[25.21824] Bijlagenbundel MJBK Jeugd de Kempen 2026-2029
Tekst van het document
buiten de jeugdwet gaan vallen.
^ Kwaliteits- en effectiviteitsverbetering en blijvend leren ^ Verbeteren van regionale organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg
De hervormingsagenda als onderdeel van ‘de beweging naar voren’.
^ Verlagen administratieve lasten
De beweging naar de voorkant van de zorg, naar het preventieve lokale veld, is te
^ Verbeteren van inzicht in het jeugdstelsel met uniforme data en monitoring
zien als een gezamenlijk thema van verschillende akkoorden en beleidsinitiatieven
^ Afspraken tussen Rijk en VNG over een meerjarig financieel kader en financieel
die voor de komende periode door het Rijk in samenwerking met een breed scala
bestuurlijke verhoudingen
aan partners worden uitgevoerd. Naast de Hervormingsagenda zijn dat; het Integraal ZorgAkkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord, Mentale gezondheid
Deze veranderopgaven zijn op hoofdlijnen te onderscheiden in twee richtingen;
van ons allemaal, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Kansrijke start.
^ Een brede maatschappelijke aanpak met de focus op versterking van het lokale veld ^ Verbeteringen van het jeugdhulpstelsel (financiering, inkoop, organisatie en uit voering van jeugdzorg)
Gezamenlijke noemers hierin zijn: Versterking van de sociale basis; het bevorderen van een gezonde levensstijl; een adequate inzet van vroegsignalering; een goede verbinding tussen formele en informele zorg; integrale samenwerking in het sociaal domein, inclusief het
‘De brede maatschappelijke aanpak’ vraagt voornamelijk om uitvoering door
medisch domein, onderwijs, wonen en bestaanszekerheid.
gemeenten al dan niet in (sub)regionaal verband. Deze veranderopgaven komen neer op het versterken van een sociale infrastructuur waarin door zo breed mogelijk
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
samengestelde lokale teams met een goed ingerichte toegang wordt samenge
Betrokken bewindslieden hebben afgesproken dat de jeugdbescherming effectiever
werkt met relevante partners in het lokale en (sub)regionale veld. De voorgestane
en slimmer moet worden georganiseerd. Het huidige stelsel is complex en knelt.
verbeteringen van het jeugdhulpstelsel worden voornamelijk op landelijk en
Kinderen en gezinnen voelen zich onvoldoende gehoord en gezien. De achter
regionaal niveau voorbereid en ingevoerd.
liggende problematiek, die dikwijls op verschillende leefgebieden ligt en in het gezinssysteem wortelt, is te weinig in beeld. Gezinnen vertellen op verschillende
Gezamenlijk thema, want maatschappelijk debat, is wat onder de noemer
plekken hun verhaal. In gezinnen waar een veelvoud van factoren aanleiding geeft
‘normaliseren’, op verschillende niveaus en in verschillende vormen gedaan gaat
tot zorgen over ontwikkeling of veiligheid van kinderen, is er niet één gezicht, één
worden om de vraag naar jeugdzorg te doen afnemen; bijvoorbeeld via postbus 51,
professional die blijft: die vanaf het begin een relatie opbouwt, de problematiek in
tijdens lokale bijeenkomsten of aan de keukentafel.
samenhang beoordeelt én integraal aan een oplossing werkt. Er worden kansen gemist.
De inperking van de jeugdwet vindt eveneens plaats op landelijk niveau, maar de consequenties daarvan landen direct bij gemeenten, ic bij kinderen/jongeren en
Vanuit de inspecties, de praktijk en de wetenschap zijn verschillende verklaringen
hun ouders, bij de huidige toegang en andere verwijzers (huisartsen en medisch
aangedragen:
specialisten), bij partners in de uitvoering en aanbieders van zorgvormen die
^ Er zijn veel verschillende (uitvoerings)organisaties die werken met gezinnen.
38
Die hebben allemaal hun eigen taken en bevoegdheden vastgelegd in wet,
begrijpelijk is. Een andere manier van werken, kortom, tussen gezinnen en
regelgeving, eigen beleid en protocollen.
professionals, tussen professionals onderling, tussen professionals en hun
^ Er is een scheiding tussen vrijwillige en gedwongen betrokkenheid en vaak is er ook een scheiding in de benadering van kinderen en (jong)volwassenen.
organisatie en tussen organisaties onderling en het stelsel, geworteld in een lerende cultuur.
