Verslag raadscommissie (begroting) 3 november 2022

Verslag Begrotingscommissie Datum vergadering Aanwezig

3 november 2022

Djuma: 565177/565356

voorzitter:

de heer J. Heijboer

secretaris:

mevrouw E.W.N.A. Scherrenburg-Reijneveld

de leden:

Dorpsbelang Renswoude: mevrouw K.J.M. Daalmeijer-Rensen en de heren C.E. Eskes en P. Robbertsen SGP: de heren H. Don en J.W. Lokerse CU: de heren S. van ’t Foort en J.H. Verdam VVD: de heren B. Bisschop en E. Blaauwendraat CDA: de heer S. Verkerk

tevens aanwezig:

de heer J.A.M. Dirven (wethouder), mevrouw P. Doornenbal-van der Vlist (burgemeester), de heer H.H. van der Schoor (wethouder) alsmede de heer E.J. Jansonius (gemeentesecretaris), de heer H. Jansen (voorzitter SLOMN), de heer W. de Vos (Omroep 1 Vallei), de heer R. Pelt en de heer M. Puttenaar ( ambtenaren)

notulist:

de heer J.B. Kammeraad

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. 2. Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Voorstel inzake Advies aan Commissariaat voor de Media voor aanvraag zendmachtiging lokale publieke media-instelling De heer Jansen (voorzitter SLOMN) geeft aan dat Midland FM sinds 30 jaar in Renswoude is gevestigd en daar worden de streekradio en allerlei andere mediazaken verzorgd. De aanvraag voldoet aan alle eisen die het Commissariaat voor de Media daaraan stelt. Alle vrijwilligers brengen veel media- en radio-ervaring met zich mee en Midland FM weet al 30 jaar veel luisteraars aan zich te binden. Daarnaast wil Midland FM zijn zelfstandigheid behouden. Het heeft zich de afgelopen 5 jaar wel degelijk aan het beleidsplan gehouden. Er zijn samenwerkingen op bestuursniveau aangegaan met RMC Omroep Ede waaronder nu ook 1 Vallei valt en samen met hen is het tv-kanaal SLOMN opgezet voor de gemeenten Renswoude, Scherpenzeel Woudenberg en Veenendaal. De schulden zijn gesaneerd. De reactie is versterkt en uitgebouwd. In 2022 is het aantal vrijwilligers weer toegenomen na corona. Het was niet Midland achter RMC Omroep Ede die de samenwerking op 24 december 2021 schriftelijk heeft opgezegd per 31 december en daarna per 1 april Omroep 1 Vallei heeft opgericht. Radio Midland is in 2021 gestart met televisie via een productieafspraak met

Pagina 1 van 17

SLOMN. Midland heeft vorig jaar € 10.000 betaald voor het maken van tv-producties en programma’s voor de gemeenten Renswoude, Scherpenzeel, Woudenberg en Veenendaal. Na de breuk is het beleidsplan gedeeltelijk aangepast. De zendmachtiging moet bij Midland blijven omdat Midland een uitstekend en interessant beleidsplan heeft dat heel goed is voor Renswoude en omgeving en omdat Midland een divers en representatief PBO heeft. Midland werkt al jaren samen met onder andere Omroep Wageningen, Omroep Gelderland en overige regionale pers. Midland heeft vanaf het begin in Renswoude een studio waarvandaan de programma’s worden uitgezonden. De medewerkers kennen actuele trends en zullen snel schakelen en zoeken steeds de verbinding. Midland staat altijd open voor samenwerking op basis van wederkerigheid, gelijkwaardigheid en respect. De bestuurders komen hun afspraken na. Het toekennen van een zendmachtiging moet plaatsvinden op basis van kennis van alle feiten en omstandigheden. Midland werkt al 30 jaar samen met de gemeente Renswoude. De raad moet nog eens goed kijken naar het proces kijken dat tot het raadsvoorstel heeft geleid en naar het beleidsplan van Midland. Het is geen verplichting om als 4 gemeenten eenduidig te kiezen voor één vergunninghouder voor de zendmachtiging.

Mevrouw Daalmeijer wijst erop dat in het raadsvoorstel wordt aangegeven dat het beleidsplan vrijwel gekopieerd zou zijn van een omroep in een andere gemeente. Is dat juist verwoord in het raadsvoorstel? De heer Jansen zegt dat Midland geïnspireerd is geraakt door het beleidsplan. Na de breuk vorig jaar is het huidige beleidsplan tegen het licht gehouden en toen is gekeken welke omroepen in Nederland nu echt succesvol zijn. Er zijn toen gesprekken aangegaan met een omroep in Rotterdam omdat die op een hele creatieve manier met een laag budget radio aan het maken was en ook crossmediale content. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met andere omroepen in Nederland zoals bijvoorbeeld Omroep Eemland. Er is gekeken welke goede elementen kunnen worden gehaald uit andere beleidsplannen en dat is vertaald met de eigen knowhow in een beleidsplan. Er staan zinnen in die ook in andere beleidsplannen staan maar ook bijvoorbeeld een gedeelte over crossmediale invulling door samenwerking met ondernemingen. In Veenendaal is het beleidsplan gepresenteerd en toen is door een van de ondernemers vertelt hoe dat inhoudelijk werkt. Het is dus zeker geen lege huls. De fundering staat maar die moet alleen nog worden opgebouwd. Van vele partijen is medewerking en commitment gekregen. De heer Bisschop vraagt wat de opties zijn als sommige gemeenten niet meegaan en Renswoude wel.

Er zijn geluiden gehoord dat in andere gemeenten ook andere besluiten worden genomen. Het zou zonde zijn als de huidige omroep zonder slag of stoot zou verdwijnen. De heer Jansen geeft aan dat de omroep naar een streekvorming toe wil. Er zijn een aantal gemeenten die inderdaad niet voor Midland hebben gestemd. Er zijn een aantal scenario’s uitgewerkt van wanneer SLOMN één gemeente overhoudt. Zelfs in het geval dat alleen de gemeente Renswoude positief zou besluiten voor Midland ligt er een plan klaar dat eigenlijk teruggaat naar 30 jaar geleden. Ook toen is een planmatige opzet gedaan met nog geen subsidie. Spreker is graag bereid om een toelichting op de financiële onderbouwing hiervan te geven voordat de raad volgende week een besluit gaat nemen. Van een subsidie van € 2500 kun je geen omroep draaien maar als wordt gekeken naar het nieuwe platform dat Midland wil gaan inrichten en het wordt samengedaan met een aantal ondernemingen die daar ook achter staan, dan kun je een heel eind komen met elkaar. Op het gebied van financiën heeft Midland in het verleden wat steken laten vallen en als de huurbaas op het industrieterrein er niet was geweest, was Midland er ook niet meer geweest.

Pagina 2 van 17

De heer De Vos (voorzitter Omroep 1 Vallei) memoreert dat de NLPO in 2018 een onderzoek heeft uitgevoerd naar de plek en de waardering voor lokale omroepen. 66% van de ondervraagden bleek positief te oordelen over de lokale omroepen tegenover 50% over de landelijke omroepen. Programma’s die het meest aanspraken bij lokale omroepen waren sport, lokale activiteiten en nieuws, politieke programma’s en programma’s in de streektaal. Omroep 1 Vallei wil zitten in de haarvaten van de lokale samenleving. Al sinds 2015 wordt gewerkt aan het versterken van lokale omroepen en op te richten door een manier van samenwerking met een lokale herkenbaarheid, een soort federatieve vorm met veel zelfstandigheid voor lokale radiostations. Op televisiegebied wordt gewerkt met 1 kanaal voor alle betrokken gemeenten. Ede TV levert voor SLOMN zijn naam in ten behoeve van het neutrale label met programma’s die waar mogelijk lokaal gericht zijn of interessant voor iedere kijker. Online is het eenvoudig om met een druk op de knop nieuws uit de eigen omgeving te ontvangen. Samenwerking in streekverband maakt het mogelijk om elkaar te versterken door gezamenlijke inkoop, samenwerking op het gebied van techniek, programmering, journalistiek en bestuurlijke kracht. Zo kunnen ook eigentijdse manieren van het verspreiden van nieuws en informatie worden ontwikkeld.

