Voorjaarsnota 2021

Voorjaarsnota 2021 Gemeente Renswoude

Inleiding Voor u ligt de voorjaarsnota 2021. De voorjaarsnota is een tussenrapportage, waarin nieuwe inzichten (tot medio april) ten opzicht van de begroting 2021 over het gaande jaar worden aangeduid. Uitgangspunt is de begroting 2021 tot en met de laatste (2e) begrotingswijziging. Tevens is er een begrotingswijziging (3e) bijgevoegd waarin voorgestelde budgetwijzigingen worden verwerkt. Als het gaat om eigen beleid van de gemeente worden, in deze tussentijdse rapportages, alleen incidentele mutaties met betrekking tot de lopende begroting aan de raad voorgelegd. Mutaties die voorvloeien uit externe, niet door de gemeente te beïnvloeden, ontwikkelingen kunnen wel structureel van aard zijn. Tevens worden mutaties die betrekking hebben op investeringsbudgetten eerst in de jaarrekening behandeld, alvorens ze in de eerstvolgende tussenrapportage worden voorgelegd. Dit inclusief bijbehorende begrotingswijziging. De voorjaarsnota bestaat uit de volgende onderdelen: 1) Financieel totaaloverzicht 2) Toelichting Het startpunt van deze voorjaarsnota is de, door de raad vastgestelde, begroting 2021-2024. In de begroting 2021 is er in de jaren 2021 t/m 2023 een nadelig saldo waarna er in 2024 weer sprake is van een batig saldo.

Ten opzichte van de vastgestelde begroting 2021-2024 is, na verwerking van de financiële mutaties uit de voorjaarsnota, sprake van een verbetering van het structurele begrotingssaldo in alle begrotingsjaren. Omdat de jaarrekening op het moment van schrijven nog niet is vastgesteld kan dit beeld nog wijzigen. Dit komt onder andere door de, eerder genoemde, mutaties die betrekking hebben op investeringsbudgetten. In de eerstvolgende tussenrapportage kunt u hierover meer duidelijkheid verwachten. Op dit moment zijn de mutaties verwerkt.

Saldo (x € 1.000) (- = nadeel) Resultaat begroting 2021-2024

2021 -174

2022 -91

2023 -70

2024 29

Saldo begroting na voorjaarsnota

28

-12

23

122

Waarvan incidentele lasten en baten Structureel saldo begroting na voorjaarsnota

77 105

-6 -18

0 23

0 122

1) Financieel totaaloverzicht (- = nadeel) Voorjaarsnota 2021

Taakveld

- is nadeel

Saldo (x € 1.000) (- = nadeel) Resultaat begroting 2021-2024

2021

2022

2023

2024

-174

-91

-70

29

-10,0 0,9

0,0 0,9

0,0 0,9

0,0 1,0

-9,1

0,9

0,9

1,0

-1,4 0,2 5,0 -3,2 0,0 32,1 28,4

0,0 0,4 5,0 0,0 -6,1 0,0 0,0

0,0 0,4 5,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0,0 0,4 5,0 0,0 0,0 0,0 0,0

61,1

-0,7

5,4

5,4

0,0

0,0

0,0

0,0

59,6 90,4

0,0 79,1

0,0 86,9

0,0 86,4

150,0

79,1

86,9

86,4

Totaal mutaties voorjaarsnota

202

79

93

93

Saldo begroting na voorjaarsnota

28

-12

23

122

77,1 105

-6,1 -18

0,0 23

0,0 122

Incident Externe eel (I) of factor € of Structur gemeente eel (S) beleid (G)

Mutaties programma 1: Dienstverlenend domein 1 3.4 Kosten feestverlichting 2 0.2 Waterschapsverkiezingen

3 6.7 4 6.1 5 6.1 6 6.7 7 6.7 8 6.6 9 6.3

Mutaties programma 2: Sociaal domein Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten jeugdhulp Hogere intergratie-uitkering Inburgering (IU) Suppletie-uitkering intergratie-uitkering sociaal domein Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten WMO 2015 Jeugdhulp 2022, aanvulling op extra middelen 2019-2021 Brede aanpak dak- en thuisloosheid (DU) Bijstellen Buig Budget*

