Startnotitie Dorpshuisfunctie

Startnotitie dorpshuisfunctie 1. Inleiding In het Coalitieakkoord ‘Samen voor een zelfstandig en toekomstbestendig Renswoude’ is de ambitie opgenomen dat voor Renswoude een centrale ontmoetingsplek voor jong en oud van groot belang is: een dorpshuisfunctie. Daarom is in de begroting de doelstelling opgenomen dat alle inwoners van Renswoude meedoen binnen hun mogelijkheden en beperkingen. Het hebben van een dorpshuisfunctie waar alle inwoners terecht kunnen voor ontmoeting, sport, bibliotheek en welzijn, geeft als resultaat invulling aan deze doelstelling en ambitie. Op dit moment vindt de ontmoeting plaats op verschillende plekken in Renswoude. In het Trefpunt, Sporthal De Hokhorst en de Rehoboth. Het Trefpunt is een gebouw aan de Van Reedeweg waar alle inwoners van Renswoude welkom zijn. In het Trefpunt zijn de bibliotheek Z-O-U-T en Stichting Welzijn en Ondersteuning Scherpenzeel en Renswoude (SWO-SR) gevestigd. Bij de Trefpuntbalie kunnen inwoners terecht met al hun vragen op het gebied van wonen, zorg, financiën, mantelzorg, vrijwilligerswerk, Digitale Overheid en welzijn. Diverse spreekuren van bijvoorbeeld het Woningbedrijf, de welzijnswerker en het sociaal wijkteam vinden ook in het Trefpunt plaats. De gemeentelijke sporthal De Hokhorst heeft een grote investering nodig om deze conform de warmtevisie te verduurzamen. Ook staat de meerjarige exploitatie onder druk.

De sporthal is nu in beheer bij stichting sporthal De Hokhorst. Deze verduurzaming is nodig voor een toekomstbestendige exploitatie van deze stichting gezien de gestegen energiekosten in combinatie met een verouderde cv-installatie. Het combineren van meerdere nieuwe functies verbetert de bezetting en daarmee ook de exploitatie van de sporthal De Hokhorst. 2. Voorgeschiedenis

Op 8 maart 2021 heeft ons college eerder opdracht gegeven tot een onderzoek naar toekomstscenario’s bibliotheek. Er waren er 3: 1. Zelfde locatie met verbouwing 2. Bibliotheek, SWO, Taalhuis naar dorpshart (huur) 3. Idem naar sporthal (verbouwing) Op 3 november 2021 besloot ons college scenario 3 samen met de stakeholders uit te werken tot een schetsontwerp. De keuze voor scenario had te maken met het feit dat de verbouwing van de bibliotheek te kostbaar werd gevonden en dat de locaties aan het dorpshart inmiddels waren verkocht en grotendeels verhuurd en de sporthal kampte met een verouderd gebouw en installaties die sowieso moesten worden vervangen. In de begroting zijn deze ontwikkelingen opgenomen en is expliciet de activiteit opgenomen dat in 2023 een bijdrage wordt geleverd aan een onderzoek en ontwikkeling van een dorpshuis/accommodatie De Hokhorst. Hier is voortvarend aan gewerkt met betrokken belanghebbenden wat heeft geleid tot een schetsontwerp. Dat schetsontwerp is in september 2022 aan ons college en op 6 oktober aan de raad gepresenteerd. De presentatie in de raad leidde uiteindelijk tot een gevoel van onvrede bij de raadsleden over dit ontwerp en vooral over het proces. Deze onvrede bleek ook te leven bij een aantal stakeholders, met name bij de Sporthal De Hokhorst. In de raad van november 2022 leidde dit tot de unaniem vastgestelde motie “De raad aan zet”.

Het college nam de motie over en zal voor grote maatschappelijke projecten eerst een startnotitie aan de raad voorleggen. Vooruitlopend op de vaststelling van deze nieuwe 1

werkwijze werd op 17 januari een “benen op tafel overleg” gehouden om de ingrediënten voor de op te stellen startnotitie “dorpshuisfunctie”. 3. Ambitie De ambitie conform het coalitieakkoord is helder. De wens is de realisatie van een breed en modern ontmoetingscentrum, inclusief bibliotheekfunctie, op de schaal van Renswoude en dus functioneel en doelmatig. De opdracht is te onderzoeken of dit in combinatie met sportcomplex De Hokhorst kan.

