CConstaterende datReusel-De Mierden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2027-2030

Gemeenteraad 3 november 2026, gemeente Reusel-De MierdenBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030 - eerste termijn50.800 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 6

De belevingswaarde van de openbare (groen)inrichting verbeteren binnen de bestaande (groen)beleidskaders 2022-2031: Dit willen we bereiken door in 2026 de digitale groenbeheergegevens te actualiseren g ecombineerd met de opname van een meerjarig vervangingsplan. Daarnaast gaan we tussen 2027-2030 aan de slag met het geven van extra informatie over het vigerend groenbeleid en de onderhoudsbeelden, evalueren de uitvoering en sturen waar nodig bij. Naast beeldbepalende locaties, kernen en reconstructieprojecten leggen we ook de focus op vervanging/omvorming van versleten en/of onderhoud intensieve beplantingen in de woonwijken. Komende jaren implementeren we klimaat-adaptieve maatregelen bij (nieuwe) vergroenings- of vervangingsprojecten. 2. Een veilig ingerichte openbare ruimte die ook als zodanig wordt beleefd. Meerjarenbegroting 2027-2030 76 Dit willen we bereiken door komende periode bij (her)inrichting, mede op basis va n de groenstructuurkaart, meer strategische ontwerpkeuzes te maken. Dit willen we monitoren door het aantal meldingen openbaar groen bij te houden. Recreatie 1. Verschillende vormen van recreatie in de gemeente hebben meerwaarde voor inwoners én bezoekers. 2. De openbare ruimte in de kernen wordt actiever ingericht op meer bewegen en ontmoeting. Recreatief medegebruik van het buitengebied is mogelijk waar dit past in de omgeving.

Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Behouden en indien nodig verbeteren van de kwaliteit van de recreatieve routenetwerken (wandelen, fietsen, ruiteren, mountainbiken): Dit willen we bereiken door komende periode nieuw te ontwikkelen (thema)routes te verbinden m et bestaande objecten en gebieden (op het gebied van erfgoed (grafheuvel), groen, natuur, kunst en cultuur) maken we de routenetwerken en waardevolle elementen meer zichtbaar en toegankelijker voor bewoners en bezoekers. In 2026-2027 onderzoeken we de mogelijkheid voor een mountainbikeroute in Hooge Mierde, als mogelijke verbindingsroute met andere MTB-routes (Arendonk, andere Kempengemeenten). T en slotte willen we in 2027 het eerste Kronkelpad realiseren en onderzoeken we de mogelijkheid voor de aanleg van een tweede Kronkelpad in de gemeente. 2. Bevorderen van bewegen en ontmoeting door een actiever ingerichte openbare ruimte. Dit willen we bereiken door komende periode bij de ontwikkeling van nieuwe woonwijken, speel- en spelvoorzieningen meegenomen die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten.

Beleidskaders Beleids- en Beheerplan Openbaar Groen 2022-2031, Klimaatvisie Bos en Natuur, VFL Sportaccommodatieplan Reusel-De Mierden Uitvoeringsplan Speelvoorzieningen Accommodatiebeleid Reusel-De Mierden Werkplan Bos en Natuur Beleidsplan Openbaar Groen 2022-2031 Klimaatvisie Bos en Natuur Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 NB: Wettelijk/verplicht VV(3 en 4)Vervangingsinvestering groen binnen en buiten de kom (Jaarlijkse investering € 310.000,- vanaf 2027)(structurele rentelasten in 2027 € 2.500,-)(Structurele kapitaallasten vanaf 2028 € 10.000,-) Om het bestaande groenareaal binnen de bebouwde kom (onder andere plantsoen en laanbomen) en bui ten de bebouwde kom (onder andere laanbomen / houtopstand) duurzaam in stand te kunnen houden is een structureel vervangingsbudget noodzakelijk voor de vervanging van versleten/afgeschreven en/of eer der afgestorven groen (t.g.v. bijvoorbeeld klimaatveranderingen). NB: Ambities/wensen De eerdere bezuinigingen op preventie en het schrappen van buurtsportcoaches en functionarissen staan haaks op het coalitieakkoord, waarin sport en gezondheid juist centraal staan. Het bereiken van deze doelen valt of staat met professionals en preventiebeleid in de wijk. Om de realisatie van het akkoord te borgen, worden deze middelen middels deze begroting hieronder alsnog opgevoerd.

NB(19) Continuering uitvoeringsbudget Stichting Kempen in Beweging (Structureel nadeel vanaf 2027 € 10.000,-) (Incidentele dekking van 2027-2029 vanuit de AZWA middelen) Sinds 2018 werken we als Kempengemeenten succesvol samen op het gebied van sport, bewegen en preventie. Dit heeft geresulteerd in een Kempisch Sportakkoord in 2018 en de oprichting van Stichting Kempen in Beweging. In 2022 is het Sportakkoord geºvalueerd en is het Sportakkoord 2.0 vastg esteld voor de periode 2023-2026. De uitvoering van het Sportakkoord is belegd bij Stichting Kempen in Beweging. Jaarlijks betaalt elke Kempengemeente een bijdrage van circa € 10.000. Elke gemeente ontvangt in de periode 2023-2026 middelen voor het Sportakkoord, deze middelen maken onderdeel uit van de Brede SPUK welke in haar huidige vorm eindigt per 31 december 2026. Meerjarenbegroting 2027-2030 77 De maatschappelijke opgaven waar wij voor staan — zoals vergrijzing, toenemende zorgdruk en mentale weerbaarheid — vragen om een continuering van de werkzaamheden van stichting Kempen in Beweging, ook na het wegvallen van de huidige rijk financiering. Om de opgebouwde samenwerking en infrastructuur t e behouden en aan te sluiten bij de ambitie uit het coalitieprogramma, wordt voorge steld om de huidige bijdrage ad € 10.000 per gemeente vanaf 2027 structureel te continueren.

De specifieke uitkering (SPUK AZWA) die het Rijk voor de jaren 2027 tot en met 2029 beschikbaar stelt, heeft juridisch een tijdelijk karakter. Deze baten dienen daarom als incidentele baat opgenomen te worden in de begroting. Zodra het Rijk de toegezegde overheveling van de AZWA-middelen naar een structurele uitkering in het Gemeentefonds vanaf 2030 formaliseert, zal de raming via een begrotingswijziging aan de batenkant structureel worden bijgesteld. NB(20) Combinatiefunctionaris Sport & buurtsportcoaches (Structureel nadeel vanaf 2029 € 45.800,-) (Incidentele dekking 2027-2029 vanuit de AZWA en BRC regeling) We zetten buurtsportcoaches structureel in voor het stimuleren van sport bij alle doelgroepen in de gemeent e. De buurtsportcoach is belangrijk omdat hij of zij mensen in beweging brengt die dat uit zichzelf minder snel doen. Als spin in het web verbindt de buurtsportcoach sport en bewegen met zorg, welzijn en onderwijs. Zo helpt de coach bij het oplossen van maatschappelijke problemen, zoals een ongezonde leefs tijl en eenzaamheid. De AZWA/BRC regeling is van 2027-2029 juridisch tijdelijk van aard e n zal binnen deze periode dan ook geraamd moeten worden als een incidentele baat.

Zodra het Rijk de aangekondig de structurele integratie in het Gemeentefonds vanaf 2030 formaliseert, zal de jaarschijf 2030 voor dit resterende deel via een begrotingswijziging structureel aan de raad worden voorgelegd. NB(21) Cultuurcoach (Structureel nadeel € 36.000,- vanaf 2029) (Incidentele dekking 2027-2029 vanuit de AZWA en BRC regeling) De cultuurcoach coördineert allerlei culturele initiatieven in de kernen, zoals de uit voering van het Kunstmenu, waardoor alle leerlingen tijdens hun schoolperiode in aanraking komen met verschillende kunstdis ciplines. Daarnaast ondersteunt de cultuurcoach het project Meer Muziek in de Klas. Zo krijgen alle kinderen, ongeacht hun achtergrond of thuissituatie, via school toegang tot kunst en muziek en wordt cultuureducatie inclusief en voor iedereen bereikbaar. De AZWA/BRC regeling is van 2027-2029 juridisch tijdelij k van aard en zal binnen deze periode dan ook geraamd moeten worden als een incidentele baat. Zodra het Rijk de aangeko ndigde structurele integratie in het Gemeentefonds vanaf 2030 formaliseert, zal de jaarschijf 2030 voor dit resterende deel via een begrotingswijziging structureel aan de raad worden voorgelegd. NB(22) Actualiseren digitale groenbeheergegevens (Incidenteel nadeel € 50.000,- in 2027) In 2026 de digitale groenbeheergegevens te actualiseren gecombineerd met de opname van een me erjarig vervangingsplan.