^ De verantwoordelijkheden zijn verdeeld en belegd bij verschillende ministeries én decentrale overheden. Het toezicht op die organisaties is overal net anders
Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming ondersteunt deze cultuur
geregeld. Ze sluiten onvoldoende op elkaar aan. Het zijn aparte schakels.
verandering. Het scenario is opgesteld in opdracht van de Vereniging van
^ Complexe gezinscasuïstiek wordt van organisatie naar organisatie doorgegeven.
Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van Justitie en Veiligheid en
Hierdoor wordt de afstand tussen de hulpverlening en het gezin groter. Net
Volksgezondheid Welzijn en Sport. De ontwikkeling van dit toekomstbeeld staat
als het risico dat de verschillende organisaties en betrokkenen elkaar niet goed
niet los van een bredere transformatie binnen het sociaal domein. Het sluit aan bij
begrijpen, of elkaar overlappen wat verantwoordelijkheden betreft, of in de
de praktijk van diverse al lopende landelijke (interdepartementale) programma’s,
werkzaamheden die ze uitvoeren.
zoals Zorg voor de Jeugd, Geweld hoort nergens thuis, de aanpak Maatwerk
^ Verschillende organisaties voeren regie op zoiets ingrijpends als (gedwongen) maatregelen.
Multiprobleemhuishoudens, Scheiden zonder schade, of de Ontwikkelagenda Veiligheid Voorop!. Maar ook bij tal van lokale en regionale initiatieven, die zijn
^ Professionals geven aan dat maatwerk en tijd noodzakelijk zijn. Want ieder gezin
gericht op de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidsketens, de aanpak van
heeft een unieke code om te komen tot verbetering. En elke situatie is net iets
multiproblematiek en het vinden van duurzame oplossingen voor problemen in
anders. De problematiek van ieder gezin kent een eigen specifieke context, die
gezinnen. Tegelijkertijd zijn bij het opstellen van het toekomstscenario ook de
van invloed is op zowel het gezinssysteem, als het functioneren van de
internationale verdragen als richtsnoer gebruikt, waarin onder meer het recht op
afzonderlijke gezinsleden.
bescherming van kinderen en volwassenen tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld is geregeld. Bijvoorbeeld het Europees Verdrag voor de Rechten
Daarom zet het toekomstscenario kind en gezinsbescherming de stap naar een
van de Mens (EVRM), het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
structuur die vertrouwen ondersteunt. Die de kracht van het gezin - en de naasten
(het IVRK) en het Verdrag van Istanboel. Niet alleen omdat Nederland deze
die bij dat gezin en de kinderen horen - stimuleert, zodat het gezin samen met
verdragen heeft geratificeerd, maar ook omdat ze op het hoogste niveau het kader
professionele ondersteuning kan werken aan het verbeteren van de thuissituatie.
bieden voor de rechtsbescherming van individuen en gezinnen tegen ongefundeerd
Dat vergt een nieuwe opzet van de kind- en gezinsbescherming. Structuuraanpas
ingrijpen door de overheid. Ieder individu heeft deze rechten en het recht om
singen die meer ruimte maken voor een nieuwe manier van werken. Die nieuwe
geholpen te worden. Omdat het beschermen van kinderen en gezinnen nodig blijft
manier van werken moet samenhangende hulp en steun organiseren voor het hele
en de betrokken professionals zich, in aansluiting op het brede zorgen veiligheids-
gezin. Het gezin uitnodigen en motiveren om met professionals samen te werken
domein, steeds meer ontwikkelen, met behulp van multidisciplinaire uitwisseling
en duurzame resultaten te boeken. Een manier van werken vanuit een lerende
van kennis en ervaring.
cultuur, die bij professionals de angst vermindert om fouten te maken en bij ouders en opvoeders het gevoel wegneemt dat over hen wordt beslist. Die voor het gezin
39
2.2.2 Samen voor jeugd
Voorbeelden zijn:
Binnen Samen voor Jeugd is eveneens aandacht voor de hervormingsagenda en
^ Autisme gecombineerd met depressie.
voor het toekomstscenario kind en gezinsbescherming, (aansluitend op wat hier op
^ GGZ gecombineerd met verslaving.
het niveau van de 21 gemeenten in Zuid Oost Brabant aan gedaan wordt).
^ LVB gecombineerd met GGZ.
Voor wat betreft de hervormingsagenda wordt in overleg vastgesteld wat de beste schaalgrootte is van waaruit de veranderopgaven het beste opgepakt en uitgevoerd
^ Opvoedproblematiek gecombineerd met GGZ. « Specifieke producten waarvan onvoldoende aanbod beschikbaar is in de regio:
kunnen worden.
^ Alle verblijfsproducten in de LVB-sector.
