Raadsvoorstel aanvraag Vangnetregeling Participatiewet (BUIG) 2023

Raadsvoorstel

Nummer: 588129/588146 Behandeld door: M. Gort Datum: 26 maart 2024

Onderwerp: Aanvraag Vangnetregeling Participatiewet (BUIG) 2023

Geachte raad, Samenvatting: Om in aanmerking te kunnen komen voor de Vangnetregeling 2023 is het nodig om aan te kunnen tonen dat het college de raad geïnformeerd heeft over zijn analyse en genomen maatregelen. Daarnaast is het nodig om een document te hebben waaruit de opvattingen van de gemeenteraad blijken. Door de raad kennis te laten nemen van dit raadsvoorstel en zijn zienswijze te vragen met betrekking tot de in de bijlage van dit raadsvoorstel beschreven maatregelen wordt aan deze voorwaarde voldaan. 1. Inleiding De gemeente ontvangt van het rijk een BUIG-budget om daarmee bijstandsuitkeringen te betalen. De raad ontvangt vanuit het college in de bijlage van dit raadsvoorstel een notitie waarin wordt aangegeven dat de gemeente in 2023 een overschrijding heeft van het toegekende BUIGbudget van meer dan 7,5%. In de notitie geeft het college aan wat zij doet en gaat doen om deze overschrijding terug te dringen. Om de financiële risico’s in gemeenten gedeeltelijk af te dekken heeft het Rijk een zogenaamde “vangnetregeling” in het leven geroepen. Om in aanmerking te kunnen komen voor de vangnetregeling 2023 is het nodig om aan te kunnen tonen dat het college de raad geïnformeerd heeft over zijn analyse en de maatregelen die worden genomen dan wel worden overwogen om tot een kostenreductie te komen en dat de raad hiermee instemt.

Door de raad kennis te laten nemen van de notitie en zijn zienswijze te vragen met betrekking tot de in de notitie benoemde maatregelen, wordt aan deze voorwaarde voldaan. Dit is het tweede jaar op rij dat de gemeente een beroep doet op de vangnetregeling. De aanvraag over het jaar 2022 werd gehonoreerd met een vangnetuitkering van € 99.298. Nog steeds heeft Renswoude verhoudingsgewijs aanzienlijk minder bijstandsuitkeringen dan het landelijk gemiddelde. 2. Kaders Participatiewet Voorwaarden Vangnetuitkering 2023

Pagina 1 van 9

3. Beoogd effect Een zienswijze te geven over de analyse en aanpak van het college over de overschrijding van het BUIG-budget 2023. Deze is nodig om in aanmerking te komen voor een vangnetregeling. 4. Argumenten 1.1 De notitie Vangnetregeling 2023 Participatiewet geeft helder inzicht in de analyse van de mogelijke oorzaak en omvang van het verwachte BUIG-tekort Renswoude kent ongeveer 30 bijstandsgerechtigden. Dit lage aantal maakt een statische vergelijking moeilijk. Wel is gekeken naar de instroom in 2023. We zien dat er in Renswoude in 2023 vijf bijstandsdossiers zijn gestart voor statushouders die zich in Renswoude hebben gevestigd. Dit is een rechtstreeks effect dat voorkomt uit de taakstelling van de gemeente om statushouders te huisvesten. 1.2 Maatregelen zijn en worden ingezet om een tekortreductie te bewerkstelligen De volgende maatregelen uit de Notitie Vangnetregeling 2023 Participatiewet worden ingezet om een reductie te bereiken: - Intensivering beperken instroom; - Gerichte inzet re-integratie-instrumenten; - Uitbreiding uitstroom-instrumenten en arrangementen; - Aanscherping handhaving. 2.1 Het college moet instemming vragen van de raad met de verklaring op pagina 9-21 van het aanvraagformulier. Met het raadsbesluit wordt aan deze eis voldaan. 5. Kanttekeningen 1.1 Het is niet zeker dat een beroep op de Vangnetregeling ook wordt gehonoreerd door het Rijk.