Werkplan Bos- en Natuurterreinen 2027 Vooruitlopend op en zoveel mogelijk in lijn met de voor lange termijn in ontwikkeling zijnde Klimaatvisie bos en natuur is het werkplan bos- en natuurterreinen voor uitvoeringsjaar 2027 opgesteld. De hierin opgen omen maatregelen leveren een belangrijke bijdrage aan onder andere een versnelde doorontwikkeling naar beter toekomstbestendige bos- en natuurterreinen. Met een verbeterde lange termijnafstemming streven we tevens na ook de toekomstige beheerexploitatie van onze bos- en natuurterreinen zo lang als mog elijk positief/ gezond te houden. Immers zullen de inkomsten vanuit de jaarlijkse houtoogst anders bij toenemende/ massale boomsterfte en/of grootschalige natuurbranden drastisch teruglopen, waardoor de instandhouding van deze groene kwaliteit binnen onze gemeente in de toekomst mogelijk niet meer positief te exploiteren blijft. NB(23) Uitgaven Werkplan Bos- en Natuurterreinen 2027 (Structureel nadeel € 107.000,- in 2027) Toenemende wet- en regelgeving, gevolgen van klimaatomstandigheden en toenemende gebruikers druk en doelstellingen met betrekking tot onze bos- en natuurterreinen leiden tot structureel hogere beheer- en onderhoudskosten. Waar deze kosten voorgaande jaren incidenteel vergelijkbaar uitvielen voor het wegwerken van beheerachterstanden lijken deze nu structureel van aard te worden.

De totale uitgaven ten behoeve van 2027 zijn op basis van het Werkplan Bos- en Natuurterreinen 2027 geraamd op afgerond € 177.000,-. Dit resulteert voor 2027 in een structurele toename van afgerond € 107.000, -. NB(24) Inkomsten Werkplan Bos- en Natuurterreinen 2027 (Structureel voordeel € 87.000,- in 2027) Op basis van Werkplan Bos en Natuur 2027 zijn de opbrengsten uit houtverkoop 2027 geraamd op € 203.000. Ten opzichte van de huidige begroting een toename van € 87.000,-. Meerjarenbegroting 2027-2030 NB(25) SNL Beheervergoeding (Structureel voordeel € 15.000,- in 2027) De SNL-beheervergoeding (Subsidiestelsel Natuur en Landschap) is structureel verhoogd met € 15.000,- naar € 60.000,- per jaar. BB: Correcties op bestaand beleid BB(01) Stortkosten groenafval (Structureel nadeel € 10.000,- vanaf 2027) Afgelopen periode zijn vanuit VTH de begrotingsposten in relatie tot de afvalstoffenheffing/-verwerking ten aanzien van verschillende afvalstomen geºvalueerd en is daarbij onder andere geconcludeerd dat stortkosten groen elders in de begroting dienen te worden ondergebracht en daarvoor aparte middelen ter beschikking dienen te worden gesteld. De stortkosten groen fluctueren jaarlijks, maar bedragen doorgaans rond de afgerond €10.000,- per jaar.

Zie Bijlage 4:Subsidiestaat - Versterking bibliotheek voorziening (Structureel nadeel € 37.500,- vanaf 2027) In de periode 2024–2026 is gestart met de uitbreiding van de bemande openingstijden van de bibliotheek, mede in verband met de verhuizing naar MFA de Kei en de ontwikkeling van de bibliotheek als centrale ontmoetingsplek. Deze uitbreiding is tot en met 2026 incidenteel gefinancierd vanuit SPUK-middelen en de bestemmingsreserve van de bibliotheek. Vanaf 2027 wordt de verruiming structureel voortgezet, waarvoor een verhoging van de exploitatiesubsidie met € 37.500,- noodzakelijk is. De verruimde openingstijden versterken de toegankelijkheid van de bibliotheek en de maatschappelijke functie van de MFA de Kei en bieden ruimte voor aanvullende activiteiten en programmering rondom maatschappelijke thema’s die aansluiten bij de doelstellingen uit het collegeprogramma. In 2027 wordt samen met de zeven aangesloten gemeenten en Bibliotheek de Kempen gewerkt aan een meerjarenplan, waarin de toekomstvisie op de bibliotheekvoorziening wordt uitgewerkt. Dit meerjarenplan is vanaf 2028 op grond van de Bibliotheekwet (WSOB) verplicht voor iedere gemeente.

Wat mag het kosten? Sport, cultuur en recreatie | Rekening | Begroting | Begroting 2027 | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x € 1.000 | Saldo | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Saldo per product 5.1 | Sportbeleid en activering | -138 | -84 | -98 | 32 | -66 | -68 | -54 | -56 5.2 | Sportaccommodaties | -582 | -811 | -1.053 | 294 | -758 | -802 | -816 | -834 5.3 | Cultuurpresentatie, -productie en | - | -183 | -208 | -217 | 0 | -217 | -220 | -221 | -223 participatie 5.4 | Musea | -60 | -68 | -71 | 0 | -71 | -72 | -74 | -75 5.5 | Cultureel erfgoed | -65 | -44 | -64 | 0 | -64 | -67 | -70 | -73 5.6 | Media | -272 | -294 | -361 | 0 | -361 | -362 | -362 | -363 5.7 | Openbaar groen en openluchtrecreatie | -930 | -1.295 | -1.327 | 188 | -1.139 | -1.169 | -1.208 | -1.248 Saldo programma 5 | -2.230 | -2.805 | -3.190 | 514 | -2.676 | -2.760 | -2.805 | -2.873 Verbonden partijen Kempenplus Bosgroep Zuid Nederland Beleidsindicatoren progr.5 | verplicht Beleidsindicatoren | eenheid | / niet | RdM | Gemeenten | Landelijk | Peiljaar | Bron verplicht | < 25.000 % niet sporters | % | V | 45,4% | 44,1% | 42,50% | 2024 gezondheids-monitor % inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen | % | NV | 43,6% onbekend | 48,9% | 2024 Gemeente Ledenaantallen sportverenigingen | % | NV | 28,9% onbekend | 24,3% | 2025 Gemeente Bezoekersaantallen,

aantal deelnemers aan culturele activiteiten | NV | Gemeente Aantal meldingen openbaar groen | NV | 431 | Gemeente Aantal toeristische overnachtingen | NV | 66.405 onbekend | 148.000.000 | 2025 Gemeente en landelijk komt van het CBS Aantal routes en speelvoorzieningen | # | NV | 35 onbekend | onbekend | 2026 Gemeente 78 Meerjarenbegroting 2027-2030 79 Programma 6. Sociaal Domein Portefeuillehouder Thema’s Wethouder Maas Samenkracht en burgerparticipatie, Opvang (maatschappelijk), Zorg en Ondersteuning,Toekomstbestendig sociaal domein Wethouder Rombouts Inkomensregelingen, Toekomstbestendig sociaal domein Wethouder Kuijken Opvang (huisvesting) Doelen overgenomen uit het coalitieakkoord en Collegeprogramma 2026-2030 Samenkracht en burgerparticipatie 1. We vinden het belangrijk dat inwoners naar elkaar omkijken. Sociale cohesie zorgt voor sterke buurten en netwerken, waar signalen eerder worden opgepakt. 2. We kiezen voor een lokale aanpak tegen eenzaamheid zodat meer inwoners zich gezien voelen en meedoen in de samenleving. 3. Verenigingen en vrijwilligers zijn de ruggengraat van onze samenleving en worden actief ondersteund. Daarbij is extra aandacht voor activiteiten die voor en door jongeren worden georganiseerd. 4. Inclusie is geen apart project maar een houding, zodat iedereen echt mee kan doen.

Investeringen in voorzieningen worden getoetst op: • fysieke en digitale toegankelijkheid; • gebruik door meerdere doelgroepen (multifunctioneel). 5. We behouden en versterken een gemeenschapshuis/ontmoetingsruimte als basisvoorziening in elke kern. De gemeente houdt daarbij de vinger aan de pols door het gebruik en de exploitatie periodiek met gebruikers, beheerders en bestuur te evalueren en waar nodig bij te sturen. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Stimuleren en versterken inwonersinitiatieven die bijdragen aan het versterken van de sociale cohesie en onderlinge betrokkenheid in de wijk of buurt. Dit willen we bereiken door komende periode vooral de kracht te benutten van dorpsraden, buurtverenigingen en andere lokale verenigingen en werkgroepen die er al zijn. Signalen die we oppikken vanuit de samenleving verbinden we waar mogelijk aan (bestaande) initiatieven en samenwerkingspartners. 2. Verminderen van het gevoel van eenzaamheid onder onze inwoners door komende periode in te blijven zetten op een lokale aanpak gericht op ontmoeting. 3.

