[24.01861] Wegenbeheerplan 2025-2029
Tekst van het document
Beheerplan wegen 2024 - 2028
swecoŻŚ
Sweco Nederland B.V. Onderwerp Projectnummer
Handelsregister 30129769 Beheerplan wegen 2024 — 2028 51014252
Klant Versie
Gemeente Reusel-De Mierden D
Datum Auteur Document referentie
12-10-2023 Frank Goedjaar NL23-648800269-61489
Gecontroleerd door
Ewout van der Schee
Vrijgegeven door
2/29
Inhoudsopgave
1
Wegbeheer.................................................................................................................... 4 1.1 Landelijke wet- en regelgeving............................................................................ 4 1.1.1 Wegenwet.............................................................................................. 4 1.1.2 Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)..........................................5 1.1.3 Aansprakelijkheid................................................................................... 5 1.1.4 Wet Milieubeheer ................................................................................... 5 1.1.5 Omgevingswet....................................................................................... 5 1.2 Gemeentelijke kaders en randvoorwaarden....................................................... 6 1.2.1 Kwaliteitsambitie.................................................................................... 6 1.2.2 Coalitieakkoord...................................................................................... 7
2
Huidige situatie.............................................................................................................. 9 2.1 Areaal verhardingen............................................................................................ 9 2.1.1 Ouderdom verhardingen........................................................................ 9 2.2 Kwaliteit............................................................................................................. 10 2.2.1 Kwaliteit algemeen............................................................................... 10 2.2.2 Huidige kwaliteit ................................................................................... 10 2.2.3 Ontwikkeling kwaliteit........................................................................... 11 2.2.4 Verklaring kwaliteitsontwikkeling ......................................................... 13
3
Financiën..................................................................................................................... 14 3.1 Technische noodzaak....................................................................................... 14 3.2 Planmatig onderhoud........................................................................................ 14 3.3 Beschikbare budgetten..................................................................................... 15 3.4 Benodigde budgetten onderhoud...................................................................... 16 3.4.1 Inleiding................................................................................................ 16 3.4.2 Klein onderhoud................................................................................... 16 3.4.3 Groot onderhoud.................................................................................. 16 3.5 Vervangingen.................................................................................................... 18 3.5.1 Benodigd budget vervangingen............................................................ 18 3.6 Totaaloverzicht benodigde budgetten............................................................... 19 3.7 Areaaluitbreiding............................................................................................... 19
4
Conclusie enadvies ..................................................................................................... 21 4.1 Kwaliteit ............................................................................................................. 21 4.2 Financiën........................................................................................................... 22 4.3 Samenvatting.................................................................................................... 22
Bijlage 1 - Wet- en regelgeving............................................................................................ 24 Bijlage 2 - Onderhoudscycli................................................................................................. 29
3/29
SWECOZ^
1
Wegbeheer
Reusel-De Mierden is een gemeente in provincie Noord-Brabant. In gemeente Reusel-De Mierden liggen de volgende woonkernen: Reusel, Hulsel, Hooge Mierde en Lage Mierde. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer van haar openbare ruimte. Een goed functionerende openbare ruimte draagt bij aan sociale samenhang, veiligheid, gezondheid, mobiliteit en bereikbaarheid, leefbaarheid en vastgoedwaarde. Het wegennet maakt onderdeel uit van de openbare ruimte. Een goed functionerend wegennet is essentieel voor een goede bereikbaarheid en beleving van de gemeente. Het in stand houden van een kwalitatief goed wegennet met verantwoord wegbeheer is daarom uiterst belangrijk. Het uitvoeren van wegbeheer is gebaseerd op beleidskeuzes die worden vastgelegd in een beleidsplan. Dit beleidsplan vormt de basis voor het opstellen van het beheerplan. Onderstaand schema laat zien dat onder andere landelijke wet- en regelgeving en gemeentelijke thema’s de beleidskaders vormen. Gemeentelijke beleidsthema’s en plannen
Wet- en regelgeving
Landelijke ontwikkelingen en trends
V Beleidskaders
Beleidsplan
nr~ Beheerplan Figuur 1.1 - Processchema
1.1
Landelijke wet- en regelgeving
Het beheer van de openbare ruimte moet worden uitgevoerd binnen de geldende wet- en regelgeving. Gemeente Reusel-De Mierden is dus ook wettelijk verantwoordelijk voor het onderhoud van het openbare wegennet. Met betrekking tot wegbeheer is de wet- en regelgeving met name gericht op het uitvoeren van verantwoord wegbeheer en op het gebied van aansprakelijkheid. Hieronder staan de belangrijkste wetten en regels die van toepassing zijn op het wegbeheer. In bijlage 1 is een uitgebreide verklaring gegeven van alle in dit hoofdstuk genoemde wet- en regelgeving.
1.1.1
Wegenwet
De wegenwet geldt sinds 1930, en schrijft plichten voor die de wegbeheerder heeft ten aanzien van de wegen die in haar beheer liggen. Eén van deze plichten beschrijft dat de wegbeheerder moet zorgen voor het onderhoud aan de wegen en alle onderdelen die onder de wegen vallen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
4/29
SWECOZ^
Ook geldt een zorgplicht die zegt dat alle wegen die in het beheer en onderhoud van de wegbeheerder vallen, in goede staat moeten verkeren (artikel 16).
1.1.2
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten beschrijft aan welke eisen de gemeente moet voldoen met betrekking tot haar begroting en jaarstukken. Dit BBV schrijft voor dat voor het beheer van de openbare ruimte het gebruik van een systematiek wettelijk verplicht is. Tevens moet een begroting voortvloeien uit de beleidskaders.
1.1.3
Aansprakelijkheid
Volgens de wet kan aansprakelijkheid worden onderverdeeld in twee verschillende vormen: risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid.
1.1.3.1
Risicoaansprakelijkheid
De wegbeheerder is risicoaansprakelijk, indien er schade is als gevolg van een gebrek aan de openbare weg. Dit geldt ook als de wegbeheerder niet op de hoogte is van een gebrek.
1.1.3.2
Schuldaansprakelijkheid
Als er schade ontstaat dat niet komt door een defect aan de weg, maar bijvoorbeeld door de aanwezigheid van losse voorwerpen, is de risico aansprakelijkheid niet van toepassing. Hierbij geldt dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is als die niet op de hoogte was van de aanwezigheid van losse voorwerpen op de weg.
1.1.4
Wet Milieubeheer
De Wet Milieubeheer beschrijft de uitgangspunten van het milieubeleid. Hierin staat vermeld welke gereedschappen kunnen worden ingezet om het milieu te beschermen, zoals vergunningen, handhaving en algemene regels. Besluiten betreffende het omgaan met asbest en bodemkwaliteit zijn onderdeel van deze wet. Een ander milieuaspect dat effect heeft op het wegbeheer, is de afvoer van teerhoudend asfalt. Het is sinds 1995 namelijk niet meer toegestaan om teerhoudende bindmiddelen te gebruiken in asfaltconstructies. Indien er bij werkzaamheden teerhoudend asfalt vrijkomt, dient dit te worden afgevoerd en verwerkt door een gecertificeerd bedrijf. CROW publicatie 210 beschrijft hoe teerhoudend asfalt verwijderd en verwerkt moet worden, zodat hergebruik mogelijk is.
1.1.5
Omgevingswet
Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De wet heeft twee maatschappelijke doelen: 1. 2.
het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede (leef)omgevingskwaliteit; de fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
5/29
SWECOZ^
De fysieke leefomgeving moet integraal worden benaderd en is meer dan een optelsom van sectorale opgaven. Hieronder vallen onder andere gezondheid, energietransitie, klimaat(adaptatie), externe veiligheid, infrastructuur, natuur, water, bodem en circulaire economie. Integrale afwegingen moeten uiteindelijk leiden tot verantwoorde keuzes bij het inrichten van de leefomgeving.