Aan een beroep op de Vangnetregeling is een aantal voorwaarden verbonden. Door het nemen van de voorgestelde maatregelen wordt maximaal ingezet op het voldoen aan de vereisten van deze regeling. 1.2 Het meerjarenperspectief is nog onzeker Met de lage aantallen dossiers waar het in Renswoude om gaat, zorgt een toename of afname met een of enkele dossiers voor grote procentuele schommelingen in de BUIG. Wanneer er in de toekomst opnieuw een toename is van het aantal bijstandsgerechtigden, zal dit opnieuw druk geven op het toegekende BUIG-budget vanuit het Rijk. 2.1 Het alternatief is om geen vangnetregeling aan te vragen Dit zorgt voor een tekort op het genoemde budget (ten opzichte van de uitkering die vanuit het rijk wordt ontvangen) in 2023 die momenteel wordt gedekt vanuit de algemene dekkingsmiddelen. 6. Uitvoering Na akkoord van de raad wordt het aanvraagformulier voor de deadline van 15 augustus 2024 digitaal ingediend. Uiterlijk 31 oktober 2024 ontvangen we een advies op de aanvraag van de vangnetregeling, gevolgd door een besluit van de minister voor eind december 2024. Uitbetaling van de compensatie vindt plaats in het eerste kwartaal van 2025. De implementatie van de genoemde maatregelen loopt. In de Najaarsnota 2024 zal gerapporteerd worden over het effect van deze maatregelen en huidige ontwikkelingen.

De raad wordt via de reguliere P&C-cyclus geïnformeerd over de uitkomsten van de aanvraag voor de vangnetregeling.

Pagina 2 van 9

7. Risico’s, kosten, baten en dekking Het toegekende BUIG-budget voor Renswoude in 2023 is vastgesteld op € 507.032. In 2023 bedroeg de totale netto uitkeringslast € 621.525. Er sprake van een overschrijding ter hoogte van € 114.493. Dit is een procentuele overschrijding van 22,6% van het BUIG-budget. Rekening houdend met het eigen risico dat in de vangnetregeling van toepassing is, betekent dit dat de gemeente Renswoude voor naar schatting € 63.790 een beroep doet op de vangnetregeling.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,

de secretaris, E.J. Jansonius

de burgemeester, P. Doornenbal-van der Vlist

Bijlage(n): - Notitie Vangnetregeling 2023 Participatiewet - Aanvraagformulier Uitgebreid VU 2023 gemeente Renswoude - Raadsbesluit aanvraag Vangnetregeling 2023 Participatiewet

Pagina 3 van 9

Bijlage: notitie Vangnetregeling 2023 Participatiewet

Notitie Vangnetregeling 2023 Participatiewet Samenvatting In deze informatienotitie kunt u meer informatie vinden over de aanspraak die het college doet op de Vangnetregeling 2023 van de Participatiewet. 1. Inleiding Gemeenten ontvangen een gebundelde uitkering (BUIG) om daarmee de uitkeringen in het kader van de Participatiewet te financieren. Per gemeente wordt door het Rijk berekend wat de verwachte uitgaven zijn. Als een gemeente minder uitgeeft aan bijstandsuitkeringen dan op basis van de verdeelsystematiek wordt verwacht, dan mag de gemeente dit bedrag houden. Als een gemeente meer uitgeeft, komt het tekort in beginsel voor haar rekening. De vangnetuitkering biedt gemeenten financiële compensatie voor tekorten boven de 7,5% op het budget als bedoeld in artikel 69 van de Participatiewet. Om aanspraak te kunnen maken op een vangnetuitkering moet de gemeente aan een aantal voorwaarden voldoen. Bij het indienen van het verzoek moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om tot tekortreductie te komen. Deze verklaring moet de instemming hebben van de gemeenteraad.

