RA21.071 20211124 Vernieuwde versie Raadsvoorstel Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden (002).docx

Raadsvoorstel Onderwerp: Datum B&W Besluit: Vergaderdatum: Registratienr.: Opsteller: Portefeuillehouder:

Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden 30 november 2021 14 december 2021 RA21.071 Rogier Dieteren de heer P.J.M. van de Noort wethouder

Voorstel Te besluiten om de Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden vast te stellen. Als dekking van de kosten voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte (in orde van grootte € 150.000,- - € 170.000,-) te besluiten het restant van de uitkering in het gemeentefonds voor de Transitievisie Warmte van ca. € 200.000,- in te zetten en deze middelen over te hevelen en op te nemen in de begroting 2022. Inleiding Gemeenten spelen een belangrijke rol in het realiseren van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015) en het Klimaatakkoord van Nederland (2019). Op regionaal- en lokaal niveau vindt de uitwerking plaats via de Regionale Energiestrategie (RES) en de Transitievisie Warmte (inclusief Wijkuitvoeringsplannen). De belangrijkste doelstelling is de uitstoot van broeikasgassen als CO₂ fors te reduceren. In 2030 wil Nederland 49% van de uitstoot van het broeikasgas (CO₂) verminderen ten opzichte van 1990. Daartoe zijn doelen en maatregelen afgesproken voor de industrie, transport, landbouw, elektriciteit en de gebouwde omgeving. Het totaal van de Transitievisies Warmte in Nederland is gericht op het isoleren en aardgasvrij, of aardgasvrij ready maken van 1,5 miljoen woningen en gebouwen tot 2030. Dat is 20% van alle bestaande woningen en gebouwen in Nederland. Gemeenten zijn volgens het Klimaatakkoord de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving.

De Transitievisie Warmte dient samen met bewoners, netbeheerders vastgoedeigenaren en medeoverheden worden opgesteld. Elke gemeente moet voor eind 2021 de Transitievisie Warmte door de raad hebben vastgesteld. Het EnergieBureau is ingehuurd om de gemeente te ondersteunen bij het opstellen van de Transitievisie Warmte. Door Het EnergieBureau zijn een plan van aanpak en een communicatie- en participatie strategie opgesteld die worden uitgevoerd. Inhoudelijk is op basis van overleggen met de ambtelijke- en bestuurlijke werkgroep en de stakeholders een Nota van Uitgangspunten opgesteld. Vervolgens is een multicriteria-analyse uitgevoerd om een prioritering van de warmteconcepten en de doelgroepen te bepalen. Deze analyse heeft plaatsgevonden met behulp van door de stakeholders gewogen criteria zoals onder andere de aanwezigheid van warmtebronnen, maatschappelijke kosten, meekoppelkansen, bewezen technieken en kosten voor de eindgebruiker. De Transitievisie Warmte voor Reusel-De Mierden, het resultaat Het uitgangspunt is een generieke aanpak voor het isoleren en aardgasloos maken van alle woningen en bedrijven in de gemeente. We gaan vooralsnog niet aan de slag met een wijkgerichte aanpak maar kiezen voor maatwerk. Op basis van de multicriteria-analyse zijn kansrijke gebieden (wijken) geselecteerd in Lage Mierde, Hulsel, Hooge Mierde en Reusel.

Maar de analyse laat ook zien dat een start (pilot) van een aardgasloos Reusel-De Mierden in Lage Mierde en Hulsel het meest kansrijk is. De nadere uitwerking daarvan vindt in 2022 plaats in de vorm van z.g. Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Kort gezegd komt het transitiepad voor Reusel-De Mierden neer op het maximaal isoleren van woningen om het energieverbruik te reduceren en vervanging van de gasketel door een individuele (hybride) warmtepomp dan wel buurtwarmtepompen. Deze wijkgerichte aanpak gaat voornamelijk tot een collectieve aanpak leiden en vooralsnog geen collectieve grootschalige warmtevoorziening zoals een warmtenet. In samenwerking met de Kempengemeenten worden wel de mogelijkheden voor meerdere kleinschalige warmtenetten onderzocht (buurtnetten). Bij de wijkgerichte aanpak ligt de focus op een collectieve informatievoorziening en het ontzorgen van bewoners, bijvoorbeeld door het realiseren van voorbeeldwoningen (van één of meerdere ambassadeurs), collectieve inkoopacties en RA21.071