De BOT-sessie geeft de volgende opdracht aan de ambtelijke organisatie: - Onderzoek met alle verenigingen/organisaties in de gemeente Renswoude wat de eisen zijn voor het uitvoeren van hun activiteiten en welke clustering op welke locatie mogelijk kan zijn; - Betrek bij dit onderzoek tenminste de locaties: Dorpshart, Bibliotheek, Podium en Sporthal De Hokhorst; - Betrek bij dit onderzoek de situatie rond verduurzaming van Sporthal De Hokhorst. En stel vervolgens op basis van de resultaten van dit onderzoek een ‘startnotitie’ op met een voorstel voor de kaders die de raad aan het college wil meegeven. In dit stuk wordt antwoord gegeven op deze vraag. 4. Beleidskaders De volgende kaderstellende beleidsnota's zijn relevant voor realisatie van een dorpshuisfunctie: Omgevingsvisie Renswoude 2018-2030 Bestemmingsplan Algemene subsidieverordening 2021 Warmtevisie Beleidsplan Sociaal Domein (2019-2022) VN-verdrag Handicap 5. Bestuurlijke uitgangspunten Het is belangrijk om bij de start van een project helder te hebben wat de gedeelde uitgangspunten zijn. Bij het maken van keuzes gedurende het planproces kan hierop dan telkens worden getoetst. En is het voor belanghebbenden transparanter wat ze kunnen verwachten.

Ons college stelt voor een dorpshuisfunctie daarom deze uitgangspunten voor: • Verbinden van verschillende groepen inwoners en organisaties door: o Ontmoetingsfunctie versterken door clustering van activiteiten waar mogelijk en meerwaarde in het gebouw en in de nabijheid van (sport)voorzieningen o uitnodigend en geschikt voor verschillende doelgroepen met name voor jongeren en ouderen o rekening houden met het VN-verdrag Handicap • •

•

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed, zodat deze voldoet aan de warmtevisie Toekomstbestendig maken exploitaties maatschappelijk vastgoed door: o Continuïteit exploitatie financieel en juridisch borgen o opvangen gestegen energielasten o opvangen afnemende ledenaantallen verenigingen en vrijwilligers o opvangen effect vergrijzing o voldoende reserveren voor onderhoud vastgoed Financieel sober en doelmatig 2

6. Afbakening Het is belangrijk om bij de start van een project daar waar mogelijk helder te zijn waar het project wel of niet over gaat. Dit betreft voor de realisatie van een dorpshuisfunctie aan het zo snel mogelijk helder krijgen van de volgende vragen: a) welke activiteiten en verenigingen/organisaties in het dorpshuisfunctie bijeen worden gebracht b) welke locatie geschikt is voor een dorpshuisfunctie en welke locaties afvallen c) op welke manier wordt invulling gegeven aan het onderzoek van de situatie rondom verduurzaming van sporthal De Hokhorst Hieronder antwoord en daarmee voorgestelde afbakening van het project. Ad a) welke activiteiten en verenigingen/organisaties in het dorpshuisfunctie clusteren? De realisatie van een dorpshuisfunctie is iets waar het gehele dorp bij betrokken kan en vaak ook betrokken wil worden. Het dorp Renswoude kent bijvoorbeeld veel verenigingen en of organisaties die mogelijk gebruik willen maken van een dorpshuisfunctie. En vaak al gebruik maken van de huidige maatschappelijke locaties. Om antwoord te krijgen op deze vraag is contact nodig met alle verenigingen/organisaties in Renswoude. De deelnemers aan de Nieuwjaarsmarkt en de organisaties die subsidie van de gemeente ontvangen, hebben wij daarvoor benaderd (zie bijlage 1). Wij hebben ons daarvoor gericht op alle 31 niet-kerkelijke verenigingen en maatschappelijke organisaties.

Dit levert een mooie doorkijk naar de zeer diverse activiteiten en organisaties die actief zijn in Renswoude. De verenigingen/organisaties die ook een (deel)gebruikersovereenkomst hebben, geven aan actief betrokken te willen worden bij de verdere planontwikkeling van een dorpshuisfunctie. Een groot deel van de andere verenigingen/organisaties huren incidenteel/structureel ruimten en willen enkel actief geïnformeerd worden en zien minder kansen in clustering van activiteiten. Een voorbeeld hiervan is de Christelijke Maatschappelijke vrouwenbeweging Passage. De rest van de organisaties zijn voor haar activiteiten gebonden aan specifieke (buiten)locaties, zoals bijvoorbeeld de Kunstroute, de scouting en de diverse sportverenigingen. Ad b) Welke locatie is geschikt voor een dorpshuisfunctie en welke vallen af? De vier genoemde locaties zijn onderzocht en met elkaar onderling vergeleken wat betreft eigendom/grootte/beheer/activiteiten. Dit overzicht is opgenomen in bijlage 2. Daarnaast zijn per locatie de bestuurlijke uitgangspunten getoetst en gewaardeerd door het aangeven van - - minst passend tot ++ meest passend. Dat levert onderstaand overzicht op: locatie