2. Verdeelmodel Renswoude Voor het vaststellen van het BUIG-budget wordt voor gemeenten met meer dan 15.000 inwoners gebruik gemaakt van een objectief verdeelmodel. Met het verdeelmodel wordt op basis van diverse objectieve factoren geschat wat gemeenten zullen uitgeven aan uitkeringen. Specifiek gaat het om de volgende huishoudenskenmerken: opleidingsniveau, leeftijd, etniciteit, alleenstaand of met partner, aanwezigheid kinderen, het al dan niet hebben van een arbeidsbeperking, het al dan niet hebben van een arbeidsongeschiktheidsuitkering en het al dan niet hebben van een koopwoning. Per huishoudtype wordt vervolgens de kans op bijstand berekend. Zo hebben bijvoorbeeld eenoudergezinnen, allochtonen, maar ook mensen met een arbeidsbeperking een hogere kans dan gemiddeld dat zij een bijstandsuitkering ontvangen. Bij de berekening van de kans op bijstand wordt verder ook rekening gehouden met de buurt waarin het huishouden woont en specifieke regionale arbeidsmarktkenmerken. Voor gemeenten met minder dan 15.000 inwoners, waaronder gemeente Renswoude, is de volledige historische budgettering van kracht. Dit betekent dat gekeken wordt naar het gerealiseerde aandeel van de gemeente Renswoude in het macro-budget in jaar t-2. Dit percentage wordt ook toegepast bij de verdeling van het macrobudget.

Dit betekent dat bij het bepalen van het BUIG-budget 2023 van Renswoude gekeken is naar de uitgaven BUIG van Renswoude in het jaar 2021.

3. Overschrijding BUIG-budget Renswoude 2023 Voor 2023 geldt een standaard eigen risicoregime met allereerst een eigenrisicodrempel van 7,5%, berekend over het definitief toegekende budget, en vervolgens een getrapte vergoedingsschaal met een trede waarbij 50% vergoed wordt over het tekort van 7,5 tot 12,5% en een trede waarbij 100% vergoed wordt over het tekort boven de 12,5%. Het toegekende BUIG-budget voor Renswoude in 2023 is vastgesteld op € 507.032. In 2023 bedroeg de totale netto uitkeringslast € 621.525. Er sprake van een overschrijding ter hoogte van € 114.493. Dit is een procentuele overschrijding van 22,6% van het BUIG-budget. Dit betekent dat de gemeente Renswoude voor naar schatting € 63.790 een beroep doet op de vangnetregeling. We informeren de raad via de reguliere P&C-cyclus over ontwikkelingen rond het macrobudget.

Pagina 4 van 9

4. Analyse omvang en oorzaken stijging bijstandsvolume in Renswoude 4.1 Macrobudget In Nederland zien we in 2023 een lichte stijging van de bijstandspopulatie. Volgens de Divosa Benchmark is de gemiddelde instroom in 2023 2,3% tegenover de gemiddelde uitstroom van 2,1%. De stijging van het bijstandsbestand heeft verschillende oorzaken: verhoogde instroom van statushouders, verruiming kostendelersnorm, faillissementen van bedrijven en lichte afname van de krapte op de arbeidsmarkt. Het bijstandsbestand stijgt wanneer de instroom hoger is dan de uitstroom. Voor de kleinere gemeenten geldt dat dat er sneller sprake is van een relatief grotere stijging of daling doordat het totaal aantal bijstandsgerechtigden lager ligt. Hier kan toeval dus vaker een factor zijn. De stijging van het bijstandsbestand in een gemeente kan landelijk verklaard worden door: • • • •

Wetswijzigingen in verband met de invoering van de Participatiewet, waardoor minder personen een beroep kunnen doen op andere regelingen zoals de Wajong en de Wsw; De ophoging van de pensioengerechtigde leeftijd; De verhoogde instroom en daarbij vestiging van statushouders; De aanpassing van de kostendelersnorm van 21 jaar naar 27 jaar per 1 januari 2023, waardoor meer jongvolwassenen een beroep kunnen doen op de bijstandsuitkering.