Daarnaast zijn er vanuit Samen voor Jeugd een aantal ontwikkelingen in gang gezet
^ O&O-hulp aan gezinnen met veel problematiek.
die richtinggevend zijn voor de komende periode. Daarvan noemen we de volgende:
^ Hulp aan jeugdigen die zich bevinden op het snijvlak van GGZ en Opvoedondersteuning (Ortho psychiatrie).
Regiovisie Door Samen voor Jeugd wordt ook de komende periode gewerkt vanuit de 5 leidende principes die opgenomen zijn in de regiovisie:
^ Psycho Motorische Therapie. « Er is daarnaast ook een veel bredere groep producten, waarvoor geldt dat onvoldoende aanbod beschikbaar is in de regio:
1. We voorkomen specialistische jeugdhulp door in te zetten op preventie.
^ Nagenoeg het gehele palet aan GGZ-producten.
2. We werken data-gedreven.
^ Met daarbinnen extra nadruk op vervolgzorg voor cliënten die doorstromen
3. We versterken de onderlinge relatie, bestuurlijk en op alle andere
vanuit een zwaar GGZ-traject met een multidisciplinaire aanpak.
lagen binnen de regio. 4. Jeugdigen kunnen opgroeien en zich ontwikkelen in hun eigen omgeving, het liefst ‘thuis’.
Deze knelpunten zijn in meerdere of mindere mate al langer bekend, maar niet minder actueel.
5. Jeugdigen krijgen de juiste hulp op maat. Ontwikkelingen binnen het huidige aanbod Dekkend zorglandschap
^ Voor diverse zorgaanbieders die in onze regio vormen van jeugdzorg met verblijf
In het voorjaar van 2023 heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de mate
en/of gezinsgerichte jeugdzorg uitvoeren, geldt dat ze in meer of mindere mate in
waarin met het aanbod van de gecontracteerde zorgaanbieders van Samen voor
een financieel zorgelijke situatie verkeren.
Jeugd wordt voorzien in een dekkend zorglandschap. Er is sprake van een dekkend
^ Andere aanbieders hebben kenbaar gemaakt hun diensten niet langer voor Samen
zorglandschap als alle benodigde producten zijn ingekocht en als er een bij de
voor Jeugd te kunnen leveren dan wel die niet voor het overeengekomen tarief te
vraag aansluitende capaciteit van elk product is ingekocht.
kunnen blijven leveren.
Het onderzoek legt een aantal knelpunten bloot:
^ Door de krapte op de arbeidsmarkt is in toenemende mate sprake van het ontbreken van adequaat ingezet passend aanbod. Met als gevolg wachtlijsten en
« Bij de GGZ is sprake van wachttijden van gemiddeld tussen de 3 en 6 maanden.
escalerende en zwaarder wordende casuïstiek.
« Geen passend aanbod voor jongeren met meervoudige problematiek.
40
Deze ontwikkelingen dragen bij aan de gaten in het dekkend zorglandschap en
uitvoerende jeugd- en gezinswerkers, die zowel casusregie als ondersteuning
voegen een moeilijkheidsgraad toe aan het dichten ervan. Voorzien in genoeg
bieden. Door dit voor de vier gemeenten zo te organiseren, is er een grotere
passend aanbod is een belangrijke opgave voor de komende periode. Dat zal
kwantiteit, wat bijdraagt aan de kwaliteit van de teams. Deze kwalitatieve meer
moeten gebeuren tegen de achtergrond van de vraag hoe de gemeentelijke
waarde zien we terug in casuïstiek met een grote mate van complexiteit, risico’s
financiën er uit zien de komende periode. Er bestaat nog veel onduidelijkheid
en onveiligheid. Hierbij wordt casusregie en procesregie door één team uitgevoerd,
over de wijze waarop het rijk de overstap naar een nieuwe financieringssystematiek
in samenwerking met -waar nodig- Veilig Thuis en de jeugdbeschermingsketen.
voor gemeenten en provincies wil maken, al dan niet gepaard gaand met een
De teams staan naast het gezin, regisseren benodigde hulp en bieden zelf onder
bezuiniging van 2,7 miljard.
steuning. Specialistische zorg wordt alleen ingezet als het zelf niet geboden kan worden. Met deze manier van werken wordt een groot aantal zaken van de
Meerjarenplan voor Samen voor jeugd
hervormingsagenda en het Toekomstscenario Kind en gezin momenteel al
Op initiatief van de nieuwe programmamanager Floor van Essen, wordt gewerkt aan
uitgevoerd.