1.2
Gemeentelijke kaders en randvoorwaarden
1.2.1
Kwaliteitsambitie
Om het wegennet in stand te houden en goed te laten functioneren, streeft gemeente Reusel-De Mierden naar een goede balans tussen prestaties (kwaliteitsniveau), kosten en risico’s. Naast functionaliteit zijn veiligheid en duurzaamheid belangrijke thema’s hierin.
In CROW-publicatie 147 ‘Wegbeheer’, uitgave 2019, staat de landelijk gebruikte systematiek voor wegbeheer beschreven. Hierin wordt onder andere beschreven hoe de technische kwaliteit wordt vastgesteld. Deze is afhankelijk van de combinatie van verschillende schades, en de ernst en omvang hiervan. Het kwaliteitsniveau wordt vastgesteld door middel van een weginspectie. Tijdens deze inspectie wordt ieder wegvakonderdeel beoordeeld en wordt er een technische kwaliteit per schadebeeld toegewezen. De technische kwaliteit wordt vervolgens vertaald naar de kwaliteitsbeoordeling A+ (zeer hoog) tot D (zeer laag) conform CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018, publicatie 380. Hierin wordt kwaliteitsniveau C beschouwd als het minimale niveau van verantwoord wegbeheer. De hierbij behorende richtlijnen zijn zo opgesteld dat het technisch noodzakelijke onderhoud in de juiste periode wordt uitgevoerd. In tabel 1.1 staan de vijf kwaliteitsniveaus uit CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte genoemd en wordt de relatie tot de wegbeheersystematiek aangegeven.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
6/29
SWECOZ^
Tabel 1.1 - Beeldkwaliteit
Beeldkwaliteit
Benaming
Omschrijving
A+
Zeer hoog
Er is geen schade Onderhoudsnoodzaak > 5 jaar
A
Hoog
Er is enige schade Onderhoudsnoodzaak > 5 jaar
B
Basis
Waarschuwingsgrens overschreden*. Er zijn matige schades in kleine omvang Onderhoudsnoodzaak 3 - 5 jaar
C
Laag
Richtlijn overschreden*. Er zijn ernstige schades in kleine omvang of matige schades in grote omvang Onderhoudsnoodzaak 1 - 3 jaar
D
Zeer laag
Achterstallig onderhoud Richtlijn met meer dan 1 klasse overschreden*. Er zijn ernstige schades in enige tot grote omvang Directe onderhoudsnoodzaak < 1 jaar
Het ambitieniveau, oftewel het gemiddelde kwaliteitsniveau, waarnaar gemeente Reusel-De Mierden streeft, is minimaal kwaliteitsniveau C. Dit betekent dat achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D) zoveel mogelijk ..ordt voorkomen en dat kwaliteitsniveau C zoveel mogelijk wordt beperkt. Achterstallig onderhoud is onderhoud dat al eerder uitgevoerd had moeten worden. Verder uitstellen van dit onderhoud is niet acceptabel, aangezien dit een hoog risico voor de veiligheid van de weggebruikers kan vormen. Daarnaast kan het uitstellen van dit onderhoud op asfaltwegen kapitaal vernietiging tot gevolg hebben. Kapitaalvernietiging houdt in dat door het uitstellen van onderhoud er in een later stadium een zwaardere en dus duurdere maatregel nodig is om de weg weer op de gewenste kwaliteit te brengen. Deze toename in de kosten van de onderhoudsmaatregel noemen we kapitaalvernietiging. Voor het bepalen van het gemiddeld kwaliteitsniveau van het totale wegennet, heeft CROW de 90%-regel opgesteld. Deze regel houdt in dat het algehele kwaliteitsniveau gelijk is aan het minimale kwaliteitsniveau dat 90oZo van de verhardingen heeft. Dus als bijvoorbeeld 90Zo van de wegen kwaliteit C of D heeft, dan heeft 910Zo kwaliteit B of hoger. Het gemiddeld kwaliteitsniveau van het wegennet is dan niveau B.
Wel moet hierbij worden opgemerkt dat het percentage wegen met kwaliteit D te allen tijde tot een minimum moet worden beperkt. Op deze manier kan met het jaarlijks onderhoudsbudget het achterstallig onderhoud met efficiënt onderhoud worden weggewerkt.
1.2.2
Coalitieakkoord
In 2022 is het Coalitieakkoord Reusel-De Mierden 2022-2026 vastgesteld. In dit coalitieakkoord is een aantal afspraken en ambities opgenomen die betrekking hebben op de openbare ruimte en op de weginfrastructuur in het bijzonder. Deze afspraken zijn hieronder in het kort opgenomen: 1.
De bereikbaarheid in de kernen en daarbuiten moet goed zijn. Inmiddels zijn de meeste omleidingsroutes gereed om het zwaar vracht- en landbouwverkeer te kunnen weren uit de kernen.
* Zie CROW-systematiek voor wegbeheer
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
7/29
SWECOZ^
2. 3. 4. 5.
Het Beleven wordt omgevormd tot een fietsstraat en afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Er wordt een fietspad gerealiseerd aan Sleutelstraat-Weijereind. De gemeente wil zorgen voor een verkeersveilige inrichting van straten, in het bijzonder in de buurt van scholen en sportparken. Bij de herinrichting van dorpspleinen is het streven deze parkeerluw te maken.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
8/29
SWECOZ^
2
Huidige situatie
2.1
Areaal verhardingen
Gemeente Reusel-De Mierden heeft in totaal circa 1.850.000 m2 verhardingen in beheer, inclusief ruim 500.000 m2 half- en onverharde wegen (vooral zandwegen). Met een totaal inwonertal van circa 13.500 heeft gemeente Reusel-De Mierden een groot areaal wegen per inwoner in beheer: ongeveer 100 m2 per inwoner. Het oppervlak verharding van gemeente Reusel-De Mierden is onderverdeeld in verschillende verhardings- en wegtypen. Een overzicht van deze onderverdeling is weergegeven in Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. en Figuur 2.1 en Figuur 2.2. Omdat de gemeente wegtype 1 (Hoofdweg) niet in beheer heeft, is dit wegtype niet opgenomen in de verdeling. Tabel 2.1 - Oppervlakte per wegtype (m2)
Wegtype
Beton
2 Zwaar belaste weg
Asfalt Elementen
Half- en onverhard
Totaal
0
3.700
0
0
3.700
3 Gemiddeld belaste weg
2.000
46.300
7.900
0
56.200
4 Licht belaste weg
54.700
369.700
174.100
455.100
1.053.600
8.500
20.200
390.400
52.000
471.100
200
26.900
141.300
9.100
177.500
23.600
36.200
24.200
3.600
87.600
89.000
503.000
737.900
516.300
1.846.200
m i
5 Weg in woongebied 6 Weg in verblijfsgebied 7 Fietspaden Totaal
50Zo O^o
30Zo
m Zwaar belaste weg
t.0%
m Gemiddeld belaste weg
m Asfalt
m Licht belaste weg
i Beton
m Weg in woongebied
507o
m Weg in verblijfsgebied
i Elementen m Halfverhard
m Fietspad Figuur 2.1 - Verdeling oppervlakte per wegtype (07o)
2.1.1
Figuur 2.2 - Verdeling per verhardingstype (%)
Ouderdom verhardingen
In figuur 2.3 is de aanlegperiode van de verhardingen weergegeven, zoals dit is opgenomen in het beheersysteem. Hierin is te zien dat in de periode 2000-2004 een groot deel van de verhardingen is aangelegd. Uitgaande van een levens duur van deze verhardingen van gemiddeld ongeveer 50 jaar, kan de gemeente in de periode na 2050 een piek in de vervangingsbehoefte verwachten omdat deze onderdelen ongeveer in dezelfde periode vervangen dienen te worden.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
9/29
SWECOZ^
Aanlegperiode 600.000 ^ 500.000 400.000 300.000 200.000
O
100.000 0 CD
CD
CD
CD CO CD
O LO CD
LO LO CD
O CO CD
LO CO CD
hCD
CD hCD
00 CD
00 CD
O
LO
O
LO
00
00
CD
CD
cd
^r CD CD
CD
O) O) T—
hCD
hCD
O CD CD
LO CD CD
o o
CD
o o
^ T-
O
CM
CM
O
LO
O o
T o
CM
CM
CM
O O
CM O
CD T-
CO
O CM O CM LO
O CM
CM
O CM O CM
Aanlegperiode Figuur 2.3 - Aanlegperiode verhardingen
2.2
Kwaliteit
2.2.1
Kwaliteit algemeen
De kosten die gemoeid zijn met het uitvoeren van het wegbeheer, hangen voor een groot deel af van de kwaliteit van de verhardingen. Op basis van de onderhoudstoestand van het wegennet wordt het constructieve onderhoud gepland en begroot. Het gemiddelde kwaliteitsniveau geeft inzicht in de algehele onderhouds toestand van het wegenareaal binnen gemeente Reusel-De Mierden. Gemeente Reusel-De Mierden streeft ernaar het wegbeheer uit te voeren, waarbij onderhoudsniveau C (conform CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018) als ondergrens wordt gehanteerd, zie paragraaf 1.2.1. Conform deze ambities is het doel om het percentage wegen met kwaliteitsniveau D op 00Zo te houden en een percentage wegen met C kwaliteit toe te laten van 7 tot 907o.