Ondersteunen van verenigingen en vrijwilligers, met extra aandacht voor jongeren: Dit willen we komende tijd bereiken door het versterken van de inzet, betrokkenheid en tevredenheid van vrijwilligers door een aantrekkelijke, ondersteunende en waarderende vrijwilligersomgeving te creºren en uitvoering te geven aan het vrijwilligersuitvoeringsplan. Ook hebben we een toegankelijk en toekomstgericht subsidiebeleid, vereenvoudigde procedures en aanvullende ondersteuning voor verenigingen Ten slotte organiseert en stimuleert de jeugdcoach activiteiten voor en doo r jongeren. 4. Een gemeente zijn waar iedereen erbij hoort, iedereen ertoe doet en iedereen mee moet kunnen doen naar eigen wens en vermogen en voorzieningen toegankelijk en bestemd zijn voor diverse doelgroepen: We geven komende jaren uitvoering aan de doelstellingen uit de Inclusieagenda Reusel-De Mierden. En geven we uitvoering aan het inburgeringsbeleid ‘Thuis in de Kempen’ door onder andere leerroutes en goede begeleiding te bieden aan inburgeraars. 5. Iedere kern beschikt over een lokale ontmoetingsplek voor de inwoners, waarbij aandacht is voor participatie van alle doelgroepen en leeftijden: Dit willen we bereiken door jaarlijks subsidie te verlenen aan de stichtingen die de gemeenschapshuizen - exploiteren. We realiseren in 2030 een nieuwe ontmoetingsruimte in Huls el binnen het gebouw van Clemensschool.

Meerjarenbegroting 2027-2030 80 Opvang 1. De opvang van urgente doelgroepen wordt, passend bij onze gemeente, volgens de landelijke wetgeving uitgevoerd. Daarbij geldt dat: • transparante communicatie met inwoners essentieel is; • de opvang zorgvuldig en met oog voor de leefbaarheid in de omgeving gebeurt. Aangezien voor opvang een stevig maatschappelijk draagvlak vereist is, wil de gemeenteraad vooraf actief betrokken worden in het besluitvormingsproces en de mogelijkheid krijgen om wensen, bedenkingen en/of voorwaarden aan te geven over de op te stellen overeenkomst tussen gemeente en opvang-organisatie. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Realiseren van passende opvang voor urgente doelgroepen, met oog voor draagvlak en leefbaarheid, in afstemming met andere Kempengemeenten. We zorgen zolang het nog nodig is voor een goede begeleiding van de ontheemden uit Oekraïne op onze opvang waarbij we oog hebben voor het mentaal welbevinden van de bewoners. We hebben een locatie aangeboden aan het COA voor de opvang van vluchtelingen. Samen met het COA, de gemeenteraad en de omgeving, bekijken we komende periode of deze passend is. Zorg en ondersteuning 1. Zorg is toegankelijk, inwoners worden goed ondersteund en de samenwerking met partners is sterk ontwikkeld. Zorg en ondersteuning blijven dichtbij en mensgericht. 2.

Het Loket van A tot Z krijgt extra zichtbaarheid, zodat inwoners nog beter worden geïnformeerd over hoe zij hulp kunnen krijgen en welke vormen van ondersteuning er mogelijk zijn. 3. Mantelzorgers en vrijwilligers vormen de sociale basis en krijgen ondersteuning en waardering. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Betaalbare, passende zorg en bescherming zo dicht mogelijk bij de eigen omgeving van de inwoner: Dit willen we bereiken door tussen 2026-2029 uitvoering te geven aan de projecten binnen de uitvoeringsplannen jeugd (uit het Kempisch MeerJarenBeleidsKader Jeugd 2026 –2029) waarbij integraliteit binnen de domeinen veiligheid, gezondheid, onderwijs, Wmo een belangrijke aandachtspunt is. Daarnaast stimuleren we komende periode zorgaanbieders om hun aanbod aan te laten sluiten op veranderende zorgvragen en geven we uitvoering aan de Regiovisie Beschermd Wonen / Maatschappelijke opvang regio Eindhoven en het Actieplan Dakloosheid regio Eindhoven. Ten s lotte zetten we het maatwerkbudget in voor de vraagstukken die niet binnen de wettelijke kaders vallen en analyseren onze lokale zorg- en veiligheidsketen en versterken deze. 2.

Het Loket van A tot Z is toegankelijk, vindbaar en biedt kwalitatief goede ondersteuning: Het loket is bekend bij inwoners door zichtbaar te zijn in de kernen en door informatie te delen via verschillende lokale en sociale media. Het loket heeft korte lijntjes met zorgaanbieder s en partners in het voorliggend veld om de juiste ondersteuning aan inwoners te bieden. 3. We ondersteunen en waarderen onze mantelzorgers en vrijwilligers: Dit willen we bereiken door continueren van de jaarlijkse activiteiten en de waardering voor onze mantelzorgers en zorgen ervoor dat mantelzorgers ons mantelzorgsteunpunt weten te vinden. We geven uitvoering aan het vrijwilligersuitvoeringsplan (zie punt: Samenkracht en burgerparticipatie). Inkomensregelingen 1. We investeren in bestaanszekerheid zodat iedereen volwaardig kan deelnemen aan de samenleving. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Iedereen werkt, bij voorkeur in een reguliere betaalde baan. Indien dit niet mogelijk is, zorgen we voor een (tijdelijke) inkomensondersteuning Dit willen we bereiken door uitvoering aan het Taalakkoord Basisvaardigheden 2027-2030 te geven. Vanaf 2027 zetten we ons ook in voor leer/ontwikkeltrajecten. 2. Inwoners hebben grip op hun geldzaken en vinden tijdig de weg naar ondersteuning bij geldzorgen.

Dit willen we bereiken door in 2027-2028 in te zetten op begrijpelijke communicatie, vroeg signalering, laagdrempelige ondersteuning en een nauwe samenwerking met maatschappelijke partners. We ondersteunen minima en andere kwetsbare huishoudens bij het verkrijgen van een noodpakk et in 2027 (zie ook programma 1: Veiligheid). Meerjarenbegroting 2027-2030 81 Toekomstbestendig sociaal domein 1. Om het sociaal domein in de toekomst financieel houdbaar te houden, zetten we in op: • een integrale toegang in het brede sociaal domein, zodat hulpvragen vanuit één gezamenlijke visie worden behandeld; • preventie en vroegsignalering: voorkomen is beter dan genezen; • het bevorderen van participatie en zelfredzaamheid van inwoners; • scherpe keuzes, minder bureaucratie en focus op wat wel werkt; • regionale samenwerking alleen met voldoende lokale zeggenschap. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. In 2027 realiseren we een integrale toegang en een stevig lokaal team. Dit doen we door nog meer in te zetten op preventie, vroeg signalering, zelfredzaamheid en efficiºn tere samenwerking binnen het sociaal domein. Op basis van deze maatschappelijke opgave doen we onderzoek naar de manier waarop we de integrale toegang en het stevige lokaal team binnen onze gemeente kunnen realiseren.

Beleidskaders Kempisch Meerjarenbeleidskader Jeugd 2026 – 2029 Meerjarenplan Samen voor Jeugd 2026 – 2029 Verordening jeugdhulp Reusel-De Mierden 2026 Verordening en beleidsregels Wmo Reusel-De Mierden Inclusie agenda Reusel-De Mierden 2024-2028 Regiovisie Beschermd wonen regio Eindhoven 2022-2026 Actieplan Dakloosheid regio Eindhoven 2024-2030 Kadernota Geldzorgen 2025-2028 Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 NB: Ambities/wensen NB(26) Vroeg signalering/ Financiële educatie (Structureel nadeel € 6.000,- in 2027 en 2028) Vroeg signalering: Financiële educatie Onderwijs € 6.000 structureel Een speerpunt uit de kadernota is inzetten op vroeg signalering. We richting ons op jongeren in de leeftijd van 16 tot 18 jaar en op de ouders van toekomstige jongeren. We zoeken de samenwerking op met scholen voor het organiseren van bijeenkomsten, workshops, webinars over financieel gezond leven. NB(27) Noodpakketten (Incidenteel nadeel € 20.000,- in 2027) We ondersteunen minima en andere kwetsbare huishoudens bij het verkrijgen van een noodpak ket. NB(28) Financiering van een Herstelcentrum met indicatievrije herstelgerichte dagbesteding (Structureel nadeel € 319.800 in 2027 en € 335.600 2028) Sinds juli 2024 is in de Kempen een indicatievrij herstelcentrum voor mensen met psychische kwetsbaarheid ontwikkeld, dat regionaal gesubsidieerd wordt.