Professioneel is de kwaliteit van de programma’s, de procedures van bestuursbesluiten, verantwoording, het werken met een compleet samengesteld en betrokken PBO. Het bedrag in de meerjarenbegroting is voor 2024 hoger dan dit jaar. Dat biedt een doorkijkje naar de ambities maar het maakt geen onderdeel uit van de aanvraag die nu voorligt. Als de zendmachtiging aan 1 Vallei wordt toegewezen zal het gesprek worden aangegaan met de vrijwilligers die nu actief zijn bij de lokale radio. De heer Bisschop zegt dat er uitstekende filmpjes worden gemaakt door de heer Bot op SLOMN TV. SLOMN is meer voor de filmpjes en Midland voor de radio maar waarom is er geen samenwerking? Als SLOMN geen zendmachtiging meer heeft, kan die dan ook geen filmpjes meer maken? De heer De Vos legt uit dat het systeem niet zo in elkaar zit dat een zendmachtiging kan worden verdeeld over 2 partijen. De zendmachtiging gaat naar één van de aanvragers. Straks is er wel degelijk radio in Renswoude want Omroep 1 Vallei is het radiogedeelte voor Renswoude waar in SLOMN wordt samengewerkt met alle andere omroepen als het gaat om televisiecontent. Als 1 Vallei de zendmachtiging niet krijgt zal de heer Bot over welkom zijn om filmpjes te maken maar die mogen niet worden uitgezonden.

SLOMN heeft indertijd de aanvraag gedaan om ervoor te zorgen dat de tv ook in Renswoude zichtbaar was maar 1 Vallei mag pas televisie uitzenden als ze daartoe gemachtigd is. Mevrouw Daalmeijer valt het op dat in het PBO de stroming sport niet is vertegenwoordigd en ook de gemeente Renswoude niet. Vinden er gesprekken plaats met STILOK en hoe gaan zij een plek krijgen in de nieuwe situatie? In het beleidsplan wordt aangegeven dat de samenwerking tussen SLOMN en STILOK stroef is. De fractie heeft navraag gedaan en daaruit bleek juist dat de verhoudingen goed zijn. De heer De Vos geeft aan dat de heer Bot bezig is om mensen vanuit Renswoude te interesseren voor het PBO. 1 Vallei is bezig om contacten te leggen met STILOK maar het lukte niet omdat er geen voorzitter was. Inmiddels is er een eerste gesprek geweest en daaruit bleek dat er alle ruimte is voor een invulling hiervan. De laatste jaren is STILOK bijna gedwongen om naar de zondag te verhuizen en die vond dat erg want ze hadden ook altijd programma’s door de week. Als de zendmachtiging er komt is er alle ruimte voor STILOK om ook door de week uit te zenden.

Pagina 3 van 17

De heer Van ’t Foort stelt dat de uitkomst van de raadsvergadering zou kunnen zijn dat straks Omroep 1 Vallei een regionaal iets is en Midland FM lokaal. Stel dat Midland ophoudt te bestaan, in hoeverre krijgt dan Renswoude nog veel aandacht want dit is een grote regio? De heer De Vos zegt dat de federatieve structuur waarvoor gekozen is ervan uitgaat dat elke gemeente die is aangesloten een eigen lokale radio heeft. Er wordt dus gezocht naar vrijwilligers in de omgeving van Renswoude om in de haarvaten van de samenleving het nieuws te zoeken. Er zijn ook omroepen die hebben gekozen voor een fusie totdat zij hoorden dat 1 Vallei het federatief doet. Dan is er een subsidierelatie met elke gemeente afzonderlijk en elke gemeente heeft ook mensen in het PBO. Het zoeken van vrijwilligers gaat ook altijd in overleg met de omroep die de zendmachtiging dan niet meer heeft en die speelt daarin een bemiddelende rol. De heer Don heeft begrepen dat er in het verleden een vorm van samenwerking is geweest. Zou er niet een harmonieus model kunnen worden gevonden waarin de expertise van beide partijen wordt benut en niet de ene partij nu moet worden teleurgesteld? In de gemeentelijke begroting staat een bedrag van € 2546 voor de komende jaren. In het beleidsplan van 1 Vallei staat € 3000 voor 2023 en € 6000 voor de jaren daarna.

Stel dat 1 Vallei de zendmachtiging zou krijgen, betekent dit dan dat bepaalde onderdelen van het beleidsplan niet uitgevoerd zouden kunnen worden? De heer De Vos herhaalt dat de Mediawet het niet toestaat dat een zendmachtiging naar 2 partijen gaat. Dat wil niet zeggen dat samenwerking met andere partijen niet tot de mogelijkheden behoort maar er is wel wat misgegaan tussen 1 Vallei en SLOMN vice versa. Het bestuur zit echter niet rancuneus in elkaar en dit heeft dus geen effect. Als de toestand straks anders wordt, wordt natuurlijk naar elkaar op zoek gegaan. Natuurlijk is er een verband tussen de middelen die ter beschikking staan en wat er kan worden geleverd maar het is niet zo dat er van alles uitvalt met een lager bedrag. De studio is van SLOMN als 1 Vallei de zendmachtiging krijgt en er zal dus wat aan voorzieningen gedaan moeten worden. Dat betekent dat de startaanvraag wat hoger is dan het nominale bedrag. De heer Jansen geeft aan dat er sprake is geweest van een uitwisseling van bestuursleden met 1 Vallei. Twee bestuursleden van de omroep uit Ede zaten bij SLOMN in het bestuur en 2 bestuursleden van Midland zaten in RMC. Dat is in december 2021 misgelopen. SLOMN heeft altijd aangegeven dat er niets is tegen samenwerking met Ede. Het is spijtig dat het is fout gegaan. Gezien wat daar is voorgevallen zal het lastig zijn om op bestuurlijk niveau een lijmpoging te doen.

Veenendaal is in het hele proces redelijk leidend geweest. In eerste instantie was het dat Midland de samenwerking had gebroken maar dat is niet zo. Uiteindelijk hebben de bestuurders uit Ede die stap gezet. De heer Verkerk stelt voor dat toch wordt geprobeerd om er samen uit te komen zodat met één zendmachtiging met elkaar mooie dingen kunnen worden gemaakt. Het zou jammer zijn als dat niet lukt. Burgemeester Doornenbal geeft aan dat zonder de vele vrijwilligers bij Midland en 1 Vallei niets mogelijk zou zijn. Midland stond voor een hele lastige opgave om de schulden te saneren en heeft dat toch voor elkaar gebokst. Tegelijkertijd is het heel vervelend dat het beide partijen niet is gelukt om er met elkaar uit te komen want dat moet toch lukken als volwassen mensen met dezelfde passie voor die media. Bij een goed functionerende democratie hoort een goed functionerende raad met alle geluiden van coalitie en oppositie. Tegelijkertijd horen er ook goed functionerende media bij want zij zullen altijd een stuk tegenmacht moeten bieden. Daarom heeft de wetgever ook aangegeven dat het noodzakelijk is dat er één zendmachtiging wordt toegewezen. Je hebt hier te maken met

Pagina 4 van 17

allerlei goed bedoelende vrijwilligers en goed functionerende mensen maar gezien de kwaliteit die nu wordt gezien is er meer vertrouwen in Omroep 1 Vallei hoe zij dit aanpakt en hoe de toekomst goed geborgd is als het gaat om de goed functionerende democratie. Daar zitten meer massa en mogelijkheden in. In Veenendaal heeft Midland zichzelf teruggetrokken. Zowel Scherpenzeel en Woudenberg hebben al gekozen. Daarom is het verstandig om de voorgestelde keuze te maken en te kiezen voor 1 Vallei met de oproep om met elkaar de volgende stap te maken voor de betrokkenheid, nabijheid en eigenheid. Natuurlijk voelt het voor Renswoude als iets dat uit je handen dreigt te glippen maar tegelijkertijd komt het in goede handen terecht als het gaat om een goed functionerende democratie die echt gebaat is bij goed functionerende media. Natuurlijk is het “ons Midland” en het zou goed zijn als dat toch ergens landt zodat ook aan al die vrijwilligers recht wordt gedaan. De heer Pelt zegt dat het proces samen met de gemeente Veenendaal en de andere 2 gemeenten is gedaan. Vanuit Renswoude is er ambtelijk bij aangesloten omdat het regionale stuk ook van belang was. Het is geen vereiste om met 4 gemeenten op te trekken. Het advies van de gemeente gaat naar het Commissariaat voor de Media.

