Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Van hieruit is in november 2023 in de regio de startfoto rondom het Toekomstscenario opgeleverd, met daarin een analyse van de huidige situatie en bijbehorende kansen. Deze kansen zijn in 2024 door de projectgroep Toekomstscenario geprioriteerd en vertaald naar een aantal thema’s. Jeugdbescherming Er zijn tussen het Rijk en de VNG bestuurlijke afspraken gemaakt over landelijke tarieven en bekostiging van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Deze zijn vastgelegd in een handreiking. Vanaf 1 januari 2024 zijn deze landelijke tarieven van toepassing in Brabant. De Gecertificeerde Instelling (GI) Jeugd Veilig Verder (JVV, een onderdeel van Jeugdbescherming Regio Amsterdam/JBRA) heeft haar werkzaamheden per 1 januari 2024 beëindigd. Dit betekent dat er nu 3 Gi’s zijn. Vanaf 1-1-2024 is JVV druk bezig met het overdragen van JVV-casussen naar andere GI’s in de regio. Dit wordt gestimuleerd en begeleid door contractmanagement.
Majeure thema’s Huisvesting urgente doelgroepen Voor een nadere toelichting op huisvesting urgente doelgroepen wordt verwezen naar programma 8. Opening de Kei De nieuwe Kei is op 8 november 2024 geopend. Er zijn enkele tekortkomingen in het gebouw geconstateerd met betrekking tot toegankelijkheid voor minder validen. Het gebouw wordt in 2025 hierop aangepast. Er is tot 2031 geen netaansluiting beschikbaar en om deze reden is een tijdelijke stroomvoorziening aangelegd. Deze wordt in 2025 in een semi-permanente voorziening omgezet.
77
Wat mag het kosten? Sociaal domein
Rekening 2023 Bedragen x € 1.000
Saldo
Begroting 2024 (incl. Begrotingswijzigingen) Lasten
Baten
Saldo
Werkelijk 2024 Lasten
Baten
Saldo
Begroot vs. Werkelijk Saldo Saldo
-56
6.1
Saldo per product Samenkracht en burgerparticipatie
1.016
-3.249
3.360
110
-3.488
3.543
55
6.2
Wijkteams
-604
-651
0
-651
-690
31
-658
-7
6.3
Inkomensregelingen
-1.522
-2.939
1.894
-1.045
-2.987
1.877
-1.110
-65
6.4/ Begeleide participatie / 6.5 Arbeidsparticipatie
-3.492
-3.466
0
-3.466
-3.162
0
-3.162
305
6.6
Maatwerk-voorzieningen (Wmo)
6.7
Maatwerkdienst-verlening
-409
-527
104
-423
-632
96
-536
-113
-5.722
-5.850
0
-5.850
-6.338
0
-6.338
-487
6.8
Geëscaleerde zorg
-281
-373
0
-373
-408
1
-407
-34
Saldo programma 6
-11.014
-17.055
5.357
-11.697
-17.704
5.548
-12.156
-459
Programma 6 heeft ten opzichte van de gewijzigde begroting een negatief resultaat van € 459.000. Hieronder volgt een korte toelichting per product op de verschillen in de laatste kolom van bovenstaande tabel. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (56.000 nadeel) Wijk GGZ (€ 32.000 voordeel) Reusel-De Mierden is budgethouder voor de subsidie die we ontvangen van ZonMw voor alle vier de Kempengemeenten. Deze subsidie is bedoeld voor een vierjarig project voor de inzet van de Wijk Ggz. Inburgering en opvang (€ 194.000 nadeel) Onder de post Wet inburgering en opvang vluchtelingen vallen zowel inburgering, opvang vluchtelingen en de opvang van asielzoekers. Bij de 2e berap zijn diverse positieve bijstellingen gedaan op deze taken. Achteraf bleek dit deels onjuist en vielen de kosten van opvang van Oekraïners toch € 110.000 hoger uit dan in de bijgestelde begroting. Dit is deels te verklaren door de kosten van inrichting van de vijfde accommodatie voor Oekraïners die nog niet was meegerekend. Ook de kosten voor inburgering blijken € 80.000 hoger uit dan geraamd in de 2e berap. Gemeenschapshuizen (€ 64.000 voordeel) Lagere kapitaallasten op de investering voor het nieuwe gemeenschapshuis de Kei in 2024. Verstrekte Subsidies (€ 18.000 voordeel) Er is minder gebruik gemaakt van aanjaagsubsidies. Kinderopvang (€ 12.000 voordeel) De kosten van toezicht door GGD vallen lager uit.
6.2 Wijkteams ( € 7.000 nadeel) Een bedrag van €9.500 is geboekt onder de SPUK/GALA middelen. Een restbedrag van de SPUK Cliëntondersteuning moet nog terug betaald worden. 6.3 Inkomensregelingen (€ 65.000 nadeel) In het kader van verhaal van de tijdelijke ondersteuningsregeling voor zelfstandige ondernemers (TOZO) zijn terugbetalingen gedaan die (nog) niet verhaald kunnen worden. 6.4/6.5 Begeleide participatie/ Arbeidsparticipatie (€ 305.000 voordeel) Op de programmakosten van Kempenplus voor de uitvoering van de Participatiewet hebben we minder kosten doorbelast gekregen dan begroot. 6.6 maatwerkvoorzieningen (WMO) (€ 113.000 nadeel)
78
De bijdrage aan Kempenplus is fors hoger door dagbesteding en incidentele woonvoorzieningen (o.a. trapliften, aan-verbouw) en vervoersvoorzieningen (o.a. scootmobielen). 6.7 Maatwerkdienstverlening (€ 487.000 nadeel) Een belangrijke verklaring voor deze stijging is het toenemend aantal gedeclareerde uren door zorgaanbieders. Voor wat betreft Jeugd zijn er onderling tussen de gemeenten verschillen voor wat betreft overschrijding. Deels veroorzaakt door individuele cliënten, deels door toename van het aantal jeugdigen en langere behandelduur. 6.8 Geëscaleerde zorg (€ 34.000 nadeel) De kosten voor jeugdzorg zijn hoger dan begroot door een stijging van het aantal cliënten. Toelichting lopende kredieten Nr.
Jaar
1
Krediet
2020
Omschrijving investering
767011 De Kei
Beschikbaar Uitgaven t/m 31- Inkomsten t/m 31- Restant 12-2024 12-2024 31-12-2024 8.313.333
8.268.535
110.000
154.798
Afsluiten
Nee
Dit project wordt in 2025 afgerond.
79
Programma 7. Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder Wethouder Maas Wethouder Van de Noort Wethouder Rombouts
Thema Gezondheidszorg Inrichting en beheer van openbare ruimte, milieu Belastingen
Wat gaan we doen? 7.1 Volksgezondheid Ambitie: Bevorderen van de geestelijke en lichamelijke gezondheid van onze inwoners A
Maatschappelijk effect / Resultaat Eenzaamheid onder inwoners aanpakken en terugdringen.
A.1
A.1
B
Van zorg naar gezondheid: we zetten in op een transitie van zorg naar positieve gezondheid, door meer integrale inzet op preventie. Inwoners hebben vaardigheden om de uitdagingen van het leven aan te kunnen zodat ze mentaal gezond blijven. En de ze hebben de kennis en vaardigheden om ook fysiek zo gezond mogelijk te blijven.
B.1
B.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? We stimuleren en faciliteren concrete projecten om eenzaamheid en de achterliggende oorzaken aan te pakken zoals Lofjoe, Join us en trainingen. Dit zijn interventies die we in 2022 en 2023 ook al uitvoerden en die positief zijn geëvalueerd. Door jaarlijks bijeenkomsten te organiseren voor partners over eenzaamheid vergroten we de kennis en stimuleren we partners om activiteiten te organiseren gericht op het terugdringen van eenzaamheid. We hebben concrete projecten om eenzaamheid en de achterliggende oorzaken aan te pakken uitgevoerd, zoals Lofjoe en Join us. Dit zijn interventies die we in 2022 en 2023 ook al uitvoerden en die positief zijn geëvalueerd. In 2023 is er een plan van aanpak Brede SPUK opgesteld. Om tot concrete activiteiten te komen is in 2024 een verdere uitwerking van dit plan nodig. Deels bestaat dit plan uit lopende programma’s zoals Kempenbranie en Kansrijke Start. Om tot een meer integrale aanpak te komen is het nodig om op allerlei niveaus meer samen te gaan werken: provinciaal (Brabantse omgevingsvisie), regionaal (ketenaanpakken IZA) en lokaal tussen de diverse beleidsterreinen. Zo zal ook binnen onze omgevingsvisie het thema gezondheid een belangrijk aspect zijn. In 2024 zijn we aan de slag gegaan met concrete activiteiten voortvloeiend uit het plan van aanpak Brede SPUK.