In deze paragraaf kijken we of deze landelijke ontwikkelingen ook gelden in Renswoude. 4.2 Ontwikkeling bestand Renswoude Renswoude verstrekt BUIG-uitkeringen op grond van de Participatiewet (PW), de IOAW en de IOAZ. De PW-uitkeringen zijn naar aantal en naar kosten verreweg het belangrijkste. Zo verstrekte de gemeente Renswoude in december 2023 30 PW-uitkeringen per maand en 1 uitkering op grond van de IOWA/IOAZ. Dit zijn landelijk gezien zeer lage aantallen. Hierdoor is het toepassen van statistiek moeilijk. Wel wordt gekeken hoe de ontwikkeling in Renswoude zich verhoudt met landelijke trends. Daarnaast kijken we wat de oorzaken zijn van de stijging in Renswoude. 4.3 Ontwikkelingen instroom en uitstroom De reden van in- en uitstroom wordt geregistreerd. Hiervoor hanteren we landelijke CBS-codes. Analyse instroom We zien dat de instroom voornamelijk niet-arbeidsmarktgerelateerd is. Vestiging asielzoekers en huisvesting vanuit een andere gemeente zijn de belangrijkste redenen dat personen in Renswoude een uitkering aanvragen. In 2023 ging het om in totaal 5 dossiers bij de instroom, waarbij het in alle gevallen statushouders betrof. De gemeente heeft een taakstelling voor de vestiging van statushouders. Statushouders hebben vervolgens ook recht op een uitkering (als zij niet zelf werk vinden). Per gezin wordt per adres één uitkering verstrekt.

Wij proberen zoveel mogelijk het werken en leren te combineren bij statushouders. Het percentage werkende statushouders (18-65 jaar) bij de gemeente Veenendaal, Rhenen en Renswoude ligt hoger dan het landelijk gemiddelde. Hierdoor stromen statushouders sneller uit in de toekomst en zijn zij dan niet meer afhankelijk van een bijstandsuitkering. Analyse uitstroom Reden uitstroom

Totaal

Arbeid uit dienstbetrekking

2

Verhuizing naar andere gemeente

1

Pagina 5 van 9

Overlijden

1

Pensioen

1

Anders

1

Totaal

6

Arbeidsmarktgerelateerde uitstroom Tot de arbeidsmarktgerelateerde uitstroom rekenen we arbeid uit dienstbetrekking, ander inkomen en zelfstandig beroep. De arbeidsmarktgerelateerde uitstroom komt daarmee uit op twee bijstandsdossiers. In de Divosa Jaarkaart 2023 gemeente Renswoude is een uitstroompercentage ten hoogte van 1,3% normaal te noemen ten opzichte van het landelijke cijfer 2,1%. De uitstroom in gemeente Renswoude is lager dan het landelijk gemiddelde, maar door het kleine bijstandsbestand is het uitstroomcijfer sneller afwijkend van gemiddeld. De arbeidsmarktregio Foodvalley geeft aan dat de groei van het aantal vacatures aan het afzwakken is. Het aantal faillissementen neemt toe, ook in de sector horeca en detailhandel waar bijstandsgerechtigden relatief vaak naar uitstromen. Wel blijft er nog steeds sprake van een zeer krappe arbeidsmarkt. Dit zal in de komende jaren niet wezenlijk veranderen. Pensioenleeftijd De pensioengerechtigde leeftijd wordt in stapjes verhoogd van 65 jaar naar 66 jaar en 10 maanden in 2023. Dit betekent dat de bijstandspopulatie groeit met de doelgroep van 65 jaar tot 66 jaar en 10 maanden. Dit jaar is de pensioengerechtigde leeftijd met 3 maanden opgehoogd. Dit vertaalt zich meteen in de leeftijdsgerelateerde uitstroom. De uitstroom naar pensioen bedroeg in 2023 slechts 1 persoon.

