregels Reiskosten kinderen statushouders.

rol raad

Ter kennisneming

onderwerp

Reiskosten kinderen statushouders bezoek ISK INHOUD VOORSTEL - Vaststellen van de beleidsregels reiskosten kinderen van statushouders Rheden. 1 Wat is de aanleiding? Gemeenten hebben een taak in het begeleiden en huisvesten van statushouders. Vaak zijn hier kinderen bij betrokken, die aan het basisonderwijs danwel aan het (voortgezet) onderwijs op de Internationale Schakel Klas (ISK) deel gaan nemen. Voor de kinderen in de basisonderwijs is de Verordening Leerlingenvervoer van toepassing. De kinderen die onderwijs aan het ISK gaan volgen moeten daarvoor naar Arnhem of Zutphen reizen. Deze kinderen kunnen dikwijls (nog) niet fietsen of zijn (nog) niet gewend dat zelfstandig over relatief grote afstanden te doen. Het inkomen van deze ouders bestaat in bijna alle gevallen (zeker als zij nog maar net gehuisvest zijn) uit een bijstandsuitkering aangevuld met kindgebonden budget en kinderbijslag. Uit dit inkomen kan niet worden voorzien in deze reiskosten. Tot op heden hebben wij geen beleid dat voorziet in deze reiskosten, wat een onwenselijke situatie is. Deze doelgroep kan nergens anders terecht met deze kosten en kan daardoor in financiële problemen raken. Het gaat hier om een doelgroep waarvan we verwachten dat die de komende jaren nog toe zal nemen. Vanuit de taakstelling hebben we een opgave statushouders1 (met gezinnen) te huisvesten.

Aanvullend daarop moeten we ook nareizigers in geval van gezinshereniging huisvesten. De totale omvang van deze doelgroep laat zich niet exact duiden.

1

Taakstelling eerste helft 2023: 60 personen.

Pagina 1 van 6 RHD-

2 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? -

Meerjarenbeleidskader sociaal domein Meedoen! Beleidskader Minima en schuldhulpverlening “Iedereen doet mee” 2021-2024 Wet Inburgering 2021 Verordening leerlingenvervoer gemeente Rheden 2014

3 Wat willen wij bereiken op de genoemde Global Goal(s)? - Wij willen voorkomen dat statushouders in financiële problemen komen omdat zij niet in staat zijn de reiskosten van hun kinderen naar het dichtstbijzijnde ISK te bekostigen. - We willen deze kinderen toegang tot onderwijs bieden, ter voorbereiding op hun toekomst. - We willen kansengelijkheid bevorderen. 4 Wat gaan wij ervoor doen? - Wij gaan statushouders wiens kind(eren) 10 kilometer of meer moeten reizen naar het dichtstbijzijnde ISK, reiskosten vergoeden op basis van de laagste vervoerskosten met het openbaar vervoer (abonnement of reizen op tegoed) uitgaande van een schooljaar. Een schooljaar bedraagt doorgaans 10 maanden. - Wij gaan statushouders wiens kind(eren) minder dan 10 kilometer moeten reizen naar het ISK op individuele gronden tijdelijk reiskosten vergoeden, als het kind de afstand nog niet per fiets kan afleggen. Bijvoorbeeld omdat het kind nog niet kan fietsen of zich per fiets nog niet kan handhaven in een drukke verkeersomgeving. We gaan hierbij uit van een periode van twee maanden (waarin Vluchtelingenwerk kinderen ondersteunt).

Wij zetten hier de bijzondere bijstand voor in omdat er sprake is van noodzakelijke kosten (er zijn in onze regio alleen ISK’s in Zutphen en Arnhem), van een bijzondere situatie, die niet vanuit de algemene bijstand voldaan kan worden en waarvoor geen voorliggende voorziening voor is. Wij volgen daarmee het voorbeeld van andere gemeenten in de regio waaronder Lochem. De periodieke bijzondere bijstand, wordt aan het einde van de maand, nadat de kosten hebben plaatsgevonden, uitbetaald. Een OV abonnement moet voorafgaand aan de maand aangeschaft worden. Een deel van de doelgroep heeft geen financiële reserveringsruimte op kunnen bouwen en zal daarom niet in staat zijn deze kosten voor te financieren. Zeker niet als het meerdere kinderen in een gezin betreft. Wij betalen daarom de volgende groepen indien nodig bij aanvang een vergoeding ter hoogte van €95,- om niet:2 o Statushouders die zich vanuit het AZC melden voor een uitkering en kind(eren) hebben, dat/die naar het ISK gaat/gaan o Nagereisde kind(eren) die direct naar het ISK gaat/gaan o AMV-ers (alleenstaande minderjarige vreemdelingen) die 18 jaar worden en naar het ISK gaan.

2 Deze doelgroep ontvangt al een overbruggingsuitkering voor levensonderhoud ( één maand de van toepassing zijnde

norm bijstand) die vanuit de bijzondere bijstand, om niet verstrekt wordt. Met een bedrag van €95,- kunnen de abonnementskosten ter hoogte van één maand bekostigd worden.