Deels bestaat dit plan uit lopende programma’s zoals Kempenbranie en Kansrijke Start. De eerste stappen zijn genomen voor de implementatie van de ketenaanpakken valpreventie, welzijn op recept en overgewicht en obesitas. Hiervoor zijn er netwerkgesprekken gevoerd en is er een tijdelijke coördinator ketenaanpakken aangesteld met als doel om de implementatie aan te jagen. Voor een meer integrale aanpak is er op allerlei niveaus meer samengewerkt: provinciaal (Brabantse omgevingsvisie), regionale werkgroepen voor de ketenaanpakken en lokaal tussen de diverse beleidsterreinen.
Ambitie: Jongeren groeien op in een gezonde en kansrijke omgeving C
Maatschappelijk effect / Resultaat Het welbevinden van jongeren verbetert en het middelengebruik neemt af.
C.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? De resultaten uit de monitor (eind 2023) onder jongeren ten behoeve van de Kempenbranie-aanpak zullen vertaald worden naar actiepunten gericht op beschermende of risicofactoren. We zetten in op het betrekken van ouders, dit is een langlopende inzet.
80
C.1
D
Elk kind heeft een Kansrijke Start.
D.1
D.1 E
Kinderen groeien op in een rookvrije omgeving.
E.1 E.1
Ambities: Versnellen aanrijtijden hulpdiensten op de agenda houden. Dekkend netwerk van AED’s en hulpverleners. Maatschappelijk effect / Resultaat F Aandacht houden voor het versnellen van de F.1 aanrijtijden van onze hulpdiensten.
F.1 G
Dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners.
G.1
G.1
7.2
Uitrollen STORM project op middelbare scholen. Dit is een wetenschappelijk onderbouwde aanpak met als doel een depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn. In september 2024 is de STORM aanpak gestart voor de eerstejaars leerlingen op het Pius-X college. Drie van de vier interventies zijn tot nu toe uitgevoerd in het laatste halfjaar van 2024: Mental health lessen Gatekeepers training van docenten Afname signaleringslijsten door de GGD Hieruit is een aantal leerlingen naar voor gekomen die in aanmerking komt voor de Op Volle Kracht training. We stimuleren de verdere samenwerking tussen partijen die zich bezig houden met gezinnen tijdens de eerste 1.000 dagen van het kind. In 2023 zijn we gestart met de interventie Nu Niet Zwanger en deze interventie zal doorlopen in 2024. In 2023 zijn we gestart met de interventie Nu Niet Zwanger en deze interventie is voortgezet in 2024. We stimuleren en belonen sportaccommodaties die rookvrij worden. De tijdelijke regeling hiervoor loopt t/m 2024. Het gesprek over de tijdelijke regeling is nog een keer met de sportverenigingen gevoerd maar helaas zijn er geen nieuwe rookvrije sportaccommodaties bijgekomen.
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? We houden dit onderwerp actueel op de bestuurlijke agenda bij de GGD. De RAV (Regionale Ambulancevoorziening) is zich bewust van de problemen met betrekking tot de aanrijtijden en doet wat binnen haar mogelijkheden ligt om deze te verbeteren. De informatie over de aanrijtijden is gedeeld met de drie dorpsraden. We gaan periodiek in overleg met onze partners en evalueren daarbij de aanpak zoals beschreven in beleidsnotitie AED-netwerk Reusel-De Mierden. Begin 2024 zullen we bekijken of er acties nodig zijn n.a.v. de evaluatie eind 2023. In 2024 heeft er een overleg plaatsgevonden met alle werkgroepen AED. Hier zijn verder geen acties uit voortgekomen. Er is nog steeds een mooi dekkend netwerk van AED’s en burgerhulpverleners.
Riolering
Ambitie: Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Een klimaat robuuste gemeente waar het prettig wonen en recreëren is.
A.1
A.1 A.2
A.2
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Bij de ontwerpen voor de herinrichting in Hooge Mierde wordt klimaatadaptatie expliciet meegenomen, zoals we dat bij alle rioleringsplannen doen. De voorbereidingen voor de herinrichting van Hooge Mierde zijn nog niet gestart. Bij het ontwerpen van rioleringsstelsels wordt het effect van toenemende extreme buien in beeld gebracht. Het effect van kortdurende piekbuien (zomersituatie) wordt standaard meegenomen in rioolontwerpen. In 2024 hebben we echter ook te maken gehad met matig intensieve maar zeer langdurige neerslag
81
B
Stimuleren bewustwording en eigen verantwoordelijkheid voor meer klimaat adaptieve maatregelen.
B.1
B.1
7.3
(wintersituatie). Omdat de situatie in de winter van 2024 uitzonderlijk is, bestaan hier nog geen standaard rekenmodellen voor en is het effect lastig te modelleren. Standaard wordt deze wintersituatie daarom nog niet meegenomen. Het rioolontwerp voor Lage Mierde is nogmaals expliciet bekeken met de wintersituatie van 2024 in het achterhoofd. Momenteel wordt bekeken of hiervoor aanvullende maatregelen nodig zijn. De beslissing op de watervergunning voor het afkoppelen van Lage Mierde is daarom uitgesteld tot mei 2025. Eind 2023 wordt de communicatiestrategie voor klimaatadaptatie opgeleverd. Daaruit blijkt welke doelgroepen we op welke wijze in 2024 zullen benaderen. Er is in 2024 geen uitvoering gegeven aan de communicatiestrategie vanwege een gebrek aan personele capaciteit.
Afval
Ambitie: Opnieuw gebruik van materialen (recycling) stimuleren. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Recycling stimuleren, ook van kleine hoeveelheden grondstoffen.
A.1 A.1
B
Alternatief voor restafvalzak (kliko).
B.1 B.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Inzet mobiel scheidingsstation. We maken in 2024 een aanvang met de realisatie van een nieuwe brengvoorziening voor afval. Gestart met het Mobiel Scheidingsstation vanaf juni 2024. Evaluatie volgt in het tweede kwartaal 2025. Opstellen keuzenotitie (technisch/financieel) van alternatieven. Het contract voor de levering van de tariefzakken loopt in 2027 af. Bij de aanbesteding van de tariefzakken is de kwaliteit (dikte) één van de selectiecriteria. Ook een vergelijking met de herintroductie van restafvalcontainer wordt dan uitgevoerd. Overigens zijn er geen klachten bekend ten aanzien van de kwaliteit van de tariefzakken.
Ambitie: Afvaldumping beperken. C
Maatschappelijk effect / Resultaat Minder afvaldumping.
C.1 C.1
7.4
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Voortzetting en waar mogelijk intensivering van huidige werkwijze van toezicht/handhaving en het direct opruimen van dumpingen. Voortzetting en waar mogelijk intensivering van huidige werkwijze van toezicht/handhaving en het proberen te achterhalen van de veroorzakers (zeker in geval van bijzettingen). Dit ook in combinatie met het te vroeg aanbieden van het afval.
Milieubeheer
Ambitie: Naar duurzame alternatieven in plaats van aardgas. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Stimuleren overgang aardgas naar duurzame alternatieven.
A.1
A.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? De Transitievisie Warmte (TVW) is eind 2021 door de raad vastgesteld. Conform deze visie is in 2023 een uitvoeringsprogramma, inclusief de projecten en communicatie, opgesteld. In 2024 start de uitvoering hiervan. In 2024 hebben we ons gefocust op het verbeteren van isolatie vanwege de netcongestie, die de overgang van aardgas naar duurzame alternatieven bemoeilijkt. In 2025 starten we met het warmteprogramma, waarbij de gemeente een strategie zal uitwerken om de gebouwde omgeving aardgasvrij te maken richting 2050.
82
Ambitie: Gemeente energieneutraal. B
Maatschappelijk effect / Resultaat ‘Onze gemeente energieneutraal in 2025’.
B.1
B.1
C
Stimuleren van zonnepanelen op daken.
C.1
C.1 D
Een waterstoffabriek in onze gemeente.
D.1 D.1
E
Voldoende netwerkcapaciteit.
E.1
E1
F
Stimuleren hergebruik grondstoffen.
