[RA21.056] - Raadsvoorstel vaststellen verordening inburgering

Raadsvoorstel Onderwerp: Datum B&W Besluit: Vergaderdatum: Registratienr.: Opsteller: Portefeuillehouder:

De Wet inburgering 2021 31 augustus 2021 28 september 2021 RA21.056 Marit van Dooren en Marleen Seegers de heer M.P.M. Maas wethouder

Voorstel Te besluiten om: 1. De verordening inburgering gemeente Reusel-De Mierden vast te stellen om hiermee uitvoering te geven aan de vijf subdoelen van de Wet inburgering 2021: tijdige start, snelheid, maatwerk, dualiteit en kwaliteit; 2. Het college van BenW toestemming te geven om akkoord te gaan met de voorgestelde wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf KempenPlus om hiermee de uitvoering van twee onderdelen van de Wet inburgering 2021 door KempenPlus mogelijk te maken. Inleiding “Iedereen doet mee, het liefst via betaald werk en daar moet de inburgering aan bijdragen”. Dat is de doelstelling van de nieuwe inburgeringswet die in 1 januari 2022 in werking treedt. De gemeente krijgt de regie weer terug over inburgering en de Wet inburgering wordt een onderdeel van het brede sociaal domein en met name de Participatiewet. In de bijgevoegde notitie ‘Thuis in de Kempen, inburgeren in de Kempengemeenten vanaf 2022’ hebben we verder uitgewerkt hoe wij invulling geven aan de wettelijke taken. De wet kent vijf subdoelen.  Tijdige start van de inburgering zodat inburgeringsplichtigen vanaf het begin deel kunnen nemen aan de Nederlandse samenleving.  Snelheid van de inburgering zodat inburgeraars binnen het inburgeringstermijn, maar het liefst sneller, voldoen aan de inburgeringsplicht.

 Maatwerk zodat het inburgeringsaanbod aansluit bij de startpositie en ontwikkelmogelijkheden van inburgeringsplichtigen.  Dualiteit: het combineren van taal en participatie zodat het leren van de Nederlandse taal wordt gecombineerd met activiteiten gericht op deelname aan het dagelijkse leven.  Kwaliteit van het inburgeringsaanbod. Om de subdoelen 1 tot en met 4 te bereiken, is het belangrijk dat er een divers en kwalitatief hoogwaardig inburgeringsaanbod beschikbaar is. Daarom zijn gemeenten in het nieuwe inburgeringsstelsel verantwoordelijk voor de inkoop en kwaliteit (van een deel) van het inburgeringsaanbod. Deze subdoelen dienen als uitgangspunt voor gemeenten en andere partijen in het stelsel. Gemeenten dienen binnen de wettelijke kaders invulling te geven aan de (nieuwe) gemeentelijke taken in het inburgeringsstelsel. Dit regelen we formeel via een nieuwe gemeentelijke verordening inburgering en een wijziging van de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf KempenPlus. Hiervoor hebben wij uw toestemming nodig. Beoogd doel 1. De wijze waarop de gemeente invulling geeft aan de gemeentelijke taken in het inburgeringsstelsel binnen de wettelijke kaders formeel vastleggen; 2.

Doorvoeren van de noodzakelijke wijzigingen in de GR Participatiebedrijf KempenPlus om uitvoering van een aantal onderdelen van de nieuwe Wet inburgering door KempenPlus juridisch mogelijk te maken. Argumenten 1.1 Daarmee leggen we de gemeentelijke taken in het inburgeringsstelsel formeel vast Wij vinden het belangrijk dat uw raad integraal wordt meegenomen in de omvangrijke nieuwe gemeentelijke taken in het inburgeringstelsel. Hoewel deze taken formeel geregeld kunnen worden via beleidsregels (bevoegdheid college), kiezen wij er daarom voor om een verordening vast te laten stellen. Gemeenten zijn hiertoe niet verplicht vanuit de nieuwe wet. RA21.056