2.2.2
Huidige kwaliteit
In de zomer van 2022 is het volledige wegenareaal van gemeente ReuselDe Mierden visueel geïnspecteerd. Aan de hand van deze visuele inspectie is de kwaliteit van het gehele wegennet bepaald conform de CROW-wegbeheersystematiek. Een overzicht van de huidige kwaliteit van het wegennet in gemeente ReuselDe Mierden is weergegeven in Figuur 2.5 tot en met Figuur 2.7. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in de verschillende verhardingstypen en is een totaaloverzicht gegeven. De kwaliteit is uitgedrukt in de niveaus A+ (zeer hoog) tot D (zeer laag) conform CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (zie ook tabel 1.1).
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
10/29
SWECOZ^
A+ A B C D
Figuur 2.4 - Asfalt
9%
2O A+ A B C D
Figuur 2.6 - Elementen
Volgens de 90%-regel komt de totale kwaliteit van de verhardingen in gemeente Reusel-De Mierden overeen met kwaliteit B, oftewel ‘basis’. Het percentage wegen met kwaliteit A of A+ ligt op 830 van het totaal. Het percentage B (basis) is 110 en het percentage C (laag) is 10. Het percentage wegen met een te lage kwaliteit (D) bedraagt 50. Dit betreft achterstallig onderhoud. Er zijn verschillen te zien in de kwaliteitsniveaus van de verschillende verhardingstypes. De kwaliteit van de elementenverharding is hoog, maar er is ook een hoog percentage D (80). Volgens de 90%-regel heeft het elementenareaal kwaliteit B. Bij de asfaltverhardingen is een vergelijkbaar beeld te zien, maar is het aandeel C en D veel kleiner (00 en 10). Door een iets hoger percentage B is ook hier de kwaliteitsbeoordeling van het gehele asfaltareaal B. Vanwege het beperkte areaal betonverharding laat de grafiek van beton een eenzijdig beeld zien. De meeste betonverharding scoort zeer hoog (A+).
2.2.3
Ontwikkeling kwaliteit
Om een beeld te krijgen van hoe de kwaliteit van het wegennet zich in de afgelopen periode heeft ontwikkeld, is de kwaliteit op basis van de inspectie van 2022 vergeleken met de kwaliteit uit de inspectie van 2017. In Figuur 2.8 tot en met Figuur 2.10 is de totale kwaliteit van 2022 vergeleken met die van 2017. Hierin is ook nog de kwaliteit uit 2013 meegenomen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
11/29
SWECOZ^
Kwaliteitsontwikkeling totale areaal 100% 90%
8%
60Zo
5%
3%
10Zo
80% 70%
■D
34%
600Zo
C
50%
B
40%
A
30% 20%
A+
49%
10% 0% 2013
2017
2023
Figuur 2.6 - Kwaliteitsontwikkeling totale areaal
Uit Figuur 2.6 kan worden geconcludeerd dat de totale kwaliteit van het wegen net in de afgelopen jaren vrijwel gelijk is gebleven. Het beeld per verhardingstype verschilt echter wel, zoals is te zien in Figuur 2.7 en Figuur 2.8.
Asfalt 4Z 4Z
1000Zo 900Zo 800Zo
16Z
21Z
3Z 1Z
70Z
22Z
60Z 50Z
B
40Z
A
30Z
60Z
20Z 10Z
■D C
41Z
43Z
1Z 0Z
28Z
31Z
2013
2017
A+
0Z 2022
Figuur 2.7 - Kwaliteitsontwikkeling asfalt
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
12/29
SWECOZ^
Elementen 201
1%
L 10
60
100% 90%
2^ 90
80% 300
70%
250
600
C
770
50%
■D
B
40%
A
30%
560
A+
20% 10%
130
0% 2013
2017
2022
Figuur 2.8 - Kwaliteitsontwikkeling elementen
De kwaliteit van de asfaltverhardingen is sterk toegenomen ten opzichte van 2017. Hierbij is vooral een afname in kwaliteit D te zien: van 240 in 2017 naar 10 in 2022. Hiernaast is wel een toename in kwaliteit B te zien: van 10 in 2017 naar 160 in 2022. De kwaliteit van de elementenverhardingen is afgenomen ten opzichte van 2017. Het aandeel D is gestegen van 30 naar 80, en het aandeel C is gestegen van 60 naar 90. Wel is het aandeel A+ ongeveer verviervoudigd: van 130 naar 560.
2.2.4 Verklaring kwaliteitsontwikkeling Na een afname is sinds 2017 de kwaliteit van het asfaltareaal duidelijk toegenomen, en is op dit moment op niveau ‘basis’. De kwaliteit van de elementenverharding is daarentegen iets afgenomen. Dit is vooral veroorzaakt door de opgaven vanuit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP): 1. 2.
het verbeteren van de fietsverbindingen; het realiseren van alternatieve routes voor landbouwverkeer, om dit te kunnen weren uit de kernen.
In het kader hiervan is op een aantal wegen en fietspaden met een asfaltverharding (buiten de bebouwde kom) groot onderhoud uitgevoerd, onder andere op de Postelsedijk. Op wegen met een elementenverharding (binnen de bebouwde kom) is voornamelijk klein onderhoud uitgevoerd om de levensduur te verlengen, maar groot onderhoud is hier uitgesteld in verband met de komende reconstructies waarbij ook de riolering zal worden vernieuwd. Dit verklaart de toename van de kwaliteit op de asfaltverhardingen en de afname van de kwaliteit op de elementenverhardingen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
13/29
swecoÄ
3
Financiën
In dit hoofdstuk zijn aan de hand van de kwaliteitsgegevens en de areaalgegevens de volgende budgetten berekend: » »
3.1
benodigd budget voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand; benodigde budgetten voor groot onderhoud, klein onderhoud en rehabilitaties.
Technische noodzaak
Met behulp van het beheersysteem Obsurv is een berekening gemaakt van de onderhoudsbehoeften voor de korte termijn. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de CROW-systematiek. In de berekeningen wordt onderscheid gemaakt tussen asfalt-, elementen- en betonverhardingen. Bij de berekening van het budget voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand is uitgegaan van de zogenaamde basisplanning. De basisplanning is gebaseerd op de onderhoudsrichtlijnen van het CROW. Deze richtlijnen geven een minimum aan voor het in stand houden van een kwalitatief goed wegennet (oftewel kwaliteit C). Zodra de richtlijn is bereikt, worden onderhoudsmaatregelen ingepland. De richtlijn ligt op de grens tussen ‘basis’ en ‘laag’ volgens de indeling van tabel 1.1. De berekende budgetten vanuit de basisplanning zijn daarom te beschouwen als minimaal benodigde budgetten voor verantwoord wegbeheer. Het budget voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand is bepaald door uit de basisplanning alle wegvakonderdelen met kwaliteit D te selecteren.