F.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? We faciliteren en/of stimuleren verschillende projecten en plannen om deze doelstelling te behalen, waaronder uitvoering geven aan de Transitievisie Warmte (TVW) en Regionale Energie Strategie (RES). Het faciliteren en/of stimuleren van verschillende zoninitiatieven, zoals zonnepanelen op daken en zon- / windparken op land. Initiatieven zijn echter onder voorbehoud in verband met de congestie in het elektriciteitsnet. De vergunning voor het Windpark in Reusel ligt voor uitspraak bij de Raad van State. Daarnaast gaan we in 2024 d.m.v. projecten inzetten op het faciliteren en/of stimuleren op het isoleren van woningen. Het energieverbruik in Reusel-De Mierden is momenteel 892 TJ, waarvan 288 TJ reeds hernieuwbaar is. In totaal is er nog ruim 900 TJ aan duurzame energie-opwek gepland. De verwachting is dat hiermee de toekomstige energievraag ingevuld kan worden. De opgave ten aanzien van duurzame opwek is daarom om de geplande projecten te realiseren. In 2024 zijn 3 projecten opgestart waarbij de gemeente inzet op het faciliteren en/of stimuleren op het isoleren van woningen. We stimuleren zonnepanelen op daken en geven hierin het goede voorbeeld door zonnepanelen te plaatsen op gemeentelijk vastgoed.
In 2024 heeft de gemeente geen actieve stimulering geboden voor het plaatsen van zonnepanelen op daken, vanwege de bestaande netcongestie. Mocht er een plan zijn voor een waterstoffabriek dan toetsen we of een dergelijk initiatief mogelijk en passend is. We nemen hierin niet zelf het initiatief. Mocht er een plan zijn voor een waterstoffabriek dan toetsen we of een dergelijk initiatief mogelijk en passend is. We nemen hierin niet zelf het initiatief. We zijn hierin afhankelijk van de netbeheerders (TenneT en Enexis) in verband met de congestie in het elektriciteitsnet. We werken daarom nauw samen om oplossingen hiervoor te bedenken, zodat de energietransitie niet verder wordt vertraagd. In 2024 heeft de gemeente nauw samengewerkt met Enexis voor het waarborgen van een veilige en betrouwbare energievoorziening. Er is locatieonderzoek uitgevoerd voor de aanleg van twee middenstations, die naar verwachting in 2025 worden geplaatst, samen met de noodzakelijke zwaardere elektriciteitskabels. We stimuleren hergebruik van grondstoffen en duurzame bouw en geven hierin het goede voorbeeld. We volgen hierin de huidige wet- en regelgeving.
F.1 Ambitie: Meer oplaadmogelijkheden elektrische voertuigen in de openbare ruimte. Maatschappelijk effect / Resultaat Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? G Extra laadpalen voor elektrische voertuigen. G.1 Plaatsing geschiedt conform de concessie die in 2024 met de Provincie Noord-Brabant wordt gesloten. G.1 In 2024 heeft de project start up plaatsgevonden voor de komende 3 jaar. Einde 2024 is een verzamelkaart gemaakt. Begin 2025 zal het verzamelverkeersbesluit gemaakt worden waarna na de zomer de daadwerkelijke plaatsing zal beginnen.
83
Majeure thema’s Wateroverlast Op verschillende plekken in de gemeente is in 2024 wateroverlast geweest. Dit is vooral het gevolg geweest van het extreem natte najaar en de extreem natte winter van 2023/2024. In 2024 is dit effect lang merkbaar gebleven. Doordat de zomer niet erg droog en warm was en de waterstanden niet zo ver zijn gedaald, is er eind 2024 wederom overlast opgetreden. De overlast is in 2 hoofdcategorieën te verdelen: overlast door het buiten de oevers treden van de Raamloop en de Reusel (omgeving Lage Mierde) en overlast door hoge grondwaterstanden. Over de overlast vanuit de Raamloop en de Reusel zijn gesprekken geweest met het waterschap in relatie tot de beekherstelprojecten die hier zijn uitgevoerd. Het blijkt lastig te zijn om de situatie goed in beeld te brengen en te beoordelen, omdat de neerslag zo extreem is geweest, dat hier geen standaard modellen voor bestaan. Uit een analyse die het waterschap heeft gedaan blijkt dat de hoeveelheid neerslag de belangrijkste factor is die heeft bijgedragen aan de overlast. Gemeente en waterschap zijn blijvend in gesprek om de situatie verder in beeld te kunnen brengen. Meldingen van grondwateroverlast (o.a. natte kelders en kruipruimtes en drassige tuinen) komen over de gehele gemeente voor. Vaak zijn deze geconcentreerd op plaatsen waar veel leem in de ondergrond zit.
Het grondwater reageert door het leem zeer snel op neerslag en het water kan maar langzaam wegzakken. In de omgeving van de Molenberg is naar aanleiding van diverse meldingen een jaar lang de grondwaterstand gemonitord door een adviesbureau. Zij hebben ook advies uitgebracht op basis van deze monitoring. De combinatie van leem en de grote hoeveelheid neerslag is de belangrijkste reden dat overlast ontstaat. Aan de hoeveelheid neerslag is uiteraard niets te doen. Het lokaal doorbreken van de leemlagen is geen optie, omdat dit op andere plekken tot overlast kan leiden. Het adviesbureau heeft aangegeven dat kansrijke oplossingen o.a. zijn het aanleggen van grootschalige wadi’s/retentievoorzieningen in de wijk of de aanleg van drains. Omdat er in de wijk geen grote gebiedsontwikkelingen zijn, is het nu niet mogelijk om grootschalige wadi’s aan te leggen. Daarnaast vereist het aanleggen van drains een grote infrastructurele operatie in een wijk waar minder dan 10 jaar geleden de infrastructuur (inclusief riolering) al vernieuwd is. Uit de analyse van het bureau blijkt ook dat de gemiddeld hoogste grondwaterstand voldoet aan de algemene normen. Vanwege de hoeveelheid neerslag is dit in 2024 niet overal het geval, maar het algemene beeld is dat dit een incidentele situatie is als gevolg van de hoeveelheid neerslag en geen structurele situatie.
Het is daarom niet doelmatig om op grote schaal infrastructurele aanpassingen te doen. Dit is ook vastgelegd in het Programma Water en Riolering. Bovendien hebben woningeigenaren wettelijk een eigen verantwoordelijkheid om kelders en kruipruimtes waterdicht te maken als zij dit wensen. In dat geval hoeft een hoge grondwaterstand ook niet direct tot problemen te leiden. Bij gebiedsontwikkelingen wordt wel bekeken of er kansen zijn om gelijktijdig maatregelen te treffen om de overlast door incidentele hoge grondwaterstanden aan te pakken. Door achterstallig onderhoud waren niet alle watergangen in staat om voldoende water af te voeren. Dit kan ook een effect hebben op de grondwaterstanden. In 2024 zijn enkele van de grootste knelpunten in de watergangen aangepakt. In 2025 heeft dit blijvend de aandacht om het onderhoudsniveau verder te verbeteren. Herinrichting Groeneweg/Marialaan De laatste werkzaamheden (vervangen beplanting) zijn in 2024 afgerond. De herinrichting heeft in totaal € 2.500.000 gekost. Dit is inclusief de voorbereidingskosten, vooronderzoeken en saneringen. Tijdens de uitvoering bleken enkele zaken slim gecombineerd te kunnen worden, waardoor kosten zijn bespaard. Sanering van o.a. asbest heeft €87.500 gekost, het opsporen van niet-gesprongen explosieven werd deels gedekt door een subsidie van het Rijk, meerkosten €27.500.
Herinrichting Voort De herinrichting van de Voort is afgerond in 2024. De herinrichting heeft in totaal € 1.150.000 gekost. Dit is inclusief de voorbereidingskosten, vooronderzoeken en saneringen. De herinrichting is duurder uitgevallen dan begroot. Voor een groot deel is dit te wijten aan onvoorziene saneringen (totale kosten €375.000). Tijdens de werkzaamheden bleek de verontreinigingscontour groter dan bij de vooronderzoeken was vastgesteld. Ook bleek er niet alleen verontreiniging door zinkassen aanwezig te zijn, maar bleek er ook een kwik verontreiniging ter plaatse aanwezig te zijn. Hierdoor is het scheiden van grondstromen ook bemoeilijkt, wat ook in extra kosten heeft geresulteerd. Ook zijn er enkele aanpassingen aan de riolering noodzakelijk gebleken en hebben de slechte weersomstandigheden tot vertraging geleid. Het opsporen van nietgesprongen explosieven kostte €12.800 meer dan de subsidie hiervoor. De kosten voor archeologisch onderzoek waren €35.000. Milieustraat Omdat er meerdere claims liggen op de twee beoogde locaties, is er vertraging opgetreden en is nog geen keuze gemaakt waar de nieuwe milieustraat, samen met de gemeente Bladel gebouwd gaat worden. Gelet op deze vertraging is het huidige contract milieustraat Bladel/Reusel-De Mierden met 3 jaar verlengd.