*RA21.071* 1

gerichte informatie over de wijze waarop bewoners en bedrijven kunnen isoleren en de laatste stap naar aardgasloos kunnen zetten. De Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden is uitgewerkt in de vorm van een Storymap. Deze treft u in bijlage 1 van dit raadsvoorstel aan in de vorm van een link. De Storymap is een online beeldverhaal met interactieve kaarten waarin het beleid van de gemeente en de resultaten van de Transitievisie Warmte worden vastgelegd. Daarmee hebben inwoners de mogelijkheid hun eigen buurt te selecteren en geïnformeerd te worden over het gemeentelijke aanpak voor het aardgasloos maken van hun woning, de technische mogelijkheden en de aansluiting bij collectieve acties. Om de opzet van de Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden in de praktijk te testen worden een tweetal pilots uitgevoerd. Met deze pilots willen we ervaring opdoen welke aanpak het meest effectief is. De precieze uitwerking/opzet van de pilots moet nog bepaald worden.

Omdat een grootschalige wijkaanpak niet tot de mogelijkheden behoort wordt gekeken naar maatwerk op individueel- mogelijk straatniveau waarbij ontzorgen en langdurige begeleiding/ondersteuning essentieel zijn Uitvoering van een 1e pilot in samenwerking met KempenEnergie In het kader van het participatieproces is afgesproken met de stakeholders dat, als deze een rol willen spelen in het betrekken / stimuleren / informeren van inwoners, zij dan ook een plaats in de participatieproces krijgen. In dat kader is vanuit de gemeente gesproken met KempenEnergie. Centraal hierin stond de vraag of, en op welke wijze, KempenEnergie een rol wil hebben/ kan spelen in de uitwerking van de Transitievisie Warmte (wijkuitvoeringsplannen). Mede omdat KempenEnergie in de Kempen een steeds breder publiek bereikt (opening Energieloket in september jl.) en zich ook doorontwikkeld in professionaliteit wordt hen door middel van de uitvoering van twee pilots de kans geboden om samen met de gemeente het transitietraject naar een aardgasloos Reusel-De Mierden vorm te geven. Verder is besproken of de generieke en de oorspronkelijke wijkaanpak, die de gemeente voorstaat in de uitwerking van de Transitievisie Warmte, te combineren is met de reeds bestaande (en bewezen) aanpak van KempenEnergie waarin men werkt met coaches die op een laagdrempelige manier energieadvies geven aan bewoners via z.g.

keukentafelgesprekken en ondersteunt desgewenst ook in het realisatietraject. In onderling overleg is een opzet van een pilot bedacht uitgaande van een generieke aanpak. Het doel van de pilot is primair via een maatwerkoplossingen inwoners te stimuleren aardgasloos te worden en, secundair, ambassadeurs te genereren voor een vervolg/wijk aanpak. Doordat KempenEnergie zich richt op één bepaalde wijk, maar daarbinnen uitgaat van een individuele benadering, worden beide aanpakken gecombineerd. Van belang is hierbij te werken op basis van keuzevrijheid en het financiële investeringstempo van de klant. Bewoners blijken veelal moeite te hebben om alle stappen (technisch en financieel) bij de uitvoering van energiebesparende maatregelen steeds weer “op het netvlies” te krijgen c.q. te houden. Daarom heeft KempenEnergie het EnergieWerkBuro opgericht om bewoners en bedrijven volledig te ontzorgen. Het EnergieWerkBuro stelt een gedegen financieel/realisatieplan op, dat gebaseerd is op de eigen financiële draagkracht van bewoners of bedrijven. Dit heeft geleid tot een gefaseerde en complete ontzorging die bestaat uit de volgende onderdelen: Fase 1: Energiescan door energiegids (weg wijzen naar de mogelijkheden met als doel uiteindelijk aardgasloos te worden. De scan zou feitelijk gezien kunnen worden als een Transitiescan.