3.2
Planmatig onderhoud
Het onderhoudsbudget wegen van gemeente Reusel-De Mierden wordt ingezet op diverse typen onderhoud. Op verschillende momenten in de levenscyclus van een weg wordt een ander type onderhoud uitgevoerd. Figuur 3.1 geeft een voorbeeld van zo’n cyclus.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
14/29
SWECOZ^
In figuur 3.1 staan de volgende onderhoudsmomenten weergegeven: » » » »
aanleg van de wegconstructie; klein onderhoud; groot onderhoud; vervanging/rehabilitatie aan het einde van de levensduur.
Voor efficiënt wegbeheer is het noodzakelijk om de juiste onderhoudsmaatregel op het juiste moment uit te voeren. De werkelijke onderhoudscyclus wordt individueel per weg vastgesteld en is afhankelijk van factoren, zoals het verhardingstype, wegtype, ondergrond en het gewenst kwaliteitsniveau. In bijlage 2 zijn de onderhoudscycli opgenomen die van toepassing zijn op de verschillende combinaties verhardingstype-wegtype binnen gemeente ReuselDe Mierden. De benodigde budgetten voor klein en groot onderhoud en rehabilitaties zijn in de volgende paragrafen berekend met behulp van deze onderhoudscycli en vergeleken met de beschikbare budgetten. De aanlegkosten van een verhardingsconstructie vallen niet onder beheer en zijn dus niet opgenomen in dit wegenbeheerplan.
3.3
Beschikbare budgetten
Gemeente Reusel-De Mierden heeft voor de uitvoering van haar wegbeheer de beschikking over 3 typen budgetten: » »
»
budget voor het uitvoeren van klein onderhoud op incidentele schades (exploitatie); budget voor het uitvoeren van groot onderhoudsmaatregelen, zoals het herstraten van hele voetpaden/rijbanen en het vervangen van een asfaltdeklaag (voorziening); budget voor het uitvoeren van rehabilitaties en reconstructies van verhardingen die het einde van de levensduur hebben bereikt (investering).
In tabel 3.1 is een overzicht gegeven van de hoogte van de beschikbare budgetten. Tabel 3.1 - Beschikbare budgetten (C)
Type budget
Jaarlijks bedrag
Klein onderhoud (exploitatie)
250.000
Groot onderhoud (voorziening)
345.000
Rehabilitaties (investering)
950.000
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
15/29
SWECOZ^
3.4
Benodigde budgetten onderhoud
3.4.1
Inleiding
In dit hoofdstuk zijn de benodigde budgetten berekend voor wegonderhoud. Deze bestaan, in overeenstemming met de typen budgetten, zoals genoemd in paragraaf 3.3, uit: 1. 2. 3.
klein onderhoud. groot onderhoud. rehabilitaties en reconstructies.
Deze onderdelen zijn uitgewerkt in de volgende paragrafen.
Klein onderhoud
3.4.2
Klein onderhoud is bedoeld om de verharding in goede staat te houden. Onder klein onderhoud vallen alle schades die ernstig zijn, maar qua oppervlakte niet in aanmerking komen voor groot onderhoud. Klein onderhoud is van zichzelf klein van omvang en heeft als doel: » » » »
het in stand houden van de huidige gebruiksfunctie van de weg; het vertragen van de achteruitgang van de weg; het gelijk trekken van de kwaliteit van verschillende wegvakonderdelen; het herstellen van lokale schades.
De kosten voor het klein onderhoud zijn conform de CROW-systematiek berekend als percentage van het groot cyclisch onderhoud. Deze percentages zijn terug te vinden in publicatie 147 van het CROW en verschillen per verhardingstype. Gemiddeld ligt dit percentage tussen de 10Zo en 150Zo van het cyclusbedrag voor groot onderhoud. Tabel 3.2 - Percentages klein onderhoud
Wegtype
Asfalt
Elementen
Beton
1
Hoofdweg
70Zo
15Z
5Z
2
Zwaar belaste weg
70Zo
15Z
5Z
3
Gemiddeld belaste weg
100Zo
15Z
5Z
4
Licht belaste weg
10Z
15Z
5Z
5
Weg in woongebied
10Z
15Z
5Z
6
Weg in verblijfsgebied
10Z
15Z
5Z
7
Fietspad
10Z
15Z
5Z
Op basis van deze percentages komt het benodigd budget voor klein onderhoud neer op gemiddeld C 146.000,00 per jaar.
3.4.3
Groot onderhoud
Zoals beschreven in paragrafen 3.1 en 3.2, wordt bij de berekening van het budget voor groot onderhoud onderscheid gemaakt tussen het wegwerken van de onderhoudsachterstand technische noodzaak) en het regulier groot onderhoud ^ planmatig onderhoud).
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
16/29
SWECOZ^
3.4.3.1
Onderhoudsachterstand
De onderhoudsachterstand is vastgesteld met behulp van de CROWsystematiek. Dit komt overeen met de wegen die op basis van de visuele weginspectie een kwaliteitsbeoordeling D (zeer laag) hebben gekregen, zoals genoemd in paragraaf 2.2.2. Dit is 5Zo van het totale verhardingsareaal. Met behulp van de CROW-systematiek is het benodigd budget voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand berekend. Bij deze berekening is onderhoudsniveau C als ondergrens gehanteerd. De onderhoudsachterstand bedraagt in totaal C 725.000,00. Dit is onderhoud dat al eerder uitgevoerd had moeten worden. Technisch gezien, is het verder uitstellen van dit onderhoud niet acceptabel. Vooral voor asfaltwegen is het belangrijk de achterstand weg te werken om kapitaalvernietiging te voorkomen. In tabel 3.3 staat de onderhoudsachterstand per verhardingstype weergegeven. Tabel 3.3 - Onderhoudsachterstand (C)
Verhardingstype
Asfalt
Elementen
Beton
Totaal
Onderhoudsachterstand
71.000
654.000
0
725.000
Het BBV eist dat het inlopen van de onderhoudsachterstand met een meerjarenplanning inzichtelijk wordt gemaakt.
3.4.3.2
Regulier onderhoud
Sinds de aanpassing van de CROW-wegbeheersystematiek in 2019 wordt het reguliere budget voor groot onderhoud gebaseerd op een theoretisch onderhoudsregime, oftewel de onderhoudscyclus. De onderhoudscycli zijn voor ieder wegtype en verhardingssoort verschillend, en is in samenspraak met de gemeente vastgesteld. In bijlage 2 is de totaallijst van de onderhoudscycli te zien voor alle wegtypen en verhardingssoorten. In tabel 3.4 is een voorbeeld van een onderhoudscyclus opgenomen voor wegtype 3 met verhardingssoort dicht asfaltbeton (DAB), kwaliteitsniveau C. Tabel 3.4 - Onderhoudscyclus asfalt wegtype 3 niveau C
Verharding
Soort
Wegtype
Maatregel
Planjaar
Asfalt
DAB
WT3
10Zo dek- en tussenlaag vervangen
12
Asfalt
DAB
WT3
deklaag vervangen
23
Asfalt
DAB
WT3
100Zo dek- en tussenlaag vervangen
34
Asfalt
DAB
WT3
dek- en tussenlaag vervangen
45
Asfalt
DAB
WT3
10Z dek- en tussenlaag vervangen
55
Asfalt
DAB
WT3
Rehabilitatie
65
Op basis van de hierboven genoemde onderhoudscycli zijn de benodigde jaarlijkse budgetten bepaald voor kwaliteitsniveau C en B. Op kwaliteits niveau C worden de wegen op een sober niveau onderhouden met waarborging van de kwaliteit en de bereikbaarheid, en met een minimale kapitaal vernietiging. Het berekende budget is daarom het minimum voor verantwoord wegbeheer.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
17/29
SWECOZ^
Bij kwaliteitsniveau B wordt een hoger onderhoudsniveau aangehouden. In de praktijk betekent dit dat onderhoud eerder wordt uitgevoerd om te voorkomen dat de kwaliteit te laag wordt. De resultaten hiervan zijn opgenomen in tabel 3.5. Tabel 3.5 - Benodigd jaarlijks budget regulier groot onderhoud (C)
Groot onderhoud (C)
Asfalt
Elementen
Beton
Totaal
Kwaliteitsniveau C
659.000
551.000
94.000
1.304.000
Kwaliteitsniveau B
714.000
596.000
108.000
1.418.000
3.5
Vervangingen
Uit figuur 3.1 blijkt dat een weg niet eeuwigdurend onderhouden kan worden door alleen het uitvoeren van groot onderhoud en klein onderhoud. Aan het eind van de levensduur moet een weg worden vervangen (gerehabiliteerd). Definitie rehabilitatie Rehabilitatie wil zeggen dat de gehele verhardingsconstructie, inclusief fundering (indien aanwezig), wordt vervangen en teruggebracht naar het oorspronkelijke structurele en kwalitatieve gebruiksniveau. Veel asfaltverhardingen in het buitengebied van gemeente Reusel-De Mierden zijn sterk verouderd en uitgevoerd in een te lichte verhardingsconstructie zonder fundering. Deze wegen zijn niet meer geschikt voor de hedendaagse belasting van zwaarder verkeer. Bij een rehabilitatie worden deze wegen voorzien van een puinfundering, indien mogelijk met hergebruik van het oude bestratingsmateriaal. Hiermee worden de wegen geschikt gemaakt voor het hedendaagse gebruik. Definitie reconstructie In het kader van maatschappelijke projecten, zoals het opknappen van wijken en straten, kunnen wegen voor het einde van hun levensduur worden gereconstrueerd. Hierbij wordt de inrichting van de weg aangepast. Wanneer de verharding van een weg vóór het einde van de levensduur wordt vervangen, bijvoorbeeld in het kader van maatschappelijke projecten, zoals het opknappen van wijken en straten, spreken we van een reconstructie.