84
Wat mag het kosten? Volksgezondheid en milieu Bedragen x € 1.000
7.1 7.2 7.3 7.4
Rekening 2023 Saldo
Begroting 2024 (incl. Begrotingswijzigingen) Lasten
Baten
Saldo
Werkelijk 2024 Lasten
Baten
Saldo
Begroot vs. Werkelijk Saldo Saldo
Saldo per product Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer
-466 436 -11 -794
-741 -1.543 -968 -947
0 1.695 1.192 45
-741 153 224 -902
-746 -1.845 -1.016 -996
248 1.703 1.151 91
-499 -143 135 -904
242 -295 -89 -3
Saldo programma 7
-835
-4.198
2.932
-1.266
-4.603
3.193
-1.411
-145
Programma 7 heeft ten opzichte van de gewijzigde begroting een negatief resultaat van € 145.000. Hieronder volgt een korte toelichting per product op de verschillen in de laatste kolom van bovenstaande tabel. 7.1 Volksgezondheid (€ 242.000 voordeel) Op dit budget zijn kosten gemaakt voor projecten STORM en Nu Niet Zwanger die bekostigd worden vanuit de Brede SPUK. Zoals gebruikelijk waren de inkomsten vanuit de subsidie niet begroot. 7.2 Riolering (€ 295.000 nadeel) In de kosten van rioleringonderhoud zijn saneringskosten met betrekking tot project “Voort” opgenomen voor € 375.000. Het onderhoud aan de mechanische riolering heeft afgelopen jaar meer gekost dan begroot. Dit heeft deels ook met de hoeveelheid regen te maken. Hierdoor zijn er meer storingen geweest. Daarnaast is er geen preventief onderhoud uitgevoerd in 2023; hierdoor zijn er in 2024 meer gebreken naar voren gekomen. De verwachting is wel dat de grootschalige renovatie van de mechanische riolering hierdoor goedkoper uitvalt, omdat een aantal onderdelen al vervangen is en geen onderdeel meer is van de grootschalige renovatie. Voor het onderhoud van sloten is ook minder uitgegeven in 2024, omdat de werkzaamheden nog doorlopen in 2025. Baten en lasten van het rioolstelsel dienen in evenwicht te zijn, waarbij de kosten van BTW en overhead wel doorberekend worden in de rioolheffing.
De BTW-lasten zijn niet zichtbaar in de lasten en de overheadkosten zijn zichtbaar in programma 0. Om het benodigde evenwicht te bereiken heeft in 2024 een dotatie aan de voorziening riolering plaatsgevonden van € 1.000. 7.3 Afval (€ 89.000 nadeel) Dit kan jaarlijks fluctueren omdat aanleveren afval van zowel huis- aan huisafval alsmede hetgeen aangeboden wordt op de milieustraat geen vaststaande zekere factor is. 7.4 Milieubeheer (€ 3.000 nadeel) Openbare hygiëne De kosten voor ongediertebestrijding ligt hoger dan in eerdere jaren, de kosten zijn ongeveer verdubbeld t.o.v. 2023. Het aantal meldingen is ook wat gestegen, maar niet verdubbeld. Het lijkt erop dat er meer uren per melding nodig zijn vanwege nieuwe regelgeving rondom plaagdierbeheersing. Hierdoor komt de gemeente voor meer kosten te staan. Daarnaast zijn er in onze gemeente Aziatische hoornaars aangetroffen. Klimaat Met de tweede bestuursrapportage 2024 is een bedrag van € 175.000 (uitvoeringsprogramma RES) en een bedrag van € 35.000 (klimaatvisie) overgeheveld naar 2025.
Subsidie slecht geïsoleerde woningen December 2024 hebben we aanvullende middelen ontvangen voor slecht geïsoleerde woningen. December 2023 is er een subsidieregeling isolatiemaatregelen voor slecht geïsoleerde woningen vastgesteld, waardoor er in 2024-2026 gebruik moeten worden gemaakt van een deel van deze middelen om subsidies te verstrekken. Daarnaast moet er in 2025 een nieuwe subsidieregeling worden opgesteld voor DHZ (doehetzelf isolatie). Het deel van de ontvangen middelen dat niet besteed is, blijft via de balanspost “vooruitontvangen bedragen” beschikbaar voor 2025.
85
Subsidie CDOKE Via het Rijk ontvangen we jaarlijks structurele middelen voor de uitvoering van de energietransitie. Deze middelen zijn bedoeld om mensen aan te nemen of deskundigen in te huren voor het uitvoeren van klimaaten energiebeleid. Denk hierbij aan inhuur t.b.v.zonneparken, kosten regionale projecten, uitvoeren energiescans gemeentelijke gebouwen, ondersteuning MRE etc. De inzet van de middelen uit deze regeling zijn voor de jaren 2023, 2024 en 2025. In 2025 wordt zowel een energieprogramma als warmteprogramma gestart en mogelijk vastgesteld, hiervoor is geld en inzet van mensen nodig. Daarnaast zal ook een start worden gemaakt met het opstellen van een soortenmanagementplan voor beschermde diersoorten, die nodig is voor o.a. na-isolatie van woningen. Hiervoor is geld en inzet van mensen nodig. Het deel van de ontvangen middelen dat niet besteed is, blijft via de balanspost “vooruitontvangen bedragen” beschikbaar voor 2025. Milieubeheer Ten aanzien van de Bijdrage aan een Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) is een overschrijding van € 110.000 opgetreden. In de 2e tweede bestuursrapportage is hierover gerapporteerd en is dit bedrag aan de begroting toegevoegd.
Omdat een oplossing van het stikstofdossier nog ver weg lijkt te zijn is medio 2024 met de ODZOB afgesproken de lopende aanvragen en bijbehorende adviezen niet meer te actualiseren. Daarnaast zijn er een aantal handhavingszaken die een flinke impact hebben op het beschikbare budget. Tot slot zijn de meerkosten ook te verklaren door de (verplichte) overdracht naar de ODZOB van het restant aan basistaken op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Tot 1 januari 2024 werden deze taken nog door VTH de Kempen uitgevoerd. Hierbij zorgt het verschil in uurtarief tussen VTH de Kempen en de ODZOB voor extra kosten voor de gemeente. Destijds bij de overdracht van het restant basistaken is dit gesignaleerd en is aan de directeur van de Samenwerkende Kempengemeenten verzocht om de financiële gevolgen (minder werk – minder mensen) inzichtelijk te maken. De meerkosten van de ODZOB zouden deels gecompenseerd worden door minderkosten bij VTH de Kempen. Tot slot is per 1 januari 2024, tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet de omvang van het wettelijke basistakenpakket vergroot. Zo zijn extra bodemtaken toegevoegd aan het basistakenpakket waarvoor de ODZOB aan de lat staat.
86
Toelichting lopende kredieten Nr.