Deze subsidie vervalt eind 2026. De kosten voor het in stand houden van het herstelcentrum zijn daarom in deze begroting opgenomen. Wanneer de gemeenten (Bladel, Eersel en Reusel – De Mierden) het herstelcentrum niet (of deels) financieren, zal de voorziening in deze vorm (deels) wegvallen. Dit leidt in meer of mindere mate tot een toename van geïndiceerde Wmo voorzieningen, met name dagbesteding. Momenteel is het herstelcentrum 5 dagen per week open en nem en 45 inwoners van gemeente Reusel-De Mierden deel aan activiteiten van het herstelcentrum. De huidige deelnemers zijn geanalyseerd om een inschatting te maken van de omvang van Wmo-indicaties dagbesteding bij wegvallen van de voorziening. Geschat wordt dat dit kan oplopen tot € 392.000, - per jaar. Voor 2027 nemen we € 319.800,- op en voor 2028 € 335.600,-; dit zijn de bedragen zonder de inzet van AZWA middelen. Mogelijk kan het dus minder hoog uitvallen. Het bedrag van € 392.000,- voor WMO is berekend door de hooiberg op basis van de huidige bezoekers uit RDM waarvan zij verwachten dat die een WMO indicatie krijgen. NB(29) Gemeenschappelijke regeling (Structureel nadeel € 5.000,- vanaf 2027) De regionale ambities en doelen op het gebied van jeugdhulp zijn vastgelegd in het Meerjarenplan Samen voor Jeugd 2026-2029. Daarbij wordt aangesloten op landelijke ontwikkelingen.

De landelijke ‘Hervormingsagenda Jeugd’ stelt gemeenten voor de gezamenlijke opdracht om jeugdhulp effectiever, Meerjarenbegroting 2027-2030 82 duurzamer en financieel houdbaar te organiseren. Een belangrijke randvoorwaarde daarbij is dat regio’s structureel samenwerken, met duidelijke afspraken over governance en gezamenlijke besluitvorming. In onze regio werken we binnen de Jeugdwet al goed samen in een netwerksamenwerking, vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst Samen voor Jeugd (SOK SvJ). Hierin zijn zowel de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor regionaal beleid als de taken rondom inkoop en contractmanagement belegd. V oor een duurzame samenwerking is echter een stevigere juridische basis nodig. Op grond van de Hervormingsagenda Jeugd en de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdhulp (Wvbj) zijn g emeenten daarom verplicht om uiterlijk 1 januari 2027 een publiekrechtelijke samenwerking in te richten conform de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr). De doorontwikkeling van Samen voor Jeugd naar een robuus te Wgr- samenwerking is een middel om tijdige, passende en kwalitatief goede jeugdhulp in de regio te borgen. Een gemeenschappelijke regeling (GR) zorgt voor een bindende samenwerking, duidelijke rollen en verantwoordelijkheden en meer efficiºntie.

Daarnaast biedt het voor aanbieders en andere stakeholde rs helderheid over wie de inkoopregio is en het verstevigt de samenwerking om tijdige, passende en kwalitatief goede jeugdhulp in de regio te borgen. De financiºle consequenties van de gekozen GR-vorm z ijn nog onduidelijk, maar gebaseerd op de regio 10 voor de Jeugd wordt uitgegaan van € 5.000,-. NB(30) Doordecentralisatie Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang PM Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang staat al jaren op de planning om door gedecentraliseerd te worden. Het Rijk heeft dit uitgesteld. Door bestuurders in de 15 regiogemeenten is de wens uitgesprok en om toch door te gaan met de doordecentralisatie. De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang en er zal na de zomer (naar verwachting) een besluit over genomen worden door de colleges. We hebben op dit moment nog niet helder wat dit precies financieel zal betekenen, maar het gaat invloed hebben op de begroting. Stapsgewijs kunnen er middelen vanuit Eindhoven overkomen naar de regiogemeenten en een doordecentralisatie betekent ook dat we enerzijds de lusten krijgen, maar ook de lasten . Het is bekend dat er op dit dossier grote tekorten zijn die we dan ook met 15 gemeenten moeten opvangen.

De financiºle meerjarenstrategie hiervoor moet nog uitgewerkt en verduidelijkt worden en er moet nog besluitvorming plaats gaan vinden, het is dus ook nog niet duidelijk of dit in 2027 door zal gaan. BB: Correcties op bestaand beleid BB(02) Wijk GGZ (Structureel nadeel € 6.000,- in 2027) (Structureel nadeel € 22.500,- vanaf 2028) Subsidie vanuit ZonMw stopt in oktober 2027. De subsidie van ZonMw bedraagt 300.000,- voor 4 jaar. De totale kosten voor de Wijk Ggz voor 4 jaar voor 4 Kempengemeenten is €440.000 ,-. Gemeente Reusel-De Mierden ontvangt de subsidie en rekent jaarlijks een bedrag door aan de Kempengemeenten om de overige €110.000,- te betalen die niet door de subsidie gedekt wordt. In 2023 is middels een collegevoorstel de Wijk Ggz structureel opgenomen in de begroting. Per oktober 2027 zal de subsidie wegvallen. Dit betekent dat voor RDM de lasten voor 2027 met € 6.000,- verhoogd moeten worden. Vanaf 2028 worden de jaarlijkse structurele lasten voor de Wijk GGZ voor RDM € 22.500 ,- per jaar. BB(04) Uitbreiding uren jeugdcoach (Structureel nadeel vanaf 2027 € 36.000,-) (Incidentele dekking van 2027- 2029 vanuit de AZWA middelen) In Reusel-De Mierden blijft voortdurend aandacht voor de jongerenproblematiek. Jongeren krijgen t e maken met verschillende risico’s, zoals mentale problemen, ondermijning, middelengebruik en dealen en sextortion.

Het jongerenwerk speelt een belangrijke rol in het signaleren, voorkomen en bieden van laag drempelige oplossingen voor deze problematiek. Zij vervullen dan ook een belangrijke taak in het creºren van een positieve, vertrouwde en ondersteunende leefomgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Afgelopen jaar is de inzet van jongerenwerk incidenteel uitgebreid van 11 naar 20 u ur per week. Deze verhoogde inzet heeft gezorgd voor positieve resultaten. Aanvullend kunnen we met 20 uur beter aansluiten bij de ambities uit het coalitieakkoord, het meerjarenplan van Samen voor Jeu gd en de Hervormingsagenda Jeugd. In vergelijking met andere Kempengemeenten blijkt dat onze eerdere inz et qua uren aanzienlijk lager ligt dan wat gangbaar is. Ook gemeenten uit de regio Midden-Brabant v an vergelijkbare omvang, zetten aantoonbaar meer capaciteit in op het jongerenwerk. Hierom is het van belang de tijdelijk verhoogde inzet van het jongerenwerk structureel te maken. Voor de uitbreiding van 11 naar 20 uur is een budget van € 36.000,- nodig vanaf 2027.

Meerjarenbegroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Sociaal domein | Rekening | Begroting | Begroting 2027 | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x € 1.000 | Saldo | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Saldo per product 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -614 | -1.074 | -2.066 | 936 | -1.130 | -1.165 | -1.095 | -1.098 6.2 | Wijkteams | -607 6.21 | 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO | -426 | -352 | 0 | -352 | -358 | -361 | -364 6.22 | 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd | -110 | -56 | 0 | -56 | -57 | -58 | -60 6.23 | 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -139 | -126 | 0 | -126 | -129 | -131 | -135 6.3 | Inkomensregelingen | -1.438 | -1.200 | -3.709 | 2.174 | -1.535 | -1.556 | -1.631 | -1.666Integraal 6.4 | WSW en beschut werk | -3.425 | -3.673 | -3.669 | 0 | -3.669 | -3.614 | -3.627 | -3.648 6.5 | Arbeidsparticipatie | -92 | -141 | 0 | -141 | -143 | -145 | -147 WMO 6.60 | 6.6 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | -537 | -541 | -1.026 | 0 | -1.026 | -1.056 | -1.086 | -1.114 6.711 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) | -3.500 | -1.733 | -1.714 | 125 | -1.589 | -1.626 | -1.663 | -1.691 6.712 6.712 Begeleiding (WMO) | -1.688 | -1.832 | 0 | -1.832 | -1.874 | -1.917 | -1.950 6.713 6.713 Dagbesteding (WMO) | -435 | -496 | 0 | -496 | -507 | -518 | -528 6.714 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.791 6.791

PGB WMO | -278 | -303 | 0 | -303 | -310 | -317 | -323 6.811 6.811 Beschermd wonen (WMO) | -37 | -37 | -26 | 0 | -26 | -27 | -28 | -29 Jeugd 6.752 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | -3.806 | -2.724 | -2.796 | 0 | -2.796 | -2.851 | -2.905 | -2.980 6.753 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | -52 | 0 | -52 | -53 | -54 | -55 6.762 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | -669 | -559 | 0 | -559 | -569 | -578 | -593 6.763 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | -52 | 0 | -52 | -53 | -54 | -55 6.792 6.792 PGB Jeugd | -96 | -96 | 0 | -96 | -98 | -100 | -103 6.821 6.821 Jeugdbescherming | -340 | -311 | -284 | 0 | -284 | -289 | -295 | -302 6.822 6.822 Jeugdreclassering | -75 | -77 | 0 | -77 | -79 | -80 | -82 Saldo programma 6 | -14.304 | -15.301 | -19.433 | 3.235 | -16.198 | -16.412 | -16.644 | -16.923 Verbonden partijen KempenPlus Samenwerking Kempengemeenten Gemeentelijke gezondheidsdienst Brabant-Zuidoost Beleidsindicatoren Het sociaal domein gaat over gezinnen die worstelen met schulden, jongeren die psychische druk ervaren, ouderen die vereenzamen, of inwoners die moeite hebben om mee te doen. Hun situatie is verweven met hun verleden, hun omgeving, hun netwerk en soms met meerdere problemen tegelijkertijd. Daarom is het meten van doelstellingen in het sociaal domein geen kwestie van simpel tellen.

We kunnen wel tellen hoeveel cliºnten we hebben, maar het is minder eenvoudig om te duiden of we daarmee onze doelstellingen behaald hebben. De echte waarde zit vaak in kwaliteit, niet in kwantiteit. Sturing in het sociaal domein vraagt daarom om een combinatie van cijfers, verhalen en trends. Dat is dan ook de manier waarop we monitoren binnen diverse vastgestelde beleidskaders en de raad meenemen in ontwikkelingen en tendensen binnen het sociaal domein. 83 Meerjarenbegroting 2027-2030 progr.6 | verplicht Beleidsindicatoren | eenheid | / niet | RdM | Gemeenten | Landelijk | Peiljaar | Bron verplicht | < 25.000 aantal opvangplekken Oekraïnse Aantal gerealiseerde opvangplekken per doelgroep | ontheemden | NV | 86 | 2026 Gemeente Uitkomsten jaarlijks clienttevredenheidsonderzoek Loket van A tot Z | NV | 8,2 | 2025 Gemeente Banen | Aantal per 1.000 inwoners van 15 - 64 jr | 584,5 | 719,4 | 850,2 | 2024 CBS Jongeren met een delict voor de rechter | % 12 t/m 21 jarigen | V | 1,0% | 1,0% | 1,0% | 2023 CBS Kinderen in uitkeringsgezin | % | v | 2% | 3% | 6% | 2024 CBS % van de werkzame beroepsbevolking Netto arbeidsparticipatie | ten opzichte van de beroepsbevolking | V | 74,7% | 74,0% | 73,2% | 2025 CBS Werkloze jongeren | % 16 t/m 22 jarigen | onbekend | 2% | 2024 CBS Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en Personen met bijstandsuitkeringen | ouder | V | 80,6 | 144,7 | 281,2 | 2025

CBS Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 Lopende re-integratie-voorzieningen | jaar | v | 133,6 | 165,5 | 217,8 | 2025 CBS Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | V | 13,7% | 13,1% | 13,7% | 2025 CBS Jongeren met jeugdbescherming | % | V | 1,0% | 0,9% | 1,0% | 2025 CBS Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar | V | - | 0,5% | 0,4% | 2025 CBS Wmo-cliºnten met een maatwerk-arrangement | Aantal per 10.000 inwoners | V | 630 | 675 | 720 | 2025 CBS 84 Meerjarenbegroting 2027-2030 85 Programma 7. Volksgezondheid en milieu Portefeuillehouder Thema’s Wethouder Maas Volksgezondheid Wethouder Rombouts Duurzaamheid, energie en klimaat Doelen overgenomen uit het coalitieakkoord en Collegeprogramma 2026-2030 Volksgezondheid 1. We zorgen dat een gezonde generatie kan opgroeien in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk, met extra aandacht voor hun mentale gezondheid. 2. We stimuleren de verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven waarvan door de omgeving overlast wordt ervaren. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1.

Jongeren groeien gezond, veilig, kansrijk en weerbaar op zodat escalatie naar zwaardere problematiek wordt voorkomen: Dit willen we bereiken door ons komende periode in te zetten op vroeg signalering van mentale problemen bij jongeren (binnen het onderwijs) via het project STORM. Ook werken we verder aan de ketenaanpak Kansrijke Start (gericht op de eerste 1000 dagen van een kind), de ketenaanpak Kind naar gezond gewicht (KnGG) en de aanpak Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) gericht op jongeren van 10 tot 18 jaar worden voortgezet. We stimuleren een gezonde leefstijl voor volwassenen, een goede mentale gezondheid en passend gebruik van zorg. De ketenaanpak Overgewicht & Obesitas en Welzijn op recept worden verankerd in onze gemeente. Oudere inwoners worden in staat gesteld om zo lang mogelijk gezond en zelfstand ig te kunnen blijven wonen. De ketenaanpak Valpreventie wordt doorontwikkeld en verankerd in onze gemeente. 2. We zorgen voor een gezond leefklimaat in onze gemeente: Dit willen we komende periode bereiken door te blijven deelnemen aan het Schone lucht akkoord (SLA) en het Regionale Meetnet (ILM3.0) en willen aanhaken bij de landelijke doelstelling van het SLA: 50 % gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016, met bewustwording en gedragsverandering bij inwoners ten aanzien van luchtkwaliteit.

Ook zetten we in op het intrekken van latente milieuruimte in omgevingsvergunningen, om te zorgen dat de feitelijke situatie aansluit bij de vergunde situatie ten behoeve van ruimtelijke en maatschappelijke opgaven binnen de gemeente. In 2027 evalueren we de Verordening geurhinder en veehouderij 2013 om de effecten van de geurnormen op de veehouderij in de gemeente aan te tonen in de afgelopen dertien jaar en maken een doorkijk naar de mogelijkheden om geurnormen aan te passen onder de Omgevingswet. Ten slotte stimuleren we daar waar mogelijk is de verplaatsing of beºindiging van milieuhind erlijke bedrijven die in ernstige mate invloed hebben op een aanvaardbaar woon- en leefklima at van de omgeving, dan wel ruimtelijke ontwikkelingen met maatschappelijke meerwaarde belemmeren. Duurzaamheid, energie en klimaat 1. We erkennen de noodzaak van verduurzamen en kiezen daarbij voor een realistische en haalbare aanpak, waarbij: • energiebesparing prioriteit krijgt; • lokale initiatieven en innovatieve oplossingen met betrekking tot energievoorziening (besparen, opwekken, delen, opslaan) de ruimte krijgen; • we terughoudend omgaan met nieuwe grootschalige opwek na afronding lopende grote projecten, met uitzondering van geclusterd groengas. 2. Energie die in onze gemeente wordt opgewekt dient bij voorkeur ook gebruikt te kunnen worden in onze eigen gemeente. 3.

