Bijlage C - RdM spiegel gemeentefonds (fase 1)
Tekst van het document
Analyse samenwerkingsverbanden Gemeente Reusel-De Mierden Tussenrapportage 10 april 2026 Spiegel gemeentefonds
1. Stand van zaken 2. Uitgaven Reusel-De Mierden 3. Profiel Reusel-De Mierden in relatie tot gemeentefonds 4. Spiegel gemeentefonds 5. Vervolg Inhoud 2 • Financiële gegevens Reusel-De Mierden ontvangen en verwerkt: o Realisatie 2024 o Voorlopige rekening 2025 (stand 8 april 2026) o Meerjarenbegroting 2026-2029 • Gepresenteerde cijfers betreft voorlopige stand, nagekomen respons op vragen wordt nog verwerkt • Referentiegemeenten worden benaderd: o Boekel (gemeente die taken voornamelijk zelf uitvoert) o Olst-Wijhe (gemeente die veel samenwerkt) Stand van zaken 3 Meerjarigbeeld uitgaven en inkomsten Reusel-De Mierden 4 Incidentele effecten 2025 • Infrastructuur: voorziening onderhoud wegen • Ruimte, milieu en economie: incidentele rijksbijdrage isolatie woningen • Minder baten grondexploitaties Meerjarig beeld • Algemene ondersteuning: oplopende uitgaven, o.a. ICT • Sociaal domein: oplopende uitgaven, zowel preventie als maatwerk • Overige eigen middelen: geen baten grondexploitaties begroot • Tot op heden substantiële toevoegingen aan reserves
Gemeenschappelijke regelingen Reusel-De Mierden 5 In het diagram is te zien dat op de taakgebieden participatie, brandweer en ruimte, milieu en economie het grootste deel van de netto lasten bestaat uit bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast is er sprake van substantiële bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen op de overige taakgebieden van het sociaal domein het in de sfeer van algemene ondersteuning (bedrijfsvoering). Taken van de samenwerkingsverbanden waar het onderzoek zich op richt: • KempenPlus: participatie, inburgering, casusregie • GRSK: ICT, BAG, vastgoed, landmeten, schuld- hulpverlening, Wmo, jeugdhulp, VTH (excl. juridisch) • Oirschot-Eersel-RdM: milieu en afval • Eersel-RdM: juridisch VTH Andere gemeenschappelijke regelingen: • Veiligheidsregio • Omgevingsdienst
Profiel Reusel-De Mierden in relatie tot gemeentefonds 6 Uitgangspunten gemeentefonds Via het gemeentefonds beoogd het Rijk gemeenten in een gelijkwaardige financiële uitgangspositie te brengen, uitgaande van: • een gemiddeld voorzieningenniveau • een efficiënte uitvoering • kostendekkende heffingen • een eigen bijdrage op basis van de inkomsten- capaciteit uit OZB en overige algemene eigen middelen Het betreft algemene, vrij besteedbare middelen. Gemeentefonds als analyse instrument Door de uitgaven van gemeenten te vergelijken met de referentiebudgetten van het gemeentefonds, ontstaat inzicht in het effect van gemaakte keuzes ten aanzien van: • het voorzieningenniveau: hoge/lage uitgaven wijzen op een hoog/laag voorzieningenniveau • de uitvoering: hoge/lage uitgaven wijzen op een minder/meer efficiënte uitvoering Tevens kan het gemeentefonds worden gebruikt om gemeenten onderling vergelijkbaar te maken gemeenten, zodat inzicht ontstaat in het effect van alternatieve keuzes door andere gemeenten.
Spiegel gemeentefonds 7 Toelichting diagram In het diagram is weergegeven hoe de netto lasten van Reusel-De Mierden per taakgebied in de rekening 2025 (donkerblauw) zich verhouden tot de referentiebudgetten van het gemeentefonds 2025 (rood) en het gemiddelde van de begrotingen van 2026 t/m 2028 (beige). Relatief lage uitgaven Op de volgende taakgebieden is sprake van relatief lage uitgaven: • Basisvoorzieningen • Jeugdzorg. In 2025 is een beperkt deel van het gemeentefonds incidenteel (cie van Ark) • Onderwijs • Sport en openbaar groen • Ruimte, milieu en economie Relatief hoge uitgaven Reusel-De Mierden heeft relatief hoge uitgaven op de volgende taakgebieden: • Wmo • Infrastructuur • Algemene ondersteuning
Algemeen Over de hele linie heeft Reusel-De Mierden een relatief laag uitgavenniveau, wat duidt op een sober en/of doelmatig voorzieningenniveau. Aangezien de algemene eigen middelen ongeveer op het niveau van het gemeentefonds zitten, leidt dit er toe dat Reusel-De Mierden substantiële budgetten aan de algemene reserve kan toevoegen. Taakgebieden met samenwerkingsverbanden Op de taakgebieden waar een deel van de taken is ondergebracht bij samenwerkingsverbanden is sprake van een wisselend beeld: • In het sociaal domein is sprake van relatief lage uitgaven, met uitzondering van de Wmo. Op deze taakgebieden is zowel Kempenplus als de GRSK actief. In het diagram op bladzijde 5 is te zien dat een substantieel deel van de middelen op deze taakgebieden door de gemeente zelf wordt besteed; • op het taakgebied ruimte, milieu en economie is sprake van relatief lage uitgaven. Op dit taakgebied zijn zowel de GRSK, Oirschot-Eersel-RdM als Eersel-RdM actief. Tezamen met de bijdrage aan de omgevingsdienst beslaan de bijdragen aan deze samenwerkingsverbanden ruim de helft van de totale netto lasten op dit taakgebied (zie diagram bladzijde 5). Het overige deel wordt door de gemeente zelf besteed; • op het taakgebied algemene ondersteuning is sprake van relatief hoge uitgaven, die in de meerjarenbegroting verder toenemen.
Op dit taakgebied wordt een beperkt deel van de middelen besteed door de GRSK. Het overgrote deel van de uitgaven wordt door de gemeente zelf besteed. Eerste duiding spiegel gemeentefonds 8 • Verwerken nagekomen respons op vragen over financiën • Fase 2: o Analyse uitgaven en dienstverlening op taakgebieden waar de 4 samenwerkingsverbanden van Reusel-De Mierden werkzaam zijn o Vergelijking met de referentiegemeenten op de relevante taakgebieden o Resultaat: inzicht in (financiële) effecten van alternatieve keuzes • Verwerken bevindingen in eindrapportage Vervolg 9