De inwoner wordt hierin geïnformeerd over de technische mogelijkheden, kosten, subsidies etc. Fase 2: Indien de klant geïnteresseerd is/raakt door de Energiecoach van het Energie Werkburo kan een financieel/realisatieplan opgesteld worden met als uitgangspunt de financiële investeringsbereidheid van de klant in te passen. Fase 3: In deze fase (het realisatieproces) kan de energiecoach van het Energiewerkburo ook ondersteunen. Dan kan gebruik gemaakt worden van de energieserviceproducten van KempenEnergie. Maar ook andere leveranciers kunnen deelnemen. Belangrijk gegeven is dat de energietransitie van een woning niet van de ene op de andere dag zijn beslag krijgt. Het is een proces dat zich over 5 tot 10 jaar kan uitstrekken. Omdat een projectmatige samenwerking met wisselende adviseurs niet wenselijk is vanuit de klantreis, streeft KempenEnergie RA21.071

*RA21.071* 2

naar een langdurige samenwerking met de gemeente. Gezamenlijk is een pilot ontwikkeld voor een eerste samenwerkingsproject met KempenEnergie. KempenEnergie heeft de gemeente verzocht dit traject te ondersteunen door bijvoorbeeld 20-30 vouchers van 4 uur aan KempenEnergie te financieren. Doel van de pilot is de bewoners te bewegen om hun woningen aardgasloos te maken en als ambassadeurs te fungeren die op hun beurt weer nieuwe woningeigenaren enthousiast maken , zodat deze daarna kunnen functioneren als ‘info-punten’ voor de wijkaanpak. Daarna zal de pilot worden geëvalueerd en zal de definitieve samenwerkingsvorm met KempenEnergie worden bepaald. Beoogd doel De Transitievisie Warmte vaststellen en daarmee te voldoen aan de wettelijke verplichtingen Argumenten Gemeenten zijn verplicht om uiterlijk 31 december 2021 een Transitievisie Warmte vast te stellen. Met de vaststelling van bijgevoegde visie voldoet de gemeente Reusel-De Mierden aan deze verplichting. Consequenties Het niet vaststellen van de Transitievisie Warmte betekent dat Reusel-De Mierden niet voldoet aan een wettelijke verplichting hetgeen mogelijk kan leiden tot financiële consequenties.

Financiën Er is een inschatting gemaakt van de kosten voor het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen (2), het regisseren van het transitieproces en het organiseren van de pilots (2) in samenwerking met KempenEnergie en de kosten voor de haalbaarheidsstudie voor Buurtwarmtenetten. Deze kosten bedragen in orde van grootte € 150.000,- - € 170.000,-. Voor de uitvoering hiervan kan geput worden uit de algemene uitkering in het Gemeentefonds voor de Transitievisie Warmte. Na afronding van de eerste fase (2021) resteert hiervan nog circa € 200.000,-. Om hiervan gebruik te kunnen maken dient dit restant bedrag overgeheveld te worden in de begroting 2022 voor de uitvoeringsfase van de Transitievisie Warmte. In 2022 zal er meer duidelijkheid komen over de kosten van de Transitievisie Warmte in de jaren 2023 e.v. Omdat het hier een operatie betreft van ongekende omvang zijn de kosten niet op voorhand langjarig te becijferen. Vanuit de Rijksoverheid worden de gemeenten financieel ondersteunt bij de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Hoe hoog de noodzakelijke vervolgbijdrage zal worden en wanneer hier duidelijkheid over gegeven wordt is niet bekend (nieuwe regering). Samen Doen Het belangrijkste onderdeel is de communicatie met de stakeholders zodat er een gedragen visie ontwikkeld is. Dit is noodzakelijk, omdat een gemeente deze transitie niet alleen kan doen.

