Vragen netcongestie

BEANTWOORDING VRAGEN Datum vraagstelling

7 december 2021

Vraagsteller

VVD

Vraag

1. In het memo staat dat projecten groter dan 3x80 ampere niet meer door kunnen gaan. Daarna staat er dat projecten tot 3x80 wel door kunnen gaan. Moet dit zijn ‘tot en met’? kortom; concluderen we juist dat de projecten die volstaan met een 3x80 ampere aansluiting wel kunnen doorgaan? 2. In het memo wordt aangegeven dat zon op dak op Groot Overeem II niet door kan gaan als gevolg van de netcongestie. In het memo staat echter ook, dat zon op dak wel door kan gaan als er sprake is van eigen gebruik of lokale opslag. Heeft u geïnventariseerd in welke mate de ondernemers die voornemens zijn zich te vestigen op Groot Overeem II gebruik kunnen maken van ‘eigen gebruik’ ofwel opslag methoden? 3. In het memo staat: “Voor kleinere projecten (minder dan 3 x 80 Ampère) zijn er geen beperkingen. Hoewel dit type project in de regel niet meetelt voor de opwekdoelstellingen van de RES, zorgt het wél voor het beperken van het energieverbruik ‘achter de meter’ en daarmee draagt het bij aan energiebesparing (waarvoor in de RES ook doelstellingen zijn opgenomen). Het blijft dus zinvol dit soort projecten te stimuleren”. Onze vraag: de RES zegt dat meer dan 43 panelen als grootschalig telt.

Dus elk project wat tussen de 43 en 200 ligt, kan wel doorgaan? Om uit te drukken hoe dit kan bijdragen: ongeveer 150 projecten van 200 panelen kunnen zorgen voor 10 Megawattuur – van de ongeveer 13 die we nog moeten realiseren (zie vragen over waar we nu staan). Deelt u deze berekeningen? Bent u met ons van mening dat het dus ook in de opwek doelstellingen van de RES zin heeft om dit soort projecten actief te stimuleren? 4. Wat kan wel?: de laatste paragraaf begint goed. Heeft u een beeld waar we momenteel staan met betrekking tot de opwek van duurzame energie? We willen 20Gigawatt uur halen in 2030, maar hoeveel hebben we nu al? (in de getallen van sept 2019 stond dat we bij7Gigawattuur hebben (van de 20 dus), inclusief ‘pijplijn’, in de RES van maart 2021 stond 5 GWH. Op Klimaatmonitor.nl staat dat Renswoude eind 2019 30 TJ opwekte, dat is 8,33GWH. Overigens met een groei van 7TJ per jaar, als het tempo van 2017-2019 door heeft gezet in 2020 en 2021, zitten we nu ergens rond de 12,2GWH (van de 20) – weliswaar met andere definities wat meetelt, maar daarom vragen we juist deze helderheid hoe het behalen van de doelen vastgesteld gaat worden.

5. Naast de vraag waar we nu staan, kunt u inzicht verschaffen

aan de raad in welke projecten ‘onderweg’ zijn? Zo nee, zou u dat kunnen gaan bijhouden richting 2030? Als er namelijk ondernemers zijn die in 2026 wel zonnepanelen aanleggen, of hun dak vervangen in 2028, zouden we dat dan niet alvast kunnen bijhouden als bijdrage aan de doelstellingen 2030? Portefeuillehouder

M. Teunissen

Team

Fysiek Domein

Datum beantwoording

16 februari 2022

Antwoord

1. Projecten met een aansluiting van 3x80 ampère kunnen gerealiseerd worden. Wel wordt het met de komst van meer zonnepanelen steeds drukker op het net, waardoor in de toekomst mogelijk ook bij kleinaansluitingen spanningsproblemen kunnen ontstaan en teruglevering niet altijd mogelijk is. 2. Er is geen lijst van ondernemers die zich op Groot Overeem II willen vestigen. De inventarisatie is dus ook niet gedaan onder ondernemers die belangstelling hebben in vestiging op Groot Overeem II. 3. Nieuwe grootschalige zon- en windinitiatieven in de provincie Utrecht kunnen niet meer vanzelfsprekend aangesloten worden op het elektriciteitsnet. Het is dan ook niet mogelijk om projecten met een grootaansluiting (200 zonnepanelen of meer) zomaar door te laten gaan. TenneT moet eerst de koppelpunten uitbreiden en verbindingen verzwaren. Tussen 2026 en 2029 komt stapsgewijs transportcapaciteit beschikbaar voor terug levering aan het elektriciteitsnet. Nieuwe aanvragen voor grootschalige projecten (met capaciteit voor terug levering) kunnen wel een aansluiting aanvragen. Met deze aanvraag komt het project op een wachtlijst terecht. De aansluiting kan dan worden gerealiseerd, maar er is geen transportcapaciteit voor terug levering beschikbaar. Zodra er weer transportcapaciteit voor terug levering beschikbaar is, kan het project beginnen met terug leveren aan het elektriciteitsnet.

