Raadsvoorstel Regionaal Risicoprofiel 2023 VRU

Raadsvoorstel

Nummer: 559560/560219 Behandeld door: M.H.T. Jansen Datum: 30 augustus 2022

Onderwerp: Ontwerp-regionaal risicoprofiel 2023 Vru

Geachte raad, Samenvatting: Voorgesteld wordt kennis te nemen van het Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2023 ‘Veiligheid in samenspel’ van de Veiligheidsregio Utrecht en hierover geen zienswijze in te dienen en evenmin wensen kenbaar te maken ten aanzien van het op basis van dit risicoprofiel nog op te stellen Beleidsplan Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027. Inleiding Op grond van de Wet Veiligheidsregio’s stelt elke veiligheidsregio een regionaal risicoprofiel vast voor een beleidsperiode van vier jaar. Het regionaal risicoprofiel vormt de basis voor het beleidsplan, crisisplan en dekkingsplan van de VRU. Ter voorbereiding op de vaststelling van het beleidsplan VRU 2024-2027 heeft recent met alle betrokken partners een actualisatie van het risicoprofiel plaatsgevonden. Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht heeft op 4 juli 2022 het ontwerp-regionaal risicoprofiel vastgesteld en nodigt de deelnemende raden uit hun wensen en bedenkingen in een eventuele zienswijze kenbaar te maken. Daarnaast wordt gevraagd om eventuele wensen ten aanzien van het nog op te stellen beleidsplan kenbaar te maken. Beoogd resultaat De Veiligheidsregio Utrecht en daarmee ook de gemeente Renswoude beschikt over een actueel regionaal risicoprofiel welke bijdraagt aan de doelstelling van de VRU om risicogericht te kunnen werken.

Argumenten 1.1 De veiligheidsregio krijgt steeds grotere rol bij ‘creeping crisis’ De hoofdboodschap van het voorliggende regionale risicoprofiel geeft aan dat in steeds meer scenario’s een beroep wordt gedaan op de veiligheidsregio. Recente voorbeelden zijn crises zoals Covid-19, opvang Oekraïense ontheemden en (extra) opvang van asielzoekers. Ontwikkelingen zoals klimaatadaptatie en de energietransitie brengen ook nieuwe risico’s met zich mee in de samenleving. De klassieke flitsramp kan zich nog steeds voordoen, maar daarnaast is de verwachting dat er meer en meer sprake zal zijn van langdurige crises met een langere aanloopperiode, of van een ‘creeping crisis” (een voorzienbare, dreigende en/of sluimerende crisis).

Pagina 1 van 4

1.2 Naast bestaande risico’s zijn er ook nieuwe risico’s die van invloed zijn Net als in het risicoprofiel uit 2019 vormen natuurbranden en overstromingen de grotere veiligheidsrisico’s. Daarnaast zullen de volgende ontwikkelingen in de komende jaren belangrijker worden voor het risicobeeld: • Onder invloed van klimaatverandering worden weersomstandigheden extremer en minder voorspelbaar. Daardoor wordt een groter beroep gedaan op de flexibiliteit van de hulpverleningsorganisatie. De noodzaak tot beperking van de gevolgen zal kunnen doorwerken in ruimtelijke beslissingen; • De energietransitie leidt tot de introductie van nieuwe energiebronnen en -dragers. Deze veroorzaken nieuwe risico’s. Hoe groot die risico’s zijn is nog onvoldoende bekend en risicobeheersing is op dit gebied nog sterk in ontwikkeling. Ook hier zijn ruimtelijke beslissingen relevant voor de gevolgbeperking; • Als gevolg van extramuralisatie en vergrijzing zijn steeds meer mensen (niet alleen ouderen) aangewezen op bijzondere voorzieningen of zorg in hun eigen woning. Het Bouwbesluit stelt aan woningen lagere eisen dan aan zorggebouwen. Tijdens een crisis zijn mensen dus steeds verminderd zelfredzaam als het gaat om zichzelf in veiligheid brengen; • Verdergaande digitalisering kan leiden tot meer digitale verstoringen, met maatschappelijke ontwrichting als mogelijk gevolg.