De stakeholders hebben geholpen met het in kaart brengen van data en koppelkansen, ook is gekeken of en hoe zij konden ondersteunen in het participatieproces. Op diverse momenten raadplegend of informerend afgestemd met diverse partijen, te weten: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Bestuurderstafel Transitievisie Warmte (portefeuillehouder Reusel-De Mierden, dir-bestuurder Woningstichting de Zaligheden), bestuurder Waterschap Dommel). Stakeholderstafel Transitievisie Warmte (o.a. KempenEnergie, Ondernemersvereniging Reusel-De Mierden, Enexis, Kempisch Ondernemers Platform, woningcorporatie de Zaligheden en Wooninc). Bewonersinformatie-avonden. Bedrijveninformatie-avonden. Afstemming met Kempengemeenten. Afstemming met de Dorpsraden (dat proces is nog lopende maar is voor de raadsbehandeling afgerond).

Het Energiebureau heeft deze aangevuld met een innovatief mediaconcept via een z.g. Storymap. Het Energiebureau heeft bij de ontwikkeling van de Storymap rekening gehouden met het feit dat inwoners veelal gemeentelijke informatie raadplegen via de mobiele telefoon. De werking, bruikbaarheid en RA21.071

*RA21.071* 3

toegankelijkheid van de Storymap van de Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden is “getest” via de klankbordgroep “Samen Denken”. In de Transitievisie Warmte van Reusel - De Mierden gaat het om twee vragen: 1. Wanneer gaan we gebieden/buurten duurzaam verwarmen? Waar beginnen we? (kansrijke buurten voor 2030) 2. Hoe gaan we die voorzien van duurzame warmte? (warmtetechniek) Om de twee centrale vragen voor de transitievisie warmte te kunnen beantwoorden is door middel van een multicriteria-analyse een selectie gemaakt van de meest kansrijke buurten. Hierbinnen is vervolgens – op basis van technische haalbaarheid en draagvlak - gekeken naar kansrijke gebieden (wijken, buurten of woonclusters). Uiteindelijk heeft dit geleid tot een generieke aanpak, aangevuld met een aantal gebiedsgerichte, collectieve aanpakken. Deze aanpakken worden later uitgewerkt in zogenaamde Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Vervolg Na vaststelling van de Transitievisie Warmte wordt gestart in 2022 met het opstellen van twee Wijkuitvoeringsplannen en het Masterplan Isolatie en het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek naar buurtwarmtenetten. Verder worden afspraken met KempenEnergie gemaakt over de uitvoering van de pilots. De raad zal via een raadsinformatienota hierover geïnformeerd worden. Dit geldt ook voor de voortgang van de pilots en de Wijkuitvoeringsplannen Bijlagen 1.

Transitievisie Warmte van Reusel-De Mierden link naar de storymaps: https://arcg.is/rebWn2 2. Concept raadsbesluit

het college van burgemeester en wethouders,

mr. R.P.B.M. Brekelmans secretaris

mw. A.J.M.H. van de Ven burgemeester

RA21.071

*RA21.071* 4

Raadsbesluit Vergaderdatum: Onderwerp: Registratienummer:

14 december 2021 Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden

De raad van de gemeente Reusel-De Mierden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 november 2021

Besluit De Transitievisie Warmte Reusel-De Mierden vast te stellen. Als dekking van de kosten voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte (in orde van grootte € 150.000,- - € 170.000,-) te besluiten het restant van de uitkering in het gemeentefonds voor de Transitievisie Warmte in te zetten en deze middelen over te hevelen en op te nemen in de begroting 2022.

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Dhr. J.C.M. van Berkel

mw. A.J.M.H. van de Ven

RA21.071

*RA21.071* 5

RA21.071

*RA21.071* 6