De heer Bisschop kan zich grotendeels vinden in het advies van de portefeuillehouder maar als er nog contact kan zijn de komende week met insprekers staat de VVD daarvoor open. Wat gebeurt er als de eigenaar van het pand waar de studio in zit straks besluit om de zendmast neer te halen? Is er sprake van afhankelijkheid van die zendmast en heeft de eigenaar in dat proces nog wat in te brengen? Mevrouw Daalmeijer memoreert dat aan het eind van het raadsvoorstel wordt gezegd dat het risico er is dat Midland een extra subsidieaanvraag zou kunnen doen als zij de zendmachtiging niet krijgt. Kan dit worden toegelicht want als de zendmachtiging wordt toegewezen worden de geoormerkte gelden toegewezen en is dat verder niet aan de orde. De heer Verkerk heeft begrepen dat 1 Vallei druk bezig is om vrijwilligers te werven voor de activiteiten in Renswoude terwijl bij Midland de vrijwilligers al aanwezig zijn. In plaats van nieuwe vrijwilligers te werven zou 1 Vallei kunnen kijken of ze de vrijwilligers van Midland kan gebruiken. De heer Don vindt het jammer dat een harmonieuze oplossing buiten bereik blijkt te zijn. Hopelijk is er toch nog een mogelijkheid om dingen samen te doen. In het raadsvoorstel wordt kritisch geschreven over de prestaties van Midland in de afgelopen 5 jaar.

Is daarover tussentijds het gesprek gevoerd of is wat er in het voorstel staat een verrassing voor Midland? Stel dat de zendmachtiging niet wordt toegewezen aan Midland FM en er een subsidieaanvraag wordt ingediend, heeft de gemeente dan nog bepaalde verplichtingen tegenover Midland FM, financieel of morele verplichtingen over hoe met elkaar wordt omgegaan? Burgemeester Doornenbal zegt dat als de zendmachtiging naar 1 Vallei gaat het geoormerkte geld met de zendmachtiging meegaat. Het is altijd aan een vereniging om eventueel subsidie aan te vragen. De vraag is of het logisch is en of zo’n vereniging er mee opschiet want het is een dure hobby. Spreker is niet geweest bij de ambtelijke overleggen met Midland maar wel eerder bij overleggen geweest met bestuurders en toen is ook aangegeven dat het heel mooi zou zijn als die regionalisering komt en dat er een kwalitatieve verbeterslag zou worden gemaakt. Er werd toen ook aangegeven van we gaan er met elkaar aan werken. Toen was er nog harmonie tussen de partijen en was het de bedoeling om het met elkaar op te pakken. Daarom was er vertrouwen in dat het ook zou lukken.

Pagina 5 van 17

De gemeente heeft misschien wel morele verplichtingen maar zakelijk gezien kan het zo zijn dat een subsidieaanvraag wordt gedaan vanuit de vereniging. De gemeente geeft een advies voor het uitgeven van een zendmachtiging en dat gaat naar één partij. Er is sprake van geoormerkt geld en dat wordt daar dan ook aan gegeven. De vraag over de zendmast moet worden nagegaan. De heer De Vos is ermee gebaat dat mensen die al passie hebben voor het maken van programma’s en de techniek die met de uitzending heeft te maken dat willen voortzetten. Er zal dus alles worden gedaan om met de vrijwilligers van Midland op speaking terms te komen. De heer Van ’t Foort zegt dat zijn keuze zou zijn geweest dat beide partijen in harmonie met elkaar samenwerken maar dat ligt niet voor. De filmpjes van SLOMN zijn van goed niveau en in zijn algemeenheid levert SLOMN een goede kwaliteit. Daarnaast is het ook heel belangrijk dat het in Renswoude blijft en daarbij speelt natuurlijk een stukje nostalgie en het idee van eigen ondernemers steunen. Daarnaast speelt een reële angst in hoeverre je ondersneeuwt in de regio en in hoeverre wordt het nieuws van Renswoude voldoende gehoord op lokaal niveau. Midland heeft veel vrijwilligers en SLOMN heeft ze nog niet kunnen vinden.

Misschien kan dat in de toekomst veranderen maar tot op heden neigt de fractie meer naar het behoud van Midland FM in Renswoude en voor Renswoude, ook gezien het vele werk van al die vrijwilligers in al die jaren in Renswoude en zo ook het nieuws van Renswoude in Renswoude wordt behouden. Met het beperkte budget dat Midland heeft wil de ChristenUnie die omroep toch nog een kans geven. Mevrouw Daalmeijer merkt op dat dit raadsvoorstel de fractie voor een dilemma stelt want als het voorstel wordt aangenomen wordt daarmee ook gezegd dat eigenlijk afscheid wordt genomen van Midland FM met Renswoudense roots en enthousiaste vrijwilligers met 30 jaar ervaring in Renswoude. Als het raadsvoorstel niet wordt aangenomen wordt afgeweken van de andere gemeenten die inmiddels al een besluit hebben genomen. In hoeverre is het realistisch gezien het kleine bedrag dat hiermee gepaard gaat voor Renswoude om te voorzien in de behoefte van de bewoners ten aanzien van een gevarieerd media-aanbod wat betreft het lokale nieuws? De fractie heeft behoefte om het raadsvoorstel nog nader intern te bespreken. De heer Don vraagt waarom het in het voorstel als een risico wordt genoemd dat Midland na het kwijtraken van de zendmachtiging een subsidieaanvraag doet of is dit een ongelukkige formulering? De fractie zal een nadere afweging over het raadsvoorstel maken.

Burgemeester Doornenbal zegt dat het inderdaad een wat ongelukkig geformuleerde zin is. Het is niet zozeer een risico maar meer een kanttekening dat er een partij is die zich benadeeld zal voelen. Als Midland als vereniging verder wil kan ze daarvoor een subsidie aanvragen. Het geoormerkte geld gaat met de zendmachtiging mee. De voorzitter concludeert dat dit een debatstuk wordt voor de raad maar dan is de keus wanneer het wordt behandeld. Dat kan in de raadsvergadering van volgende week donderdag, het zou kunnen in de raadscommissie van dinsdag 15 november. Dan wordt de raadsvergadering belegd om 18.30 uur zodat om 20.00 uur de raadscommissie kan worden begonnen of op de uitloop van 17 november om 19.30 uur. De heer Van ’t Foort geeft aan dat de ChristenUnie een collega-raadslid heeft die betrokken is geweest bij Midland. Die heeft het voornemen om niet mee te doen aan de beraadslagingen en spreker is vanaf volgende week tot 24 november met vakantie. Dan is de ChristenUnie dus niet vertegenwoordigd terwijl voor 21 november een beslissing moet worden genomen.

Pagina 6 van 17

De heer Bisschop geeft als mogelijkheid aan dat er dan zowel bij de coalitie als de oppositie 1 raadslid niet aanwezig is. De voorzitter concludeert dat er een meerderheid is met de voorkeur voor 15 november om 18.30 uur en dat er dan een uur de tijd is om het raadsvoorstel te behandelen. 4. Voorstel tot vaststelling van de Kadernota Begroting ODRU 2024 Wethouder Van der Schoor zegt dat het college het niet noodzakelijk vindt om een zienswijze in te dienen. Er is een aanbod gedaan door de ODRU vanwege alle nieuwe raadsen commissieleden om op een avond een presentatie te komen geven waarin alle vragen kunnen worden gesteld. Als daar behoefte aan is wordt dat graag gehoord. De heer Don merkt op dat de stijging van het uurtarief voor een deel goed is verklaard. Het functiehuis heeft ermee te maken dat de medewerkers hoger gekwalificeerd moeten zijn om het werk te kunnen uitvoeren. Kan dan iets concreter worden toegelicht waaraan moet worden gedacht? De heer Robbertsen snapt enerzijds waarom het uurtarief wordt verhoogd en anderzijds hoeft er niet altijd een discussie over te worden gevoerd maar het is nogal fors. Daarnaast wordt gelezen op pagina 3 dat wanneer het aantal vaste uren daalt het tarief kan stijgen. Dat is wel makkelijk gezegd want dan is de organisatie altijd kloppend.