Jaar
Krediet
Omschrijving investering
Beschikbaar Uitgaven t/m 31- Inkomsten t/m 31- Restant 12-2024 12-2024 31-12-2024
Afsluiten
1
2016
772101 Vervangen van glasbakken ondergronds
80.000
57.224
0
22.776
Nee
2
2020
772102 Grondstoffencentrum
39.000
41.605
0
-2.605
Ja
3
2024
772201 Vervanging pompunits ME
935.304
42.845
0
892.459
Nee
4
2024
772202 Vervanging randvoorziening ME
17.800
0
0
17.800
Nee
5
2024
772203 Klimaatinvesteringen 2024
100.000
3.248
0
96.752
Nee
6
2019
772286 Vervanging riolering 2019
616.972
619.492
0
-2.520
Ja
7
2020
772287 Vervanging riolering 2020
616.972
670.400
0
-53.428
Ja
8
2021
772290 Vervanging riolering 2021
616.972
488.662
0
128.310
Ja
9
2022
772291 Vervanging riolering 2022
616.972
50.662
51.462
617.772
Ja
10
2023
772294 Vervanging riolering 2023
616.972
421
0
616.551
Ja
11
2024
772296 Vervanging riolering LM Bernar Klooster Riche
1.104.828
1.024.736
0
80.092
Nee
12
2024
772297 Vervanging riolering Reusel, Kerkstraat
369.877
797
0
369.080
Nee
13
2024
772298 Vervanging gemalen BK
252.365
544
0
251.821
Nee
14
2024
772299 Vervanging gemalen ME
21.555
21.190
0
365
ja
15
2017
772319 Baten Sanering verkeerslawaai 108 woningen
-36.792
1.580
-35.213
Nee
772319 Lasten Sanering verkeerslawaai 108 woningen
36.792
1.580
772320 Baten Geluidsaneringsmaatregelen Wilhelminalaan 772320 Lasten Geluidsaneringsmaatregelen Wilhelminalaan 772321 Baten Geluidsaneringsmaatregelen Centrum Reusel 772321 Lasten Geluidsaneringsmaatregelen Centrum Reusel
-51.951
0
15 16
2023
16 17 17
2023
35.213 0
51.951 -50.080 50.080
-51.951
Nee
51.951 0
0
-50.080
Nee
50.080
1. Vervangen glasbakken ondergronds Het restantkrediet is voor de plaatsing van ondergrondse containers in het centrumplan Reusel. Dit plan moet nog worden gerealiseerd. Het krediet moet beschikbaar blijven. 2. Grondstoffencentrum (zie majeure thema’s) Er is in het verleden een onderzoek gedaan naar het realiseren van een nieuwe milieustraat. Dit is door omstandigheden toen on hold gezet. Dit zal in 2025 weer terug op de agenda komen en dan zal daar ook weer geld voor gevraagd worden. Dit krediet mag worden afgesloten. 3. Vervanging pompunits ME Dit krediet is bedoeld voor de grootschalige renovatie van de mechanisch-elektrische onderdelen van de drukriolering. De grootschalige renovatie van de pompunits wordt naar verwachting in 2025 uitgevoerd. 4. Vervanging randvoorzieningen ME Dit krediet is bedoeld voor de grootschalige renovatie van de randvoorzieningen. De grootschalige renovatie wordt naar verwachting in 2025 uitgevoerd. 5. Klimaatinvesteringen 2024 Door een gebrek aan personele capaciteit zijn er geen grootschalige investeringen op het gebied van klimaatadaptatie gedaan. Wel is de buitenruimte van een kinderopvang in de gemeente vergroend. 6. t/m 9 Vervanging riolering 2019 t/m 2022 In de vorige planperiode van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan werd een jaarlijks vervangingskrediet van ongeveer €616.000 beschikbaar gesteld.
Kredieten werden niet per project aangemaakt. Indien een van de kredieten vol was, werd overgegaan naar het volgende jaar krediet. Van deze kredieten zijn de herinrichting van de Turnhoutseweg, Groeneweg/Marialaan, Voort en aanpassingen aan het riool van de Smidsstraat betaald. De kredieten van 2019, 2020, 2021 zijn hierdoor volledig uitgeput/volgeboekt. Voor het krediet van 2022 blijft een positief saldo, dit is niet meer nodig dus
87
mag worden afgesloten. Voor de overige vervangingsprojecten zijn nieuwe specifieke kredieten aangemaakt op basis van het vigerende Programma Water en Riolering. 10. Vervanging riolering 2023 Dit krediet kan ongebruikt worden afgesloten, omdat op basis van het Programma Water en Riolering nieuwe kredieten zijn aangemaakt en deze niet meer nodig is. 11. Vervangen riolering Lage Mierde In 2024 is een groot deel van Lage Mierde heringericht in combinatie met rioolvervanging en afkoppeling. In 2025 is de afronding van de uitvoering. 12. Vervanging riolering Reusel, Kerkstraat De herinrichting van de Kerkstraat is nog niet gestart door gebrek aan personele capaciteit. 13. Vervanging gemalen BK (bouwkundig) Dit krediet is bedoeld voor de grootschalige renovatie van de bouwkundige onderdelen van de gemalen en de renovatie van het vacuümstation aan de Wilhelminalaan. Deze renovaties zijn nog niet uitgevoerd en worden naar verwachting in 2025 uitgevoerd. 14. Vervanging gemalen ME (mechanisch-electrisch) Dit krediet is bedoeld voor de grootschalige renovatie van de mechanisch-elektrische onderdelen van de hoofdgemalen. Uit dit budget is de vervanging van het gemaal Draaiboom in Lage Mierde betaald. Dit als onderdeel van de reconstructie van Lage Mierde. Dit krediet mag worden afgesloten. 15.
Sanering verkeerslawaai 108 woningen Dit is een onderzoeksubsidie om te beoordelen of er sprake is van teveel geluidhinder op de gevels van woningen in het centrum van Reusel aan Wilhelminalaan, Schoolstraat/Zeegstraat en de Turnhoutseweg. Het ging in totaal om 108 woningen. Het project Turnhoutseweg is afgerond (bronmaatregelen). Onderzoek wordt nu uitgevoerd naar de noodzakelijke maatregelen aan de Wilhelminalaan en Schoolstraat/Zeegstraat. De eindafrekening hiervan vindt plaats in 2025. De subsidie (voorschot) voor het treffen van bron- en/of gevelmaatregelen is in middels door Bureau Sanering wegverkeerslawaai uitgekeerd. 16. Geluidsaneringsmaatregelen Wilhelminalaan In het project van de sanering verkeerslawaai Reusel-centrum is in het opgestelde saneringsprogramma aangegeven dat de herinrichting van de Wilhelminalaan, toepassing stil(ler) asfalt, een positieve invloed heeft op de geluidsbelasting op saneringswoningen binnen dit project. Deze saneringsmaatregel (herinrichting van de weg) is subsidiabel. Het verkregen bedrag is een voorschot (95%) van het subsidiebedrag. Uitvoering van het project is gekoppeld aan de start van de herinrichting van het centrumplan. 17.
Geluidsaneringsmaatregelen Centrum Reusel In het project van de sanering wegverkeerslawaai Reusel-centrum is in het opgestelde saneringsprogramma aangegeven dat ondanks voorgestelde maatregelen (herinrichting van de weg) voor meerdere woningen niet het gewenste geluidsniveau op de gevel kan worden bereikt. Aanvullend wordt nu onderzocht of de betreffende woningen in aanmerking komen voor gevelmaatregelen om het gewenste binnen geluidniveau te bereiken. Gevelmaatregelen zijn subsidiabel. Het verkregen bedrag is een voorschot (95%) van het subsidiebedrag. Verwachte einddatum uitvoering maatregelen is afhankelijk van de start van de herinrichting van het centrumplan.
88
Programma 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Portefeuillehouder Wethouder Van de Noort Wethouder Rombouts
Thema Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, transitie intensieve dierhouderij, vergunningen, beheer onroerend goed, woningbouwprojecten, centrumvisie Handhaving RO-vergunningen
Wat gaan we doen? 8.1 Ruimte en leefomgeving Ambitie: Gebiedsontwikkeling mogelijk maken. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Een gebiedsgerichte aanpak om integraal initiatieven in een gebied op te kunnen pakken.
B
Goede ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit.
A.1 A.1 B.1
B.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Vanwege beperkte ambtelijke capaciteit en prioritering van werkzaamheden wordt deze pilot uitgesteld naar 2025-2026. Niet van toepassing. We gaan aan de slag met de Nota Ruimtelijke kwaliteit- deel Stedelijk gebied (NRK). De NRK vervangt de huidige welstandsnota en gaat uit van een brede benadering van omgevingskwaliteit (incl. cultuurhistorie, beeldkwaliteit, architectuur, landschap, stedenbouw) die past bij de Omgevingswet. De NRK vormt het toetsingskader voor de wettelijk verplichte adviescommissie Omgevingskwaliteit (vervanger welstandscommissie en monumentencommissie vanaf inwerkingtreding Omgevingswet). Vanwege beperkte ambtelijke capaciteit en prioritering van werkzaamheden hebben we het opstellen van de NRK deel Stedelijk gebied uitgesteld naar 2025.
Ambitie: Leefbaar buitengebied.
C
Maatschappelijk effect / Resultaat Geactualiseerd bestemmingsplan buitengebied
C.1
C.1
D
Bevorderen transitie buitengebied en neerslag stikstof in Natura-2000 gebieden te reduceren
D.1
D.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Het bestemmingsplan buitengebied wordt volgens de huidige planning eind 2023/begin 2024 ter vaststelling aangeboden. We verwachten dat er bezwaren worden ingediend. De raad heeft het bestemmingsplan op 24 september 2024 gewijzigd vastgesteld. Het vastgestelde bestemmingsplan lag ter inzage tot en met 6 januari 2025. Tijdens deze termijn is er beroep ingediend. We zijn nu in afwachting van de stukken voor het opstellen en aanleveren van verweer. Daarna kan de behandeling van de beroepen plaatsvinden door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Landelijke Beëindigingsregelingen Veehouderijlocaties (LBV en LBV+ ) zijn opengesteld. Samen met de provincie en het rijk gaan we in gesprek met de eigenaren van agrarische bedrijven die zich hebben aangemeld en kijken we naar de eventuele (herbestemmings)mogelijkheden. Hiervoor is maatwerk nodig. In 2024 hadden we zeven dossiers van deelnemers aan de LBV- en LBV+-regeling in behandeling. Voor één dossier is een aanpassing opgenomen in het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied. Voor de
89
overige zes dossiers is op dit moment nog sprake van ruimtelijke planvorming met aansluitend de vereiste ruimtelijke procedures. E
Opstellen gebiedsvisie Wellenseind en directe omgeving
E.1
De raad heeft opdracht gegeven voor het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied Wellenseind en directe omgeving. Deze gebiedsvisie is nodig om alle recreatieve ontwikkelingen in dat gebied integraal te kunnen beoordelen en alle relevante belangen te kunnen afwegen. met het opstellen van een visie en uitvoeringsplan van dit deelgebied. De werkzaamheden hiervoor zullen in 2025 en de komende jaren doorlopen.