5. Analyse oorzaken overschrijding BUIG-budget Het aantal bijstandsgerechtigden in Renswoude is in absolute aantallen laag. Het is dan ook moeilijk om statistische conclusies hieruit te trekken. Voor de kleinere gemeenten geldt dat er sneller sprake is van een relatief grotere stijging of daling doordat het totaal aantal bijstandsgerechtigden lager ligt. Hier kan toeval dus vaker een factor zijn. We concluderen wel dat de ontwikkelingen met betrekking tot de stijging van het bestand en de oorzaken van deze stijging in Renswoude in lijn zijn met het landelijke beeld. De stijging van het bestand is op voorhand niet meegenomen in de berekening van het BUIGbudget. Bij de vaststelling van het voorlopig budget is het Rijk uitgegaan van de realisaties van twee jaar voorafgaand aan het budgetjaar. Bij het definitieve budget zal van de realisaties van het voorgaande jaar worden uitgegaan. Renswoude doet een beroep op de vangnetregeling 2023. Hieronder wordt beschreven wat de gemeente Renswoude en de uitvoeringsorganisatie van Veenendaal doen om de overschrijding van het BUIG-budget te reduceren.

6. Maatregelen om overschrijding tegen te gaan De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Participatiewet ligt bij gemeenten. Hiervoor krijgen gemeenten budget van de Rijksoverheid. Gemeenten hebben hun uitvoeringsorganisatie zodanig ingericht om het bijstandsvolume te reduceren. Ook in Veenendaal is een organisatie ingericht om instroom te voorkomen, uitstroom te bevorderen en fraude te bestrijden. In dat kader lopen er natuurlijk al veel acties en zijn werkprocessen afgesproken. Hieronder worden die acties genoemd die een intensivering zijn in 2023:

Pagina 6 van 9

Beperken instroom •

•

•

• •

Wij hebben een accountmanager die gespecialiseerd is in de arbeidstoeleiding van kwetsbare jongeren vanuit praktijkonderwijs (pro) en voortgezet speciaal onderwijs (vso), die in 2023 al gedurende het laatste schooljaar betrokken is geweest bij de uitstroomgesprekken om de jongeren toe te leiden naar de best passende plek, met name werk of dagbesteding. Begeleiding van voortijdig schoolverlaters (instroombeperkende maatregelen). Wanneer een jongere (18+) school verlaat zonder startkwalificatie (minimaal havo of mbo2), dan meldt DUO dit bij de woongemeente van de jongere. De Doorstroompunt-consulent zoekt contact met de jongere en bepaalt samen met de jongere de meest passende vervolgstap. Het doel hiervan is om iedereen in beeld en iedere jongere minimaal een startkwalificatie zodat ze een sterke start maken op de arbeidsmarkt. Daarnaast hebben wij een breed scala aan partners om jongeren te begeleiden naar werk en/of studie, die contact hebben met onderwijs, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Een voorbeeld hiervan is Stichting Aan de Slag. Inwoners die in de laatste zes maanden van WW-uitkering verkeren, worden gesproken door de accountmanagers van het Werkgeversservicepunt om vóór het instromen in de bijstand een geschikte baan te vinden.

Daarnaast organiseren de accountmanagers regelmatig banenmarkten om toekomstige werknemers (inwoners met een uitkering vanuit het UWV of gemeente) kennis te laten maken met werkgevers uit de regio. Een medewerker van gemeente Veenendaal die statushouders die (bijna) werkfit zijn begeleidt naar (betaald) werk. De uitstroomconsulent bemiddelt de statushouder actief naar een passende baan. Hierin begeleidt ze de statushouder en benadert ze actief werkgevers. Er is een cultuurverbinder aangetrokken die aan kan sluiten bij gesprekken tussen inburgeraar/statushouder en consulent inburgering. Door beter aan te sluiten bij de culturele achtergrond kan de informatie beter worden overgebracht. Waardoor het mogelijk wordt belemmeringen weg te nemen en sneller stappen te zetten. Daarnaast kan deze cultuurverbinder ingezet worden op de werkvloer en is deze persoon ook schakel tussen werkgever en -nemer.

Ken uw klant •

De kwaliteiten van de bijstandsgerechtigden waren onvoldoende gestructureerd geregistreerd. Daarom is in 2015 besloten om een nieuw matchingssysteem aan te schaffen. Dit is Competensys geworden. Hierdoor zijn we in staat om de verschillende kenmerken van ons klantenbestand beter in kaart te brengen, hen te matchen op vacatures en/of gerichte vervolgtrajecten in te zetten. In 2023 werd iedereen gesproken en is het gehele bestand bijgewerkt in systeem Competensys.