Netcongestie is een landelijk vraagstuk en heeft een grote weerslag op ruimtelijke projecten en woningbouw. De gemeente faciliteert met voorrang infrastructurele maatregelen die hiervoor nodig zijn. 4. Klimaatadaptatie (waterberging, hittestress, vergroening) krijgt structurele aandacht in de planvorming. Meerjarenbegroting 2027-2030 86 Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. We zetten energiebesparing centraal door isolatie, efficiºnter energiegebruik en verduurzaming van woningen, maatschappelijk vastgoed en bedrijven te stimuleren: Dit willen we bereiken door komende periode inwoners te ondersteunen met informatie, begelei ding en waar mogelijk met subsidie op gebied van isoleren van hun woning. We voldoen aan de wetteli jke verplichtingen voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en brengen de energie footprint (kWh) van straatverlichting en gemeentelijke accommodaties omlaag. We staan open voor l okale en innovatieve energieoplossingen en nemen daarbij een faciliterende rol. Samen met de initiatiefnem ers beoordelen we de haalbaarheid en meerwaarde voor onze gemeente. Binnen de opgave voor duurzame energie-opwek resteert nog ØØn lopend zonneparkinitiatief da t zorgvuldig wordt beoordeeld in 2026-2027 en, wanneer passend binnen de gestelde kaders, wordt vergund. 2.

We werken toe naar maximaal lokaal gebruik van lokaal opgewekte duurzame energie, zodat de energietransitie bijdraagt aan betaalbaarheid, leveringszekerheid en lokale meerwaarde: In 2026-2027 onderzoeken we of een energiegemeenschap een mogelijk instrument is om de lokale energievoorziening gezamenlijk slimmer, betaalbaarder en toekomstbestending te organiseren en welke rol de gemeente hierin kan spelen. Daarnaast onderzoeken we in 2027 de haalbaarheid en indien haalbaar realiseren energiehubs op bedrijventerrein Kleine Hoeven I en II. 3. Ondanks dat netcongestie een landelijk vraagstuk is, nemen wij lokaal verantwoordelijkheid door infrastructurele maatregelen met prioriteit te faciliteren, zodat woningbouw, economische ontwikkeling en maatschappelijke voorzieningen doorgang kunnen krijgen: De gemeente werkt komende periode nauw samen met netbeheerder Enexis en spant zich maximaal in voor de realisatie en versterking van zowel het laag- als middenspanningsnet. Als gevolg van netcongestie is de beschikbare transportcapaciteit in de komende periode beperkt. Om in aanmerking te komen voor een netaansluiting, prioriteert de gemeente in 2026 haar projecten conform het prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De gemeente onderz oekt in 2027 de wenselijkheid voor de aanschaf van een digitale tweeling (Digital Twin) van het lokale energiesysteem.

Hiermee wordt realtime en voorspellend inzicht verkregen in de belasting van het elektriciteitsnet en de ontwikkeling van energieverbruik en -opwek. Hierdoor is het mogelij k om scenarioanalyses te maken en knelpunten in het elektriciteitsnet vroegtijdig inzichtelijk te maken. 4. Klimaatrisico’s (waterberging, hittestress, verdroging, vergroening) worden geïntegreerd in planvorming binnen de fysieke leefomgeving om een toekomstgerichte en klimaat robuuste inrichting van onze gemeente te waarborgen: In zowel de Omgevingsvisie als het Omgevingsplan borgen we komende periode dat klimaatrisico’s worden meegenomen zodat klimaatbestendigheid een vast onderdeel wordt bij ruimtelijke plannen. We voeren een meerjarig vervangingsprogramma (2027-2030) van ons rioolstelsel uit waarbij rioolvervanging, klimaatadaptatie en herinrichting van de openbare ruimte zoveel mogelijk worden gecombineerd. Bij elke reconstructie in de openbare ruimte benutten we meekoppelkansen om de buitenruimte klimaatadaptief in te richten en investeringen (zoals de aanleg van hemelwatersystemen) doelmatig te combineren met andere werkzaamheden. Nieuwe ontwikkelingen tonen aan op welke wijze kansen voor waterberging, vergroening en een robuust watersysteem zijn benut en leveren hiermee een positieve bijdrage aan klimaatbestendigheid.

Beleidskaders Verordening rioolheffing 2025 Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 NB: Wettelijk/verplicht VV(4)Investeringen riolering conform het PWR (Structureel: dekking via rioolheffing) Op basis van het vastgestelde PWR (Programma Water en Riolering) staat een aantal investeringen g epland. De kapitaallasten worden gedekt via de rioolheffing. In 2026 heeft een financiºle actualisatie plaatsgevonden van het PWR. Enkele projecten en investeringen worden doorgeschoven omdat ze niet haalbaar zij n in de planperiode en de bedragen zijn geïndexeerd. Dit wordt verwerkt in de kapitaallasten. NB: Ambities/wensen De eerdere bezuinigingen op preventie staan haaks op het coalitieakkoord, waarin gezondheid j uist centraal staan. Het bereiken van deze doelen valt of staat met professionals en preventiebeleid in de wijk. Om de Meerjarenbegroting 2027-2030 87 realisatie van het akkoord te borgen, worden deze middelen middels deze begroting hieronder alsnog opgevoerd. NB(31) Opgroeien Kansrijke Omgeving (Structureel nadeel € 18.000,- vanaf 2029, Incidentele dekking 2027- 2029 vanuit de AZWA middelen) De aanpak Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) is een preventieve aanpak om jongeren gezond, veilig, kansrijk en weerbaar op te laten groeien.

Dit is heel belangrijk om te voorkomen dat er grotere problemen ontstaan op het gebied van psychisch welzijn maar ook andere gezondheidsproblemen door ongezonde voeding en middelengebruik. Het budget is nodig voor de Kempische coördinator Kempenbranie (OKO) en voor de uitvoeringsprojecten. De specifieke uitkering (SPUK AZWA) die het Rijk voor de jaren 2027 tot en met 2029 beschikbaar stelt, heeft juridisch een tijdelijk karakter. Deze baten dienen daarom als incidentele baat opgenomen te worden in de begroting. Zodra het Rijk de toegezegde overheveling van de AZWA-middelen naar een structurel e uitkering in het Gemeentefonds vanaf 2030 formaliseert, zal de raming via een begrotingswijziging aan de batenkant structureel worden bijgesteld. NB(32) Vroeg signalering mentale problemen jongeren (Structureel nadeel € 5.000,- vanaf 2029) Passend binnen Opgroeien Kansrijke Omgeving is het project STORM, dat binnen het onderwijs wordt uitgevoerd. Hierbij gaat het om vroeg signalering van mentale problemen bij jongeren. Dit p roject is in 2024 gestart op het voortgezet onderwijs voor de klassen 1. Vanaf 2029 is het de bedoeling dat dit project ook in de klassen 4 wordt uitgerold. Op deze manier kan er beter gemonitord worden en is continuïteit geborgd op het voortgezet onderwijs.

NB(33) Suïcidepreventie (Structureel nadeel € 6.000,- vanaf 2027) Suïcidepreventie is een wettelijke taak voor de gemeenten vanaf 2026. Om deze wettelijke taak te continueren is het nodig om de middelen uit de Meicirculaire 2026 voor suïcidepreventie à € 6.000 op te nemen in de meerjarenbegroting. Een deel van de middelen wordt de komende 2 jaren regionaal ingezet en h et andere deel kan ingezet worden als dekking voor het project Storm. Naast deze interventie op het voortgezet onderwijs, is het ook belangrijk om afspraken te maken met professionals over interventies voor een bredere doelgroep. NB(34) Ketenaanppakken voor een gezonde samenleving (Structureel nadeel € 10.000,- in 2027 en 2028 € 30.600,- in 2029 en vanaf 2030 een structureel nadeel van € 20.600,-) (Incidentele dekking 2027-2029 vanuit de AZWA middelen) Vanaf 2027 is het AZWA van kracht. Het AZWA is een voortzetting en uitbreiding van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het IZA (Integraal Zorgakkoord). Deze akkoorden zijn allemaal gericht op preventie in de zorg. De akkoorden richten zich vooral om de verbinding tussen het zorgdomein en het sociaal domein te versterken en daarmee in te zetten op het voorkomen van zorg. Het hoofddoel is het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg door de druk op de medische zorg te verlagen via een sterker sociaal dom ein.