E.1
Vanwege beperkte ambtelijke capaciteit en prioritering van werkzaamheden is deze pilot uitgesteld naar 2025-2026. Hierbij is het de bedoeling dat Wellenseind onderdeel gaat uitmaken van de Gebiedsgerichte aanpak Kempenland-West.
Ambitie: Implementatie Omgevingswet. F
Maatschappelijk effect / Resultaat Implementatie van de Omgevingswet.
F.1
F.1
G
Opstelling omgevingsvisie.
G.1
G.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Op 1 januari 2024 gaat de Omgevingswet in. We zijn klaar voor het werken onder de Omgevingswet. Verdere werkzaamheden voor de implementatie en uitvoering daarvan lopen in 2024 door. In 2024 hebben we de eerste ervaringen met de Omgevingswet opgedaan. De eerste BOPA’s zijn in procedure gebracht en verleend. In 2024 is de werkgroep Omgevingsplan gestart met een pilot voor Hooge Mierde. Hierbij willen we komen tot een planregelbieb, die we vervolgens voor het hele grondgebied van de gemeente kunnen gaan gebruiken. En daarmee de basis kan vormen voor de toekomstige omgevingsplanwijzigingen. We starten in 2024 met het opstellen van een omgevingsvisie. Inwoners en andere stakeholders worden middels een participatietraject bij de omgevingsvisie betrokken. Eind 2024 is begonnen met de (interne) voorbereidingen voor het proces om te komen tot een nieuwe omgevingsvisie.
Ambitie: Aantrekkelijk centrumgebied Reusel. H
Maatschappelijk effect / Resultaat Een bruisend boodschappencentrum in Reusel.
H.1
H.1
I
Voorkomen van leegstand in het gemeentehuis.
I.1 I.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Een bruisend en aantrekkelijk boodschappencentrum conform de centrumvisie en het bestemmingsplan stedelijk gebied, centrum Reusel. Maatwerk wordt gehanteerd voor herbestemming van vrijkomende winkelpanden buiten het centrum. Werkzaamheden worden gefaseerd en uitgevoerd. De uitvoering van het deelproject Kerkplein in het centrum van Reusel verloopt volgens planning. Naast het Kerkplein is het tweede inrichtingsplan ter hand genomen. Het betreft het marktplein een stukje Wilhelminalaan. De gesprekken over de invulling van de lege ruimten worden weer opgepakt na indiensttreding nieuwe beleidsmedewerker vastgoed. De mogelijkheid van vestiging van de afdeling MD van GRSK in de Plint wordt onderzocht.
90
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Ambitie: Bestaand actief grondbeleid voortzetten en differentiëren van grondprijzen. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Een actief en strategisch grondbeleid.
A.1 A.1
B
Woningen voor iedere doelgroep en naar behoefte van elke kern.
B.1 B.1
8.3
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? We zetten het bestaande grondbeleid conform de Nota Grondbeleid voort. In 2024 gingen we over tot de grondaankoop van 3 percelen grond aan de Kruisstraat in Reusel. Deze aankoop betrof een anticiperende verwerving conform de Nota Grondbeleid. Dit is mogelijk voor gronden die in beleidsdocumenten zijn aangewezen als gronden die voor woningbouw in aanmerking komen. Deze grond voldoet hieraan. Tevens vonden meerdere gesprekken plaats voor mogelijke grondaankopen om woningbouw te kunnen realiseren. We peilen per kern bij onze inwoners en dorpsraad wat de behoefte is. In het najaar van 2024 is er door de dorpsraad/ werkgroep wonen Lage Mierde in samenwerking met de gemeente een enquête gehouden naar de woonwensen in Lage Mierde. De resultaten hiervan zijn tijdens een dorpsavond gepresenteerd aan de inwoners.
Wonen en bouwen
Ambities: Het bouwen van meer woningen heeft onze prioriteit, voor elke doelgroep en in elke kern. A
Maatschappelijk effect / Resultaat Bouwen van 488 woningen in de periode 20222026.
A.1
A.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? In de gemeentelijke woningbouwopgave voor de periode 2022-2026 zijn inmiddels al circa 133 woningen toegevoegd (110 in 2022 en 23 tot nu in 2023). De gemeente faciliteert de woningbouwopgave waar het kan volgens de vastgestelde prioritering. De planning is niet altijd haalbaar vanwege uitvoeringsproblemen, zoals de trage behandeling van bezwaren bij de Raad van State, gebrek aan ambtelijke capaciteit en voortgang in planvorming bij initiatiefnemers. Tabel Ontwikkeling van de woningvoorraad in 2024 Voorraad woningen Aantal Beginstand woningvoorraad 1 januari 6.658 Nieuwbouw 115 Overige toevoegingen (splitsing, 36 herbouw, etc.) Sloop 38 Overige onttrekking (bijv. herbouw) 9 Administratieve correcties -1 Saldo 103 Eindstand woningvoorraad 31 december 6.761 Bron: CBS statline In 2024 zijn 72 woningen in aanbouw genomen.
B
Woningen voor elke doelgroep.
B.1
B.1
We geven uitvoering aan de Kempische visie op Wonen 2019-2023, in 2023 starten we met actualisatie van deze visie, naar verwachting wordt de visie in 2024 vastgesteld. In 2024 is de Kempische visie op Wonen 2024-2028 vastgesteld. Deze visie is uitgewerkt aan de hand van vijf thema’s: 1. De (schaal)sprong vooruit 2. Toegroeien naar een betaalbaardere woningvoorraad 3. Wonen met zorg of ondersteuning
91
4. Werken aan vitaliteit in de kernen 5. Op weg naar een duurzame toekomst Elk thema bestaat uit een deel analyse, visie/ambitie en welke richting slaan we in. In 2024 is tevens het uitvoeringsprogramma vastgesteld. Woningbouwprogramma De Kempische visie op wonen 2024-2028 gaat uit van 440 woningen in de periode 2023-2030, zonder schaalsprong. De Ontwikkelstrategie De Kempen 2024-2040 gaat uit van minimaal 950 tot maximaal 1500 woningen. De gemeente Reusel-De Mierden wil invulling geven aan de woningbouwopgave voor haar kernen door voldoende divers woningaanbod te realiseren die voldoet aan de woningbehoefte, in een frequent afzettempo. Het woningbouwprogramma wordt ingedeeld in 30% sociale huurwoningen, 37% betaalbare woningen en 33% vrije sector. Het aandeel van 30% sociale huurwoningen is verplicht. Uitgangspunt is dat sociale huurwoningen worden geëxploiteerd door een toegelaten instelling (woningcorporatie). Bij de invulling van het woningbouwprogramma is ruimte gelaten om per gemeente het betaalbare koop- en midden-huursegment van 37% verder te specificeren. Reusel-De Mierden hanteert hiervoor 5% sociale koop, 13% woningen in betaalbaar middensegment en 19% in betaalbaar hoog segment, zie ook tabel op pagina 97. prijssegmentering 2024 woningbouwprogramma Reusel-De Mierden.