een meerjarenplan voor Samen voor Jeugd. Onderdeel hiervan is dat projectmatig,
Erkennen van de kracht van de samenwerking van de vier Kempengemeenten
dan wel opgavegericht gewerkt gaat worden, waarbij de veranderopgaven uit de
om deze waar mogelijk te versterken, vergroot onze slagkracht ten opzichte
Hervormingsagenda Jeugd richtinggevend zijn. Wat hiervan de consequenties zijn
jeugdzorgaanbieders en andere partners in het sociaal domein.
voor de governancestructuur is nog niet duidelijk. Voor wat het waard is, een aantal benchmark gegevens 2.2.3 De Vier Kempengemeenten
‘Voor wat het waard is’ omdat het moeilijk/onmogelijk is causale verbanden te
Er zijn geen specifieke ontwikkelingen, buiten de hierboven genoemde, die van
leggen tussen de wijze waarop het CJG+ in de Kempen georganiseerd is en
invloed zijn op het jeugdbeleid in de Kempen voor de komende periode. Wat
onderstaande cijfers.
hierin wel een rol speelt is de wijze waarop het CGG+ de jeugdwet uitvoert en de mogelijkheden die dit biedt voor de toekomst.
Andere factoren, zoals de grote zelfredzaamheid in de kleine kernen van de Kempen, zijn misschien wel van groter invloed op de vraag naar jeugdhulp. Vandaar
De samenwerking en wat daar uit voort komt: het CJG+
dat we met enige terughoudendheid naar onderstaande tabellen kijken, waarin is
Specifiek voor de Kempen is de samenwerking op het terrein van jeugdhulp, ic de
opgenomen:
jeugdwet. Vanuit deze samenwerking is ervoor gekozen gezamenlijk de uitvoering
1 de stijging van het aantal jongeren in jeugdzorg in Nederland
van de jeugdwet te beleggen bij de GRSK. Hier is een andere organisatie van het
2 het 0á jongeren in jeugdzorg; landelijk; regionaal en in de Kempengemeenten
Centrum voor Jeugd en Gezin uit voortgekomen dan waar de overige 6 gemeenten
3 de kosten voor jeugdhulp in de regio en in de Kempengemeenten
in de regio voor gekozen hebben en waar veel andere gemeenten voor gekozen hebben. Het meest in het oog springende verschil bestaat eruit dat in de Kempen sprake is van een gecentraliseerde toegang, waar in de overige gemeenten gekozen is voor een lokale toegang. Naast de centrale toegang in de Kempen werken teams
41
Tot voor kort leek de landelijke trend van de stijgende vraag naar jeugdhulp en
Tabeí 1 Uit de hervormingsagenda
daarmee gepaard gaande kostenstijging zich in de Kempen niet, dan wel in mindere mate te manifesteren dan in de meeste gemeenten in de rest van het land (zie
Aantal jongeren in jeugdzorg (landelijk) 2000
1:27
2015
1:10
2023
1:7,5
hiernaast de cijfers van het CBS uit 2022). De cijfers van 2023 en het 1e halfjaar van 2024 laten echter een forse kostenstijging zien. Met deze stand van zaken geldt voor de meeste Kempengemeenten dat financiering van de jeugdhulp onder (zware) druk staat. Het streven is om met het invoeren van enkele van de hierboven genoemde veranderopgaven uit de Hervormingsagenda hier verandering in te brengen en tot een (landelijk) betaalbaar stelsel te komen. Het goed laten landen van deze veranderopgaven in de Kempen is in belangrijke mate richtinggevend voor het nieuwe MJBK.
Tabeí 2 CBS 2022
Waar we in de Kempen mee aan de slag gaan Anticiperend op de hervormingsagenda starten we de komende periode met een pilot met de huisartsen om de grip op de instroom te verbeteren.
% jongeren in jeugdzorg
Waarvan % verblijf
Waarvan jeugd bescherming
Landelijk
11,1
7,8
6,5
Sinds oktober 2023 bestaat er een subsidieregeling ‘gedragen transformatie-
Regionaal
9,7
5,6
4,4
doelen’ vanuit de regio Samen voor Jeugd. Hiermee wil de regio transformatie
Kempen
7,8
4,2
4,2
Versterking van de samenwerking met de huisartsen en het CJG+ de Kempen
binnen jeugdhulp (op diverse thema’s, zoals thuis/dichtbij/integraal) stimuleren. Voortkomend uit twee veranderopgaven van de hervormingsagenda: ‘de inperking van de jeugdwet’ (miv 2026) en ‘normaliseren’ start het CJG+ de Kempen met deze subsidie een pilot waarbij de Toegang versterkt wordt door: ^ Verbinding te maken met de huisartsen.