1.3 Het risicoprofiel is een gedeelde verantwoordelijkheid Het merendeel van de risico’s in het regionaal risicoprofiel ligt niet in de primaire beïnvloedingsmogelijkheden van de veiligheidsregio, maar vallen qua risicobeheersing binnen taken en verantwoordelijkheden van crisispartners. De veiligheidsregio Utrecht is verantwoordelijk voor de brandweerzorg en crisisbeheersing (onder leiding van de algemeen directeur) en geneeskundige hulpverlening in de regio (onder leiding van de directeur publieke gezondheid). Het regionaal risicoprofiel is dan ook niet alleen maar van de veiligheidsregio als organisatie, maar even zoveel van de crisispartners, zoals gemeenten, politie, GGD, waterschappen en overige partners waarmee dit regionaal risicoprofiel in samenwerking tot stand is gebracht. 1.4 Het risicoprofiel focust zich ook op complexe risicogebieden Het risicoprofiel beschrijft ontwikkelingen in de samenleving die relevant zijn voor incidentbestrijding en crisisbeheersing. De uitwerking van mogelijke scenario’s voor incidenttypen is gebaseerd op het NVP (Nationaal Veiligheidsprofiel). Daarbij zijn waarschijnlijkheid en gevolgen van elk scenario beschreven. Naast de scenario’s beschrijft het ontwerp-regionaal risicoprofiel risicofocusgebieden. Dat zijn gebieden die een complex en samengesteld risico kennen.

De stapeling van risico’s maakt dat de Veiligheidsregio Utrecht met extra aandacht naar de (fysieke) veiligheid in deze gebieden kijkt. 1.5 Capaciteit leidt ook tot meer zelfredzaamheid De Veiligheidsregio Utrecht is met zijn basiscapaciteit (mensen en materieel) goed toegerust. De Veiligheidsregio Utrecht constateert echter ook dat bij een aantal scenario’s, zoals bij natuurbrand en overstromingen, ook met bijstandsafspraken zich knelpunten in de bestrijding ervan kunnen voordoen, omdat de grenzen van mensen en materieel bereikt worden. Veerkracht en zelfredzaamheid van de samenleving zijn aanvullend op de hulpverlening.

Kanttekeningen 1.1 Nieuwe risico’s en crises vragen om aanscherping rol veiligheidsregio De hoofdboodschap van dit risicoprofiel is dat in steeds meer scenario’s een beroep wordt gedaan op de veiligheidsregio. Voortbordurend op de hoofdboodschap ziet de veiligheidsregio dat het faciliteren van langdurige crisis verder moet worden uitgewerkt, zowel in de reguliere organisatievorm als in de regionale crisisorganisatie. In de capaciteitsanalyse van het risicoprofiel worden knelpunten benoemd in middelen en personeel. Door de gevolgen van deze

Pagina 2 van 4

constateringen bestaat het risico dat de deelnemende gemeenten in de nieuwe beleidsperiode geconfronteerd kunnen worden met een hogere gemeentelijke bijdrage. Op dit moment wordt voor het nieuwe beleidsplan Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027 nog uitgegaan van een bezuinigingstaakstelling als gevolg van het wegvallen van de OMS gelden (openbaar meldsysteem) zoals eerder toegelicht in het voorstel kadernota 2023 VRU. De beoogde meer flexibele rol van de veiligheidsregio Utrecht in het risicoprofiel brengt het risico met zich mee dat de veiligheidsregio Utrecht in toenemende mate een flexibele uitvoerende organisatie wordt op taken in de crisisbeheersing, hetgeen nu deels al het geval is. Daarom is het van belang dat de veiligheidsregio deze verschuiving van taken en rollen zorgvuldig definieert en faciliteert en daarbij aangeeft wat hiervan de gevolgen zijn voor deelnemende gemeenten. De Veiligheidsregio Utrecht heeft in de aanbiedingsbrief zelf ook aangegeven haar rol tegen het licht te zullen houden bij de opstelling van het beleidsplan. 1.2 Welke invloed hebben de kernadviezen van de evaluatie Wvr op het voorliggende risicoprofiel en daarmee ook op het nieuwe beleidsplan 2024-2027 VRU? Eerder is door een commissie de Wet veiligheidsregio’s geëvalueerd. De adviezen uit deze evaluatie kunnen leiden tot nieuwe wetgeving.