De ODRU wil duurzamer inrichten maar de uitkomst hiervan zou van invloed kunnen zijn op het uurtarief. Al met al is de stijging vrij fors en van 2021-2024 is dat toch zo’n 15%. De gemiddelde werknemer krijgt dat er niet bij. De heer Verdam memoreert dat de gemeente in het verleden altijd goedkoper uit was maar dat is voorbij door deze prijsverhoging. Een inflatiecorrectie van 8,41%. De laatste maanden is de inflatie 16-17% en dat kan er dus nog bovenop komen. De gemeente heeft 3310 vaste uren. Daar moet nog eens echt goed naar worden gekeken of dat wel nodig is. Er is ook wel eens gesproken over een lager uurtarief voor de 3310 vaste uren en voor de losse uren een hoger tarief. Daar wordt echter in dit stuk niets over teruggezien. De huisvestingskosten en de algemene kosten zijn vrij fors voor zo’n organisatie. De invoering van de Omgevingswet wordt weer uitgesteld. Heeft dat een positieve of negatieve invloed op dit voorstel? De heer Verkerk vindt het een heel goed idee om de ODRU uit te nodigen. De uurtarieven zijn behoorlijk gestegen maar een duidelijke oorzaak is de inflatie. Deze werknemers zijn al heel moeilijk te krijgen en de ODRU wil ze ook behouden. Wat ze doen is intensief en daar hangt ook een uurtarief aan vast.

Het is heel goed als de wethouder vraagt aan de ODRU om hier te komen en dan kan met elkaar nog eens kritisch naar de uren worden gekeken want er is ook begrepen dat de uren niet altijd helemaal werden gevuld in het verleden. De heer Blaauwendraat is ook van mening dat het goed is als de ODRU komt want dan kunnen de vragen die de heer Verdam stelde aan de orde komen. Daar moet ook de tijd voor worden genomen zodat alles rustig kan worden besproken. Wethouder Van der Schoor vindt het fijn dat de raadsleden een uitnodiging aan de ODRU op prijs stellen. Een afspraak zal in nauwe samenwerking met de agendacommissie en de griffier worden gemaakt. De ODRU heeft op meerdere plaatsen in de organisatie ervaren personeel nodig. Het gaat erom dat de functiebeschrijving en -waardering geactualiseerd dienen te worden zodat het helemaal up-to-date is voor de werkzaamheden. Verzwaring van het werk komt ook door hogere eisen die gesteld worden en straks gaan met de invoering van de Omgevingswet dat weer een half jaar is uitgesteld die eisen nog meer omhoog. Alleen al daarom is het fijn als de ODRU wanneer ze wordt uitgenodigd daar ook een uitleg over kan geven.

Pagina 7 van 17

De tariefsverhoging heeft te maken met de functies die echt noodzakelijk zijn. Het is inderdaad een forse stijging want de huidige arbeidsmarkt is zo dat er hoge tarieven worden gevraagd. Het is een zoeken naar mensen en naar gekwalificeerde mensen. Het kan straks zelfs zo zijn dat er bij gemeenten mensen zitten die straks niet meer aan de kwalificaties voldoen. De uren die niet worden afgenomen komen ook financieel terug naar de gemeente. Bij de aangesloten gemeenten is het nog wel eens zo dat bij sommige zaken de controle naar achteren wordt geschoven. De kosten zijn enorm gestegen en de transportkosten zijn gestegen. Als te veel gemeenten projecten vooruitschuiven is de kans aanwezig dat het tarief omhoog moet. Binnen de ODRU gaat echt gekeken worden naar welke gemeenten het meest projecten naar achteren schuiven. Het college houdt de vinger aan de pols wat betreft de tarieven en de uren. De heer Robbertsen verzoekt het college om scherp te blijven op de tarieven omdat het toch wel forse kosten zijn maar er wordt inderdaad wel begrepen dat het nodig is en dat de gemeente de ODRU nodig heeft. De informatieavond met de ODRU wordt graag tegemoet gezien. De heer Don ziet de onderbouwing van de kostenverhoging en is blij dat het college de vinger aan de pols wil houden. Ongeveer 2 jaar geleden is door de eigen ambtenaren een toelichting gegeven op de ODRU.

Dat was heel plezierig en er is vertrouwen in dat zij ook de vinger aan de pols houden. De heer Verdam stelt het op prijs dat de ODRU een keer langskomt. De prijsstijging blijft fors maar de fractie begrijpt wat daarvan de reden is. Conclusie: De voorzitter concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad van 10 november gaat. 5. Presentatie inzake opzet nieuwe Begroting door de heren E. Jansonius en M. Puttenaar Wethouder Van der Schoor dankt voor de vele vragen die zijn ontvangen. Over de opzet van de nieuwe begroting zullen de heer Jansonius en Puttenaar een en ander vertellen. Vanavond zal ook worden ingegaan op de financieel-technische vragen. De vragen die eventueel niet kunnen worden beantwoord zullen schriftelijk worden beantwoord. Volgende week 10 november worden de politieke vragen beantwoord. Geprobeerd wordt om volgende week woensdag de antwoorden op de politieke vragen toe te zenden. De heer Jansonius legt uit dat de begroting is opgebouwd met nieuwe programma’s maar ook met een nieuwe motorkap. Renswoude moet zelfstandig blijven omdat op deze manier de beste dienstverlening aan de inwoners kan worden geboden. Daarvoor is nodig een uitstekende regionale samenwerking en een uitstekende werkorganisatie. Er wordt geïnvesteerd in opleidingen en in capaciteit en kwaliteit van de medewerkers. Daarnaast heeft de gemeente een uitstekende financiële positie.

Het gaat om een uitstekend inzicht in de begroting en de financiële middelen en dat het beleid stuurbaar is. Dat is bij de vorige begrotingen minder gelukt. Er is met de logisch kadermethodiek geprobeerd om meer sturingsmogelijkheden te geven op het beleid. De beleidsuitgangspunten worden gekoppeld aan geld zodat bekend is wat het kost en of de interventies resultaat geven. Het logisch kader gaat uit van het effect dat je wilt bereiken. Een effect wil je graag meten en dat kan bijvoorbeeld gedaan worden via een enquête. Om een effect te bereiken heb je doelstellingen nodig en een doelstelling voor bijvoorbeeld een

Pagina 8 van 17

fijn dorp is dat er geen ernstige verkeersongevallen plaatsvinden. Dat kan worden gemeten want ongevallen worden geregistreerd. Voor een doelstelling kunnen college en raad verantwoording nemen van dit gaan wij bereiken binnen een termijn. Er zijn vaak meerdere factoren die de doelstelling mede bepalen zoals bijvoorbeeld het weer bij verkeersongevallen en dat heb je niet in de hand. Resultaten kun je wel in de hand hebben door bijvoorbeeld op alle gevaarlijke oversteekplaatsen verlichtingsmasten aan te brengen. Daar moeten activiteiten voor worden verricht en dat is het plaatsen van palen en verlichtingsmasten. Uiteindelijk weet je dan wat je op dat effect inzet. Dan is er nog de veronderstelling dat door het plaatsen van verlichting het dorp wat veiliger is. De begroting is opgebouwd in resultaten en activiteitenbeschrijvingen. Er wordt begroot op doelstellingsniveau. Bij resultaat beschrijvingen staat vaak hoe het resultaat bijdraagt aan de doelstelling maar daar kan nog een slag in worden gemaakt. De indicatoren staan er nog niet in. Met de provincie is overleg geweest of dit erg is maar de provincie vindt dit niet erg en het juist fijn dat wordt geprobeerd om meetbaarder te worden en is erg benieuwd welke indicatoren er in de loop van de tijd aan gehangen zullen worden. Tot slot wordt nog een voorbeeld gegeven over de binnenstad van Amsterdam.