Tabeí 3 CBS 2022
^ Toevoegen van GGZ expertise aan de Gemeentelijke Toegang. Het achterliggende doel van de pilot is te komen tot een efficiënte en doelmatige
kosten jeugdhulp per inwoner Zuid- oost Brabant
besteding van de beschikbare middelen voor jeugdzorg. C 254,-
Dat willen we realiseren door minder doorverwijzingen te laten plaatsvinden naar specialistische vormen van jeugdhulp (ic begeleiding en behandeling/ individueel
Kempengemeenten
C 141,-
specialistisch lokaal).
42
Dat doen we door: ^ Het realiseren van een intensievere samenwerking met de huisartsen met de bedoeling dat zij gebruik maken van (de expertise in) onze toegang. ^ Een GZ psycholoog voor een aantal uur per week in te zetten/te koppelen het CJG +. Op die manier zorgen we ervoor dat we in beter staat zijn zorg toe te wijzen aan jongeren die jeugdhulp nodig hebben en begeleiden we jongeren naar het eigen netwerk of naar een voorliggende voorziening als geen jeugdhulp nodig is.
43
HOOFDSTUK 3: AANBEVELINGEN VOOR HET VERVOLG VAN DIT PROCES Zorg voor een te verantwoorden set aan doelstellingen en resultaten die
veld met passende voorzieningen
aansluiten bij de visie.
« Tertiaire preventie is er op gericht om te voorkomen dat vragen om zorg en ondersteuning zich herhalen of verergeren > verstevigd CJG+
Laat preventief jeugdbeleid onder de reikwijdte vallen van het MJBK 2026 - 2029. Verken mogelijkheden voor de verdere inrichting en uitwerking van secundaire Laat besluitvorming over de verantwoordelijkheidstoedeling van het preventief
en tertiaire preventie (uitganspunt bouwstenen hva).
jeugdbeleid onderdeel zijn van de vaststelling van het MJBK 2026 - 2029.
« (Preventief) Jeugdbeleid vraagt om integraliteit, samenhang en verbinding van alle professionals en vrijwilligers die met jeugd werken
Baken preventief jeugdbeleid af als zijnde de activiteiten die uitgevoerd worden door (een netwerk van) professionals die in het lokale veld werken met jeugd van (- 9 maanden) 0 tot 18/23. Onder deze activiteiten vallen: « Zorgen voor een sociaal domein breed samengesteld netwerk dat: * Voorlichting en advies geeft, ondersteuning biedt en lichte vormen van jeugdhulp uitvoert ^ Voorziet in een adequate aansluiting op de toegang voor gespecialiseerde jeugdzorg.
binnen (en buiten, (bijv. werkgevers)) het sociaal domein. « In het lokale veld van elk van de vier gemeenten wordt samenwerking/ verbinding gerealiseerd tussen de GGD, (het consultatiebureau), het maatschappelijk werk, de jongerencoaches, de buurtsportcoaches, de dorpsondersteuners, de kinderopvang, het onderwijs, huisartsen, het verenigingsleven, etc. « Versterken van het lokale veld in elk van de Kempengemeenten vraagt niet in eerste instantie om meer professionals of uitbreiding van het aanbod, wel om meer verbinding en samenwerking tussen de
Betrek lokale professionals in het vervolgproces van het MJBK 2026 - 2029.
professionals (en vrijwilligers) die er al zijn. « Het realiseren van verbinding en samenwerking moet betekenis krijgen dicht
Verken in het verdere proces van het nieuwe MJBK mogelijkheden voor de inrichting van deze lokale netwerken (ophalen input).
bij onze inwoners, op het niveau van de kernen binnen elke gemeente. « Versterken van de sociale basis begint bij het verenigingsleven, van sport tot cultuur: de zorg voor continuïteit van het verenigingsleven wordt gedeeld
Onderscheid primaire, secundaire en tertiaire preventie:
en tegelijk worden kansen gezien bij verenigingen voor preventief beleid.