Hierbij wordt vaak ook de inrichting van de weg gewijzigd.
3.5.1
Benodigd budget vervangingen
Voor rehabilitaties en reconstructies is een extra budget benodigd dat niet ten koste mag gaan van het budget voor groot onderhoud. Het benodigd budget voor rehabilitaties is - net als het budget voor groot onderhoud - vastgesteld door middel van de onderhoudscycli, die afgestemd zijn op het gebruikelijke onderhoudsregime in gemeente Reusel-De Mierden. Het jaarlijks budget voor rehabilitaties is bepaald door de kosten van de rehabilitatie te delen door de verwachte levensduur van de nieuw aangelegde constructie. Dit is berekend voor het hele areaal. In tabel 3.6 is een overzicht te zien van de benodigde budgetten per verhardingstype. Ook hier is weer onderscheid gemaakt tussen kwaliteitsniveau C en B, waarbij dezelfde uitgangspunten zijn gehanteerd als bij het groot onderhoud omdat gerekend is met dezelfde onderhoudscyli. Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
18/29
SWECOZ^
Tabel 3.6 - Benodigd jaarlijks budget rehabilitaties (6)
Groot onderhoud (C)
Asfalt
Elementen
Beton
Totaal
Kwaliteitsniveau C
590.000
919.000
94.000
1.603.000
Kwaliteitsniveau B
641.000
994.000
108.000
1.743.000
Een weg haalt niet altijd het einde van de levensduur en dus de rehabilitatie, maar wordt in veel gevallen al eerder gereconstrueerd, zoals hiervoor beschreven. Het werkelijk benodigde budget voor rehabilitaties zal dus lager uitvallen dan de bedragen in tabel 3.6. Een deel van de rehabilitaties zal meeliften in andere projecten, en kosten kunnen worden bespaard door werk met werk maken. Wat de invloed hiervan precies is, is echter vooraf moeilijk te voorspellen.
3.6
Totaaloverzicht benodigde budgetten
Het huidige beleid van gemeente Reusel-De Mierden is om het wegennet te onderhouden op minimaal kwaliteitsniveau C. Daarom is in tabel 3.7 een totaal overzicht gegeven van alle jaarlijkse kosten voor het meerjaren onderhoud van de wegen op kwaliteitsniveau C. Tabel 3.7 - Totaaloverzicht benodigde jaarlijkse budgetten kwaliteitsniveau C (6)
Onderdeel
Benodigd jaarlijks budget (C)
Klein en groot onderhoud Groot onderhoud
1.304.000
Klein onderhoud
146.000
Rehabilitaties
1.603.000
Vervangingen
Totaal
3.7
3.053.000
Areaaluitbreiding
Het areaal verhardingen in beheer bij de gemeente neemt door uitbreidings- en inbreidingsplannen jaarlijks toe. De te verwachten toename van de oppervlakte is nog niet in het beheersysteem opgenomen. Deze wordt dus ook niet meegenomen in de budgetberekeningen. Omdat het hier nieuwe verhardingen betreft, hoeft er op korte termijn nog geen onderhoud uitgevoerd te worden. Echter dient er in de budgetbepaling voor het groot onderhoud en de rehabilitatie al wel rekening mee worden gehouden. Een manier om dit te berekenen is door voor de toename van het oppervlak (indien bekend) te berekenen wat de extra onderhoudskosten zullen worden. Hiervoor gebruiken we de eenheidsprijzen per vierkante meter, gebaseerd op de onderhoudscycli. Per verhardingstype staan de gemiddelde eenheidsprijzen weergegeven in tabel 3.8.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
19/29
SWECOZ^
Tabel 3.8 - Gemiddelde eenheidsprijzen per kwaliteitsniveau (C)
Eenheidsprijzen per m2 (C)
Groot onderhoud
Rehabilitatie
Totaal
Kwaliteitsniveau C
0,98
1,21
2,19
Kwaliteitsniveau B
1,07
1,31
2,38
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
20/29
SWECOZ^
4 Conclusie en advies Op basis van de resultaten uit hoofdstuk 2 en 3 is een advies opgesteld voor het wegbeheer in de periode 2024 - 2028. Hierbij is onderscheid gemaakt in de volgende onderdelen: » »
4.1
conclusies en advies kwaliteit; conclusies en advies financiën.
Kwaliteit
Gemeente Reusel-De Mierden streeft ernaar het wegbeheer uit te voeren, waarbij kwaliteitsniveau C als ondergrens wordt gehanteerd. In de praktijk betekent dit dat achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D) zoveel mogelijk wordt voorkomen en kwaliteitsniveau C (‘laag’) zoveel mogelijk wordt beperkt. Achterstallig onderhoud heeft namelijk een verhoogd risico op de veiligheid van de weggebruikers en vergroot de kans op kapitaalvernietiging. Conform deze ambities is het doel om het percentage wegen met kwaliteits niveau D op 00 te houden en een percentage wegen met kwaliteit C toe te laten van 70 tot maximaal 90. Wij adviseren wel om te sturen op het beheersen van de risico’s van het gehele wegenareaal en geen differentiatie te maken in wegtypen of gebieden. De huidige kwaliteit van de verhardingen in gemeente Reusel-De Mierden is B (‘basis’) en voldoet daarmee aan de vastgestelde ambitie. Ten opzichte van het totale areaal heeft 50 van de verhardingen een kwaliteits beoordeling D (zeer laag). Dit is achterstallig onderhoud en had al eerder uitgevoerd moeten worden. Technisch gezien, is het verder uitstellen van dit onderhoud niet acceptabel. Na een achteruitgang van de kwaliteit van asfaltverhardingen is sinds 2017 een zeer sterke vooruitgang te zien: waar in 2017 240 van het asfaltareaal was beoordeeld met kwaliteit D, is dat nu slechts 10.