Hierbij creëren we bij nieuwbouw ruimte voor ‘de juiste mix aan woningen’ die in de vraag van woningzoekenden (starters en doorstromers) voorziet. Door ook te werken met koopconstructies zoals KoopGarant sluiten we aan bij realistische productmarktcombinaties, ook voor sociale koopwoningen. Met het bovenstaande programma sturen we de komende jaren op de ontwikkeling van betaalbare woningbouw in onze gemeente. We proberen in woningbouwplannen zoveel mogelijk diverse woningtypen aan te bieden voor alle doelgroepen. Hierbij streven we naar een continue voorraad aan bouw van woningen in alle kernen. B.2
B.2
We gaan verder aan de slag met de taakstellingen die we hebben voor de huisvesting van drie urgente doelgroepen. Dat gaat om de opvang van asielzoekers, huisvesting van vergunninghouders en opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De opvang van asielzoekers geschiedt in afstemming met de regio. Voor de huisvesting van vergunninghouders gaan we de mogelijkheden voor tijdelijke woonruimten onderzoeken. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne De gemeente heeft een inspanningsverplichting van 79 opvangplekken. We hebben 86 opvangplekken op het “Resort Brabantse Kempen”. In 2024 heeft hier een uitbreiding plaatsgevonden van één extra groepsaccommodatie voor 14 personen waardoor we op 86 opvangplekken uitkomen. Er moet rekening mee worden gehouden dat de opvangplekken nog langere tijd nodig zijn. In ieder geval tot maart 2026 (datum bekostigingsregeling)
92
voldoen we aan de inspanningsverplichting voor Reusel-De Mierden. Opvang van asielzoekers Sinds oktober 2023 is er voor 28 personen een overnachtingslocatie in het Fletcher Hotel de Kempen. Per 10 mei 2024 is het besluit genomen om de noodopvang om te zetten naar een Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocatie (TGO) voor maximaal 40 personen tot 23 oktober 2024. De overige 28 plekken blijven beschikbaar als overnachtingslocatie. In oktober 2024 is besloten de TGO te verlengen tot 1 juli 2025. In 2024 waren er geen overlastmeldingen of incidenten. Ieder kwartaal hielden we een omwonendenoverleg. In 2024 gaven we uitvoering aan het locatieonderzoek en onderzochten we 19 locaties op geschiktheid voor een asiellocatie. Huisvesting van vergunninghouders Het aantal vergunninghouders neemt sterk toe. Het vinden van voldoende geschikte huisvesting is in deze krappe woningmarkt lastig. Vanwege deze problematiek is het ook na 2023 niet gelukt om de taakstelling voor 2024 te behalen. In 2024 hadden we een wettelijke taakstelling om 43 personen te huisvesten (dit is inclusief de achterstand uit 2023). We hebben in 2024 12 personen gehuisvest. De mutatiegraad van sociale huurwoningen is erg laag en daalt. Er komen weinig sociale huurwoningen beschikbaar. Daarnaast hadden we gerekend op nareizigers, die veelal niet zijn gekomen.
Omdat we de taakstelling niet hebben gehaald, hebben we in het kader van het interbestuurlijk toezicht een negatief oordeel van de Provincie Noord-Brabant ontvangen. Hiervoor hebben we in 2024 gewerkt aan een plan van aanpak om de achterstand in de taakstelling in te lopen en te voorzien in voldoende woningen voor vergunninghouders de komende jaren. Door de druk op de woningmarkt en de behoefte aan sociale huurwoningen, blijft het echter ook de komende periode een grote uitdaging om te blijven voorzien in de huisvestingsbehoefte voor deze doelgroep. C
Bouwen voor eigen inwoners.
C.1
C.1
We faciliteren woningbouwinitiatieven en kijken daarbij altijd vooruit naar nieuwe mogelijkheden en initiatieven om zo te kunnen voorzien in de woningbehoefte van onder andere de eigen inwoners. We houden de landelijke wetgeving in de gaten en kijken wat in de gemeente toepasbaar kan zijn. De Huisvestingswet biedt gemeenten de mogelijkheid om in een Huisvestingsverordening voor een periode van ten hoogste 4 jaar regels vast te leggen over de toewijzing van huur- en betaalbare nieuwbouwkoopwoningen. Voor de instelling van een Huisvestingsverordening is het noodzakelijk dat sprake is van schaarste. Daarnaast moet kunnen worden aangetoond dat de verordening bijdraagt aan het oplossen van de negatieve gevolgen van deze schaarste. Met een Huisvestingsverordening kunnen gemeenten voor sociale huurwoningen voor de helft van de beschikbare huurwoningen bepalen hoe zij deze ruimte verdelen tussen mensen met een economische, maatschappelijke of een lokale binding. Urgentiecategorieën moeten worden meegeteld binnen die 50%. Veruit de
93
meeste mensen willen bij een verhuizing in de eigen gemeente blijven wonen. Uit monitoring blijkt dat de laatste jaren meer dan 50% van de sociale huurwoningen aan urgenten en woningzoekenden met een lokale binding worden toegewezen. Hierdoor is er nog geen aanleiding om voor dit deel een huisvestingsverordening op te stellen. Verdringing op de woningmarkt vindt voornamelijk plaats in de bestaande bouw, waarvan ook nog eens het merendeel boven de betaalbaarheidsgrens is gelegen (>€390.000,- in 2024). Voor de toewijzing van bestaande woningen aan inwoners uit de eigen gemeente mogen geen regels worden vastgesteld. Monitoring Hoewel er gelet op de cijfers en ervaringen uit de praktijk nu geen aanleiding is om als gemeente met de woningtoewijzing te interveniëren, kan dit in de toekomst uiteraard veranderen. Het in samenspraak met de corporaties en marktpartijen monitoren van de woningtoewijzing blijft daarom een belangrijk aandachtspunt in de komende jaren. D
Realisatie voldoende woningen in elke kern.
D.1
E
Versnellen procedures woningbouw.
D.1 E.1 E.1
F
Verhogen aanbod sociale huurwoningen
F.1 F.1
G
Duidelijkheid over onderscheid sociale huur- en koopwoningen.
G.1
We faciliteren woningbouwinitiatieven en kijken daarbij altijd vooruit naar nieuwe mogelijkheden en initiatieven om zo te kunnen voorzien in de woningbehoefte. We handelen proactief en zijn hierover waar nodig in overleg met onze ketenpartners. Zie B1 Versnelling is afhankelijk van de opgave en de personele capaciteit (gemeentebreed). Zomer 2024 startte een (externe) projectleider gebiedsontwikkeling en woningbouw. Het onderwerp beschikbaarheid sociale huurwoningen maakt onderdeel uit van de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. In 2024 sloten we met de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden gezamenlijke prestatieafspraken 2025 met WSZ en Stichting Huurdersraad de Kempen. In 2024 startten de gemeenten Bergeijk, Bladel en Reusel-De Mierden ook met de voorbereidingen voor gezamenlijke prestatieafspraken met Wooninc. en Stichting Huurdersplatform Wooninc., deze prestatieafspraken worden begin 2025 vastgesteld. Dit is geregeld in de Regionale Begrippenlijst Wonen.
G.1 Ambities: We trekken op het thema woningbouw samen op met de andere Kempengemeenten.
Maatschappelijk effect / Resultaat H
Samenwerken in de Kempen op het gebied van woningbouw.
H.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? Samen met de andere Kempengemeenten zorgen we voor afstemming over de regionale woningbouwopgave. Zoals in B.1 al aangegeven, zijn de Kempengemeenten in 2023 gestart met de actualisatie van de Kempische Visie op Wonen en wordt deze in 2024 vastgesteld. De woningbouwopgave vormt ook een onderdeel van de Ontwikkelstrategie De Kempen. De bestuursopdracht Ontwikkelstrategie De Kempen zal in 2024 verder worden uitgewerkt tot een
94
H.1
voorkeursscenario, wat na vaststelling zal worden uitgewerkt in een strategische koers op ruimtelijkfysiek en sociaal-maatschappelijk vlak. De Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden zijn in 2023 gestart met een actualisatie van de Kempische visie op wonen, welke in 2024 is vastgesteld door de gemeenteraden. De regionale woningbouwopgave maakt hier onderdeel van uit. Ook hebben de Kempengemeenten in 2024 samen gewerkt aan zowel het uitvoeringsprogramma woonzorgvisie Kempengemeenten als het uitvoeringsprogramma Kempische woonvisie. Beiden zijn in 2024 vastgesteld. In april 2023 stelden de gemeenteraden van de gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden de bestuursopdracht Ontwikkelstrategie De Kempen vast voor het gezamenlijk opstellen van een (vervolg) ontwikkelstrategie. Deze opdracht heeft geleid tot behandeling van een voorkeursrichting in de gemeenteraden in september en oktober 2024. De daaruit verzamelde wensen, bedenkingen en aandachtspunten zijn verwerkt in een voorkeursscenario dat heeft geleid tot de Ontwikkelstrategie De Kempen 2024-2040, “Samen op eigen wijze vorm geven”, welke in december in de raden van Bergeijk, Bladel en Reusel-De Mierden is vastgesteld.
In deze Ontwikkelstrategie worden strategische keuzes gemaakt ten aanzien van de thema’s wonen, werken, bereikbaarheid en mobiliteit, landschap en klimaat, voorzieningen en samenleving richting 2040. Woningbouw maakt expliciet onderdeel uit van deze Ontwikkelstrategie.
I
Faciliteren van CPO-initiatieven.