*RA21.056*

1

1.2 Het schept duidelijkheid over de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan de (nieuwe) taken De taken van de gemeente in het nieuwe inburgeringsstelsel zijn voor alle inburgeringsplichtigen:  Het afnemen van een brede intake en het opstellen van een persoonlijk plan voor inburgering en participatie (PIP).  Het monitoren van de voortgang van de inburgering en het handhaven van de verplichtingen die voortvloeien uit het PIP.  Het aanbieden van de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP).  Het aanbieden van het participatieverklaringstraject (PVT). En voor asielstatushouders:  Het aanbieden van de 3 leerroutes.  De maatschappelijke begeleiding.  Het financieel ontzorgen en begeleiden van bijstandsgerechtigde asielstatushouders naar financiële zelfredzaamheid. Als gemeente kunnen we naar eigen inzicht en rekening houdend met de lokale omstandigheden invulling geven aan de (nieuwe) gemeentelijke taken binnen het inburgeringsstelsel. In de bijgevoegde notitie ‘Thuis in de Kempen, inburgeren in de Kempengemeenten vanaf 2022’ hebben we verder uitgewerkt hoe wij invulling geven aan deze taken. De verordening vormt de juridische uitwerking van deze wettelijke taken en lokale keuzes. 1.3 De verordening is gebaseerd op de landelijke modelverordening De lokale verordening komt overeen met de landelijke modelverordening die is opgesteld door de VNG.

Er zijn geen grote wijzigingen aangebracht. Met name wordt lokaal inzichtelijk gemaakt welke rol KempenPlus speelt bij de uitvoering van diverse onderdelen. 2.1 Daarmee wordt de uitvoering van een aantal taken uit de nieuwe Wet inburgering door KempenPlus juridisch geborgd In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd welke taken het Participatiebedrijf KempenPlus voor de gemeenten uitvoert. De uitvoering van onderstaande taken maakt daar nog geen onderdeel van uit. Het gaat om de volgende twee onderdelen: a. Casusregie (waaronder het afnemen van de brede intake, het opstellen van het persoonlijk Plan voor Inburgering en Participatie (PIP), het monitoren en bewaken van de voortgang en het handhaven van de verplichtingen) voor de gemeenten Bergeijk, Bladel en Reusel-De Mierden; b. De module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) voor de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden; Aanpassing van de gemeenschappelijke regeling om deze taken uit te voeren, is noodzakelijk. Het college van B&W van de gemeente Eersel heeft op 9 juni 2020 besloten om de casusregie lokaal te organiseren. Zij hebben al een medewerker in dienst die uitvoering aan deze taak kan geven. Zij zullen deze taak dan ook niet beleggen bij KempenPlus.

2.2 Toestemming van uw raad is vereist Volgens de Wet op de gemeenschappelijke regelingen dient het college in te stemmen met een wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Hiervoor is eerst toestemming van uw raad nodig. 2.3 De Wet inburgering wordt onderdeel van het brede sociaal domein en met name de Participatiewet. Het is de bedoeling dat de inburgeraars door middel van duale trajecten van taal en participatie sneller kunnen instromen in de arbeidsmarkt dan in de voorgaande inburgeringswetten. KempenPlus voert voor de Kempengemeenten de Participatiewet uit en heeft de benodigde kennis en expertise om inburgeraars te begeleiden richting de arbeidsmarkt. Door de casusregie bij KempenPlus neer te leggen, kunnen de Participatiewet en de Wet inburgering integraal worden uitgevoerd. 2.4 Inhoudelijk sluiten de taken goed aan bij het aanbod van KempenPlus De meeste werkzaamheden in de Wet inburgering op het gebied van arbeidsparticipatie zijn geen nieuwe taken voor KempenPlus. Wel nieuw is de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Dit RA21.056

*RA21.056*

2

is de vervanger voor de huidige Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA), maar met een praktisch element. In de MAP moeten de inburgeraars kennismaken met de Nederlandse arbeidsmarkt en moeten ze kennis en vaardigheden opdoen die nodig zijn om duurzaam deel te kunnen nemen aan de arbeidsmarkt. Inhoudelijk sluit dit heel goed aan bij het aanbod van KempenPlus. Aan de uitvoering van de nieuwe taken zijn een aantal ondersteunende processen verbonden, zoals beleidsmatige ondersteuning, facilitaire zaken, ICT-ondersteuning. 2.5 Zodoende kan ook handhaving plaatsvinden door KempenPlus Omdat het persoonlijk Plan voor Inburgering en Participatie (PIP) de vorm heeft van een beschikking, moet daarop ook handhaving kunnen plaatsvinden. Het is van belang om dit juridisch te borgen bij een professionele organisatie. KempenPlus heeft al ervaring met participatiecoaches vanuit de begeleiding naar werk/participatie vanuit hun huidige takenpakket.