Deze vooruitgang is mede het resultaat van het uitgevoerd onderhoud in het kader van de opgaven vanuit het GVVP. Voor de elementenverhardingen geldt een ander beeld. Hier is een achteruitgang te zien van 30 D in 2017 naar 80 D op dit moment, omdat onderhoud hier is uitgesteld met het oog op de komende reconstructies. Dit laat zien dat er in de komende periode meer aandacht moet gaan naar het onderhoud van de elementenverhardingen, zonder de focus op het asfalt te verliezen. De asfaltverhardingen liggen er op dit moment goed bij, maar met 160 kwaliteit B zal in de komende jaren voldoende budget beschikbaar moeten zijn voor het onderhoud. Het belangrijkste op de korte termijn is het wegwerken van het achterstallig onderhoud bij met name de elementenverhardingen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
21/29
SWECOZ^
4.2
Financiën
In onderstaande tabel staan de benodigde budgetten weergegeven, opgesplitst conform de budgetstructuur van het BBV. Uitgangspunt hierbij is de kwaliteitsambitie van minimaal niveau C. Tabel 4.1 - Benodigde jaarlijkse budgetten kwaliteitsniveau C (C)
Onderdeel
Benodigd budget (C)
Klein en groot onderhoud Groot onderhoud
1.304.000
Klein onderhoud
146.000
Rehabilitaties
1.603.000
Vervangingen
Totaal
3.053.000
Voor het wegwerken van de onderhoudsachterstand is éénmalig een bedrag nodig van C 725.000,00. Ten opzichte van 2017 is vooral het benodigd budget voor groot onderhoud behoorlijk gestegen. Deze stijging heeft meerdere oorzaken: »
» »
»
4.3
De bedragen voor de eerste vijf planjaren werden voorheen bepaald op basis van de weginspectie en de maatregeltoets. Nu zijn deze conform CROW Wegbeheer 2019 bepaald met onderhoudscycli. Hierbij wordt meteen een doorkijk gegeven naar de lange termijn, waarmee wordt voldaan aan het BBV. Ten opzichte van 2017 zijn de prijzen in de weg- en waterbouwkunde volgens de CBS-prijsindex gestegen met gemiddeld 390Zo. Het budget voor groot onderhoud werd voorheen middels een maatregeltoets geoptimaliseerd tot een netto behoefte, waarbij het voorkwam dat aangepaste of verschoven maatregelen uit het groot onderhoud werden gehaald. Voorheen werden voor grootschalige reconstructies en rehabilitaties van wegen aparte projectinvesteringen toegekend. Het betrof hier vaak integrale projecten van wegen die het einde van hun levensduur hadden bereikt. Dergelijke projecten worden nu niet meer apart in de begroting opgenomen, maar komen ten laste van het onderhouds budget wegen.
Samenvatting
Op basis van de conclusies uit de vorige paragrafen wordt voor de komende periode het volgende geadviseerd: »
»
In de komende periode moet er meer aandacht gaan naar het onderhoud van de elementenverhardingen, zonder de focus op de asfaltverhardingen te verliezen. De asfaltverhardingen liggen er op dit moment goed bij, maar met 1607o kwaliteit B zal in de komende jaren voldoende budget beschikbaar moeten zijn voor het onderhoud.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
22/29
SWECOZ^
» » » » » » »
Het belangrijkste op de korte termijn is het wegwerken van het achterstallig onderhoud bij met name de elementenverhardingen. Er dient een budget klein onderhoud te worden gereserveerd van C 146.000,00 per jaar. Er dient een budget groot onderhoud te worden gereserveerd van C 1.304.000,00 per jaar. Er dient jaarlijks C 1.603.000,00 beschikbaar te worden gesteld voor het uitvoeren van noodzakelijke rehabilitaties. De ontwikkeling van de kwaliteit moet worden gemonitord door iedere twee jaar een globale visuele weginspectie uit te laten voeren. Areaaluitbreidingen moeten jaarlijks worden gecompenseerd in het budget onderhoud wegen. Na een periode van 5 jaar moet het wegenbeheerplan worden geactualiseerd.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
23/29
SWECOZ^
Bijlage 1 - Wet- en regelgeving Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte moet worden uitgevoerd binnen bepaalde wet- en regelgeving.
Algemeen » » » » » » » » »
Algemeen Plaatselijke Verordening (APV). Wet op de bedrijven investering zones. Bouwstoffenbesluit. Wet geluidshinder. Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten. Wet basisregistratie grootschalige topografie. Aanbestedingswet. NEN-normering. CROW-richtlijnen.
Wegen » » » » » »
Burgerlijk Wetboek (algemene zorgplicht). Wegenwet artikel 15 en 16 (onderhoud). Burgerlijk Wetboek artikel 6:174 BW (risicoaansprakelijkheid). Wegenverkeerswet 1994 Art.18, (verkeersbesluiten, verkeer gerelateerde vergunningen). Wegenwet 15 e.v. (onderhoudsinspanning, o.a. gladheidsbestrijding). Wegenverkeerswet, 1994, het RVV 1990 en diverse richtlijnen (openbare verlichting).
Wettelijk kader Wegbeheer kan worden gedefinieerd als de zorg voor het blijven voldoen van alle verhardingen aan de wettelijke eisen en richtlijnen, één en ander binnen de beleidskaders, vastgesteld door de beheerder.
BBV De gemeenteraad en het college moeten inzicht geven in de benodigde onderhoudsbudgetten op een financieel transparante wijze, op grond van artikel 12 BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Voor het beheer van de openbare ruimte is het gebruiken van een systematiek wettelijk verplicht. De begroting moet voortvloeien uit beleidskaders en de financiële consequenties daarvan. ‘Een essentieel onderdeel van de inhoud van deze paragraaf wordt bepaald door het gekozen ambitieniveau, de staat van onderhoud van de desbetreffende kapitaalgoederen en de kosten die hiermee gemoeid zijn. Hierbij dient in acht te worden genomen dat achterstallig onderhoud leidt tot kapitaalvernietiging en afwaardering wanneer sprake is van duurzame waardevermindering (artikel 65 van het BBV). Bij een tijdelijke waardevermindering vanwege achterstallig onderhoud (zonder afwaardering) dienen de lasten van het wegwerken van achterstallig onderhoud ineens ten laste van de exploitatie te worden gebracht’ (Bron. BBV, notitie kapitaalgoederen). Exploitatie is hier gedefinieerd als planmatig onderhoud.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
24/29
SWECOZ^
Een beheersystematiek dient tenminste te voldoen aan de volgende eisen: » »
het beleidskader moet aangegeven worden en het beheerbeleid moet hierop aansluiten; de financiële consequenties van deze kaders moeten in een begroting worden vertaald.
Tevens moet de beheerder ervoor zorgdragen dat de functie van de openbare ruimte kan worden vervuld. Voor wegen houdt dit in dat de beheerder ervoor moet zorgen dat de weggebruiker (waaronder ook fietsers en voetgangers) zich doelgericht, veilig en comfortabel over de openbare weg kan verplaatsen. Hier valt ook onder het verzamelen, verdelen en kruisen van verkeer alsmede het vertrekken, keren, draaien, stoppen en stallen van voertuigen. Daarnaast heeft de beheerder zich te houden aan de wettelijke kaders, zoals hierna beschreven. Volgens artikel 21 van de Grondwet is de zorg van de overheid gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. Het beheer van de openbare ruimte past in dit grondwetsartikel en van oudsher wordt de zorg voor een goede infrastructuur dan ook als een taak van de overheid gezien. Volgens de Wegenwet moet de wegbeheerder zorgen dat de binnen zijn gebied liggende wegen in goede staat verkeren. Zonder aansprakelijkheid te scheppen, doet deze wet een beroep op de maatschappelijke plicht van de beheerder om op te treden als goed rentmeester. Daarbij wordt de beheerder verplicht om voorzieningen regelmatig en duurzaam te onderhouden. Tevens verplicht de Wegenwet wegbeheerders tot het bezit van een Wegenlegger.