I.1 I.1
We stimuleren CPO-initiatieven en geven dit ook aan bij dorpsraden en werkgroepen wonen. Tijdens overleggen met dorpsraden en werkgroepen wonen in de kernen geven we aan open te staan voor CPO initiatieven en dit als gemeente te willen faciliteren, indien er daadwerkelijk initiatieven ontstaan vanuit de kernen.
Ambitie: Goede huisvesting voor arbeidsmigranten.
J
Maatschappelijk effect / Resultaat Goede huisvesting van arbeidsmigranten.
J.1 J.1
Inspanning 2024 / Wat hebben we in 2024 gedaan? We geven uitvoering aan het vastgestelde ruimtelijk afwegingskader voor de huisvesting van arbeidsmigranten en toetsen initiatieven hieraan. In 2023 besloten we in principe medewerking te verlenen aan de planologische wijziging van het perceel De Hoeven 26, Reusel naar een maatschappelijke bestemming met de aanduiding logies ten behoeve van de realisatie van arbeidsmigrantenhuisvesting. In 2024 startten we met de voorbereidingen voor de planologische procedure.
95
Majeure thema’s Prijssegmentering woningbouwprogramma Reusel-De Mierden Prijssegment
% e
Sociale huur* (<€879,66, waarvan minimaal 50% onder de 2 aftoppingsgrens)
30%
Sociale koop (betaalbaar laag)** Sociale koop – Appartement (<€230.000) Sociale koop – Grondgebonden (<€275.000) Betaalbaar ** Betaalbaar midden segment (<€320.000) Middenhuur (€897,68 - €1.123,13)
5% 67%
13% 19%
Betaalbaar hoog segment (<€390.000)
Vrij invulbaar
33%
33%
Let op: Prijspeil 2024 * Uitgangspunt exploitatie sociale huurwoningen door toegelaten instelling **Sociale koopwoningen bij voorkeur als koopgarant realiseren
Wat mag het kosten? Totaal per product
Rekening 2023 Saldo
Begroting 2024 (incl. begrotingsw ijzigingen) Uitgaven Inkom sten Saldo
Rekening 2024 Uitgaven
Inkom sten
Begroot vs w erkelijk Saldo
Saldo
(bedragen x € 1.000) 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouw en Totaal
-1.393
-1.656
44
-1.612
-1.526
39
-1.487
125
244
-2.071
1.942
-129
-4.915
4.646
-269
-141
24
-459
622
163
-483
634
151
-12
-1.125
-4.185
2.608
-1.578
-6.924
5.319
-1.605
-28
Programma 8 heeft ten opzichte van de gewijzigde begroting een negatief resultaat van € 28.000. Hieronder volgt een korte toelichting per product op de verschillen in de laatste kolom van bovenstaande tabel. 8.1 Ruimtelijke Ordening (voordeel € 125.000) Vanwege beperkte ambtelijke capaciteit en prioritering van werkzaamheden hebben we het opstellen van de NRK deel Stedelijk gebied uitgesteld naar 2025. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit betekent erg veel voor zowel ons als gemeente, maar ook voor initiatiefnemers. Wij kunnen ons voorstellen dat we om deze reden wellicht minder principeverzoeken hebben ontvangen. Ook hebben we om deze reden vorig jaar minder ruimtelijke plannen (omgevingsplanwijzigingen en BOPA’s) in procedure gehad, dan andere jaren. Wel is het zo dat we in 2024 een inhaalslag hebben kunnen maken met het inlopen van de werkachterstand voor principeverzoeken. Hier zaten ook nog principeverzoeken van eerdere jaren bij, waarvoor lagere legestarieven gelden. 8.2 Grondexploitatie (nadeel € 141.000) Een gedetailleerde toelichting op de grondexploitaties vindt u in de paragraaf grondbeleid. Bij niet onderhanden werk is een inkomst te zien van €50.000 uit Ruimte-voor-Ruimte gelden vanuit de Provincie Noord-Brabant. Deze kunnen net als vorig jaar worden toegevoegd aan de reserve “Ontwikkeling Buitengebied”.
Centrumplan Hart van Reusel De uitvoering van het deelproject Kerkplein in het centrum van Reusel verloopt volgens planning. Een onvoorziene factor is de definitieve plek van de Geldmaat-pin. De gemeente is in gesprek met Geldmaat over de definitieve plek. Verder zal er tot de zomer gewerkt worden met de bestaande lichtmasten. De definitieve lichtmasten volgen later dit jaar. Dit laatste heeft geen invloed op de kwaliteit van de bestrating en het groen (de nieuwe lichtmasten komen op dezelfde locaties als de oude exemplaren). Na het Kerkplein zal het tweede inrichtingsplan ter hand worden genomen. Het betreft het marktplein en een stukje Wilhelminalaan. Ten aanzien van deze laatste is de gemeente met de projectontwikkelaar in gesprek over het faseren van onze werkzaamheden in relatie tot de supermarkt. Onze gemeente is op dit moment bezig de andere deelprojecten zodanig te faseren dat deze optimaal worden uitgevoerd in relatie tot ontwikkelingen zoals Winterfeesten(doorstart) en de N284. De herziene grondexploitatie-calculatie waarin alleen het kerngebied Markt en Kerkplein nog deel uit maken van dit project wordt in juli ter besluitvorming aan de raad aangeboden.
96
Faciliterende grondexploitatie Op afgeronde anterieure overeenkomsten wordt een voordeel behaald van € 298.000, waarvan € 92.300 toegevoegd is aan de Bestemmingsreserve vereveningsfonds sociale woningbouw. Bestemmingsreserve Huisvesting urgente doelgroepen De financiële verantwoording hiervan is te vinden in programma 6 sociaal domein. 8.3 Wonen en bouwen (€ 12.000 nadeel) De totale jaarbijdragen aan de gemeenschappelijke regeling voor Vergunningverlening en Toezicht zijn € 40.000 hoger dan begroot, dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door lagere eigen uitgaven en hogere inkomsten vanuit leges. Toelichting lopende kredieten Nr.
Jaar
Krediet
Omschrijving investering
Beschikbaar Uitgaven t/m 31- Inkomsten t/m 31- Restant 12-2024 12-2024 31-12-2024
Afsluiten
1
2022
781010 Boerderij van de Toekomst
0
247.865
247.865
0
Nee
2
2013
781020 Beekherstel Reuseldal
20.000
6.241
0
13.759
Nee
3
2012
781028 Ontwikkeling Rouwenbogtloop
25.000
13.650
0
11.351
Nee
4
2016
781063 Implementatie nieuwe omgevingswet
19.095
18.910
0
185
Nee
5
2022
782010 Renovatie beheerderswoning Sportpark
49.500
14.250
0
35.250
Nee
6
2021
783011 Anticiperende grondverwervingen
1.000.000
1.127.282
0
-127.282
Nee
7
2023
783012 Aankoop grond Willibrordlaan 13
500.000
471.105
0
28.895
Nee
8
2021
783101 Kleine Hoeve II
2.050.000
2.050.000
0
ja
9
2021
783102 Hasselt fase III
200.000
90.826
56.432
165.606
Nee
10
2023
783103 Molenheide
0
57.642
14.609
-43.033
Nee
1. Boerderij van de Toekomst Het project is nog in volle gang. De samenwerking met de partners loopt voorspoedig. Dit krediet kan niet worden afgesloten. 2. Beekherstel Reuseldal 2e fase is in ontwikkeling samen met het waterschap. Het krediet kan niet worden afgesloten. 3. Ontwikkeling Rouwenbogtloop 1e fase is voltooid in samenwerking met het waterschap. Een mogelijke 2e fase is nog in voorbereiding. Het krediet kan niet worden afgesloten. 4. Implementatie nieuwe omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet verloopt voorspoedig. De pilot voor het opstellen van een volwaardig omgevingsplan (kern Hooge Mierde) loopt volgens planning en inhoudelijk naar wens. Tot 1 januari 2026 mogen we gebruik maken van TAM-IMRO. Dat is een tijdelijke alternatieve maatregel voor gemeenten om het omgevingsplan te wijzigen, wanneer zij dit nog niet via de nieuwe standaarden kunnen doen. Dit moet voorkomen dat planvorming (en in het bijzonder gebiedsontwikkeling) onaanvaardbare vertraging oploopt bij de invoering van de Omgevingswet. Hier gaan we ook gebruik van maken. De behandeling van Bopa’s verloopt steeds beter en vlotter. De sleutel hierin is een “warme” samenwerking met VTH De Kempen en al onze interne en externe adviseurs. De termijnen blijken in de praktijk zeer scherp (zoals ook verwacht).