Trefpunt Dorpsplein 5 ‘t Podium De Hokhorst

Verbinding tussen groepen versterken -+++

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed -/+ --++

Exploitatie vastgoed versterken -/+ -++ ++

Financieel sober en doelmatig ++ -+ +

Sporthal De Hokhorst geeft de meeste kansen voor de geformuleerde uitgangspunten en het Dorpsplein 5 in het dorpshart het minst. Dorpsplein 5 valt daarmee af. Met de keuze voor het dorpshuisfunctie in het Trefpunt wordt in feite de huidige situatie gecontinueerd en verandert er weinig. Het Trefpunt heeft nu een belangrijke ontmoetingsfunctie. Deze locatie is alleen 3

minder geschikt voor de gewenste bredere doelgroep voor jong en oud en het kunnen aanbieden van een gevarieerd aanbod aan activiteiten. Hiermee wordt onvoldoende invulling gegeven aan de bestuurlijke ambitie en wordt daarom voorgesteld deze niet nader te onderzoeken. De keuze voor een dorpshuisfunctie in ’t Podium heeft meer aanknopingspunten, maar versterkt de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed niet. Bovendien zijn er minder kansen met het versterken van verbinding tussen jong en oud door het missen van de nabijheid van bijvoorbeeld een school en de buiten- en binnensport. Sporthal De Hokhorst staat meer midden in het dorp en tussen de inwoners dan locatie ’t Podium. Bij de verdere planontwikkeling wordt daarom de locatie sporthal De Hokhorst ontwikkeld als dorpshuisfunctie. Ad c) op welke manier wordt invulling gegeven aan het onderzoek van de situatie rondom verduurzaming van sporthal De Hokhorst De sporthal de Hokhorst heeft behoefte aan vervanging van de huidige (cv-)installaties, die sterk zijn verouderd. Ook is onderzoek nodig naar verdere verduurzaming van het gebouw conform de ambitie uit de warmtevisie. Het is op dit moment niet duidelijk of de huidige status van de (cv-) installaties kan wachten op de verdere planontwikkeling of dat deze op korte termijn al moet worden aangepakt.

Hiervoor loopt op dit moment een inspectie wat medio april antwoord geeft op deze vraag. 7. Aspecten waarmee rekening moet worden gehouden Uit de inventarisatie kwam naar boven dat diverse verenigingen/organisaties gebruik maken van de Rehoboth als verenigingsgebouw. Dit gebouw is in eigendom van een kerkelijke organisatie en vormt geen onderdeel van de inventarisatie, maar vervult wel een maatschappelijke rol in het functioneren van de sociale infrastructuur van de gemeente. Ons college wil niet dat de realisatie van een zaal voor grote groepen bij een dorpshuisfunctie negatief effect heeft op de bezetting en exploitatie van beide zalen. Daarom komt bij een dorpshuisfunctie geen zaal voor grotere groepen vanaf 50 mensen. 8. Participatie Participatie van belanghebbenden in de verdere planontwikkeling is voor een breed draagvlak van groot belangrijk. Op basis van een krachtenveldanalyse worden de diverse belanghebbenden verder in beeld gebracht. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het niveau van informeren, meedenken tot beslissen. De inventarisatie levert reeds informatie over welke organisaties actief willen deelnemen en welke informeren voldoende vinden. De communicatiemiddelen worden hierop ingezet. 9. Planning De projectorganisatie en planning wordt met de deelnemende verenigingen/organisatie ingericht. De planning volgt dan de volgende stappen.

4

9. Financieel In de begroting is expliciet de activiteit opgenomen dat in 2023 een bijdrage wordt geleverd aan een onderzoek en ontwikkeling van een dorpshuis/accommodatie De Hokhorst. In de kadernota wordt de realisatie van een dorpshuisfunctie als toekomstig te verwachten ontwikkeling voor de begroting van 2024 en verder opgenomen. Na vaststelling van de startnotitie wordt gestart met de verdere planontwikkeling. Afhankelijk van de definitieve keuze van de locatie en de bijhorende ontwerpen wordt een berekening gemaakt van de kosten. Vanuit de oude RBV-gelden (Regeling Beëindiging intensieve Veehouderijtakken) van de provincie is reeds € 400.000 als dekking beschikbaar. Ook wordt onderzocht of er passende nieuwe (provinciale) subsidies zijn.

5