Bevorderen doorstroom •

•

Simpel Switchen: doorstroom van dagbesteding naar werk: Zorgorganisaties, gemeente Renswoude en sociaal ontwikkelbedrijf IW4 zijn een samenwerking gestart met het project DOOR. Tijdens een periode van acht tot tien weken kijken we waar iemand, die op zoek is naar een dagbestedingsplek of al een dagbestedingsplek heeft, het beste op z’n plek is. Is dat binnen de dagbesteding of heeft iemand de mogelijkheid om DOOR te groeien naar werk? Via project DOOR brengen we mogelijkheden in kaart en kijken we, samen met de kandidaat, wat het beste bij iemand past. Zo zorgen we ervoor dat talent optimaal worden benut en iedereen naar vermogen meedoet in de maatschappij. Community of Practice: De community of Practice is in 2023 gestart en zal medio 2024 worden afgesloten. Binnen de Community zijn verschillende werkgroepen bezig die allemaal een klein eindproduct zullen opleveren. Zo zullen er aanbevelingen gedaan worden voor Duale trajecten, wordt er een werkwijze ontwikkeld op het vormgeven en registreren van de praktijkuren z-route etc. Al deze producten dragen bij om de inburgering te verbeteren met een nadruk op de participatie van inburgeraars.

Pagina 7 van 9

Bevorderen uitstroom • • •

•

•

•

•

•

Om uitstroom naar werk te bevorderen wordt meer ingespeeld op de wensen van de werkgever. Veenendaal heeft twee accountmanagers (die deels werken vanuit het werkgeversservicepunt Foodvalley) om de match tussen kandidaat en bedrijf te maken. Binnen de eigen organisatie is de functie van jobmatcher gecreëerd. Hij kijkt binnen het bestand van Veenendaal, Rhenen en Renswoude of er geschikte kandidaten zijn om te voldoen aan een gerichte vraag van de werkgever. De gemeente beschikt over een breed scala van re-integratie-instrumenten voor reguliere bijstandsgerechtigden, maar ook specifieke instrumenten voor bijvoorbeeld de doelgroep statushouders. Bij re-integratie-instrumenten kan gedacht worden aan een leerwerktraject bij een (lokale) ondernemer of maatschappelijke organisatie, loonkostensubsidie, proefplaatsing, aanpassing werkplek, training werknemersvaardigheden of een gerichte opleiding. Inzet kindermediair: Wij merken dat het voor alleenstaande ouders lastig is om de zorg voor kinderen te combineren met re-integreren en inburgeren. Hiervoor hebben wij een contract met Kindermediair, een onafhankelijke bemiddelingsorganisatie die zich bezighoudt met vraag en aanbod op het gebied van kinderopvang.

Zij kunnen helpen met zaken als een passende kinderopvang zoeken, aanvragen van tegemoetkoming bij gemeente, afsluiting van contracten met een kinderopvangaanbieder, aanvragen en wijzigen van kinderopvangtoeslag en organiseren van communicatie tussen gemeente en opvangorganisatie. IW4 training: Werken in Nederland. IW4 heeft een training ontwikkeld waarbij zij uitleggen waarom meedoen in Nederland belangrijk is, wat er verwacht wordt op de Nederlandse arbeidsmarkt en wat de verwachtingen vanuit de Participatiewet zijn. Dit is een traject van vijf weken met elke week een training van één dagdeel. We hebben een medewerker gedetacheerd naar het Regionaal Mobiliteitsteam. Inwoners kunnen bij een Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) terecht als zij werk of inkomen zijn kwijtgeraakt of dreigen kwijt te raken. Het RMT helpt inwoners om ander werk te vinden. Dit doen ze met advisering, scholing en matching. LeerwerkLoket: Het LeerwerkLoket FoodValley heeft als doel om de aansluiting tussen het onderwijs, de opleidingsmarkt en arbeidsmarkt te versterken. Het Leerwerklok biedt kosteloos advies over scholing, leerbanen en financieringsmogelijkheden van een opleiding en is toegankelijk voor alle inwoners uit gemeente Renswoude. Wij hebben een breed scala aan leerwerkplekken bij lokale ondernemers; detailhandel, zorg en productie.