Het handhavingsprogramma van stadsdeel Centrum is opgesteld met behulp van deze methodiek en dan ging het over een veilige binnenstad waar iedereen zich thuis voelt. De handhaving op de terrassen in de openbare ruimte is een onderdeel van dat stuk. Daar zijn tonnen voor nodig en de veronderstelling was dat de binnenstad veiliger wordt als er meer wordt gehandhaafd. Dat kun je meten want Amsterdam heeft een eigen statistische dienst. Dan kun je kijken of het veiliger is geworden en of dat heeft te maken met meer blauw op straat. Belangrijk is dus beleid een op een koppelen aan geld. Resultaatgebieden waar omschreven staat hoe resultaten kunnen bijdragen aan het behalen van de doelstelling en indicatoren die zichtbaar zijn. De systematiek voor het logisch kader is voor het eerst gebruikt door de Amerikanen om Nederland te voorzien van de Marshallhulp. Burgemeester Doornenbal deelt mee dat oud-wethouder Teunissen de nieuwe burgemeester van Scherpenzeel wordt. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering. 6. Voorstel tot vaststelling van de Begroting 2023 en de Meerjarenramingen 2024 t/m 2026 De heer Puttenaar merkt op dat eraan wordt gerefereerd dat in de inleiding wordt gesproken over de fractie Dorpsbelang Renswoude of de fractie SGP. Dat moet het college zijn en dat zal ook worden aangepast in de versie voor 10 november.

Er wordt ook een verwijzing gemaakt naar de beschrijving van te veel variabele externe factoren in de aanbiedingsbrief. In de zin daaronder staan de variabele factoren. Dus die zijn leesbaar in de aanbiedingsbrief. Er wordt een algemene vraag gesteld waarom de historie niet in deze begroting staat. Dat is nog niet mogelijk want er is nog geen historie in deze opzet. In de begroting 2023 kan geen vergelijking worden gemaakt met vorig jaar. Er wordt een vraag gesteld over de kolom 2023 na kadernota. Dat is een subtotaal, dat is het vertrekpunt. Er wordt gekeken naar het laatst vastgestelde begrotingsdocument. Dat is in dit geval de kadernota en daar zit ook de voorjaarsrapportage in. De cijfers zijn niet goed met elkaar te vergelijken omdat in de

Pagina 9 van 17

kadernota die is aangeboden die cijfers er niet op die manier in zaten. De begroting 2023 is het eerste document waarin het op deze manier is uitgeschreven. Er wordt een vraag gesteld over beleidsindicatoren dat die niet zichtbaar zijn. Dat klopt want eerst wordt aan de raad gevraagd waarop zij wil toetsen bij bepaalde activiteiten en doelstellingen. In de begroting 2024 kan dit dan worden opgenomen. De heer Bisschop stelt dat er de vorige keer een overzicht was van alle vragen en antwoorden. Het is een beetje moeilijk om het nu zo te volgen omdat niet bekend is welke fractie een vraag heeft gesteld. De heer Puttenaar zegt na enige discussie dat hij voortaan de gehele vraag zal voorlezen met het noemen van de partij die de vraag heeft ingediend. Sowieso krijgt de raad een lijst van de hele set van 160 vragen inclusief de beantwoording. Die zal woensdag worden toegestuurd. De heer Don memoreert een vraag te hebben gesteld over te veel onzekere factoren. Waarom wordt dat ‘te veel’ genoemd? Het klinkt een beetje alsof er dingen uit de hand lopen. De heer Puttenaar geeft aan dat er op dit moment een aantal onzekere factoren zijn. Daar zijn 3 of 4 voorbeelden van genoemd in de aanbiedingsbrief.

Daarmee heeft het college willen zeggen van er is nu een mooie sluitende begroting maar tegelijkertijd is de winstwaarschuwing dat een aantal zaken nu nog niet in beeld zijn en dus ook niet kunnen worden doorgerekend. Er is een vraag van de VVD over het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen. Dat betreft specifiek het dividend. Gevraagd is dat aan lasten € 90.000 aan negatief dividend is opgenomen en aan baten nog eens 20.000. Waar is dit van afkomstig? Waarom wordt hier een negatieve last geboekt en geen baat? Deze vraag komt later nog een keer terug en dan wordt de koppeling met het afval gemaakt waarom die € 90.000 niet wordt verrekend met wat er positief uitziet. Dit betreft het resultaat op treasury. Dat heeft onder andere te maken met de lege portefeuille wat de gemeente verwacht aan rente te krijgen en te betalen voor zover dat nu kan worden ingeschat. Dan is er een vraag van de SGP en dat gaat over hoofdstuk 2 Hoofdlijnen financiële positie. De vraag is of rekening wordt gehouden met de grote stijging van het verbruik van gas en elektra. Wordt hier bedoeld dat het verbruik daalt maar desondanks de kosten stijgen? Als het gebruik stijgt doen we iets verkeerd aangezien we als overheid energieneutraal willen worden. Dat is een correcte opmerking. Het staat hier foutief. Bedoeld is dat de energiekosten hoger worden.

Dat zal voor Renswoude enigszins meevallen omdat de nieuwe gebouwen energieneutraal zijn. De pompen van de riolering gebruiken bijvoorbeeld nog wel energie. Er is wel rekening gehouden met hogere energiekosten en vandaar de bijstelling. Er was een vraag van het CDA over algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Dat gaat om de financiële tabellen. Er wordt wederom de vraag gesteld over de € 90.000 dividend waarom dit niet is gebruikt bij afval. Dat heeft hier niets mee te maken want dat is het treasury-resultaat. Afval wordt ook niet in dat programma genoemd maar afval hoort bij het product zelf als baat en als last berekend te worden. Dan is er nog een vraag van het CDA over hetzelfde programma en dat gaat over onvoorzien. De vraag is waarom eerdere jaren veel minder is opgenomen van onvoorzien. Er is niet meer opgenomen van onvoorzien want de post onvoorzien is nog steeds € 21.000 structureel. Er moeten meer kosten worden gecategoriseerd onder onvoorzien en daar vallen onder andere de stelposten onder. Dan moet bijvoorbeeld worden gedacht aan de stelpost kapitaallasten. Voor alle nieuwe investeringen die worden begroot is er een

Pagina 10 van 17

stelpost en dat valt dan onder onvoorzien. De meerjarige investeringen zijn geactualiseerd. Dat leidt tot hogere kapitaallasten en daarom stijgt de post onvoorzien. Er is een vraag van de SGP over het programma Sociaal domein. De vraag is dat de baten op welzijn en jeugd veel hoger zijn dan in de kadernota. Echter, in de kadernota zie je die uitsplitsing niet. Daarom is de vraag wat er wordt vergeleken met elkaar. Die vergelijking is niet mogelijk omdat de begroting 2023 een andere opzet heeft dan de kadernota. Na uitleg door de heer Don wordt de vraag begrepen. Het gaat om de financiële tabel van het sociaal domein en dan specifiek om de baten. Daar zie je inderdaad eerst een enorme stijging en later een daling. Dat is de stelpost Rijksbijdrage jeugd. Daar zit een bezuiniging in vanuit het Rijk. De baten die de gemeente krijgt van het Rijk nemen structureel af. In 2023 krijgt de gemeente een incidentele baat en daarna neemt het af. De VVD heeft ook een vraag over het sociaal domein. In de baten Jeugd zie je in 2023 een plus van 291.000. Die wordt daarna langzaam minder. Dat is dus de Rijksbijdrage jeugd en die neemt structureel af in de septembercirculaire. Een vraag van de SGP over de paragraaf Financiering. Waarom verdwijnt meer dan de helft van onze voorzieningen in 2026? Heeft dit te maken met een investering in riolering? Deze tabel is niet correct.