I

G

S

E

I

E

S

E

S

E

I

E

I

E

I

E

I

E

I

E

S

E

Mutaties programma 3: Fysiek domein

Mutaties programma 4: Algemene dekkingsmiddelen 10 0.7 Corona steunpakket 11 0.7 Ontwikkeling algemene uitkering n.a.v. september- en decembercirculaire 2020

Saldo incidentele wijzigingen Structureel saldo begroting na voorjaarsnota

Toelichting Het kan zijn dat sommige van de onderstaande stukken bekend voorkomen omdat de toelichting op de september- en decembercirculaire als bron dient.

Programma 1 Dienstverlenend domein Taakveld 3.4 Economische promotie

Kosten feestverlichting (1) Op 14 juli 2020 heeft de raad ingestemd met het beschikbaar stellen van het bedrag van € 20.000 om de feestverlichting in het dorp (vooral langs de Dorpsstraat) op een duurzame manier aan te sluiten. Ook de Ondernemers Vereniging Renswoude (OVR) heeft toegezegd een bedrag van € 20.000 beschikbaar te zullen stellen. Op basis van de toen bekende raming zou het beschikbare budget toereikend moeten zijn om de werkzaamheden uit te kunnen voeren. Echter is gebleken dat de alle offertes boven het begrote budget liggen. Het college stelt derhalve voor het tekortkomende bedrag a € 10.000 ten laste van de begroting 2021 te brengen, middels bijgaande begrotingswijziging. Taakveld 0.2 Burgerzaken

Waterschapsverkiezingen (2) Op basis van het uitgevoerde onderzoek bij de waterschapsverkiezingen 2019 hebben de VNG en de Unie van Waterschappen (UvW) overeenstemming bereikt over een vergoeding van € 11,2 miljoen voor de waterschapsverkiezingen 2023. Dit bedrag zal in vier jaarlijkse termijnen (20202023) van € 2,8 miljoen bij de waterschappen in rekening worden gebracht en tegelijkertijd aan het gemeentefonds toegevoegd worden. Tevens zijn afspraken gemaakt over de wijze van indexering voor latere jaren. In deze circulaire vindt dan ook de structurele verwerking plaats. Programma 2 Sociaal Domein Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Hogere integratie-uitkering inburgering (4) De door de gemeente te ontvangen integratie-uitkering voor inburgering neemt vanaf 2021 met een gering bedrag toe ten opzichte van de raming in de meicirculaire 2020 en daarmee dus ook de begroting 2021-2024.

Suppletie-uitkering integratie-uitkering sociaal domein (5) Bij de overheveling in 2019 van de integratie-uitkering sociaal domein naar de algemene uitkering uit het gemeentefonds traden herverdeeleffecten op. Deze werden geneutraliseerd door het toekennen van een (tijdelijke en aflopende) suppletie-uitkering. Voor Renswoude was dit een negatieve correctie (korting). Deze daalt vanaf 2020 € 13.081 naar € 8.047 wat in dit geval een voordeel inhoudt van € 5.034. Dit kan ten goede komen aan de budgetten voor het sociaal domein. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

Bijstellen Buig Budget (9) Het budget voor de gebundelde uitkering (BUIG) is in 2021 door het Rijk naar boven bijgesteld. Het gevolg hiervan is dat de gemeente in 2021 een hoger BUIG-budget zal ontvangen dan in 2020 werd verondersteld. Voor de gemeente Renswoude betekent dit een afname van het BUIG-budget

van € 424.928 naar € 453.291. Dit is een voordeel van € 28.363. Het betreft een voorlopig budget en zou dus nog kunnen wijzigen. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