Deze Wegenlegger is een registratie-instrument waarin voor wegen buiten de bebouwde kom wordt aangegeven wie de beheerder is en wat zijn rechten en plichten zijn. De wegbeheerder dient in het kader van zijn verantwoordelijkheid te beschikken over basisgegevens (zoals eigendom, areaal of kwaliteit) om zich te kunnen oriënteren op de zaak waarover het gaat. De Wegenverkeerswet 1994 verwacht dat de wegbeheerder streeft naar maatregelen die de veiligheid van de weggebruiker en de functionaliteit van de wegen waarborgen. De wet doet een beroep op de publiekrechtelijke zorg van de wegbeheerder voor de veiligheid van de weggebruiker, maar schrijft geen maatregelen voor. Het gaat hierbij vooral om functioneel beheer. Met de inwerkingtreding van het nieuwe Burgerlijk Wetboek is ten opzichte van het oude Burgerlijk Wetboek de bewijslast omgedraaid. De beheerder kan nu aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid, een goede klachtenregistratie, regelmatige inspecties volgens de landelijk geaccepteerde methode en een goed werkend systeem van rationeel wegbeheer onontbeerlijk zijn. Op basis van publicatie 185 ‘Handboek aansprakelijkheid beheer openbare ruimte’ van het CROW en A.O.G.
(Aansprakelijkheids-Onderlinge van Gemeenten) is gebleken dat het aantal schadeclaims vooralsnog beperkt is toegenomen. Het percentage claims dat wordt toegekend, stijgt echter duidelijk, net als het aantal claims met letselschade. Dit heeft een negatieve invloed op de kosten, de tijdsbesteding en het imago van de beheerder.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
25/29
SWECOZ^
Claims hebben vooral betrekking op het beheerproduct ‘wegen’ en niet zozeer op bijvoorbeeld groen, water, reiniging. De cijfers onderbouwen in deze zin de noodzaak om aandacht te schenken aan het terugdringen van het aantal claims, vooral die met letselschade, vooral op het gebied van wegbeheer. De wettelijke aansprakelijkheid kan worden onderverdeeld in twee hoofdvormen: risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid.
Risicoaansprakelijkheid Artikel 6:174 BW regelt de risicoaansprakelijkheid van de wegbeheerder, indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Er is sprake van een gebrek aan de weg, indien de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of de wegbeheerder het gebrek kende of behoorde te kennen. Ook wordt voorbijgegaan aan de vraag of de wegbeheerder een verwijt valt te maken ten aanzien van de aanwezigheid van een gebrek. Is eenmaal vastgesteld dat schade is ontstaan als gevolg van een gebrek, dan is de enige mogelijkheid voor de wegbeheerder om onder de aansprakelijkheid uit te komen een beroep te doen op de ‘tenzij clausule’. De tenzij clausule houdt onder meer in dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is, als er een zeer korte periode ligt tussen het ontstaan van het gebrek en het ontstaan van de schade. Een beroep op deze clausule dient goed te worden onderbouwd.
Schuldaansprakelijkheid Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg (die geen deel uitmaken van de weg), kan als praktische vuistregel gesteld worden dat artikel 6:174 BW niet van toepassing is. In dergelijke gevallen dient de aansprakelijkheid te worden beoordeeld op grond van artikel 6:162 BW. Toerekenbaar tekortschieten van de wegbeheerder in zijn zorgplicht om de onder zijn beheer vallende wegen naar behoren te onderhouden, is een noodzakelijke voorwaarde voor aansprakelijkheid. Dit moet door de gedupeerde worden aangetoond. In tegenstelling tot artikel 6:174 BW, geldt voor artikel 6:162 BW dat de wegbeheerder aan de aansprakelijkheid kan ontkomen door aan te tonen dat hij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie. Zowel bij de risicoaansprakelijkheid als schuldaansprakelijkheid kan eigen schuld van de weggebruiker de schadevergoedingsplicht van de wegbeheerder verminderen. Geconcludeerd wordt dat de bepalingen uit het nieuwe Burgerlijk Wetboek over de aansprakelijkheid van de wegbeheerder niet zijn toegespitst op specifieke gevallen. In de rechtspraak wordt nader bepaald op welke wijze de wettelijke bepalingen worden toegepast.
De wegbeheerder kan de kans op claims verkleinen door een goed functionerend onderhouds-, meldingen- en inspectieproces na te leven. De nadelige gevolgen van claims verminderen door een goed functionerend klachtenbehandelingsproces.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
26/29
SWECOZ^
Milieu Wet milieubeheer De Wet milieubeheer is een kaderwet waarin de uitgangspunten van het milieubeleid staan beschreven. De Wet milieubeheer (Wm) is de belangrijkste milieuwet en bepaalt welk (wettelijk) gereedschap kan worden ingezet om het milieu te beschermen. De belangrijkste instrumenten zijn milieuplannen en -programma's, milieukwaliteitseisen, vergunningen, algemene regels en handhaving. Ook bevat de wet de regels voor financiële instrumenten, zoals heffingen, bijdragen en schadevergoedingen. In Nederland wordt de praktische uitvoering gewoonlijk verder uitgewerkt in de vorm van een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB's) en/of een Ministeriële regeling met nadere richtlijnen, waarbij een of meerdere wetten als grondslag dienen. Het Besluit asbestwegen milieubeheer en het Besluit bodemkwaliteit zijn AMvB’s waar de wegbeheerder mee te maken krijgt.
Besluit asbestwegen milieubeheer Het Besluit asbestwegen milieubeheer bepaalt dat in (half-)verhardingen geen asbest aanwezig mag zijn. Indien het asbest voor 1 juli 1993 is aangebracht, kan het worden afgeschermd door een verharding die voldoet aan eenduidig vastgestelde eisen. Asbest dat na 1 juli 1993 is aangebracht, moet worden verwijderd. Indien deze wegen moeten worden gereconstrueerd, moet rekening worden gehouden met afvoer van het asbesthoudende materiaal en de kosten daarvan. Voor de verwijdering van asbest geldt geen saneringsplicht en asbest mag blijven zitten zolang het niet wordt ‘opgepakt’ of bewerkt.
Besluit bodemkwaliteit Een voor de wegbeheerder ingrijpende wettelijke regeling is het Besluit bodem kwaliteit. Dit heeft als doel vervuiling van de bodem en het oppervlaktewater te voorkomen. Het Besluit bodemkwaliteit stelt een aantal voorwaarden aan het (her-)gebruik van wegenbouwmaterialen. De stringente eisen die het Besluit stelt aan de mogelijkheden tot hergebruik, kunnen tot kostenverhoging van de materialen en van de onderhoudswerkzaamheden leiden. Eén van de bepalingen in het Besluit bodemkwaliteit waarmee de weg beheerder direct te maken krijgt, is dat teerhoudend asfalt sinds 1 januari 2001 onder hetzelfde regime valt als alle andere bouwstoffen. Indien bij het reconstrueren van wegen teerhoudend asfalt vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat dit asfalt moet worden aangeboden aan een erkende verwerker van teerhoudend asfalt. Indien met de juiste onderzoeksmethode wordt aangetoond dat het asfalt teervrij is, kan dit asfalt worden afgevoerd naar een asfaltcentrale om te worden hergebruikt in warm bereid asfalt. Er geldt geen saneringsplicht voor teerhoudend asfalt. Zolang dit blijft liggen en niet wordt ‘opgepakt’ of bewerkt, zijn er geen problemen ten aanzien van het Besluit bodemkwaliteit.
Bij de bepaling van de onderhoudsbudgetten wordt in dit beheerplan geen rekening gehouden met eventuele meerkosten voor het behandelen en verwijderen van teerhoudend asfalt en eventuele onderzoekskosten van overige bouwstoffen, tenzij expliciet is vermeld dat deze kosten wel zijn bepaald.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
27/29
SWECOZ^
Wet natuurbescherming De wet natuurbescherming beschermt Nederlandse natuurgebieden, planten en diersoorten en houtopstanden. Is een wet die de natuurgebieden en soorten bos regelt. De wet zorgt ervoor dat de verschillende planten- en diersoorten in de natuur blijven bestaan. Provincies bepalen voor hun gebied wat wel en niet mag in de natuur. Dat doen zij aan de hand van nationale en internationale regels. Provincies geven ook vergunningen en ontheffingen af voor activiteiten in de buurt van natuurgebieden.
Geluid Tegenwoordig zijn diverse asfalt- en elementenmaterialen beschikbaar die ook bij lagere snelheden het bandengeluid kunnen reduceren. Tot 30 - 50 km/u overheerst het motorgeluid, daarboven het bandengeluid. De te bereiken geluidsreductie is in de orde van 3 - 4 dB(A). Een reductie van 3 dB(A) betekent een halvering van het geluidsniveau. Verschillende gemeenten hanteren als beleid om op bepaalde typen wegen geluidsreducerende deklagen of elementen toe te passen.