Het bedrag dat er boven staat moet structureel verhoogd worden en dan nemen de voorzieningen niet af. Dit wordt gecorrigeerd. Een vraag van de SGP over pagina 61 over de financiële begroting, namelijk de geprognosticeerde begin- en eindbalans. De vraag is waar blijft het nog te bestemmen resultaat. Zouden we dat niet terug moeten zien voor het volgende boekjaar? Als je naar dezelfde tabel kijkt staat die er iets onder als resultaat. De heer Bisschop merkt op dat er elk jaar een bepaald resultaat is en dat zou toch dan bij de algemene reserve moeten komen. De heer Puttenaar zegt dat het kan worden toegevoegd aan de algemene reserve bij het vrij te besteden deel of je laat het zien als resultaat maar de resultaatbestemming doe je pas bij de jaarrekening en dan gaat het ook naar de algemene reserve maar de balans zal worden aangepast waardoor het effect zichtbaar is. Dan een vraag van het CDA over de financiële begroting op pagina 58, namelijk de grondslagen van de begroting. De vraag is de parameters zijn begroot in 2023 en de inflatiecorrectie. Is dit niet te voorzichtig? Het zou te voorzichtig kunnen zijn maar in de kadernota 2023 zijn alle inflatiecijfers vastgesteld door de raad en dat wordt uitgevoerd in de begroting 2023 en meerjarenraming. Die zijn gebaseerd op de op dat moment bekende cijfers vanuit het CPB.

Een vraag van de SGP over de grondslagen van de financiële begroting, pagina 58. Ook de vraag van zijn de inflatiecijfers niet achterhaald. Op dezelfde pagina grondslagen begroting. Daar wordt de vraag gesteld door de SGP van er komen wel woningen bij maar geen inwoners. Woningen zijn in beeld vanuit de Woonvisie. De inwoners zijn gelijk gehouden en het is ook geen cijfer waarmee wordt gerekend. Een vraag van de VVD over de grondslagen van de begroting. Daar wordt ook een verwijzing gemaakt naar het aantal inwoners in 2023 en wat daarbij het uitgangspunt is geweest voor een gelijkblijvend aantal inwoners. De heer Bisschop memoreert dat 2 jaar geleden wel is gerekend met een stijging van het aantal inwoners en stijgende opbrengsten. Vorig jaar is het gelijk gebleven. De heer Puttenaar zegt dat als zou worden gerekend met de gemiddelde lasten per inwoner het daarvoor zou kunnen worden gebruikt. De heer Bisschop merkt op dat de uitkering van het Gemeentefonds is gerelateerd aan het aantal inwoners. De heer Puttenaar zegt dat dit dan wordt ingevoerd vanuit het CBS en andere partijen.

Pagina 11 van 17

Een vraag van de VVD op pagina 5 incidentele baten en lasten. Die zijn gespecificeerd op pagina 66 maar alleen voor 2023. Het bedrag van 114.000 negatief stijgt naar 440.000 negatief voor de 3 jaren daarna. We gaan structureel naar een hoger bedrag aan incidentele lasten. Hoe is dit verklaarbaar en hoe zijn deze bedragen opgebouwd? Deze constatering is onjuist. De bedragen op zich kloppen wel maar het zijn incidentele baten. Het is een correctie op het saldo en als je de baten eruit haalt wordt het saldo negatiever. Als je de lasten eruit haalt wordt het saldo positiever. De heer Bisschop merkt op dat je ziet op pagina 5 in 2025 saldo begroting 1,3 miljoen en de mutaties incidentele lasten en baten zijn min 439.000. Dan blijft er minder over en dan is het uiteindelijk een negatief bedrag. De heer Puttenaar zegt dat het het saldo is van de incidentele baten en lasten. Die zitten in het eerste resultaat wat de heer Bisschop noemt en vervolgens is er sprake van een plus en het uiteindelijke resultaat is dus hoger. Vervolgens is er een vraag over de reserves over welke resultaten boek je daar naartoe. Je boekt altijd het resultaat inclusief incidentele baten en lasten. Echter, puur voor het toezicht van de provincie moeten ze eruit worden gehaald. Een vraag van de ChristenUnie paragraaf Lokale heffingen op pagina 31 inzake het grafrecht.

In het coalitieakkoord is opgenomen dat de tarieven stijgen met maximaal het inflatiepercentage. Op 8 december 2020 is afgesproken dat de tarieven omhoog zouden gaan naar 100% kostendekkendheid. Is het een bewuste keuze om hiervan af te wijken en als de gemeente grond wil aankopen om meer begraafplaatsen te realiseren, waar komen dan de gelden gedaan als de huidige tarieven al niet kostendekkend zijn? In de belastingverordeningen die al beschikbaar zijn is het besluit van de raad op 8 december 2020 verwerkt in de tarieven van de grafrechten. Er is niet die 1,4% op gedaan. De kostendekkendheid is hoger dan in de begroting staat en dat komt omdat de begroting eerder tot stand is gekomen dan de belastingverordeningen. Daarnaast wordt de vraag gesteld waarvan de 500 begraafplaatsen betaald worden. De uitbreiding van de begraafplaats staat een beetje los van de basis die wordt opgebouwd met grafrechten. In de bijlage Meerjarig investeringsplan is een investering opgenomen voor uitbreiding begraafplaatsen. De kapitaallasten zijn begroot in de begroting. Nog een vraag van de ChristenUnie over pagina 33. De leges dienstverlening vallen onder Europese dienstenrichtlijn. Waar gaat deze tabel over? De toelichting die eronder staat is weinigzeggend. Er zijn 3 tabellen over dienstverlening.

De lasten en baten van onder andere Burgerzaken, Burgerlijke Stand, bevolkingsaangelegenheden worden naar een percentage verdeeld over de 3 tabellen. De verdeling is gebaseerd op historische cijfers. Dan gaat het over leges over kapvergunningen, staanplaatsvergunningen enzovoort. Die zijn inderdaad niet kostendekkend omdat ervoor is gekozen om de tarieven zo laag mogelijk te houden. Dan een vraag van het CDA over de paragraaf Lokale heffingen. Gemist wordt een stijging van de overhead. Dat was eerder 10% en dat is nu 15%. Wat zijn de belangrijke oorzaken waarom dit toegenomen is? Welke kosten zaten er eerst niet in en nu wel en welk onderdeel veroorzaakt deze kostenstijgingen? De 10% zat in eerdere begrotingen. In 2021 is op basis van de jaarrekening gekeken naar wat het percentage inmiddels is en dat is 15%. Dat heeft te maken met de groei van de personeelslasten en dat moet worden doorgerekend in het overheadpercentage. Dan naar een vraag van het CDA, pagina 30, paragraaf Lokale heffingen. Daar wordt gesteld er wordt € 91.000 uit de voorziening Milieu getrokken in 2024 en wij zien dat er nog maar € 42.000 in zit. Hoe kan dit? Verder is de voorziening na 2024 helemaal leeg. Hoe gaan de kosten na 2024 worden gedekt? Gaan de heffingen dan fors omhoog? Op basis van de

Pagina 12 van 17

lasten en de baten die worden gezien wordt op basis van indexatie een inschatting gemaakt wat het saldo is op dat product en in dit geval is dat afval. Het gaat hier om een egalisatievoorziening. Dat betekent dat aan het eind van het jaar het saldo tussen baten en lasten wordt onttrokken aan de voorziening of gedoteerd aan de voorziening. Er wordt nu voorzien dat de voorziening helemaal leegloopt. Het kan best zijn dat het aan het eind van het begrotingsjaar wordt gezien dat de realisatie iets lager uitpakt en dan wordt de voorziening niet helemaal leeg getrokken. Als de egalisatiereserve leeg raakt moet het college met een voorstel naar de raad komen om het weer te voeden. Dan zou dus een onttrekking moeten worden gedaan uit de algemene reserve. De heer Eskes merkt op dat al eerder is gesteld in het kader van het GRP dat door een verhoging van de kosten de egalisatiereserve over een paar jaar leeg zou zijn. De heer Puttenaar zegt dat de verwijzing naar het GRP niet klopt want het gaat nu om de voorziening voor afval maar de redenering klopt wel wat vanuit het GRP is berekend op basis van de komende 40 jaar wat de gemeente denkt te gaan uitgeven aan lasten. Dan gaat het aan de ene kant om reguliere lasten en aan de andere kant gaat het om investeringen. Veel van de riolering in Nederland is inmiddels aan vervanging toe.

