18032024 Presentatie nota kapitaalgoederen 2026-2029

NOTA KAPITAALGOEDEREN OPENBARE RUIMTE Gemeente Rheden

Aanleiding • Vernieuwen van Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (2021-2025) en onderliggende beheerplannen (groen, spelen, wegen, riolering)

• Hernieuwd inzicht in kwaliteit en kosten openbare ruimte • Meer inzicht in kosten op de lange termijn (van 4 tot 60 jaar)

• Bij de behandeling van de kadernota in mei 2024 is de toezegging gedaan om de raad begin 2025 de nota Kapitaalgoederen in de Raad vast te laten stellen, en de effecten hiervan mee te nemen in de kadernota 2026.

Wat is de Nota Kapitaalgoederen?

NKG vastgesteld door de gemeenteraad. Beheerplannen later dit jaar vastgesteld door college.

Wat we beheren

Circa € 283 mln. Vervangingswaarde (excl. riolering)

Technische kwaliteitsniveaus CROW

Vastgestelde kwaliteitsniveaus door raad in de Beheernota 2020 A+

A

B

C

D

Beheercategorie

Technische staat

Verzorging

Wegen

C (laag)

B (basis)

Groen

B

B

Spelen

B

B

Riolering en water

B

B

Meubilair

C

B

Openbare ruimte vereist onderhoud en is eindig

IBOR, meer dan alleen het instandhouden van de openbare ruimte Met de openbare ruimte dragen we bij aan o.a.: • Ruimtelijke kwaliteit vergroten • Veiligheid vergroten • Toerisme en recreatie faciliteren en stimuleren • Toegankelijkheid verbeteren • Stimuleren ontmoetingen • Stimuleren bewegen

• Inzet samenleving • Klimaatadaptatie • Biodiversiteit stimuleren • Energieneutraal in 2040 • Circulariteit

Thema’s uit de Beheernota

Oranjebuurt Dieren Meer dan alleen vervangen • 15% minder verharding; • 4040 m2 meer groen; • 51 meer bomen; • Biodiversiteit vergroot; • Bloemrijke gazons; • Verschillende soorten bomen. • Afkoppelen hemelwater. • Van asfalt naar klinkers, in het kader van duurzaamheid

8

TREY

Re s e a r c h

Financiële evaluatie Integraal beheerplan 2021-2025 Actualiteitenrapport okt. 2020 • In 2020 is via een doorrekening geconstateerd dat er een structureel tekort van 850k is. De begroting is met 400k opgehoogd, waardoor er een structureel tekort voornamelijk op wegen van 450k was. • Vervangingen en herinrichting worden sinds 2021 geactiveerd en niet meer uit de exploitatiebegroting betaald. Hierdoor ontstond destijds een budgettair voordeel van € 1,2 miljoen. • Er is een bestemmingsreserve die deels wordt gevuld met het budgettaire voordeel ten opzichte van de exploitatiebegroting uit 2020 om deze stijgende kapitaallasten te dekken. • Voornemen was om de reserves om te zetten naar een voorziening.

Autonome financiële ontwikkelingen 2021-2025 • Ten opzichte van 2021 zijn de kosten voor beheer gemiddeld met 29% toegenomen (voor asfalt 37%).

• Op basis van prijspeil zou de begroting moeten stijgen van € 4,6 naar € 5,9 miljoen moeten stijgen. • De begroting is gestegen naar € 5,2 miljoen.

Hoofdconclusies doorrekening 2025 • Er is te weinig structureel budget voor het onderhoud van verhardingen.

• Het onderhoud wegen in de openbare ruimte* zakt zonder extra budget (exploitatie) onder het kwaliteitsniveau (CROW C). Dit leidt tot onveilige situaties en kapitaalvernietiging. *Risicogestuurd, het gaat met name om achterstand van wegen buiten de hoofdwegen en gebiedsontsluitingswegen.

Overzicht beschikbaar en nodig onderhoud (excl. riolering) en incl. Solide Kadernota (2025) Beheergroepen Benodigd structureel Beschikbaar 2025 Verschil Openbare verlichting € 189.000 € 189.000 € Civiele kunstwerken € 81.000 € 70.000 € -11.000 Artistieke kunstwerken € 16.000 € 57.000 € 41.000 Vakgroep Wegen - overig € 79.000 € 51.000 € -28.000 Reiniging € 659.000 € 659.000 € VRI's € 119.000 € 119.000 € Spelen € 108.000 € 108.000 € Groen € 1.668.000 € 1.629.000 € -39.000 Wegen € 2.973.000 € 2.282.000 € -691.000 Opbrengsten K&L € 100.000 € 100.000 Totaal € 5.892.000 € 5.264.000 € -628.000 Riolering

€

2.000.000 €

2.000.000 In rioolheffing

Overzicht beschikbaar en nodig vervanging Beschikbaar 2025-2028 PB Beheergroepen Benodigd 2025 cyclisch Openbare verlichting € 425.000 Civiele kunstwerken € 78.000 Vakgroep Wegen - overig € 156.000 Spelen € 169.000 Groen € 357.000 Wegen € 1.810.000 Totaal € 2.995.000 Riolering

€

€ € € € € € €

Verschil 477.000 € 52.000 78.000 € 105.000 € -51.000 114.000 € -55.000 357.000 € 1.690.000 € -120.000 2.821.000 € -174.000

13.000.000 €

13.000.000 In rioolheffing

70% gedekt uit riolering

Bijdrage riolering (WTPO) aan wegen • 70% van de kosten voor wegen in integrale projecten wordt betaald met WTPO

• Door te koppelen kost het vervangen wegen jaarlijks € 1,8 miljoen in plaats van € 3,5 miljoen per jaar.