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
28/29
swecoİŠ
Bijlage 2 - Onderhoudscycli
Sweco | Beheerplan wegen 2024 - 2028 Projectnummer 51014252 Datum 12-10-2023
Versie D
Document referentie NL23-648800269-61489
29/29
Onderhoudsstrategieën Asfalt Ondergrond: zand
Soort Asfalt
Soort Asfalt
Soort Asfalt
Soort Asfalt
Soort Asfalt
Soort Asfalt
Soort Rood Asfalt
Wegtype WT2
Wegtype WT3
Wegtype WT4
Wegtype WT5
Wegtype WT6
Wegtype WT7
Wegtype WT7
Groot onderhoud Niveau B en C
Maatregel 107o deklaag vervangen deklaag vervangen 107o deklaag vervangen dek- en tussenlaag vervangen 1007o deklaag vervangen
Maatregel 107 dek- en tussenlaag vervangen deklaag vervangen 107 dek- en tussenlaag vervangen dek- en tussenlaag vervangen 107 dek- en tussenlaag vervangen
Maatregel 107 deklaag vervangen deklaag en 307 tussenlaag vervangen 107 deklaag vervangen deklaag en 307 tussenlaag vervangen 107 deklaag vervangen
Maatregel 107 deklaag vervangen deklaag en 307 tussenlaag vervangen 107 deklaag vervangen deklaag en 307 tussenlaag vervangen 107 deklaag vervangen
Maatregel Klein onderhoud 107 deklaag vervangen 307 deklaag vervangen Klein onderhoud 107 deklaag vervangen
Maatregel 107 deklaag vervangen deklaag vervangen 107 deklaag vervangen
Maatregel 107 deklaag (rood) vervangen deklaag (rood) vervangen 107 deklaag (rood) vervangen
Jaar(B) 8 13 21 29 35 40 ē/mű/jaar: Jaar (B) 10 18 28 36 46 54 ē/mű/jaar: Jaar (B) 12 22 34 44 56 66 ē/mű/jaar: Jaar (B) 12 22 34 44 56 66 ē/mű/jaar: Jaar (B) 10 18 27 37 45 55 ē/mű/jaar: Jaar (B) 12 25 37 50 ē/mű/jaar: Jaar (B) 12 25 37 50 ē/mű/jaar:
Rehabilitatie Niveau B en C
ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē
C7m2 3,00 35,60 3,00 48,77 3,00 2,33 C7m2 5,83 35,60 5,83 48,77 5,83 1,89 C7m2 3,00 44,22 3,00 44,22 3,00 1,48 C7m2 3,00 44,22 3,00 44,22 3,00 1,48 C7m2 3,00 8,99 3,00 0,27 C7m2 3,00 35,60 3,00
ē ē ē
0,83 C7m2 4,77 53,97 4,77
ē
1,27
Jaar(C) 10 17 27 34 38 50 ē/mű/jaar: Jaar(C) 12 23 34 45 55 65 ē/mű/jaar: Jaar(C) 13 24 35 47 58 70 ē/mű/jaar: Jaar(C) 14 25 39 50 64 75 ē/mű/jaar: Jaar(C) 13 22 31 44 55 64 ē/mű/jaar: Jaar(C) 14 28 40 55 ē/mű/jaar: Jaar(C) 14 28 40 55 ē/mű/jaar:
ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē ē
C7m2 3,00 35,60 3,00 48,77 3,00 1,87 C7m2 5,83 35,60 5,83 48,77 5,83 1,57 C7m2 3,00 44,22 3,00 44,22 3,00 1,39 C7m2 3,00 44,22 3,00 44,22 3,00 1,30 C7m2 3,00 8,99 3,00 0,23 C7m2 3,00 35,60 3,00 0,76 C7m2 4,77 53,97 4,77 1,15
Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie Maatregel
Rehabilitatie (deklaag rood)
Jaar (B)
C7m2
Jaar(C)
40 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
115,16 2,88 C7m2
50 ē/mű/jaar: Jaar(C)
54 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
81,97 1,52 C7m2
65 ē/mű/jaar: Jaar(C)
66 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
81,97 1,24 C7m2
70 ē/mű/jaar: Jaar(C)
66 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
81,97 1,24 C7m2
75 ē/mű/jaar: Jaar(C)
55 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
60,36 1,10 C7m2
64 ē/mű/jaar: Jaar(C)
50 ē/mű/jaar: Jaar (B)
ē ē
60,36 1,21 C7m2
55 ē/mű/jaar: Jaar(C)
50 ē/mű/jaar:
ē ē
72,45 1,45
55 ē/mű/jaar:
C7m2 115,16 2,30 C7m2 ē ē ē ē ē ē 81,97 ē 1,26 C7m2/ ē ē ē ē ē ē 81,97 ē 1,17 Öm2 ē ē ē ē ē ē 81,97 ē 1,09 Öm2 ē ē ē ē ē ē 60,36 ē 0,94 Öm2 ē ē ē ē 60,36 ē 1,10 Öm2 ē ē ē ē 72,45 ē 1,32 ē ē ē ē ē ē ē
Onderhoudsstrategieën Beton
Groot onderhoud
Rehabilitatie
Ondergrond: zand Verharding Beton
Verharding Beton
Verharding Beton
Verharding Beton
Verharding Beton
Verharding Beton
Wegtype WT2
Wegtype WT3
Wegtype WT4
Wegtype WT5
Wegtype WT6
Wegtype WT7
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (10%) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 10% en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (100Zo) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 100Zo en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (100Zo) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 100Zo en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (100Zo) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 100Zo en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (100Zo) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 100Zo en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Maatregel Gedeeltelijk platen vervangen (100Zo) Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 100Zo en voegen vullen Gedeeltelijk platen vervangen/Plaatselijk repareren 1007o en voegen vullen
Jaar(B) 16 33 50 68 ē/mű/jaar: Jaar 17 35 52 70 ē/mű/jaar: Jaar 17 35 52 70 ē/mű/jaar: Jaar 17 35 52 70 ē/mű/jaar: Jaar 17 35 52 70 ē/mű/jaar: Jaar 17 35 52 70 ē/mű/jaar:
Jaar(C) 18 37 52 75 e 1,25 ē/mű/jaar: C7m2 Jaar e 25,72 20 e 29,58 40 e 29,58 60 80 e 1,21 ē/mű/jaar: C7m2 Jaar e 25,72 20 e 29,58 40 e 29,58 60 80 e 1,21 ē/mű/jaar: C7m2 Jaar e 25,72 20 e 29,58 40 e 29,58 60 80 e 1,21 ē/mű/jaar: C7m2 Jaar e 25,72 20 e 29,58 40 e 29,58 60 80 e 1,21 ē/mű/jaar: C7m2 Jaar e 25,72 20 e 29,58 40 e 29,58 60 80 e 1,21 ē/mű/jaar: e e e
C7m2 25,72 29,58 29,58
C7m2 25,72 29,58 29,58 1,13 C7m2 e 25,72 e 29,58 e 29,58 e e 1,06 C7m2 e 25,72 e 29,58 e 29,58 e e 1,06 C7m2 e 25,72 e 29,58 e 29,58 e e 1,06 C7m2 e 25,72 e 29,58 e 29,58 e e 1,06 C7m2 e 25,72 e 29,58 e 29,58 e e 1,06 e e e e e
Maatregel
Rehabilitatie (WT 2) Maatregel
Rehabilitatie (WT 3, 4 en 5) Maatregel
Rehabilitatie (WT 3, 4 en 5) Maatregel
Rehabilitatie (WT 3, 4 en 5) Maatregel
Rehabilitatie (WT 6 en 7) Maatregel
Rehabilitatie (WT 6 en 7)
Jaar(B)
68 ē/mű/jaar: Jaar
70 ē/mű/jaar: Jaar