Die investeringen zul je terugzien in het Meerjaren Investeringsplan. De kapitaallasten die daarbij horen zijn begroot op de stelpost kapitaallasten. Dit wordt niet direct gehaald uit de baten van de rioolheffing of de afvalstoffenheffing. Als het gaat om de andere lasten op afval en riolering heeft de gemeente te maken met gemeenschappelijke regelingen die daar ook uit betaald worden zoals de AVU. Die kosten zijn ook iets gestegen en moeten daarmee worden gedekt maar de dekking van investeringen is dus op een andere manier voorzien in de begroting. Dan een vraag van de SGP over de paragraaf Lokale heffingen. De baten ozb zijn in 2024 in principe hoger dan in 2023 maar het is nu al bekend dat de inflatie dit jaar veel hoger zal zijn. Wordt daar rekening mee gehouden? In de belastingverordeningen die nog worden behandeld kan worden gezien dat er geen rekening mee wordt gehouden. Er wordt wel rekening gehouden met de ontwikkeling van de waarde van woningen maar de methodiek is zo dat de waardeontwikkeling geen effect heeft op het tarief want dit wordt weer gecorrigeerd. Het enige wat wordt doorberekend is het indexatiecijfer dat de raad zelf heeft vastgesteld in de kadernota van 1,4%. Dan is er nog een vraag van de SGP over pagina 30.

Hoe staat het met de voorziening Milieu? Net is uitgelegd dat het gaat om een egalisatievoorziening en als die leegloopt zal met een voorstel worden gekomen om die weer te vullen. Een vraag van Dorpsbelang Renswoude paragraaf Lokale heffingen over de toeristenbelasting. Tot 2020 waren er afspraken met recreatieondernemers over de hoogte van de toeristenbelasting. Op pagina 29 staat dat het tarief van de toeristenbelasting nu € 0,75 per nacht is. Zijn er de komende jaren afspraken te maken over de toeristenbelasting met de recreatieondernemers? In de tabel op pagina 58 staat dat de overige lokale belastingheffingen jaarlijks met 1,4% omhoog gaan maar dat klinkt strijdig met het beleid over de tarieven toeristenbelasting. De tekst van 1,4% omhoog in de begroting is wat ongelukkig want er is geen verhoging van het tarief toeristenbelasting doorgevoerd. Volgende week wordt in de politieke behandeling van de belastingverordeningen teruggekomen op de afspraken die zijn gemaakt met de recreatieondernemers. Het CDA vraagt met betrekking tot pagina 8 Hoofdlijnen financiële positie over lonen en prijsstijgingen. Wat betekent een personeelsopbouw van 0 opgebouwd? Een resultaat van € 339.000 negatief. In lijn met de nieuwe begroting is de personeelsbegroting vanaf nul realistisch neergezet. Er zijn veel ontwikkelingen geweest in de organisatie, nieuwe functies,

Pagina 13 van 17

mensen weg, nieuwe mensen erbij. Dat is weer actueel neergezet. Er zijn 6 fte’s bijgekomen vanuit het coalitieakkoord en als je dat doorrekent heeft dat een effect van 4,5 ton maar er is een bijstelling gedaan op de salariskosten van € 339.000. Dat komt door de actualisatie van de gehele personeelsbegroting en daar zat ruimte in. De heer Eskes merkt op dat het aantal externen de laatste jaren flink is toegenomen. Is er in de personeelsbegroting rekening mee gehouden dat er sprake is van een hoger percentage externen? De heer Puttenaar zegt dat het daar zeker rekening mee is gehouden. Aan de actualisatie van de personeelsbegroting is een managementrapportage gekoppeld en er is volledig in beeld wat de werkorganisatie kost, zowel intern als extern. De beide variabelen zijn bij elkaar opgeteld. Er is expres niet begroot een budget inhuur externen. De totale som van externen en eigen medewerkers moet te betalen zijn uit de salarispost. Dat is gelukt in 2022 en dat zal ook lukken in 2023. Dan een vraag van de ChristenUnie over pagina 26 over de algemene dekkingsmiddelen en specifiek over de ozb. Er wordt gesteld dat op dit moment de waardeontwikkeling die benodigd is voor het bepalen van de tarieven nog niet in beeld is bij de gemeente Veenendaal. Is er ook een schatting te maken? Bij het opstellen van de begroting was dat inderdaad nog niet in beeld.

Veenendaal heeft heel hard gewerkt om de taxatie van alle woningen te doen. Daar zat een bepaalde onzekerheid in. Men wilde de explosieve stijging van de woningwaarde in 2022 goed in beeld hebben voordat iets kon worden gedaan in de belastingtarieven. De gemeente heeft vorige week de waardeontwikkeling doorgekregen en dat is verwerkt in de belastingverordening die in de raad van 6 december aan de orde komt. De waardeontwikkeling zit op ongeveer 26,8% en dat is dus zeer fors. Overigens telt dit niet door in het tarief. Op dit moment is ongeveer 95% getaxeerd en het kan dus nog zijn dat er met een actueler percentage wordt gekomen maar dat wordt niet verwacht. Een vraag van de ChristenUnie op pagina 26 programma Sociaal domein, specifiek participatie. Wat verklaart de grote fluctuaties aan baten? Dat heeft alles te maken met de Rijksbijdrage jeugdhulp die structureel afneemt. Dan een vraag van het CDA op pagina 63 uiteenzetting financiële positie, de reserves. Ook weer de constatering dat de reserve Sociaal domein steeds minder wordt. Waar wordt het straks uit betaald? De reserve Sociaal domein heeft ook een egalisatiefunctie en in eerdere begrotingen is daar niets mee gebeurd en groeide die alleen. Het resultaat van het product jeugd en Wmo dat wordt onderbesteed of tekort wordt gekomen zou ten laste moeten gaan van die reserve.

In tegenstelling tot bij eerdere begrotingen is gekeken naar het resultaat binnen het Sociaal domein op jeugd en Wmo. Als werd gezien dat de lasten hoger waren dan de baten. Dat is feitelijk gebeurd en dat komt mede door de Rijksbijdrage jeugd die afneemt en een bezuiniging die er nog op zit, is de reserve aangewend om het product in evenwicht te brengen. Op het moment dat de reserve niet meer toereikend zou zijn om het resultaat op het product te dekken zal met een voorstel worden gekomen om die weer te vullen. Een vraag van Dorpsbelang Renswoude over pagina 63. In de tabel mutaties reserve begroting 2023 staat in de kolom 2023 de algemene reserve niet gemuteerd op € 622.000. Dat is een bedrag inclusief incidentele lasten. In de kolom 2024-2026 staat een bedrag exclusief incidentele lasten. Wat is juist? De tabel is dus niet juist want het moet altijd het resultaat inclusief incidentele baten en lasten zijn. Dat zal worden aangepast en er komt een nieuwe versie van. Vervolgens een vraag van Dorpsbelang Renswoude over pagina 63 wat is het beleid inzake het bijvullen van reserves, wanneer wel, wanneer niet? Er zijn 2 soorten reserves, namelijk

Pagina 14 van 17

egalisatiereserves of bestemmingsreserves met een egalisatiefunctie. Die dienen enkel om het resultaat op een product te compenseren of om bij te stellen als het een positief saldo is. Daarnaast heb je een aantal andere bestemmingsreserves met een specifiek bestedingsdoel. Dan kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de bestemmingsreserve ten behoeve van de dekking van kapitaallasten. De bestemmingsreserve Nieuw gemeentehuis is alleen voor de dekking van de kapitaallasten van het nieuwe gemeentehuis. Die zal dus na 40 jaar leeglopen. Een vraag van de ChristenUnie, pagina 8, over de rijkscirculaires. Het jaar 2026 wordt aangeduid als een ravijnjaar. Kan er een nadere toelichting worden gegeven op wat dit inhoudt en wat de gevolgen voor de gemeente zijn? Via de meicirculaire en de septembercirculaires is de gemeente geïnformeerd over de ontwikkelingen met betrekking tot de algemene uitkering. Het accres dat in de rekenmethodiek zat gaat veranderen maar er kan nog niet worden ingeschat wat de trend wordt. In 2026 moet dat wel duidelijk worden. Er vinden veel gesprekken plaats tussen de VNG en het Rijk maar daar is nog geen duidelijkheid over. In 2026 vindt een eenmalige compensatie plaats met € 235.000 om even de pijn te verzachten. Een vraag van de VVD die ook gaat over de rijkscirculaires. De begroting 2023 is vastgesteld op basis van de meicirculaire.