Op deze manier kunnen statushouders naast hun inburgeringstraject beginnen met werken en behoudt de klantmanager het contact tussen werkgever en werknemer.

Doelgroepaanpak •

•

Nieuwe doelgroep: In het sociaal akkoord hebben het kabinet en werkgevers afgesproken dat ze extra banen gaan creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Er moeten 125.000 garantiebanen komen bij reguliere werkgevers. Dit zijn 100.000 banen bij het bedrijfsleven en 25.000 banen bij de overheid. In 2026 moeten alle banen gerealiseerd zijn. De uitvoeringsorganisatie van Veenendaal kent twee consulenten bijzondere doelgroep. In samenwerking met scholen en UWV wordt deze doelgroep naar werk geholpen. Statushouders: We zien dat het aantal statushouders binnen de bijstand stijgt. Deze doelgroep verdient specifieke aandacht. In 2022 is de Wet inburgering 2021 ingevoerd. Daarnaast is de taakstelling huisvesting statushouders versneld en verhoogd waardoor de instroom van statushouders in korte tijd fors toenam. Voor statushouders hebben wij een intensieve begeleiding richting werk, met als doel het voorkomen van een langere tijd van bijstandsafhankelijkheid en uitstroom te realiseren naar een betaalde baan.

Handhaving •

Controle verzuim: Wij voeren een controle uit op verzuim en hebben een toezichthouder rechtmatigheid Sociaal Domein aangesteld om toe te zien op de cijfers en ontwikkelingen. In

Pagina 8 van 9

•

•

2023 heeft er een controle plaatsgevonden waarbij we alle aspecten bekijken: zowel rechtmatigheid, maar ook het niet-gebruik van voorzieningen in het Sociaal Domein. Verder zullen bijstandsgerechtigden ook zelf verklaring in het kader van rechtmatigheid moeten ondertekenen. Dit leidt tot minder instroom en eventueel uitstroom uit de bijstand. Taaleis: In 2016 is de Wet taaleis in werking getreden. Bijstandsgerechtigden worden getoetst op de taalvaardigheid. Bij enkelen wordt een taaltoets afgenomen. Indien op basis van een taaltoets naar oordeel van het college/ afdeling beleid economie, werk en inkomen sprake is van een redelijk vermoeden van niet of niet voldoende mate beheersen van de Nederlandse taal, stelt het college een individueel taalplan op ter verbetering van het taalniveau van belanghebbende. Een half jaar na kennisgeving wordt het taalniveau van belanghebbende opnieuw getoetst. Daarbij sluit het college aan bij de prioritering zoals vastgelegd in het taalplan. Indien betrokkene niet voldoende zijn best doet, kan de uitkering worden verlaagd. Module arbeidsmarkt en participatie (MAP): MAP is een belangrijk onderdeel van de Wet Inburgering 2021. Binnen Veenendaal zien we het als een vliegwiel naar participatie/werk voor onze uitkeringsgerechtigde inburgeraars. In de theorie worden verschillende aspecten van werken in Nederland onder de loep genomen.

Naast de theorie moeten praktijkuren worden gemaakt. Waar passend en mogelijk wordt er gekeken naar betaald werk. Anders word er maatwerk geleverd om de juiste stappen te kunnen zetten op de participatieladder.

Meting •

Benchmark Werk en Inkomen: Sinds 2016 neemt Veenendaal deel aan de benchmark werk en inkomen. Dit stelt Veenendaal in staat om de actuele prestaties van Renswoude en de inrichting van de organisatie, werkprocessen en beleid te vergelijken met andere gemeenten. De benchmark wordt uitgevoerd door Divosa, Stimulansz en BMC. Aan de benchmark 2023 namen meer dan 220 gemeenten deel.

Pagina 9 van 9