Brede aanpak dak- en thuisloosheid (8) Deze doeluitkering is erop gericht dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk te voorkomen en ervoor te zorgen dat niemand op straat hoeft te slapen. Het kabinet stelt voor de aanpak van dak- en thuisloosheid een financiële impuls beschikbaar van in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2020 en 2021. Zowel in 2020 als 2021 wordt een bedrag van € 67,5 miljoen verdeeld over 21 centrumgemeenten maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Dit is in totaal € 135 miljoen. De 312 regiogemeenten ontvangen ieder een bedrag van € 17.628 in 2020 en € 32.051 in 2021. Het gaat in totaal om € 5,5 miljoen in 2020 en € 10 miljoen in 2021. De overige 22 centrumgemeenten kunnen in aanmerking komen voor een bijdrage vanuit het resterende budget van € 45,5 miljoen in 2021. Deze centrumgemeenten zijn hierover door het Ministerie van VWS apart geïnformeerd. Dit bedrag maakt nog geen onderdeel uit van het gemeentefonds. Taakveld 6.7 Maatwerkvoorziening

Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten jeugdhulp (3) Ten aanzien van de uitvoeringskosten van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor de PGBtrekkingsrechten is voor 2021 overeengekomen om een bedrag van € 24,3 miljoen uit de algemene uitkering te nemen, waarvan € 6,204 miljoen uit het subcluster Jeugdhulp.

Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten WMO 2015 (6) Verwezen wordt naar de toelichting bij punt 2 (trekkingsrechten jeugdhulp).

Jeugdhulp 2022, aanvulling op extra middelen 2019-2021 (7) Het kabinet is gemeenten eerder voor de periode 2019 tot en met 2021 tegemoet gekomen met extra budget ter compensatie van de extra groei in de jeugdzorg in combinatie met afspraken om de transitie- en transformatiedoelen van de decentralisatie van de jeugdhulp te realiseren (totaal € 1 miljard). Deze periode wordt verlengd door eenmalig aanvullend € 300 miljoen beschikbaar te stellen voor het jaar 2022, omdat het kabinet begrijpt dat gemeenten graag tijdig helderheid willen hebben over de middelen voor de jeugdzorg vanaf 2022. Daarnaast wordt door onderzoeksbureau AEF nu onderzoek gedaan naar of, en zo ja in welke mate, gemeenten structureel extra middelen nodig hebben bij een doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Jeugdwet. De resultaten van dit onderzoek worden eind dit jaar verwacht en dienen als inbreng voor de komende kabinetsformatie. Renswoude ontvangt in 2022 eenmalig circa € 66.000. Dit is echter geen voordeel voor de begroting! De gemeenten mochten namelijk in de begroting 2020-2023 de extra bijdrage ook ramen in de jaren 2022 en 2023 als een ‘Stelpost uitkomst onderzoek jeugdzorg’. Deze stelpost (in de gemeentebegroting geraamd op € 72.000), moet dus in de begroting in het jaar 2022 worden afgeraamd naar € 0.

Deze mutatie in de algemene uitkering leidt derhalve tot een eenmalig nadeel in 2022 van circa € 6.000 (€ 66.000 min € 72.000).

Programma 4 Algemene dekkingsmiddelen Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds.

Corona steunpakket (10) Het effect van de corona steunpakketten, genoemd in de september- en decembercirculaire is een kleine €60.000. Als slot van de voorjaarsnota kunt u de toelichting op deze steunpakketten lezen. Tevens zullen wij op korte termijn komen met een specificatie van de ontvangen en uitgegeven bedragen over 2020 en 2021 tot nu toe.

Ontwikkeling algemene uitkering n.a.v. september- en decembercirculaire 2019 (11) De raming van de algemene uitkering in de begroting 2021 is gebaseerd op de meicirculaire 2020. Inmiddels zijn ook de september- en decembercirculaire 2020 ontvangen. Het (positieve) effect daarvan voor 2021 wordt in deze voorjaarsnota meegenomen.

Ontwikkeling algemene uitkering Ontwikkeling uitkeringsbasis Overige mutaties (vooral maatstaven) Hoeveelheidsverschillen Totaal van mutaties

2021 2022 2023 2024 -24.094 -24.508 -12.207 4.087 116.548 115.967 113.491 96.741 -2.406 -12.068 -14.425 -14.476 90.048 79.391 86.859 86.352

Ontwikkeling uitkeringsbasis Door de bijstellingen van de aantallen vindt er bij iedere circulaire een aanpassing van de uitkeringsfactor plaats. De landelijke basisgegevens van enkele maatstaven zijn aangepast. Omdat het te verdelen bedrag gelijk blijft, zal bij een stijging van de aantallen de uitkeringsfactor dalen.