Inmiddels is de septembercirculaire ontvangen. Is het effect van deze circulaire al bekend en zo ja, is het positief of negatief en is hier op totaal niveau een bedrag aan te koppelen, zo ja welke bedragen van 2023 tot en met 2026? Meerdere keren is in de begroting genoemd dat de septembercirculaire is verwerkt. Een vakgenoot die de circulaire heeft doorgerekend was er snel bij en die heeft de gemeente kunnen helpen. Daarom zit het al in de begroting. Dit staat ook in de financiële positie genoemd. Een vraag van het CDA over pagina 35, de paragraaf Risico en weerstandsvermogen. Waarom is er geen risicoafdekking geweest op gemeenschappelijke regelingen? Dat stond er vorig jaar wel in en ook in de jaarrekening. Er is nu voor gekozen om het achterwege te laten omdat de gemeenschappelijke regelingen realistisch zijn begroot op basis van de ontwikkelingen in de kadernota’s. Het enige risico dat zal worden afgedekt als het er wel wordt ingezet is een eventueel tekort op de begroting die de gemeenten die deelnemen gezamenlijk moeten dragen. Een vraag van de SGP op pagina 38, paragraaf Weerstandsvermogen. Daar wordt gesteld dat de belastingcapaciteit op een vreemde manier wordt berekend in vergelijking met het landelijk gemiddelde maar als in Renswoude de gemiddelde WOZ-waarde veel hoger is dan in andere gemeenten, dan is het logisch dat de gemeente meer belasting heft.

Dit lijkt dus een beetje op appels met peren vergelijken. Is er geen betere manier om de belastingcapaciteit te kwantificeren? Nu zit de gemeente ten onrechte in de categorie oranje. Er wordt een methodiek gevolgd vanuit de VNG en de gemeente kan het niet anders berekenen. De heer Don vraagt of de fractie zich nu wel of niet zorgen moet maken. De heer Puttenaar legt uit dat het gaat om de beschikbare belastingcapaciteit die de gemeente nog heeft. Dus hoeveel ozb of afvalstoffenheffing kan de gemeente nog opleggen. Dat is niet zoveel want de meeste belastingen zijn al redelijk hoog. Het zit met name in de ozb. Het is een gegeven dat de beschikbare belastingcapaciteit laag is. De afvalstoffenheffing is weer vrij laag ten opzichte van de regio. De heer Eskes zegt dat Renswoude zich onderscheidt van Veenendaal wat betreft het aantal rioolaansluitingen op een klein stukje. Is dat juist?

Pagina 15 van 17

De heer Puttenaar zegt dat belastingen vaak moeilijk zijn te vergelijken met andere gemeenten. Bijvoorbeeld, er wordt met diftar een andere methodiek gehanteerd dan in andere gemeenten. Een vraag van de SGP, pagina 9, over de stelpost Jeugdzorg. Gemeenten mogen tot 2026 het volledige bedrag ramen van de uitspraak van de arbitragecommissie. Is het zeker dat we dit bedrag gaan ontvangen? Er komt ook een verplichte bezuiniging en de rijksoverheid treft maatregelen om de bezuiniging mogelijk te maken. Wat voor maatregelen zijn dat dan en wat betekent dit voor Renswoude? Is het geheel na deze wijzigingen nog kostendekkend? Vooral bij de jeugdzorg zie je dat de baten afnemen. Dat komt omdat de baten in de rijkscirculaire afnemen. Tegelijkertijd is een bezuiniging doorgevoerd op de lasten. De gemeente heeft verplicht de lasten moeten verlagen en daarmee hoopt het Rijk te bereiken dat er minder wordt uitgegeven maar dat is een kromme redenering want je moet het wel binnen je eigen dienstverlening met dat budget blijven doen. Binnen het Sociaal domein wordt gezien dat de beschikbare baten omlaaggaan, zeker naar aanleiding van de septembercirculaire, en dat de gemeente het ook met lagere lasten moet doen in de begroting.

Die 2 effecten zijn verwerkt naar aanleiding van de septembercirculaire en dat betekent dat de gemeente meer aanspraak zal doen op de egalisatiereserve want de resultaten op het product zelf zijn nadelig omdat de baten lager zijn dan de lasten. Die egalisatiereserve is dan nodig om dat te compenseren om weer op nul uit te komen. Dan een vraag van het CDA, pagina 25, over het programma Inwoners, openbare orde en veiligheid, bestuur en organisatie. Diezelfde vraag wordt door de SGP gesteld. Dat gaat over de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Het staat ook vermeld in de najaarsrapportage maar Renswoude heeft in 2022 voor een half miljoen kosten gemaakt. Lange tijd was onduidelijk welke vergoeding hiervoor werd gekregen van het Rijk. Inmiddels is het uitgezocht en is via een financieel adviseur in beeld welke vergoedingen de gemeente kan krijgen. Dat zal nu worden aangevraagd bij het Rijk maar het is niet zeker of 100% van alle kosten wordt vergoed. In ieder geval wordt geprobeerd om zoveel mogelijk kosten terug te krijgen van het Rijk. In de najaarsrapportage wordt gezien dat de bijstelling van 5 ton wel wordt gemaakt. Dit zit nog niet in de begroting want anders zou er sprake zijn van een onrechtmatigheid ten aanzien van de jaarrekening maar er wordt van uitgegaan dat het merendeel van de kosten door het Rijk wordt vergoed.

Een vraag van de SGP, pagina 64: waarom wordt er elk jaar € 50.000 onttrokken aan de reserve Sociaal domein. Er wordt gezien in het sociaal domein dat de baten lager zijn dan de lasten en dit wordt gecompenseerd met een egalisatiereserve. 7. Rondvraag De heer Verdam memoreert dat gisteren een uitspraak is geweest van de Raad van State over stikstof. Heeft de gemeente Renswoude ook gebruik gemaakt van geitenpaadjes en liggen er belemmeringen met betrekking tot de ontwikkeling van het bedrijventerrein Overeem II en Beekweide II? Wethouder Van der Schoor zegt dat hier ook een schriftelijke vraag over is gesteld door Dorpsbelang Renswoude. Het grootste gedeelte van het antwoord krijgt de raad schriftelijk omdat een aantal zaken nog niet bekend zijn. Wat de gevolgen zijn is op dit moment nog niet duidelijk. Er is vandaag opdracht gegeven om te kijken wat de mogelijke gevolgen zijn. De stikstofberekeningen bij de realisatie van een project dienen door de opdrachtgever te worden gedaan. Ook die opdracht is al gegeven. Zodra er meer bekend is zal de raad worden geïnformeerd. Het lijkt erop dat de schade meevalt want alle verzoeken zijn vandaag al ingediend.

Pagina 16 van 17

De heer Eskes kreeg vandaag een vraag van dorpsgenoten die zich zorgen maken over de nieuwe aanvliegroutes voor Schiphol. Het schijnt zo te zijn dat de aanvliegroutes directer worden en er geen rondjes meer worden gedraaid rondom Schiphol en dat heeft een negatief effect voor zuidoost Utrecht. Er zijn hier 120 vliegbewegingen per dag op 2 km hoogte terwijl alle vliegtuigen die nu naar Schiphol gaan op 6 km hoogte langskomen. Is het college op de hoogte van deze plannen en zo ja, welke acties heeft het college genomen om dit tegen te gaan? Burgemeester Doornenbal geeft aan dat er vanuit de bevolking aandacht is gevraagd voor geluidsoverlast van het vliegverkeer. De herziening van het luchtruim is aan de orde, ook in het kader van wat 2 jaar geleden door vliegveld Lelystad werd aangevraagd. De Regio Foodvalley heeft samen met de provincie Utrecht meegedaan aan het indienen van een zienswijze. Er stond afgelopen week in de krant dat de aanvliegroutes van Schiphol gaan wijzigen. Het kan zijn dat het hier ook iets anders wordt maar dat is nog niet bekend. In ieder geval vraagt de provincie Utrecht hier aandacht voor. Zodra de gemeente wordt gevraagd om hier adhesiebetuigingen voor te doen zal de raad daarvan horen maar er zijn in ieder geval een aantal signalen deze kant op gekomen die door het college worden ondersteund. 8.

Sluiting De voorzitter bedankt iedereen voor zijn of haar inzet en sluit de vergadering om