« Primaire preventie is gericht op het voorkomen van vragen om zorg en
Waar nodig worden aan verenigingen passende vormen van ondersteuning
ondersteuning > om dit te bereiken is een stevige sociale basis een middel
geboden. Gericht op vroegsignalering en op het bevorderen van onderlinge
« Secundaire preventie is gericht op vroeg signaleren van lichte vragen om zorg en ondersteuning > dit vraagt om een goed ingericht voorliggend
44
samenwerking (om de continuïteit te waarborgen). « De kracht van de Kempen zit in het zeLfopLossend vermogen van onze inwoners in de kernen. Dat wordt gekoesterd, met oog voor het risico dat hier nauw aan verbonden is (te veeL ‘zelf oplossen’, zorgmijding en probLeemontkenning). « Versterken van het Lokale veld begint bij het realiseren van verbinding met de sociale basis die er aL is; stimuLeren van de kracht en aanvuLLen van wat mist. « Samen met de partners in het LokaLe veLd wordt scherper gefocust op jongeren (Ä gezinnen) die jeugdzorg nodig hebben maar die tot op heden niet bereikt zijn (zorgmijding en probLeemontkenning). « Bevorderen van weLzijn en gezondheid, aansLuiten bij GALA (zo Lang aLs dat duurt) en IZA. « NormaLiseren is een thema voor aLLe professionaLs in het sociaaL domein. Eén van de succesfactoren Ligt in de mate van eenduidigheid waarmee dit door aLLe professionaLs (en vrijwiLLigers) uitgedragen wordt. Samenwerking heLpt hierbij. Verscherp het zicht op de ontwikkeling van de vraag naar jeugdzorg voor de komende periode om hiermee tot een antwoord te komen op de vraag of het aannemelijk is rekening te houden met een toename van deze vraag. De signalen uit het veld van aanbieders van gespecialiseerde zorg zijn om meerdere redenen zorgwekkend.
Samengevat komt het er op neer dat sprake is van schaars en duur aanbod, zonder garantie voor continuïteit (en kwaliteit). Reden om in het verdere proces van het nieuwe MJBK te verkennen welke vormen van jeugdzorg om inhoudelijke en financiële redenen, beter bij het CJG+ dan bij aanbieders van gespecialiseerde jeugdzorg uitgevoerd kunnen worden. Verken tevens mogelijkheden om het CJG+ vormen van tertiaire preventie uit te laten voeren.
45
1.7 Globale 4-jaren uitvoeringsagenda met koppeling naar de doelstellingen uit het MJBK
Koppeling doelstellingen MJBK
Nr.
Project/actie
1
PROJECT REIKWIJDTE Vanuit strategie normaliseren en preventief werken
1a
Normaliseren Antwoorden op opvoed- en opgroeivragen worden eerder gezocht en gevonden in de (sociale) omgeving, zonder tussenkomst van professionele organisaties. We creëren als Kempengemeenten een gezamenlijke taal, gedeelde uitgangspunten (referentiekader) op normaliseren samen met partners. Het stevige lokale team werkt vanuit het gedeelde referentiekader en we zetten in op passend collectief aanbod waardoor we een afname realiseren op inzet van specialistische opvoedondersteuning.
Preventie: 1.4 Jeugdhulp: 2.5 - 2.11
1b
Versterken sociale en pedagogische basis We streven naar een beter vindbaar en samenhangend preventief aanbod dat jeugdigen en gezinnen vroegtijdig ondersteunt. We starten met het in kaart brengen van het bestaande voorliggende en preventieve aanbod, inclusief wie waarvoor verantwoordelijk is. Vanuit dat inzicht maken we in de tweede fase gezamenlijke keuzes over wat versterkt, uitgebreid of ontwikkeld moet worden, met aandacht voor mentale weerbaarheid van jeugdigen en lichte ondersteuning voor ouders. We versterken de samenwerking met de jeugdgezondheidszorg van de GGD, onder andere door aan te sluiten bij het programma Generatie Gezond, dat inzet op het beter afstemmen van aanbod op de ouders van nu. Ook willen we de verbinding met sleutelfiguren versterken (zoals coördinator sport & preventie de Kempen) zodat signalen en ondersteuningsvragen sneller hun weg vinden naar het juiste aanbod. Door het organiseren van o.a. netwerkbijeenkomsten stimuleren we ontmoeting en kennisdeling tussen partners.
Preventie: 1.2 - 1.7 Jeugdhulp: 2.4 - 2.12
1c
Collectief aanbod veel voorkomende problematiek Vanuit data (preventie) collectief aanbod organiseren voor jeugdigen met gelijksoortige problematiek zoals concentratieproblemen, laag zelfbeeld, onzekerheid. Hierin scholen en verenigingen als vind- en werkplaats voor collectief aanbod versterken en benutten.
Jeugdhulp: 2.5 - 2.9
1d
Verordening Jeugdhulp De verordening jeugdhulp beschrijft de lokale uitgangspunten, procedures en regels voor het bieden van jeugdhulp. Het is een belangrijk hulpmiddel voor de uitvoering omdat het richting geeft aan hoe zij hun werk uitvoeren binnen de wettelijke en gemeentelijke kaders. We starten een proces om de gemeentelijke verordening aan te passen, zodat deze aansluit bij actuele wet- en regelgeving, maar nemen hierin ook inhoudelijke, wenselijke wijzigingen mee, die aansluiten bij het MJBK. Bijv. hoe ver willen we begrenzen.