Overige mutaties (vooral maatstaven) De door de gemeente aan het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) geleverde mutaties over aantal inwoners, woningen e.d. leiden tot mutaties in de algemene uitkeringen. Naast de mutaties in de algemene uitkering die worden veroorzaakt door wijzigingen in de maatstafgewichten en de wegingsfactoren als gevolg van beleidsmatige maatregelen, wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door mutaties in de door de gemeente ingebrachte basisgegevens. Deze mutaties zijn in een totaalbedrag weergegeven.

Hoeveelheidsverschillen De door de gemeente aan het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) geleverde mutaties over aantal inwoners, woningen e.d. leiden tot mutaties in de algemene uitkeringen. Vanaf 2021 heeft dit een negatief effect door bijstelling van aantal WWB’ers.

Toelichting Corona steunpakket

Onderwerp Lagere apparaatskosten (opschalingskorting) Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Aanvullend pakket re-intergratie Impuls re-intergratie Cultuurmiddelen (DU) Tweede kamerverkiezingen extra kosten Totaal

Bedrag 36.345 3.318 1.130 2.530 1.351 8.619 6.270 59.563

Lagere apparaatskosten (opschalingskorting) Gezien de toegenomen financiële druk bij gemeenten door corona heeft het kabinet besloten de oploop in de opschalingskorting voor gemeenten (korting voor gemeenten onder de 100.000 inwoners) in de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering van het gemeentefonds van € 70 miljoen in 2020 en € 160 miljoen in 2021. Overigens wordt dit in 2022 alsnog ingehouden op het gemeentefonds. Er is dus geen sprake van het vervallen van deze korting maar incidenteel bevriezen om de gemeenten wat financiële ruimte te geven.

Gemeentelijk schuldenbeleid Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 15 miljoen in 2020; € 30 miljoen in 2021) beschikbaar. Dit gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeenten in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen.

Bijzondere bijstand Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor bijzondere bijstand (€ 5 miljoen in 2020; € 10 miljoen in 2021) beschikbaar, gelet op de voorziene toename van de armoedeproblematiek. Deze extra middelen stellen gemeenten in staat om hun inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen.

Aanvullend pakket re-integratie Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar (€ 39,3 miljoen in 2020; € 88,4 miljoen in 2021). Gemeenten ontvangen deze extra middelen zodat zij de reguliere dienstverlening op peil kunnen houden nu de instroom in de bijstand toeneemt.

Impuls re-integratie Als onderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar. Als aanvulling daarop ontvangen gemeenten in 2021 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€ 48,3 miljoen) die gemeenten in staat stelt om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Persoonlijk contact is belangrijk om hen vanuit een uitkeringssituatie naar werk te begeleiden.

Cultuurmiddelen Veel van de culturele instellingen die door gemeenten worden ondersteund, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen worden gemeenten in staat gesteld om deze instellingen te ondersteunen en zo de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. De verdeling van de middelen vindt plaats naar rato van de Iv3-uitgaven van 2019 aan cultuur. Renswoude ontvangt in 2021 € 8.619 (in 2020 is al € 25.422 ontvangen, dit is in de najaarsnota 2020 op een stelpost gereserveerd voor cultuur).

Tweede Kamerverkiezingen Het kabinet stelt een aanvullende compensatie (naast de al in 2020 ontvangen € 9.248) ter beschikking aan gemeenten in verband met de maatregelen die vanwege COVID-19 aanvullend noodzakelijk zijn voor de Tweede Kamerverkiezing. Dit is bedoeld voor onder meer de extra organisatie, het inrichten van stemlokalen en instellen van stembureaus voor vervroegd stemmen, het drukken, opslaan en beveiligen van stembescheiden, de portokosten van briefstembescheiden en het instellen van afgiftepunten en van briefstembureaus.