24.10836 Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Ondermijning

Raadsvoorstel Onderwerp: Rekenkameronderzoek Ondermijning in de Kempengemeenten Vergaderdatum: 24 september 2024 Documentnr. Corsa.: 24.10836 Case nr. Corsa: Z23002693 Behandeld door: Presidium Voorstel De raad wordt voorgesteld om: 1. Kennis te nemen van het eindrapport van de Rekenkamer Kempengemeenten ‘Van beleid naar informatie en gerichte actie’: Over de gemeentelijke aanpak van ondermijning in vier Kempengemeenten (Reusel-De Mierden, Oirschot, Bladel en Eersel). 2. De volgende aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over te nemen: 1. Zorg dat duidelijk is dat de aanpak van ondermijning een gemeentelijke taak is; er dient geen ruimte voor twijfel te bestaan ten aanzien van de ondermijningsaanpak als gemeentelijke taak. 2. Stel een actueel en openbaar (dus niet herleidbaar) ondermijningsbeeld op gemeenteniveau op, met behulp van informatie die beschikbaar is bij onder andere politie, justitie en RIEC. Informeer gemeenteraden periodiek over de stand van zaken; zo nodig deels vertrouwelijk, maar maak openbaar wat belangrijke ondermijnende fenomenen zijn en waaruit dat blijkt. Wacht niet op een perfect ondermijningsbeeld; dat ontstaat al doende. Maak een shortlist van signalen en vermoedens en ga aan de slag. 3.

In de ambtelijke veiligheidsorganisatie is groei noodzakelijk: kwantitatief en kwalitatief, met de materiekennis en organisatorische positionering om de ondermijningsaanpak aan te jagen. 4. Verminder het aantal veiligheidsprioriteiten en normen t.b.v. de ondermijningsaanpak. Benoem een maximaal aantal normen die er écht toe doen bij de gemeentelijke ondermijningsaanpak; stel échte prioriteiten op. 5. De gemeenten maken werk van de preventie van drugsgebruik. Het logische spiegelbeeld is dat de drugshandel lokaal in kaart wordt gebracht en primair strafrechtelijk wordt aangepakt door politie en justitie. 6. Overweeg binnen het geheel aan gemeentelijke prioriteiten, eventueel in afstemming binnen de Kempen, capaciteitsuitbreiding ten aanzien van de boa-capaciteit. Ze dienen dan o.a. vaker in de avonduren te werken en risicolocaties of hotspots te bezoeken en daar gesprekken te voeren met (goed geïnformeerde) burgers. 3. Te bepalen dat het college al voldoende uitvoering geeft aan aanbeveling 5. uit het rapport: Zorg voor periodieke (twee- of vierjaarlijkse) evaluaties van de ondermijningsaanpak en bespreek deze met de gemeenteraad. Stel onder andere heldere overzichten op van geleverde inspanningen en van geconstateerde feiten, plus een interpretatie en analyse. 4. Het college te adviseren om de aanbevelingen uit te werken en de raad over de voortgang hiervan te informeren.

Inleiding De Rekenkamer Kempengemeenten heeft onderzoek verricht naar de gemeentelijke aanpak van ondermijning in de Kempengemeenten Reusel-De Mierden, Oirschot, Bladel en Eersel. De hoofdvraag uit het onderzoek luidt: Wat is nu precies de gemeentelijke taak bij de aanpak van ondermijning en hoe gaat dat in de vier Kempengemeenten? In het rapport worden in Hoofdstuk 8.1 drie algemene conclusies en vier specifieke conclusies voor de vier onderzochte gemeenten beschreven. De specifieke conclusies worden hieronder weergegeven: 1. De ondermijningsaanpak verdient bestuurlijk gezien meer opvolging en aandacht. De stevige ambities bij de regionale en provinciale ondermijningsaanpak lijken in de weerbarstige praktijk te worden teruggebracht tot een hanteerbaar aantal uitvoerbare acties en overlegmomenten.

24.10836

*24.10836*

1

Daarmee worden weinig resultaten geboekt en het levert in zeer beperkte mate inzicht op in de lokale ondermijnende effecten van de georganiseerde misdaad. 2. Het idee dat de strafrechtelijke aanpak van de georganiseerde misdaad - waar nodig - dient te worden gecombineerd met gemeentelijke inspanningen om de ondermijning aan te pakken, komt in de vier Kempengemeenten onvoldoende uit de verf. 3. Er bestaat een integrale beleidstheorie voor de aanpak van ondermijning, er zijn talrijke Brabantse normen opgesteld en er zijn integrale overlegstructuren ingericht. Dit legt een zekere basis voor de ondermijningsaanpak, al resulteert het in een (over)complexe werkomgeving en in een optelsom van een groot aantal normen en prioriteiten die niet vallen uit te voeren door de dun bezette ambtelijke veiligheidsorganisaties. Dat stagneert. Zie verder paragraaf 8.2. 4. De gemeentelijke ondermijningsaanpak krijgt te maken met dynamiek in de ambtelijke veiligheidsorganisatie en in de directe omgeving daarvan.

Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) werd eerst (2016) gezamenlijk geconcentreerd en toen weer (2023) gedeeltelijk gedecentraliseerd (Oirschot, Reusel-De Mierden en Eersel) of afgesplitst (Bladel); vertrek en benoemingen op bovenlokale sleutelfuncties (de basisteam-programmaleider ondermijning; de coördinator voor het Kempen Interventie Team en binnen het RIEC, in de top en de accountmanager en de intelligence specialist); een lopende discussie over de meest passende taakstelling en schaal van de Taskforce-RIEC; en personele schommelingen binnen de gemeentelijke veiligheidsorganisaties (vertrek, een recente aanstelling, verlof of tijdelijke inhuur). Daar komt bij dat werd en wordt gediscussieerd over gemeentelijke herindelingen in Oost-Brabant, ook in het Kempengebied. De huidige schaal van de vier gemeenten stelt grenzen aan de beschikbare (specialistische) veiligheidscapaciteit en aan de personele ruimte op andere afdelingen om een bijdrage te leveren aan de ondermijningsaanpak. In Hoofdstuk 8.6 van het rapport zijn zeven aanbevelingen van de Rekenkamer beschreven. De raad wordt voorgesteld om deze aanbevelingen uit het rapport over te nemen met uitzondering van aanbeveling 5. De rekenkamer stelt naar aanleiding van de bestuurlijke reactie vast, dat deze aanbeveling overbodig is.

Argumenten 1.1 De conclusies en aanbevelingen en de onderbouwing daarvan geven een beeld van de uitvoering van gemeentelijk ondermijningsbeleid. 2.1 De rekenkamer toetst de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur. Het overnemen van de aanbevelingen voor de toekomst leidt tot verbeteringen hiervan. 3.1 Met aanbeveling 5. uit het rapport adviseert de rekenkamer evaluaties van de ondermijningsaanpak. In de bestuurlijke reactie geeft het college aan, al uitvoering aan deze aanbeveling te geven. De rekenkamer zegt in zijn nawoord dat de aanbeveling daarmee overbodig is. 4.1 De raad verzoekt het college om geïnformeerd te worden over de uitwerking van de aanbevelingen. Bij de aanbevelingen waar een nadere afweging noodzakelijk is (bijvoorbeeld daar waar het om extra investeringen gaat), verzoekt de raad om hierover voorstellen van het college te ontvangen. Kanttekeningen De alternatieven zijn, om de conclusies niet te onderschrijven en de aanbevelingen niet over te nemen. Financiën Bij de afdoening van aanbevelingen waarmee extra investeringen zijn gemoeid dient het college hierover voorstellen aan de raad te doen. 24.10836

*24.10836* 2

Bijlagen - Aanbiedingsbrief rekenkamer - Eindrapportage rekenkameronderzoek Ondermijning in vier Kempengemeenten - Bestuurlijke reactie Reusel-De Mierden Namens het presidium, {{esl: Signer1:signature:size(200,50)}}

{{esl: Signer2:signature:size(200,50)}}

Mw. L. van Leersum griffier

mw. A.J.M.H. van de Ven voorzitter

24.10836

*24.10836* 3

Raadsbesluit Vergaderdatum: Onderwerp: Documentnr. Corsa.: Case nr. Corsa

24 september 2024 Rekenkameronderzoek Ondermijning in de Kempengemeenten 24.10836 Z23002693

De raad van de gemeente Reusel-De Mierden; gelezen het voorstel van het presidium d.d. 10 juni 2024

Besluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport van de Rekenkamer Kempengemeenten ‘Van beleid naar informatie en gerichte actie’: Over de gemeentelijke aanpak van ondermijning in vier Kempengemeenten (Reusel-De Mierden, Oirschot, Bladel en Eersel). 2. De volgende aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over te nemen: 1. Zorg dat duidelijk is dat de aanpak van ondermijning een gemeentelijke taak is; er dient geen ruimte voor twijfel te bestaan ten aanzien van de ondermijningsaanpak als gemeentelijke taak. 2. Stel een actueel en openbaar (dus niet herleidbaar) ondermijningsbeeld op gemeenteniveau op, met behulp van informatie die beschikbaar is bij onder andere politie, justitie en RIEC. Informeer gemeenteraden periodiek over de stand van zaken; zo nodig deels vertrouwelijk, maar maak openbaar wat belangrijke ondermijnende fenomenen zijn en waaruit dat blijkt. Wacht niet op een perfect ondermijningsbeeld; dat ontstaat al doende. Maak een shortlist van signalen en vermoedens en ga aan de slag. 3. In de ambtelijke veiligheidsorganisatie is groei noodzakelijk: kwantitatief en kwalitatief, met de materiekennis en organisatorische positionering om de ondermijningsaanpak aan te jagen. 4. Verminder het aantal veiligheidsprioriteiten en normen t.b.v. de ondermijningsaanpak.

Benoem een maximaal aantal normen die er écht toe doen bij de gemeentelijke ondermijningsaanpak; stel échte prioriteiten op. 5. De gemeenten maken werk van de preventie van drugsgebruik. Het logische spiegelbeeld is dat de drugshandel lokaal in kaart wordt gebracht en primair strafrechtelijk wordt aangepakt door politie en justitie. 6. Overweeg binnen het geheel aan gemeentelijke prioriteiten, eventueel in afstemming binnen de Kempen, capaciteitsuitbreiding ten aanzien van de boa-capaciteit. Ze dienen dan o.a. vaker in de avonduren te werken en risicolocaties of hotspots te bezoeken en daar gesprekken te voeren met (goed geïnformeerde) burgers. 3. Te bepalen dat het college al voldoende uitvoering geeft aan aanbeveling 5. uit het rapport: Zorg voor periodieke (twee- of vierjaarlijkse) evaluaties van de ondermijningsaanpak en bespreek deze met de gemeenteraad. Stel onder andere heldere overzichten op van geleverde inspanningen en van geconstateerde feiten, plus een interpretatie en analyse. 4. Het college te adviseren om de aanbevelingen uit te werken en de raad over de voortgang hiervan te informeren.

24.10836

*24.10836* 4

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mw. L. van Leersum

mw. A.J.M.H. van de Ven

24.10836

*24.10836* 5