Jeugdhulp: 2.3
2
PROJECT VERBINDING AANPALENDE DOMEINEN Vanuit strategie regievoeren en werken met en voor veiligheid
2a
Domeinoverstijgend werken waaronder overgang 18- 1 18+ Inrichten en verbeteren van samenwerkingsafspraken met interne collega’s beleid en uitvoering met als doel een duurzaam effect van de ingezette ondersteuning. Bijvoorbeeld: afstemmen en vastleggen van werkprocessen en escalatieroutes tussen domeinen, structurele overleg- en leermomenten, o.a. m.b.t. Jonge Aanwas.
Preventie: 1.5 Jeugdhulp: 2.1 - 2.4 Veiligheid: 3.2
2b
Samenwerking onderwijs - kinderopvang - zorg Om de doorgaande ontwikkellijn van jeugdigen binnen de Kempen verder te verstevigen richten we ons op de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. We zetten in op de doorontwikkeling van ‘Samen Doen’, waarbij de samenwerking met leerplicht, OST4- en ZIO wordt versterkt. Het vergroten van inzicht, kennis en grip op schooluitval - bijvoorbeeld door de bekendheid van regelgeving en werkafspraken te verbeteren - zien we als een kans om de samenwerking te optimaliseren. Daarnaast streven we naar heldere samenwerkingsafspraken met de GGD en onderwijs rondom de inzet van diagnostiek.
Preventie: 1.9
3
PROJECT STEVIGE LOKALE TEAMS EN TOEGANG Vanuit strategie preventief werken en werken met en voor veiligheid
3a
Doorontwikkeling van Stevige Lokale Teams (SLT’s) We zien het SLT als een belangrijk instrument om onze doelen te bereiken. Het SLT opereert integraal en generalistisch, is laagdrempelig toegankelijk, biedt direct eigen ondersteuning en onderhoudt sterke verbindingen met zowel professionals als vrijwilligers. Binnen de Kempengemeenten is een lokaal team actief dat we verder willen versterken op basis van een heldere visie en een vastgesteld kader rondom normaliseren, dat in nauwe samenwerking met partners wordt vormgegeven. Het team werkt outreachend, heeft expliciet oog voor zowel veiligheid als onveiligheid, en onder houdt sterke verbindingen met het voorliggend veld om vroegtijdig te signaleren en in te zetten op preventie.
Preventie: 1.3 - 1.4 1.6 - 1.8 Jeugdhulp: 2.1 - 2.5 2.6 - 2.12 Veiligheid: 3.1
3b
Netwerkversteviging met sleutelfiguren We willen de integraliteit en samenwerking versterken door meer inzicht te creëren in de inzet en doelen van lopende programma’s bij sleutelfiguren, in subsidieopdrachten en in het netwerk van samenwerkingspartners. Voorbeelden van deze programma’s zijn Kempenbranie, Kansrijke Start, STORM, Jongerenwerk, Maatschappelijk Werk, Verbinding JGZ/GGD, Buurtgezinnen, Samen Doen, Toegang, LOT, KTJ, Kempen in Beweging, en de inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoaches. Als onderdeel van integraal werken verbeteren we ook de samenwerking tussen de interne teams Beleid en Uitvoering Jeugd en Wmo, met als doel de continuïteit van de hulpverlening te waarborgen wanneer een jeugdige 18 jaar wordt.
Jeugdhulp: 2.4 - 2.9
3c
Versterken consultatiefunctie specialist We zetten in op de voortzetting en dóórontwikkeling van de (bestaande) consultatiefunctie op niveau van de Kempen, zodat professionals tijdig kunnen sparren over passende hulp en preventieve interventies. De ‘Vliegende brigade’ is hier een voorbeeld van. We zorgen voor duidelijke informatie over wie wanneer geraadpleegd kan worden en onder welke voorwaarden. Hierdoor versterken we de handelingsruimte van het lokale veld (en lokale team), voorkomen we onnodige opschaling naar zwaardere zorg en verkorten we de wachttijden. Het doel is om eerder passende ondersteuning te bieden, de instroom in specialistische jeugdhulp terug te dringen en het aantal beschikkingen te laten afnemen.
Jeugdhulp: 2.4 - 2.5
3d
Jongerenwerk de Kempen Er wordt (extra) ingezet op jongerenwerk door het ontwikkelen en implementeren van een Kempenbrede visie op jongerenwerk. Hierdoor krijgt het jongerenwerk een stevigere positie binnen het preventieve veld. Er wordt verbinding gemaakt met het stevige lokale team.