Er zijn een aantal leefgebieden met basisfunctionaliteiten benoemd waar we verplicht op in moeten zetten: 1. Mentale gezondheid: laagdrempelige steunpunten en ketenaanpak Welzijn op recept, d enk hierbij ook aan jongeren (Opgroeien Kansrijke Omgeving = OKO) 2. Vitaal ouder worden: ketenaanpak valpreventie 3. Leefstijl: ketenaanpak overgewicht en obesitas bij volwassenen 4. Kansrijk opgroeien: ketenaanpak Kansrijke start met een integrale gezinspoli en Nu niet zwanger 5. Gezondheidsachterstanden verminderen en voorkomen Ook moet er gewerkt worden aan een goede basisinfrastructuur zoals: Inloopvoorzieningen, lokaal team - hechte wijkverbanden, (mentale) gezonde school, buurtsportcoaches. Bovenstaande inzet is niet nieuw, met het aangaan van het GALA en IZA (2023 – 2026) zijn we hier al mee van start gegaan. De middelen voor deze akkoorden lopen dit jaar af. Maar we krijgen opnieuw middelen van 2027 t/m 2029 (AZWA) om in te zetten op de basisfunctionaliteiten en de basisinfrastructuu r. De specifieke uitkering (SPUK AZWA) die het Rijk voor de jaren 2027 tot en met 2029 beschikbaar stelt, heeft juridisch een tijdelijk karakter. Deze baten dienen daarom als incidentele baat opgenomen te worden in de begrotin g.

Zodra het Rijk de toegezegde overheveling van de AZWA-middelen naar een structurele uitkering in het Gemeentefonds vanaf 2030 formaliseert, zal de raming via een begrotingswijziging aan de batenkant structureel worden bijgesteld. We zijn hier middels bestuurlijke afspraken aan gebonden, het is een bestuurlijk hoofdlijnen akkoord. De VNG heeft namens de gemeenten het akkoord ondertekend en daarmee hebben we ons gecommitteerd om de afspraken landelijk dekkend uit te voeren. Meerjarenbegroting 2027-2030 De middelen voor uitvoering van het AZWA worden regionaal aangevraagd nadat alle gemeenten een akkoord hebben van de colleges (november 2026). De te ontvangen AZWA middelen bedragen in 2027 € 170.759,- in 2028 € 205.584,- en in 2029 zal een bedrag ontvangen worden van € 237.501,- NB(35) Schone lucht Akkoord (SLA) (Structureel nadeel € 7.500,- vanaf 2028) Om te zorgen voor een gezond leefklimaat in onze gemeenten willen we komende periode blijven deelnemen aan het Regionale Meetnet (ILM3.0) en willen we blijven aanhaken bij de landelijke doelstelling van het SLA: 50% gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016, met bewustwording en gedragsverandering bij inwoners ten aanzien van luchtkwaliteit.

NB(36) Evalueren verordening geurnormen (Incidenteel nadeel € 20.000,- in 2027) In 2027 evalueren we de Verordening geurhinder en veehouderij 2013 om de effecten van de geurnormen op de veehouderij in de gemeente aan te tonen in de afgelopen dertien jaar en maken een doorkijk naar de mogelijkheden om geurnormen aan te passen onder de Omgevingswet. NB(37) Onderzoek energiegemeenschap (Incidenteel nadeel € 60.000,- in 2027) (Incidentele dekking vanuit CDOKE gelden van € 60.000,- in 2027) We onderzoeken of een energiegemeenschap een mogelijk instrument is om de lokale energievoorziening gezamenlijk slimmer, betaalbaarder en toekomstbestending te organiseren en welke rol de gemeente hierin kan spelen. NB(38) Onderzoek Energie hub KH (Incidenteel nadeel € 50.000,- in 2027) (Incidentele dekking vanuit CDOKE gelden van € 50.000,- in 2027) We onderzoeken de haalbaarheid en indien haalbaar realiseren we energiehubs op bedrijventerrein Kleine Hoeven I en II. NB(39) Milieustraat | P.M. | investeringskrediet Er is al wel een plan om dit samen te gaan realiseren i.s.m. Gemeente Bladel maar qua investering/kosten is er nog te weinig bekend.

Wat mag het kosten? Volksgezondheid en milieu | Rekening | Begroting | Begroting 2027 | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x € 1.000 | Saldo | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Saldo per product 7.1 | Volksgezondheid | -539 | -712 | -843 | 54 | -789 | -811 | -815 | -847 7.2 | Riolering | 553 | 480 | -1.798 | 2.477 | 679 | 710 | 736 | 850 7.3 | Afval | 245 | 280 | -1.354 | 1.588 | 235 | 242 | 249 | 255 7.4 | Milieubeheer | -959 | -1.575 | -1.974 | 405 | -1.570 | -1.327 | -1.351 | -1.375 Saldo programma 7 | -699 | -1.526 | -5.969 | 4.524 | -1.445 | -1.185 | -1.180 | -1.118 Verbonden partijen Gemeentelijke gezondheidsdienst Brabant-Zuidoost GRSK/Kempenplus? Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) 88 Meerjarenbegroting 2027-2030 Beleidsindicatoren progr.7 | verplicht Beleidsindicatoren | eenheid | / niet | RdM | Gemeenten | Landelijk | Peiljaar | Bron verplicht | < 25.000 Aantal leerlingen dat een vervolggesprek krijgt (project STORM | NV | 18% | 2025 Gemeente % inwoners met overgewicht per leeftijdscategorie | % volwassenen (18-64 jaar) | NV | 51% | 48% | 2024 gezondheidsmonitors GGD % inwoners met overgewicht per leeftijdscategorie | % 65+ | 59% | 57% | 2024 gezondheidsmonitors GGD % inwoners met overgewicht per leeftijdscategorie | % jongvolwassenen: | 27% | 26% | 2024 gezondheidsmonitors GGD % inwoners met

overgewicht per leeftijdscategorie | % kinderen (0-11) | NV | 11% | 2025 gezondheidsmonitors GGD aantal doorverwijzingen Welzijn op recept | NV | Gemeente Aantal 65+ers gescreend op valrisico | NV | Gemeente Aantal ingetrokken omgevingsvergunningen (activiteit milieu) | NV | Gemeente geregistreerde dieraantallen. | NV | Gemeente Omvang huishoudelijk restafval | Kg/inwoner | V | 5 | 106 | 148 | 2024 CBS Hernieuwbare elektriciteit | % | V | 101,7% | 42,5% | 2024 Klimaatmonitor Aantal subsidieaanvragen voor isolatiemaatregelen | NV | Gemeente Meetresultaten belasting energienetwerk | NV | Gemeente 89 Meerjarenbegroting 2027-2030 90 Programma 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Portefeuillehouder Thema’s Wethouder Kuijken Ruimte en leefomgeving, Grondexploitatie, Wonen en bouwen, Buitengebied Wethouder Rombouts Handhaving Ruimte en Milieu Doelen overgenomen uit het coalitieakkoord en Collegeprogramma 2026-2030 Ruimte en leefomgeving 1. Ruimtelijke keuzes worden gemaakt op basis van: • gedegen onderzoek naar haalbaarheid; • aandacht voor water, natuur en bodem; • financiële en juridische uitvoerbaarheid. 2. We ontwikkelen met voorrang een gebiedsvisie voor Reusel-West, waarna een gedegen keuze over woningbouwlocaties kan worden gemaakt. 3. Grote uitbreidingslocaties worden zorgvuldig gefaseerd, met aandacht voor bereikbaarheid, groen en voorzieningen. 4.

Participatie bij ruimtelijke plannen wordt op een verbindende manier volgens de visie Samen Doen! vormgegeven. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Zorgvuldige en uitvoerbare ruimtelijke keuzes faciliteren en realiseren: • Projecten van derden o.a. Rogse Wieken (in uitvoering), Zwartven Hooge Mierde, Willibror dlaan Hulsel, Lindenhof, Hogeweg Lage Mierde, Wagricom, Busseltje, Schoolstraat, Els om Reusel. • We gaan aan de slag met de woonwijk Braaksche Akkers in Reusel. (2026-2036) • We gaan aan de slag met de woonwijk Hasselt III in Lage Mierde. (2026-2034) • We schakelen het Realisatiebedrijf MRE in voor lokale ondersteuning van de versnelli ng in de regionale woningbouwopgave. (2026-2030) Daarnaast kijken we komende periode bij planvorming bekijken we of er financiºle mogeli jkheden vanuit het convenant Beethoven zijn om de woningbouw te versnellen. 2. We stellen in 2027 een integrale gebiedsvisie voor Reusel-West op . 3. De verkenning woningbouwlocaties Reusel-De Mierden (2025) wordt onderdeel van de Omgevingsvisie en gebruikt als sturingsmechanisme voor kansrijke locaties. We monitoren komende periode woningproductie, woningvoorraad en gerelateerde statistieken om gefaseerd en evenwichtig uitbreidingslocaties te ontwikkelen. 4.