Pagina 2 van 6 RHD-

5

Wat zijn de financiële consequenties? De kosten van dit voorstel zijn afhankelijk van het aantal kinderen, hun leeftijd en het dorp waar ze gehuisvest zullen worden. Deze worden bepaald door het aantal te vestigen statushouders vanuit de taakstelling en nareizende familieleden in het kader van gezinshereniging. De kosten zijn daarom alleen bij benadering aan te geven. Wij schatten de kosten (zie onderbouwing in de bijlage) op ongeveer €15.000; per jaar. We bekostigen dit uit de reguliere budgetten t.b.v. de bijzondere bijstand (welke een open einde regeling is). Inzicht verloop beschikbaar budget

Structureel/ incidenteel

Budget bijzondere bijstand 632302, Inkomensoverdrachten 44801

Structureel

2022

2023

2024

2025

€ 997.138

Af: aangegane verplichtingen Bij: inkomsten Beschikbaar

€ 997.138

Gevraagd budget

€ 15.000

Restant budget nog beschikbaar

€0

6 Wat zijn de risico’s? Er zijn geen risico’s verbonden aan dit voorstel. 7 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? Zowel vanuit onze consulenten als vanuit onze maatschappelijke partners ontvangen wij signalen dat de nood hoog is. De verstrekking van deze reiskosten zorgt ervoor dat het budget van statushouders sluitend kan blijven. 8 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? De betrokken maatschappelijke partners, zoals Stichting Leergeld en Vluchtelingenwerk zullen worden geïnformeerd over de beleidsregels. 9 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? Verantwoording over de bestede middelen en het aantal verstrekte toeslagen zal binnen de P&C cyclus op de daartoe geëigende momenten plaatsvinden.

Velp, Pagina 3 van 6 RHD-

Pagina 4 van 6 RHD-

Bijlage 1, toelichting berekening kosten De kosten zijn alleen bij benadering aan te geven omdat wij niet kunnen voorspellen hoeveel kinderen van welke leeftijd in de gemeente gehuisvest moeten worden. In de onderstaande tabel staan de gemiddelde reisafstanden van de dorpen (gerekend vanaf centrum) naar de twee dichtstbijzijnde ISK’s aangegeven. Hierbij moet opgemerkt worden dat gezinnen de vrije keuze hebben naar wel ISK het kind zal gaan. De praktijk wijst uit dat de meeste kinderen naar Arnhem afreizen. De tabel geeft een indicatie van de reiskosten aan. Deze is berekend via OV9292.nl, uitgaande van een kind van 14 jaar dat 5 dagen in de week naar het ISK reist (prijsniveau maart 2023).

Woonplaats

ISK Arnhem (6822 LS)

ISK Zutphen (7204 EN)

reiskosten goedkoopste OV maandabonnement Dieren 18 km 16 km € 99,60 Spankeren 20 km 15 km € 91 Laag Soeren 19 km 17 km € 91 De Steeg 10,5 km 20 km € 91 Ellecom 12 km 18 km € 91 Velp 4 km 28 km € 66,23 Rheden 7 km 25 km € 87,02 Tabel 1 reisafstand en kostenindicatie openbaar vervoer abonnement groen: komt in aanmerking voor reiskostenvergoeding rood: komt alleen in aanmerking (afstand < 10 km) voor tijdelijke vergoeding (2 maanden)

De taakstelling m.b.t. het aantal te huisvesten statushouders voor de eerste helft van 2023 bedraagt 60 personen. Het is op dit moment niet duidelijk hoe de taakstelling voor de tweede helft van 2023 uit zal pakken. Noch hoeveel mensen hier in het kader van gezinshereniging bij zullen komen. We gaan in deze berekening uit van 100 personen. We gaan er vanuit (wederom een inschatting) dat 50% van deze personen kinderen zijn. We schatten in dat circa 50% daarvan kinderen in de leeftijdscategorie 12 t/m 17 jaar zijn en het ISK zullen bezoeken. We ronden dit gemakshalve naar boven af en gaan van uit dat 30 kinderen per jaar in aanmerking komen voor deze regeling. We gaan ervanuit dat deze kinderen evenredig verspreid3 over de kernen gehuisvest zullen worden. We gaan uit van 10 maanden reiskosten (een schooljaar) per jaar, plus (eenmalig) één maand ter voorfinanciering (omdat het OV abonnement voorafgaand aangeschaft moet worden, en de bijzondere bijstand aan het einde van de maand/na gemaakte kosten, uitgekeerd wordt).

Gebaseerd op het totaal aantal inwoners in de gemeente en de % verdeling per kern. Velp circa 43%, Dieren 37%, Rheden 14%, Laag Soeren + Spankeren 3%, Ellecom + de Steeg 3%). 3

Pagina 5 van 6 RHD-

Dit resulteert in het volgende kostenplaatje: Kern

Aantal kinderen > 12 jr

< 10 km tijdelijke regeling

13

>10 km structurele vergoeding obv schooljaar NVT

Velp Dieren

11

€ 10.956

NVT

Rheden

4

NVT

€ 696

Laag Soeren en Spankeren Ellecom en de Steeg TOTAAL

1

€ 910

NVT

1

€ 910

NVT

30

€ 15.194

€ 1.722

Tabel 2: Indicatie kosten per jaar Rekenvoorbeeld Dieren: 11 kinderen x kostenindicatie maandabonnement €99,60 x 10 maanden. Rekenvoorbeeld Velp: 13 kinderen x kostenindicatie maandabonnement €66,23 X 2 maanden Op basis van 30 kinderen schatten wij de kosten in op circa €15.000 per jaar. Een ander aantal kinderen en een andere de verdeling over de kernen zal uiteraard een ander financieel beeld met zich meebrengen.

Pagina 6 van 6 RHD-