[25.07829] Zienswijze op conceptbegroting 2026 MRE

*25.07829*

Metropoolregio Eindhoven T.a.v. Dagelijks Bestuur POSTBUS 985 5600 AZ EINDHOVEN

Onderwerp Uw kenmerk Ons kenmerk

: Zienswijze op conceptbegroting 2026 MRE : : Z25001488/25.07829

Reusel, 20 mei 2025 Geachte heer/mevrouw, Op 20 mei 2025 heeft onze gemeenteraad uw conceptbegroting 2026 in haar vergadering behandeld. Hierbij is besloten dat de gemeenteraad een zienswijze wil indienen op deze conceptbegroting. Deze zienswijze treft u hieronder aan. Gemeenten staan in 2026 (ravijnjaar) en de jaren daarna voor een financieel uitdagende periode. In de concept programmabegroting 2026 MRE is zichtbaar dat u hiervoor oog heeft. Dat waarderen wij. Op een aantal punten geven wij in deze brief een zienswijze om de urgentie op de enorme financiële uitdaging te benadrukken. Terughoudend financieel beleid We willen nadrukkelijk vragen om de mogelijkheden van aanvullende middelen en besparingen voor de komende jaren te verkennen. U stelt voor 2026 een terughoudend financieel beleid voor. Behoudens indexering en aanpassing aan gewijzigde inwoneraantallen veranderen de gemeentelijke bijdragen niet. Naast de inzet op het verkrijgen aanvullende middelen uit rijks-, provinciale- en Europese programma’s en uit de private sector benoemt u een aantal kansen waar mogelijk in 2026 en de jaren daarna financieel voordeel te behalen valt. Het is de moeite waard om dergelijke kansen voortvarend te verkennen.

In het kader van de uitwerking van het gezamenlijk delen van bedrijfsvoeringsfuncties wijzen wij u voor de volledigheid op een in 2020, door de toenmalige directeuren van de vier GR-en, uitgevoerd onderzoek. Indexering Wij roepen alle verbonden partijen op om geen indexering toe te passen voor in ieder geval 2026 en 2027. Zoals eerder verwoord staan gemeenten voor een grote financiële uitdaging. Gevolg hiervan zijn de begrenzingen van de financiële middelen van de gemeenten. Onze gemeente moet moeilijke keuzes maken en prioriteiten stellen. Het kan niet anders dan dat de gemeenschappelijke regelingen hier ook in bijdragen en hun verantwoordelijkheid nemen. We begrijpen de uitdagingen waar MRE voor staat en dat het zeer lastig is om te besparen. Desondanks doen wij deze oproep. Mede gezien de oproep van de VNG en het principe van trap op trap af, waarbij de gemeenten niet alleen de zware bezuinigingen kunnen dragen. Hierdoor moet er

ook gekeken worden naar het verlengd lokaal bestuur en moeten bezuinigingen ook plaats vinden bij verbonden partijen. Wij vragen om de komende jaren de indexeringsmethodiek gezamenlijk te onderzoeken en aan te passen. Waarbij deze ingaat vanaf 2028. We zien ook ruimte bij de gehanteerde indexeringsmethodiek. In voorliggende conceptbegroting 20262029 is gerekend met de indexeringen volgens de Kadernota 2026. De indexeringsmethodiek, zoals vastgelegd in de Beleidsnotitie kaders P&C-documenten 4GR, is bedoeld om, op basis van CPB ramingen, in de begroting anticiperend rekening te houden met stijging van lonen en prijzen. In de MRE begroting 2025 zijn de gemeentelijk bijdragen geïndexeerd met 6,38%, gebaseerd op een verwachte loonstijging van 6,7% en een verwachte prijsstijging van 3,5%. Voor 2026 wordt wederom een relatief hoge indexering toegepast die de voorgaande versterkt. Indien de daadwerkelijke ontwikkeling van de lonen en prijzen structureel afwijkt van deze ramingen, dan schiet deze methodiek haar doel voorbij. Wij verwachten van de Gemeenschappelijke Regelingen dat ze in het kader van realistisch begroten ook realistische indexpercentages toepassen. Daarom is ons verzoek om de komende jaren de indexeringsmethodiek gezamenlijk te onderzoeken en aan te passen. Waarbij deze zoals aangegeven ingaat vanaf 2028.

Eerst de regionale basis op orde We zitten nog midden in de transformatie: de programmasturing vraagt zowel van de MRE organisatie als van de 21 gemeenten nog de nodige aanpassingen. Met de begrotingen van 2024 en 2025 zijn de voorwaarden gecreëerd om de rol van de MRE te transformeren van procesondersteuning naar programmasturing. De kernopgave van de MRE organisatie blijft daarbij het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant. Totdat deze regionale basis op orde is vragen wij om gepaste terughoudendheid met de (capaciteits)inzet op de bovenregionale samenwerking. Realisatie vraagt keuzes en prioriteiten We moeten als regio, de 21 gemeenten en MRE-organisatie samen, keuzes maken en heldere prioriteiten stellen, zodat we gezamenlijk de regionale schaalsprong maken die realistisch is en voor alle partijen uitvoerbaar is. De realisatie van de schaalsprong en de daarmee samenhangende opgaven zijn organisatorisch en financieel niet alleen voor de MRE-organisatie, maar ook voor iedere gemeente uitdagend. Uw conclusie is dat gezien de urgentie en noodzakelijke versnelling er weinig ruimte is voor uitstel. U geeft aan dat bij het heroverwegen van prioriteiten binnen de regionale opgaven er de is keuze is tussen vertraging, uitstel of het verlagen van het ambitieniveau.

In de aanbiedingsbrief adviseert u de huidige lijn te bestendigen omdat de regionale opgaven groot zijn, juist om versnelling vragen en in het belang van alle 21 gemeenten zijn. Deze versnelling dient evenwel uiteindelijk door de 21 gemeenten geleverd/uitgevoerd te worden. Ook zij moeten prioriteren vanwege de beperkte financiële ruimte en druk op de gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. Dit vraagt om het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten, niet alleen ten aanzien van ambities en fasering, maar ook ten aanzien van rolneming. Temeer omdat, zoals u ook aangeeft bij Regionale Strategie, u op realisatie wil focussen. De binnenkort op te starten voorbereiding van een nieuw samenwerkingsakkoord 2027-2030 biedt een geschikte mogelijkheid om die keuzes samen te gaan maken. 21 gemeenten sterker verbinden op Brainport We vragen het MRE om alle gemeenten frequenter en eerder te verbinden op de uitvoering van het Meerjarenplan Brainport Development 2025-2032. Met het in 2025 genomen besluit over de MRE-bijdrage aan de meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2032 is ook de basisorganisatie van Brainport Development op orde gebracht. In het verlengde hiervan vragen wij het MRE, in haar hoedanigheid als aandeelhouder namens de 21 gemeenten, om alle gemeenten frequenter en eerder te verbinden op de uitvoering van het Meerjarenplan Brainport Development 2025-2032.

2

Vragen? Heeft u nog vragen of wilt u meer informatie? Neem dan gerust contact met me op. Ik ben telefonisch bereikbaar via 088 497 01 14 of via v.jolink@reuseldemierden.nl. Met vriendelijke groet,

Vanessa Jolink Strategisch adviseur team Gebiedsontwikkeling & Beheer

3