1. Inspreekbijdrage Dorpshuis Spankeren

Geachte leden van de gemeenteraad, Geachte aanwezigen, Allereerst wil u danken voor het organiseren van deze inspraak bijeenkomst. Mijn naam is Berry Eskes, voorzitter van Stichting Dorpshuis Spankeren. Het dorpshuis wordt zeer druk bezocht door de inwoners van Spankeren en omstreken en staat bekend als makkelijk en toegankelijk huis van het dorp. De doelstelling van het dorpshuis is het versterken van de cohesie tussen de inwoners, bevorderen van zelfontplooiing, ontmoeten, ontspanning en het voorkomen van sociaal isolement van inwoners., Daarmee het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners. Het thema voor deze avond is de bezuinigingen voor 2025, voor mij meer specifiek de bezuinigingen op de dorpshuizen. Het is Juni 2024 als wij als Stichting Dorpshuis Spankeren opgeschrikt worden door het bericht dat er vanaf 2025 zwaar bezuinigd moet worden in de gemeentelijke begroting. 9 miljoen op een begroting van 109 miljoen. Ook de dorpshuizen zullen daarin getroffen worden. Wij waren als bestuur daar behoorlijk van geschrokken en hebben dat ook kenbaar gemaakt aan de raad middels een brief. Het daarop volgend overleg op 29 augustus met de beleidsmedewerker en ons kontaktpersoon van de gemeente Rheden bracht een schokkende boodschap. Het kwam er kort gezegd op neer dat op 3 Dorpshuizen na, er vanaf 2029 geen subsidie meer zou worden verstrekt.

De gemeente heeft daarop op 11 september de dorpshuizen voor een bijeenkomst van alle dorpshuizen uitgenodigd. Dat werd een turbulente avond met veel welgemeende emoties. Helaas werden er op die avond geen concrete bedragen genoemd. Uitsluitend de 9 miljoen die bezuinigd moet worden. Wel werd gezegd dat niet alle dorpshuizen zouden moeten worden gesloten, maaar dat dit niet uit te sluiten valt. Dat was niet echt een geruststelling. Verder werden we aangemoedigd met ideen te komen om extra inkomsten te genereren. Als echter niet bekend is hoeveel je per dorpshuis moet bezuinigen, dan heeft het geen zin om te kijken naar extra inkomsten. We kwamen er die avond niet uit en iedereen ging met een zwaar gemoed naar huis. Dus hoe nu verder? Voor ons als Stichting Dorpshuis Spankeren, maar dat geld ook voor alle andere dorpshuizen, is het niet alleen de vraag met hoeveel minder subsidie wij kunnen voortbestaan, maar ook de vraag of een aantal huurders de huur nog wel kunnen betalen. De huurders zijn onder andere muziekverenigingen en andere culturele en maatschappelijke organisaties die van het dorpshuis gebruik maken en dus een belangrijk onderdeel van onze begroting uitmaken.

Ik noem ze een beetje oneerbiedig huurders, maar eigenlijk zijn zij een belangrijk onderdeel van het dorpshuis. Een voorbeeld, een muziekvereniging is niet alleen een groep mensen die een muziekstuk instuderen en vervolgens ten gehore brengen. Nee, een muziekvereniging is een samenleving op zich waar jonge kinderen, volwassenen en senioren leren samen te werken een doel te bereiken. Daarbij leren zij tijdens de repeties automatisch diverse sociale vaardigheden die tot doel hebben om met mensen van een andere culturele of sociale achtergrond samen te werken en een doel te bereiken, in dit geval een concert. Dit geldt niet alleen voor jonge mensen, maar ook voor volwassenen en senioren. Dit is een investering in een samenleving waar mensen naar elkaar omzien, essentieel in deze tijd van solitair gedrag en eenzaamheid. Dit past exact bij het Rhedens model en dus bij de taak van een dorpshuis. Ook hier gaat de gemeente bezuinigen. Ik wil niet teruggrijpen op de turbulente maanden die achter ons liggen maar naar de toekomst kijken. Misschien ziet u de contouren al van hetgeen waar wij naartoe willen. Ons voorstel is om samen met de gemeente te overleggen hoe wij samen deze lastige opgave kunnen aanpakken. Hoe willen we dat gaan doen; Punt 1. De gemeente maakt de totale subsidie bedragen van de dorpshuizen over 2024 bekend Punt 2.

De gemeente maakt de subsidie bedragen per dorpshuis bekend, ook die van de Oase, De Poort Velp en Dorpshuis Rheden Punt 3. Hetzelfde geldt voor de subsidies aan de muziekverenigingen (totale subsidie en per vereniging) Punt 4. De gemeente geeft aan hoeveel subsidie er na de bezuiniging voor de Dorpshuizen en Muziekverenigingen beschikbaar blijft Op basis van die gegevens gaan de partijen vervolgens berekenen hoeveel subsidie zij nodig hebben om toekomstbestendig te kunnen overleven. De uitkomst wordt dan met de gemeente besproken zodat we tot een compromis kunnen komen waarbij de toekomst van de dorpshuizen, en dus ook de muziekverenigingen, verzekerd blijft. Dat kost tijd. De gemeente moet de cijfers aanleveren en de penningmeesters van de dorpshuizen en

muziekverenigingen gaan daarmee aan de slag. Penningmeesterschap is vrijwilligerswerk en dat betekent dat zij dit naast hun werk moeten doen. Wij stellen daarom voor de bezuiniging op de subsidies uit te stellen tot het boekjaar 2027. Dat geeft de partijen de tijd om het subsidie verhaal goed af te werken en tot een financieel en sociaal duurzame oplossing te komen welke dan op 1 januari 2027 in zou kunnen gaan. Dit lijkt ons een redelijk en billijk voorstel welke past in het Rhedens model. Mocht de gemeenteraad toch besluiten de eerder aangekondigde bezuinigingen onveranderd door te zetten, dan zal dit onherroepelijk leiden tot het sluiten van dorpshuizen en dus tot een dramatische verarming van de voorzieningen in desbetreffend dorp. Dit creeert een sociale en culture woestijn. Het Rhedens model is daarna dood en kan niet meer gereanimeerd worden. Wij zijn vooralsnog positief gestemd en rekenen op een gewillig oor van de raad en college. Ik reik hierbij namens Stichting Dorpshuis Spankeren, en alle andere dorpshuizen, symbolisch onze hand uit naar de gemeenteraad en het college in de hoop dat deze wordt geaccepteerd. Laten we samen deze uitdaging aangaan en tot een sociale en financieel duurzame oplossing komen. Ik dank u voor uw aandacht.

Stichting Dorpshuis Spankeren Berry Eskes, Voorzitter E-mail secretariaat: info@dorpshuis-spankeren.nl E-mail voorzitter: voorzitter@dorpshuis-spankeren.nl Mobiel: 06 52053667