Consequenties 1.1 Financiën en aantallen De focus ligt op de uitvoering van de wettelijk verplichte taken die verbonden zijn aan de veranderopgave Inburgering. Dit is een heel omvangrijk proces. Samen met onze ketenpartners bereiden we ons zo goed mogelijk voor om invulling te geven aan deze nieuwe taken. Daar zijn we ook nog volop mee bezig. De aanbestedingen voor twee leerroutes lopen bijvoorbeeld nog. Daarnaast is met name het aantal inburgeraars een onzekere factor. De cijfers zijn gebaseerd op basis van de ervaringscijfers. We weten niet welke toestroom van statushouders we in de toekomst kunnen verwachten. Een hogere instroom heeft financiële consequenties. Verantwoording richting de raad vindt jaarlijks plaats via de reguliere P&C-cyclus. 2.1 Toestemming nodig van alle aangesloten colleges en raden Bij de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf KempenPlus zijn de gemeenten Eersel, Bergeijk, Reusel-De Mierden en Bladel aangesloten. De gemeenschappelijke regeling wordt pas dan gewijzigd als de colleges van alle deelnemende gemeenten daartoe, met toestemming van de raden, besluiten. Financiën Gemeenten ontvangen structureel en incidenteel budget vanuit het Rijk voor de uitvoering en invoering van het nieuwe inburgeringsstelstel.

Structureel: uitvoeringskosten (integratie-uitkering): deze middelen zijn bedoeld voor de brede intake, het PIP, de voortgangsgesprekken, het financieel ontzorgen en overige uitvoeringskosten.  In de begroting 2022 van de gemeente zijn we uitgegaan van de middelen die we van het rijk krijgen en we gaan ervan uit dat dit dekkend is. Structureel: kosten voor inburgeringsvoorzieningen (specifieke uitkering): deze middelen zijn bedoeld voor voorzieningen die bijdragen aan het voldoen van de inburgeringsplicht, zoals taalonderwijs, de MAP, PVT, maatschappelijke begeleiding en de inzet van tolken.  In de begroting 2022 van de gemeente zijn deze kosten nog niet opgenomen met uitzondering van de inzet van Vluchtelingenwerk Reusel-De Mierden. Naar verwachting worden de bijdragen die gemeenten ontvangen voor de inburgeringsvoorzieningen in september 2021 bekend. We gaan ervan uit dat deze middelen samen met de middelen die wij structureel in onze begroting hebben opgenomen voor de inzet van Vluchtelingenwerk (ad € 45.000) kostendekkend zijn. Zodra de hoogte van de bijdrage bekend is en we meer zicht hebben op de definitieve kosten voor de inburgeringsvoorzieningen, wordt dit verwerkt via de P&C cyclus.

Incidenteel: kosten begeleiding ondertussengroep: dit zijn middelen voor de inburgeringsplichtigen die later dit jaar starten met hun inburgering en nog vallen onder het huidige inburgeringsstelsel. Daarnaast ontvangen gemeenten een aanvullend budget voor de begeleiding van de Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP)-groep. Dit zijn inburgeraars die hun lening vrijwel hebben uitgeput maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Het is de taak van de gemeente om hen te ondersteunen. in de begroting 2022 van de gemeente zijn we uitgegaan van de middelen die we van het rijk krijgen voor de begeleiding van de ondertussen groep. De bijdrage voor de ELIP groep is nog niet bekend en nog niet opgenomen. Uitgangspunt is dat de middelen die we ontvangen, inzetten voor deze