Kwaliteitsniveau verharding daalt

Asfaltwegen in woonwijken zakken door de ondergrens

v

Schonenbergsingel, Velp

Dr. De Visserstraat, Dieren

Dillenburglaan, Dieren

Nobellaan, Dieren

IJsselsingel, Rheden

Op het hoogtepunt van de vervangingsgolf Vervangingsgrafiek verharding op basis van verwachte levensduur 60 jaar 700000 600000 500000

Gemiddelde 400000 300000 200000 100000 m2

0 t/m 2020

2021 t/m 2030

2031 t/m 2040

2041 t/m 2050

2051 t/m 2060

2061 t/m 2070

2071 t/m 2080

Maatregeltoets wegen toont achterstanden groot onderhoud (op basis van inspectie 2023) Som van KOSTEN In een project PLANSTATUS JAARVANUITVOERING Ja Nee Eindtotaal Kwalitatief achterstand 2023 € 1.469.691 € 10.035.618 € 11.505.309 Totaal Kwalitatief achterstand € 1.469.691 € 10.035.618 € 11.505.309 Kwalitatief 2023 € 4.073 € 4.073 2024 € 195.638 € 1.624.131 € 1.819.769 2025 € 25.192 € 463.806 € 488.998 2026 € 422.946 € 3.278.813 € 3.701.760 2027 € 33.365 € 743.555 € 776.921 Totaal Kwalitatief € 677.142 € 6.114.378 € 6.791.520 Eindtotaal € 2.146.832 € 16.149.997 € 18.296.829

Uitgevoerd in 2023 en 2024: € 3,46 miljoen Gemiddeld 2025 t/m 2027: € 4,95 miljoen per jaar

Ontwikkeling kapitaallasten

Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV)

Reserve Reserve Saldo 1-1-2025 Openbare Ruimte (wegen)

Jaarlijkse mutatie € 2.751.000 € 279.000

Jaarlijkse mutatie reserve Openbare Ruimte (wegen) Jaarlijkse storting € Jaarlijkse onttrekking ter dekking kapitaallasten € Per saldo jaarlijkse toevoeging ter dekking groot onderhoud €

800.000 521.000 279.000

Conclusies en aanbevelingen 1. De Nota Kapitaalgoederen Openbare Ruimte met de kwaliteitsniveaus voor beheer en vervanging van onze kapitaalgoederen vast te stellen. 2. Het onderhoudstekort van jaarlijks € 628.000 in de jaren 2026 t/m 2028 te dekken ten laste van de Reserve Openbare Ruimte (Wegen).

3. In de meerjarenbegroting 2027-2029 toe te werken naar structurele dekking voor onderhoud en vervanging van onze kapitaalgoederen.

1 De Nota Kapitaalgoederen Openbare Ruimte met de .

kwaliteitsniveaus voor beheer en vervanging van onze kapitaalgoederen vast te stellen.

•

Het integraal beheerplan 2021-2025 loopt af en behoeft een actualisatie.

•

De nota kapitaalgoederen geeft een doorkijk van 4 tot 60 jaar

2. Het onderhoudstekort van jaarlijks € 628.000 in de jaren 2026 t/m 2028 te dekken ten laste van de Reserve Openbare Ruimte (Wegen). •

Er zit € 2.87 miljoen in de reserve Openbare Ruimte (Wegen).

•

Er is een tekort van € 628.000 per jaar.

•

Evalueer in 2028 de dekking van de tekorten.

3. In de meerjarenbegroting 2027-2029 toe te werken naar structurele dekking voor onderhoud en vervanging van onze kapitaalgoederen. • De voorgestelde dekking voor het tekort op onderhoud dekken we voor de periode 2026 – 2028 uit de Reserve Openbare Ruimte (Wegen). • Onderhoud is een structurele post die we ook structureel in de begroting willen opnemen.

"Ombuigingsvoorstellen Openbare Ruimte" • Het eenmalig uitstellen van investeringen in de openbare ruimte De kapitaalslasten stijgen dan minder hard. Dit levert op dit moment een besparing op de kapitaallasten van circa € 145.000,- Hiermee is invulling gegeven aan deze ombuiging.

• Versoberen openbare ruimte € 40.000,• Doorbelasten personeel naar projecten € 200,000,-