We voeren komende periode bij ruimtelijke plannen een actieve dialoog met inwoners en maken daarbij gebruik van passende vormen van participatie. Grondexploitatie 1. De gemeente voert een actieve, maar nuchtere grondpolitiek. Waar nodig nemen we een faciliterende rol op ons. 2. We differentiëren marktconforme grondprijzen naar gelang kavelgrootte en het voorzieningenniveau van een kern. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Ten behoeve van het maatschappelijke resultaat wordt een actieve en nuchtere grondpolitiek gevoerd om gewenste initiatieven mogelijk te maken: Dit willen we bereiken door komende periode te werken conform de nota grondbeleid waarin duidelijkheid is gegeven over wanneer we wel en niet actief grond kopen, tegen welk budget en welke risico’s en welke grondinstrumenten we kunnen inzetten. De gemeente koopt gericht gronden aan, hanteert een strakke risicobeheersing en gaat niet speculeren. De gemeente regisseert middels een sluitende grondexploitatie (GREX) waarbij financiºle en operationele buffers worden ingebouwd. Ten slotte stellen we in 2027 een nota pachtbeleid op waarin de nadruk ligt op het duurzaam gebr uik van onze gronden. 2. Komende periode geven we uitvoering aan het vastgestelde grondbeleid.

Meerjarenbegroting 2027-2030 91 Er worden marktconforme en gedifferentieerde grondprijzen gehanteerd die aansluiten bij kavelgrootte en voorzieningenniveau. Wonen en Bouwen 1. Vanuit de schaalsprong en de ontwikkelstrategie wil onze gemeente circa 1500 woningen bouwen voor 2040. Deze woningbouwversnelling kan alleen gehaald worden als we hieraan prioriteit geven. We bouwen in alle vier de kernen, met respect voor het dorpse karakter. 2. We staan positief tegenover initiatieven die bijdragen aan het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Daarbij denken we aan: • herbestemming; • (pré-)mantelzorgwoningen; • tijdelijke bewoning bijgebouw, meer generatie wonen en inwonen. We staan positief tegenover initiatieven om te komen tot nieuwbouw. Daarbij denken we aan: • inbreiding; • levensloopbestendig wonen; • CPO-initiatieven (collectief particulier opdrachtgeverschap). 3. Sociale en betaalbare woningen zijn structureel onderdeel van de woningbouwopgave, met maatwerk waar nodig om projecten haalbaar te houden. 4. We stimuleren de samenwerking tussen woningcorporaties en zorginstellingen om woningbouw en zorg te combineren. 5. We onderzoeken de mogelijkheid van welstandsluw bouwen. Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. Prioriteit geven aan de woningbouwopgave en daarbij woningen bouwen in alle kernen met behoud van het dorpse karakter.

We hebben de doelstelling om vanaf 2024 circa 1.500 woningen te realiseren voor 2040 en voor elke kern een eigen woningbouwplan op te stellen. De opbrengst van de gesprekken in het kader van de Omgevingsvisie Reusel-De Mierden passen we toe bij deze gebiedsontwikkelingen. 2. Komende periode ontwikkelen we beleid voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Dit willen we bereiken door ruimte te bieden aan verschillende woonvormen en stimuleren van passende (nieuwbouw)initiatieven die bijdragen aan diverse woonmogelijkheden. 3. Structureel realiseren van voldoende sociale en betaalbare woningen binnen de woningbouwopgave. We geven uitvoering aan de vastgestelde Kempische visie op Wonen 2024-2028 en hanteren i n het vastgestelde woningbouwprogramma de prijssegmenterering waarbij minimaal 67% ((2/3 deel) in het betaalbare segment moet vallen, waaronder 30% sociale huur, en het overige 1/3 deel vrij invulbaar is, om woningen voor elke doelgroep te bouwen. Nieuwe ontwikkelingen moeten voldoen aan het woningbouwprogramma, met daarbij als uitgangspunt dat sociale huurwoningen worden geºxploiteerd door een toegelaten instelling (woningcorporatie). 4. Komende periode versterken we de samenwerking tussen woningcorporaties en zorginstellingen om wonen en zorg te combineren.

De urgentieregeling uit de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt in 2027 geïntegreerd in de nieuwe huisvestingsverordening. 5. We onderzoeken in 2028 alternatieve en lichtere vormen voor welstand. Bijvoorbeeld een dorpsbouwmeester, om het vergunningenproces te versnellen en administratieve lasten te verminderen. Buitengebied 1. Het buitengebied blijft een kernkwaliteit van de gemeente. We zetten in op: • behoud van een vitale agrarische sector waarbij we rekening houden met landelijke en provinciale regels en extra regels willen voorkomen; • ruimte voor innovatie en verbreding; • recreatief medegebruik waar dit past in de omgeving; • fatsoenlijke gecentraliseerde huisvesting van arbeidsmigranten die in onze gemeente werken. Om zorgvuldige herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing te waarborgen, worden de huidige kaders tegen het licht gehouden en waar nodig herzien. 2. Goede landschappelijke inpassing is een vaste randvoorwaarde bij ontwikkelingen en moet zowel publiek- als privaatrechtelijk worden geborgd. Meerjarenbegroting 2027-2030 Wat willen we bereiken, en wat gaan wij daarvoor doen? (Collegeprogramma) 1. | Behouden en versterken van het buitengebied als kernkwaliteit van onze gemeente.

Dit willen we bereiken door komende periode te blijven inzetten op het faciliteren en het toepassen van maatwerk bij initiatieven in het buitengebied om hiermee te zorgen voor zorgvuldige en toekomstbestendige herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. 2. | Goede landschappelijke inpassing en het toezicht en de naleving van anterieure overeenkomsten, waar nodig, juridisch borgen. Dit willen we bereiken door in 2027 de handhavingsprioritering te heroverwegen omdat de overheid het privaatrecht niet mag gebruiken als de wetgever hiervoor de publiekrechtelijke weg heeft bedoeld. Mutaties meerjarenraming 2027-2030 ten opzichte van programmabegroting 2026 NB: Ambities/wensen NB(41) Terughalen taken VTH PM Naar aanleiding van het onderzoek naar de toekomstige organisatiestructuur zal er in 2026 en 2027 onderzocht worden wat de gevolgen zijn van het terughalen van de taken van VTH. De bijbehorende kosten hiervan zullen in de begroting van 2028 opgenomen worden. BB: Correcties bestaand beleid BB(03) Advieskosten pachtvrij maken (Incidenteel nadeel € 25.000,- in 2027) We stellen een nota jachtpachtbeleid op waarin de nadruk ligt op instandhouding en uitbreiding van faunapopulaties en voorkoming van schade en duurzaam wildbeheer in voldoende mate geborgd is. De begrote bezuiniging pachtgronden (taakveld 3.2) geldt vanaf 2028.

In 2026 en 2027 worden zoveel mogelijk gronden pachtvrij gemaakt, waarna deze geliberaliseerd verpacht gaan worden. Deze besparing begint op z’n vroegst 1-1-2028. Benodigde investering voor het pachtvrij maken wordt voor 2027 begroot op € 25.000,- (externe advieskosten). Wat mag het kosten? VHROSV | Rekening | Begroting | Begroting 2027 | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x € 1.000 | Saldo | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo Saldo per product 8.1 | Ruimtelijke ordening | -1.019 | -1.921 | -1.453 | 183 | -1.270 | -1.323 | -1.374 | -1.429 8.2 | Grondexploitatie | -331 | -118 | -280 | 186 | -94 | -97 | -99 | -102 8.3 | Wonen en bouwen | -40 | 243 | -524 | 815 | 291 | 290 | 304 | 305 Saldo programma 8 | -1.390 | -1.796 | -2.257 | 1.184 | -1.073 | -1.129 | -1.169 | -1.225 Verbonden partijen Metropool Regio Eindhoven (MRE) (werkprogramma transitie landelijk gebied) Samenwerking Kempengemeenten Kempenplus GGD Veiligheidsregio Brabant Zuidoost Beleidsindicatoren progr.8 | verplicht Beleidsindicatoren | eenheid | / niet | RdM | Gemeenten | Landelijk | Peiljaar | Bron verplicht | < 25.000 Nieuw gebouwde woningen | Aantal per 1.000 woningen | V | 17,8 | 8,6 | 8,4 | 2024 BAG/ABF Gemiddelde WOZ waarde | Euro | V | € 445.000 | € 427.000 | € 398.000 | 2025 CBS Gemiddelde WOZ waarde | Euro | V | € 486.000 | € 469.000 | € 439.000 |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://reuseldemierden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b9755e20-558f-4f2d-a3f2-46c98f71a724?agendaItemId=bff48c9e-ff35-4cab-88a3-822f34405a0a