RA21.056

*RA21.056*

3

doelgroep en kostendekkend zijn. Hierbij zullen we ook de bijdragen betrekken die we in 2021 ontvangen. Via de PenC cyclus maken we dit inzichtelijk. Incidenteel: invoeringskosten: deze middelen zijn bedoeld om de wet te implementeren. In de begroting 2022 zijn we uitgegaan van de middelen die we van het rijk krijgen en het uitgangspunt is dat deze dekkend zijn. Hierbij zullen we ook de bijdrage die we in 2021 ontvangen betrekken. Via de PenC cyclus maken we dit inzichtelijk. Samen Doen De belangrijkste samenwerkingspartners (KempenPlus, Vluchtelingenhulp en -werk en Maatschappelijke Dienstverlening) zijn intensief betrokken bij de voorbereidingen op de invulling van de verschillende wettelijke taken. Vervolg Na toestemming van uw raad zal het college nog formeel instemmen met de wijziging. Vervolgens informeren we KempenPlus over het besluit. De verordening en wijzigingen in de Gemeenschappelijke Regeling Participatiebedrijf KempenPlus worden op de daarvoor voorgeschreven wijze bekendgemaakt. Na besluitvorming in de raad gaan we verder met alle voorbereidingen. Dan informeren we ook andere partners in het sociaal domein over de Wet inburgering 2021 en stemmen we met hen af welke rol zij daarin kunnen en willen spelen. De gemeenten blijven als procesregisseur optreden. Na de invoering van de wet blijven de gemeenten als procesregisseur optreden.

We zullen goed gaan monitoren hoe de uitwerking op papier in de praktijk gaat uitpakken zodat we tijdig kunnen bijstellen als dit nodig blijkt. Bijlagen 1. Verordening inburgering gemeente Reusel-De Mierden (21.13850) 2. Notitie Thuis in de Kempen, inburgeren in de Kempengemeenten vanaf 2022 (21.13849), inclusief bijlagen (21. 13861) 3. GR KempenPlus (21.13851)

het college van burgemeester en wethouders,

mr. R.P.B.M. Brekelmans secretaris

mw. A.J.M.H. van de Ven burgemeester

RA21.056

*RA21.056*

4

Raadsbesluit Vergaderdatum: Onderwerp: Registratienummer:

28 september 2021 Implementatie wet Inburgering 2021 RA21.056

De raad van de gemeente Reusel-De Mierden; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 augustus 2021; gelet op de Wet inburgering 2021 en de Wet gemeenschappelijke regelingen; overwegende dat - Gemeenten vanaf 1 januari 2022 weer de regie krijgen over inburgering; - Gemeenten uitvoering dienen te geven aan de vijf subdoelen van de Wet inburgering 2021: tijdige start, snelheid, maatwerk, dualiteit en kwaliteit; - Het wenselijk is om de lokale invulling van de (nieuwe) gemeentelijke taken in het inburgeringsstelsel formeel vast te leggen; - De Wet inburgering 2021 een onderdeel wordt van het brede sociaal domein en met name de Participatiewet; - Uitvoering van een aantal onderdelen van de Wet inburgering goed aansluit bij het aanbod van KempenPlus; - Het doorvoeren van de noodzakelijke wijzigingen in de GR Participatiebedrijf KempenPlus, de uitvoering van twee onderdelen van de Wet inburgering 2021 door KempenPlus mogelijk maakt;

Besluit vast te stellen de: 1. De verordening inburgering gemeente Reusel-De Mierden vast te stellen om hiermee uitvoering te geven aan de vijf subdoelen van de Wet inburgering 2021: tijdige start, snelheid, maatwerk, dualiteit en kwaliteit; 2. Het college van BenW toestemming te geven om akkoord te gaan met de voorgestelde wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling Participatiebedrijf KempenPlus, om hiermee de uitvoering van twee onderdelen van de Wet inburgering 2021 door KempenPlus mogelijk te maken.

Aldus besloten in de vergadering van 28 september 2021,

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mr. M. (Maarten) Olthuis

mw. A.J.M.H. van de Ven

RA21.056

*RA21.056*

5