Er mag op geen enkel moment in tijd terug geleverd worden aan het elektriciteitsnet tot het einde van de congestieperiode. Voor projecten met een kleinaansluiting (minder dan 200 zonnepanelen) is dit een ander verhaal. Deze kunnen voor nu nog doorgaan, maar zoals aangegeven bij vraag 1 kunnen ook de kleinaansluitingen in de toekomst last krijgen van netcongestie. Het is niet zo dat er nu zonder problemen 150 projecten van 200 panelen aangelegd kunnen worden. Uiteindelijk zorgt de aanleg van al die kleine projecten ook voor extra belasting op het elektriciteitsnet. De netbeheerder zal uiteindelijk aan de bel trekken wanneer het niet meer mogelijk is om meer zonnepanelen te plaatsen.

De projecten met een kleinaansluiting kunnen voor nu nog gestimuleerd worden, maar de vraag is en blijft voor hoelang kleinschalige projecten probleemloos aangelegd kunnen worden. Deze problemen zullen vanaf 2026 langzaamaan opgelost worden door de netbeheerder. De gemeente kan in de tussentijd een aantal opties stimuleren die netcongestie tegen kunnen gaan. - Oriëntatie zonnepanelen Zonnepanelen leveren het meeste op wanneer ze richting het zuiden zijn opgesteld. Door alle panelen op het zuiden te plaatsen ontstaat er een grote piek in de middag. Op dit tijdstip zijn veel mensen van huis en wordt de elektriciteit niet benut. Een oplossing is om panelen richting het oosten en/of westen te plaatsen om zo de piek te verplaatsen naar de ochtend en namiddag/avond. - Aansluiting delen Deze optie is vooral aantrekkelijk voor grootschalige projecten. Het biedt kansen om meer opwek kwijt te kunnen op bestaande plekken waar het net al vol lijkt te zitten. Voor kleinere partijen is deze optie juridisch gezien nog lastig. - Elektriciteit lokaal benutten Door de lokale vraag naar energie om te zetten van aardgas en benzine/diesel naar elektriciteit, kan de opwek meer lokaal benut worden. Denk hierbij aan de overgang naar elektrisch rijden of verwarmen.

Verder kunnen grootverbruikers hun vraag naar elektriciteit meer afstemmen op piekuren van de zonnepanelen om zo vraag en aanbod van elektriciteit in balans te houden. Een andere optie is om in te zetten op slim laden. Door inwoners de auto pas op te laten laden op het moment van de dag dat er veel elektriciteit is. - Opslag van energie Zoals ook aangegeven in het memo is het een mogelijkheid om energie op te slaan in batterijsystemen, door (bi-directioneel) laden van elektrische auto’s en de productie van waterstof. 4. In totaal werd er in 2019 30 TJ (8,33 GWh) duurzame energie opgewekt. Helaas is de data van 2020 en 2021 nog niet bekend op Klimaatmonitor.nl. Wanneer de stijgende lijn van 2017-2019 met 7-8 TJ per jaar wordt doorgezet, zou Renswoude momenteel rond de 12,5 GWh zitten. Uiteindelijk staan we als gemeente voor 2050 voor een uitdaging van 52,5 GWh (rekening houdende met een ambitie van 30% energiebesparing in de hele gemeente en de snelweg en buitenwegen buiten beschouwing gelaten). Renswoude wil zoveel mogelijk inzetten op zon op dak. Dit houdt in dat de komende jaren ruim 220.000 zonnepanelen geïnstalleerd dienen te worden om deze doelstelling te behalen. 5. Op dit moment is er geen inzicht in welke projecten voor kleinschalige opwek allemaal onderweg zijn. In de meeste gevallen kunnen zonnepanelen op een dak vergunningsvrij

geïnstalleerd worden (tenzij het een monument of beschermd dorpszicht betreft). Het is voor de gemeente daarom lastig om inzicht te krijgen in welke projecten in de toekomst gerealiseerd worden. Wel moeten zonnepanelen (wettelijk verplicht) geregistreerd worden. Deze informatie is voor de netbeheerders om inzicht te houden in de hoeveelheid elektriciteitsopwekkers die zijn aangesloten op het net. Misschien is het een mogelijkheid om via deze weg aan deze informatie te komen. Verder wordt binnen de werkgroep grootschalige opwek van Regio Foodvalley de monitoring van de doelstellingen uit RES vormgegeven. Hier kunnen we als gemeente uiteindelijk ook informatie vandaan halen.