Raadsvoorstel Voorlopige Jaarstukken 2025, Ontwerpbegroting 2027 en geactualiseerde begroting 2026 VRU
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Nummer: 623237/623241 Behandeld door: Xander Bult Datum: 15 april 2026
Onderwerp: Voorlopige jaarstukken VRU 2025, ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026
Geachte raad, Samenvatting: In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling VRU legt het dagelijks bestuur van de VRU de jaarstukken 2025 ter kennisname, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2025 VRU voor zienswijze voor aan de gemeenteraad. De zienswijze wordt betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het algemeen bestuur van de VRU op 6 juli 2026.
Voorgenomen besluit: 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 van de Veiligheidsregio Utrecht 2. Een zienswijze over de ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting 2026 kenbaar te maken, conform bijgevoegde brief 3. De financiële consequenties van deze financiële stukken te betrekken bij het opstellen van de najaarsrapportage 2026 en de programmabegroting 2027-2030
Waarom naar de raad? De raad heeft de gelegenheid zijn zienswijze te geven vóór het vaststellen van de begroting en de begrotingswijziging door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (hierna VRU). Inleiding De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. In het kader van deze gemeenschappelijke regeling worden de (gemeenschappelijke) belangen van de deelnemende gemeenten behartigd ter bevordering en waarborging van de voorbereiding op rampen en crises, zulks met inachtneming van hetgeen in of op basis van de regeling nader is bepaald met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio. Beoogd resultaat Renswoude heeft een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten.
Pagina 1 van 5
Proceshistorie en eerdere besluitvorming In de zienswijze van de gemeente Renswoude op de kaders begroting VRU 2027 en actualisatie begroting VRU 2026 (d.d. 26-02-2026) heeft uw raad aan de VRU meegegeven dat Renswoude het eens is met de onderbouwing voor de keuze van het scenario ‘op orde’ en de gevolgen daarvan in aanloop naar 2030. Op basis hiervan heeft op 30 maart 2026 besluitvorming plaatsgevonden in de vergadering van het algemeen bestuur VRU. Gehoord hebbende de zienswijzen van de gemeenteraden heeft het algemeen bestuur definitief gekozen voor het scenario ‘op orde’. Het scenario ‘op orde’ is per programmaonderdeel verwerkt in de meerjarenraming van de ontwerpbegroting VRU 2027. In de ontwerpbegroting zijn daarnaast de doorbelasting van dienstverlening voor liftopsluitingen en afhijsingen opgenomen, evenals de afzonderlijke besluiten van het algemeen bestuur over natuurbrandbestrijding en waterongevallenbestrijding. Voor 2026 is de incidentele bijdrage uit de kadernota verwerkt voor de knelpunten die gerelateerd zijn aan de toekomstscenario’s. De ontvangen zienswijzen hebben geen aanleiding gegeven om de ontwerpbegroting aan te passen ten opzichte van de eerder vastgestelde kaders en besluitvorming. Verder hebben veel gemeenten, waaronder ook Renswoude, de oproep gedaan om ook de komende jaren aandacht te houden voor de financiële uitdagingen waarvoor gemeenten staan.
Argumenten 1.1 Het jaar 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat Het jaar 2025 sluit met een positief resultaat voor bestemming van € 2,75 miljoen (2% van de begroting). Een deel van de afwijkingen is technisch van aard en onderling samenhangend, waardoor deze per saldo geen effect hebben op het resultaat. Dit is voornamelijk van toepassing op de projecten voor de crisisnoodopvang. Daarnaast zijn er afwijkingen ontstaan door incidentele baten in het vierde kwartaal van 2025 (€ 1,01 miljoen) en het eerste kwartaal van 2026 (€ 0,40 miljoen), die verband houden met de afwikkeling van de stelpost voor de nieuwe CAO. Het reële resultaat van 2025 is € 1,34 miljoen (1% van de begroting). Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een voordeel op personele lasten als gevolg van vacatureruimte die verband houdt met de krappe arbeidsmarkt (€ 1,49 miljoen) en personeelsgerelateerde vergoedingen (€ 0,46 miljoen). Een nadeel op materiële lasten komt voort uit meerkosten voor het onderhoud van materieel en materiaal (-/- € 0,53 miljoen) en hogere ICT kosten en overige kosten (-/- € 0,41 miljoen). De hogere baten leiden tot een voordeel als gevolg van doorbelasting van kosten en renteopbrengsten (€ 0,33 miljoen).