Twee adviezen zijn in dit verband relevant om te noemen: • De commissie adviseert om de Wvr te wijzigen in een Wet crisisbeheersing en brandweerzorg. Huidige trends in de samenleving vragen om een nadrukkelijker onderscheid in de wet tussen crisisbeheersing en brandweerzorg. Beide moeten gezien worden als eigenstandige vakgebieden, kennen eigen uitdagingen en moeten een eigen ontwikkelpad volgen. • De commissie adviseert uit te gaan van eigen verantwoordelijkheden van partners voor aansluiting bij crisisbeheersing. De commissie constateert dat voor de aanpak van crises een flexibele crisisorganisatie is vereist, die wordt vormgegeven op basis van netwerken van crisispartners. Crisisbeheersing moet meer worden vormgegeven vanuit netwerksamenwerking, waarbij alle crisispartners zoveel mogelijk vanuit eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden bijdragen aan crisisbeheersing. Daarbij krijgt de dienst crisisbeheersing van de veiligheidsregio een regisserende taak.

Genoemde adviezen leiden mogelijk tot nieuwe wetgeving. Hoe een eventuele nieuwe wet eruit zal zien, is nu nog niet inzichtelijk. De verwachting is dat de Veiligheidsregio Utrecht in het nog op te stellen beleidsplan VRU 2024-2027 de resultaten van de evaluatie zal meenemen. Participatie Er heeft participatie plaatsgevonden met accounthouders vanuit de VRU en gemeenten, medewerkers van de afdeling Risicobeheersing VRU en adviseurs crisisbeheersing gemeenten uit de regio Utrecht. Bij het opstellen van het ontwerp-regionaal risicoprofiel heeft de veiligheidsregio als basis het Nationaal Veiligheidsprofiel (NVP) gebruikt. Tevens heeft de veiligheidsregio gebruik gemaakt van de kennis van gemeenten en partners en van de betekenis die zij aan deze informatie hebben gegeven. Eind 2022 wordt een geactualiseerd NVP verwacht. Als dat aanleiding geeft tot herziening, wordt het regionaal risicoprofiel geactualiseerd. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Inwoners van de gemeente Renswoude zijn via de Veiligheidsregio Utrecht voorbereid op rampen en crises door een actueel regionaal risicoprofiel. Dit risicoprofiel draagt bij aan de doelstelling van de VRU om risicogericht te kunnen werken.

Pagina 3 van 4

Aanpak / uitvoering Het bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht stelt het regionaal risicoprofiel vast na overleg met de raden van de deelnemende gemeenten. Het risicoprofiel vormt samen met de eventuele zienswijzen de input voor het beleidsplan 2024-2027. De gemeentelijke reactie dient uiterlijk 18 november 2022 bij de VRU te zijn ingediend. De ontvangen zienswijzen worden betrokken bij de vaststelling van het Regionaal Risicoprofiel tijdens de vergadering van het algemeen bestuur VRU op 6 februari 2023. Het ontwerp-beleidsplan VRU zal te zijner tijd voor een zienswijze worden voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten en zal naar verwachting in de zomer 2023 door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld. Communicatie over dit besluit De Veiligheidsregio Utrecht zal op de hoogte gesteld worden van het besluit van de gemeenteraad inzake het al dan niet kenbaar maken van een zienswijze of wensen. Kosten, baten, dekking Het regionaal risicoprofiel 2023 vormt belangrijke input voor het beleidsplan 2024-2027 van de Veiligheidsregio Utrecht. In het beleidsplan maakt de veiligheidsregio afwegingen hoe ze om wil gaan met de aanwezige en mogelijk toekomstige risico’s. Na behandeling van het beleidsplan zal nader onderzoek worden gedaan naar de benodigde financiële middelen om de doelstellingen uit het beleidsplan te kunnen realiseren.

In de kadernota VRU 2023 is de ambitie uitgesproken om hiervoor geen aanvullende structurele bijdrage te vragen. Voorstel Voorgesteld wordt kennis te nemen van het Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2023 ‘Veiligheid in samenspel’ van de Veiligheidsregio Utrecht en hierover geen zienswijze in te dienen en evenmin wensen kenbaar te maken ten aanzien van het op basis van dit risicoprofiel nog op te stellen Beleidsplan Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,

de secretaris, E.J. Jansonius

de burgemeester, P. Doornenbal-van der Vlist

Bijlage(n):

1. Aanbiedingsbrief Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2023 VRU 2. Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2023 VRU

Pagina 4 van 4