Preventie: 1.1 Jeugdhulp: 2.1 Veiligheid: 3.4
3e
Samenwerking met verwijzers (huisartsen - jeugdartsen - Gecertificeerde instellingen (GI’s)) Na de eindevaluatie van de pilot huisartsen (2025), de werkwijze implementeren in 2026. Hiervoor is onderzoek nodig naar de specifieke behoeften per huisartsenpraktijk binnen de Kempengemeenten, evenals het creëren van draagvlak voor de samenwerking tussen het CJG+ en de huisartsenpraktijken. We streven naar betrokkenheid van het CJG+ op elke huisartsenpraktijk binnen de Kempen met een inzet die passend is. Dit resulteert in een betere samenwerking en een afname in het percentage directe doorverwijzingen vanuit de huisartsen naar specialistische jeugdhulp. Daarnaast zijn we voornemens om te onderzoeken welke voorwaarden en ondersteuning nodig zijn om dezelfde resultaten te realiseren in samenwerking met de jeugdartsen. We willen de samenwerking met de GI’s (uitvoering Jeugdbescherming en Jeugdreclassering) in onze regio vanuit de Kempen verder bestendigen, blijven investeren in het contact en tandemsamenwerking met het KTJ. Dit om o.a. een da ling in het aantal wettelijke bepalingen die effectief zijn te realiseren.
Jeugdhulp: 2.4 - 2.5 - 2.6 2.7 - 2.11 - 2.12
3f
Uniforme werkwijze methodiek veiligheid Een gedeeld kader binnen de Kempengemeenten m.b.t het gebruik van methodieken die ondersteunend zijn aan het vergroten van de veiligheid van kinderen en gezinnen, zoals ‘Gefaseerd werken aan veiligheid’ en ‘Gedeelde Verklarende Analyse’, waardoor er minder verschillen zijn tussen de domeinen in de aanpak van onveiligheid en de samenwerking verbetert en de veiligheid binnen gezinnen wordt vergroot.
Veiligheid: 3.2 - 3.3
3g
Vroegsignalering onveiligheid Het vroegtijdig signaleren, effectief oppakken en verbeteren van de ondersteuning aan gezinnen, in lijn met het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. Het verbeteren van vroegsignalering en versterken van de samenwerking tussen lokale teams, Veilig Thuis en Gecertificeerde Instellingen.
Veiligheid: 3.2 - 3.3
4
PROJECT KWALITEITSVERBETERING EN BLIJVEND LEREN Vanuit strategie regievoeren
4a
Ontwikkeling kwalitatief goede en betaalbare dyslexiezorg In samenwerking met betrokken zorgaanbieders en onderwijs onderzoek doen naar de mogelijkheid om collectief aanbod en werkwijze rondom aanvraag en behandeling dyslexie. Op basis van dit onderzoek wordt een afsprakenkader met scholen opgesteld, gericht op het kwaliteitsniveau zoals beschreven in het dyslexieprotocol. Dit kader heeft als doel het percentage beschikkingen dyslexie terug te brengen naar het landelijke prevalentiecijfer.
Jeugdhulp: 2.3 - 2.4 - 2.6
4b
Data en monitoring Om datagedreven te werken, ontwikkelen we een dashboard met data dat als basis dient voor monitoring. De indicatoren van het MJBK worden volledig geïntegreerd; bovendien worden wachttijden en kosten inzichtelijk gemaakt, wat bijdraagt aan een onderbouwde effectiviteitsanalyse. Vanuit het dashboard vindt structureel monitoring en interpretatie van data plaats en worden keuzes onderbouwd.
Jeugdhulp: 2.8
4c
Samen met zorgaanbieders sturen op behandelduur Op basis van partnerschip tussen CIG+^emeenten en de zorgaanbieder gedeelde verantwoordelijkheid op behandelduur voeren. Met de zorgaanbieder worden afspraken gemaakt op gemiddelde behandelduur, hier worden concrete KPI’s op afgesproken met elkaar. De zorgaanbieder ervaart eigen regie en verantwoordelijkheid. Er vinden structurele accountgesprekken plaats welke de administratieve last van procedures van verlengingen vervangen. Er is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de zorgaanbieder en de gemeenten/CG in het terugbrengen van de behandelduur.
Jeugdhulp: 2.3 - 2.4 - 2.5 2.6 - 2.11 - 2.12
4d
Informatie digitaal ontsluiten en toepassen van AI in het werk We willen informatie binnen de organisatie digitaal beter ontsluiten, zodat inwoners en medewerkers snel en eenvoudig toegang hebben tot relevante kennis en documenten. Daarnaast onderzoeken en implementeren we toepassingen van kunstmatige intelligentie (AI) om het werk efficiënter, slimmer en gebruiksvriendelijker te maken.
Preventie: 1.1 - 1.5