In paragraaf 3.2 van de jaarrekening is een toelichting op het overzicht van baten en lasten opgenomen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. 1.2 De voorgenomen bestemming van het resultaat 2025 bestaat uit 3 onderdelen; 1. In 2025 heeft de VRU de MDIEU-subsidie ontvangen. Deze subsidie is bedoeld voor activiteiten gericht op onder andere duurzame inzetbaarheid, mentale en fysieke weerbaarheid van medewerkers en het versterken van onze positie als aantrekkelijke werkgever. In 2025 zijn diverse waardevolle initiatieven en activiteiten gestart en (deels) gefinancierd met deze middelen. Een deel van het subsidiebedrag kon echter nog niet worden besteed. Het algemeen bestuur heeft besloten om het resterende budget van € 0,15 miljoen in het komende jaar in te zetten voor vergelijkbare activiteiten met aantoonbare meerwaarde voor onze medewerkers en organisatie. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de ontwikkel- en egalisatiereserve. 2. In de kadernota 2027 is € 1,20 miljoen uit de bedrijfsvoering reserve onttrokken voor de overbrugging van de toekomstscenario’s in 2026, wat in de resultaatbestemming 2025 teruggestort wordt. Daarnaast heeft een beoordeling plaatsgevonden van de risico’s die bij de VRU bekend zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening, wat een aanvullende storting
Pagina 2 van 5
van € 0,65 miljoen vraagt. Het gevolg is dat een storting van in totaal € 1,85 miljoen in de bedrijfsvoering reserve nodig is om het weerstandsvermogen van de VRU op niveau te houden. 3. Zoals gebruikelijk heeft het algemeen bestuur besloten om € 0,75 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat 2025 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2025. Voor Renswoude betekent dit een teruggave van € 3.000, 1.3 Een goedkeurende verklaring bij de jaarstukken 2025 is nog niet afgerond in verband met de controle op rechtmatigheid De accountantscontrole is op dit moment nog niet volledig afgerond. Er is daarom nog geen informatie beschikbaar over de strekking van de accountantsverklaring. De rechtmatigheidsverklaring en de controleverklaring worden opgenomen in de definitieve jaarstukken VRU 2025. Na vaststelling door het algemeen bestuur op 6 juli 2026 worden deze documenten aan de gemeenten toegezonden. 2.1 Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 In de kadernota VRU 2027 die wij in december 2025 ter zienswijze aangeboden hebben, staan de financiële kaders opgenomen voor de begroting van 2027 en voor de geactualiseerde begroting voor 2026.
Deze kaders zijn, inclusief de besluitvorming over de toekomstscenario’s, verwerkt in de ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026 die hierbij ter zienswijze aangeboden wordt. Meerdere gemeenten hebben bij hun zienswijze het verzoek gedaan om rekening te blijven houden met de financiële situatie van gemeenten door kosten transparant te maken en zoveel mogelijk te spreiden. Wij zetten ons in om ervoor te zorgen dat eventuele wijzigingen niet onverwacht of abrupt zijn, maar voorspelbaar en beheersbaar blijven. 2.2 Gemeenten vragen aandacht voor de effecten door de verschillende ontwikkelingen Verschillende gemeenten hebben de stapeling van effecten door verschillende ontwikkelingen onder de aandacht gebracht. Niet alleen de keuze voor het scenario ‘op orde’ heeft invloed, maar ook de besluitvorming over de financieringssystematiek van de VRU kan gevolgen hebben voor gemeenten. Ten aanzien van het compensatiemechanisme geven gemeenten aan begrip te hebben voor de afbouw van dit mechanisme en hier ook achter te staan. Daarbij wordt wel aandacht gevraagd voor de mogelijke gevolgen die dit voor gemeenten heeft. Het algemeen bestuur heeft op basis van de zienswijze besloten om het compensatiemechanisme af te bouwen.
Een voorstel voor dit afbouwscenario wordt in overleg met verschillende gemeenten opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd in de vergadering van het algemeen bestuur op 6 juli 2026. Over de andere onderdelen van de financieringssystematiek, de indexeringssystematiek en voorstel voor het opnemen van een volumecomponent, spreekt het bestuur verder tijdens de bestuursconferentie in september. Hierbij worden de ingediende zienswijzen over deze onderwerpen meegegeven. 2.3 De actuele loonontwikkeling leidt tot een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage De actuele loonontwikkeling heeft ten opzichte van de kadernota wel een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg. Dit komt door het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao voor de veiligheidsregio’s. Structureel is de stelpost die hiervoor was opgenomen in de kadernota precies in lijn met de cao-afspraken, maar de gefaseerde loonsverhoging zorgt wel voor een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage van € 1,5 miljoen voor 2026 en € 2,75 miljoen voor 2027.
2.4 Het rijk heeft extra structurele middelen toegekend voor versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid In december 2025 zijn nog extra structurele middelen van het rijk aan de veiligheidsregio’s toegekend voor een extra taak, namelijk de versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing. Het gaat om € 0,45 miljoen in 2026 en € 1,41 miljoen in 2027. Daarnaast heeft het rijk begin februari 2026 incidenteel middelen ter waarde van € 0,40 miljoen toegekend om in 2026 samen met gemeenten te werken aan een landelijk netwerk
Pagina 3 van 5
van noodsteunpunten. Via het programma Veerkracht worden deze organisatiebrede opgaven verder uitgewerkt. 2.5 Gevolgen voor de begroting 2026 en 2027 samengevat - Samengevat gaat de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de begroting 2026 die in juli 2025 is vastgesteld, met € 0,2 miljoen omhoog in 2026. Dit is € 1,5 miljoen lager dan in de kadernota is opgenomen als gevolg van het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao. - De gemeentelijke bijdrage voor 2027 gaat ten opzichte van de geactualiseerde begroting 2026 met € 8 miljoen omhoog. Hiervan heeft € 3 miljoen betrekking op de loon- en prijsontwikkeling voor 2027 en € 5 miljoen op de structurele investeringen uit de toekomstscenario’s. - De verwerking van de investeringen en besparingen uit de toekomstscenario’s leidt in de meerjarenraming van deze begroting gefaseerd tot een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 10,7 miljoen vanaf 2031. Alternatieven Een alternatief kan zijn geen of een andere zienswijze in te brengen. Kanttekeningen Niet van toepassing Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. Gemeentelijke accounthouders en financieel adviseurs zijn in maart jl.
in de gelegenheid gesteld vragen te stellen of een toelichting te vragen over de voorlopige jaarstukken 2025, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Renswoude beschikt over een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. Aanpak/uitvoering Uw wordt als raad tweemaal in de gelegenheid gesteld om invloed uit te oefenen op de programmabegroting VRU. Eenmaal via een zienswijze op de kadernota VRU en eenmaal via een zienwijze op de programmabegroting VRU. • De VRU verzoekt de gemeenten om uiterlijk 2 juli 2026 eventuele zienswijzen bekend te maken. Na ontvangst en verwerking van eventuele zienswijzen van de raden op de voorliggende stukken, zullen deze via de vergadering van het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de stukken vast op 6 juli 2024, met behandeling van de zienswijzen. Communicatie over dit besluit De raadsgriffie communiceert via de reguliere kanalen over dit besluit. Evaluatie De evaluatie van de begroting vindt plaats via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het Algemeen Bestuur geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages.
Financiële gevolgen en risico's De jaarrekening van de Veiligheidsregio laat een positief resultaat zien, hiervan zal afgerond € 3.000,- naar de gemeente Renswoude worden teruggestort.
Pagina 4 van 5
Voor de geactualiseerde begroting 2026 en ontwerpbegroting 2027 geldt dat voor Renswoude een verhoging van de bijdrage van € 1.000 voor 2026 is verwerkt in de voorjaarsrapportage 2026 en de verhoging van € 29.000 in 2027 oplopend naar € 44.000 in 2030, als gevolg van indexering en het toekomstscenario ‘op orde’, wordt verwerkt in de programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,
de secretaris, E.J. Jansonius
de burgemeester, M. Pennarts-Pouw
Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief voorlopige jaarstukken 2025-ontwerpbegroting 2027 & geactualiseerde begroting 2026 VRU (vastgesteld 30 maart 2026) 2. Bijlage A - Voorlopige jaarstukken VRU 2025 3. Bijlage B - Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 4. Bijlage C - Overzicht zienswijzen toekomstscenario’s én kadernota VRU 2027 5. Bijlage D - Infographic jaaroverzicht VRU 2025 6. Zienswijze
Pagina 5 van 5