Raadsvoorstel aanvraag Vangnetregeling 2022 Participatiewet

Raadsvoorstel

Nummer: 574391/574781 Behandeld door: M. Gort Datum: 30 mei 2023

Onderwerp: Aanvraag Vangnetregeling Participatiewet (BUIG) 2022

Geachte raad, Samenvatting: Om in aanmerking te kunnen komen voor de Vangnetregeling 2022 is het nodig om aan te kunnen tonen dat het college de raad geïnformeerd heeft over zijn analyse van de oorzaken van het tekort, over de getroffen maatregelen om het tekort te reduceren en over het beoogd effect van de maatregelen. Door de raad kennis te laten nemen van de raadsinformatiebrief en haar instemming te vragen met deze brief en de genomen en te nemen maatregelen, wordt aan deze voorwaarde voldaan.

Beslispunten 1. Kennis te nemen van de analyse van de mogelijke oorzaak en omvang van het verwachte BUIG- (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorziening aan Gemeenten) tekort zoals opgenomen in de raadsinformatiebrief (notitie) “Vangnetregeling Participatiewet 2022”. 2. Geen wensen en bedenkingen te hebben over de in de raadsinformatiebrief “Vangnetregeling Participatiewet 2022” genoemde maatregelen om tot een tekortreductie te komen. Inleiding De gemeente ontvangt van het rijk een BUIG-budget om daarmee bijstandsuitkeringen te betalen. De raad ontvangt vanuit het college bijgaande notitie waarin wordt aangegeven dat de gemeente in 2022 een overschrijding heeft van het toegekende BUIG-budget van meer dan 7,5%. In de notitie wordt de overschrijding grotendeels verklaard door de huisvesting van nieuwe statushouders. Tevens geeft het college aan wat zij doet en gaat doen om deze overschrijding terug te dringen. Om de financiële risico’s in gemeenten gedeeltelijk af te dekken heeft het Rijk een zogenaamde “vangnetregeling” in het leven geroepen. Waarom naar de raad? Om in aanmerking te kunnen komen voor de vangnetregeling is het onder andere nodig om aan te kunnen tonen dat het college de raad geïnformeerd heeft over zijn analyse en de maatregelen die worden genomen dan wel worden overwogen om tot een kostenreductie te komen.

Daarnaast is het nodig om een document te hebben waaruit de opvattingen van de gemeenteraad blijken. Door de raad kennis te laten nemen van de notitie en haar zienswijze te vragen met betrekking tot de in de notitie maatregelen wordt aan deze voorwaarde voldaan. Beoogd resultaat Een zienswijze te geven over de analyse en aanpak van het college over de overschrijding van

Pagina 1 van 3

het BUIG-budget 2022. Deze is nodig om in aanmerking te komen voor een vangnetregeling. Argumenten 1.1 De notitie “Vangnetregeling 2022 Participatiewet” geeft helder inzicht in de analyse van de mogelijke oorzaak en omvang van het verwachte BUIG-tekort Renswoude kent ongeveer 30 bijstandsgerechtigden. Dit lage aantal maakt een statische vergelijking moeilijk. Wel is gekeken naar de instroom in 2022. We zien dat er in Renswoude in 2022 6 bijstandsdossiers zijn gestart voor statushouders die zich in Renswoude hebben gevestigd. Dit is een rechtstreeks effect die voorkomt uit de taakstelling van de gemeente om statushouders te huisvesten. Deze statushouders hebben vervolgens recht op een uitkering. Verhoudingsgewijs gaat het voor Renswoude dan om een grote groep. Hier is op voorhand geen rekening mee gehouden met de toekenning van het BUIG-budget 2022 voor Renswoude. 1.2 Maatregelen zijn en worden ingezet om een tekortreductie te bewerkstelligen De volgende maatregelen uit de notitie “Aanvraag vangnetregeling 2022 Participatiewet” worden ingezet om een reductie te bereiken: - Intensivering beperken instroom; - Gerichte inzet re-integratie-instrumenten; - Uitbreiding uitstroom-instrumenten en arrangementen; - Aanscherping handhaving. 2.1 Bij de aanvraag van de vangnetregeling moet het college een document overleggen waaruit de zienswijze van de raad dienaangaande blijkt.

Met de zienswijze als brief wordt aan deze eis voldaan. Alternatieven Het alternatief is om geen vangnetregeling aan te vragen. Dit zorgt voor een tekort op het genoemde budget (ten opzichte van de uitkering die vanuit het rijk wordt ontvangen) in 2022 die momenteel wordt gedekt vanuit de algemene dekkingsmiddelen. Kanttekeningen 1.1 Het is niet zeker dat een beroep op de Vangnetregeling ook wordt gehonoreerd door het Rijk. Aan een beroep op de Vangnetregeling is een aantal voorwaarden verbonden. Door het nemen van de voorgestelde maatregelen wordt maximaal ingezet op het voldoen aan de vereisten van deze regeling. 1.2 Het meerjarenperspectief is nog onzeker De instroom van asielzoekers zal aankomende jaren toenemen. Deze doelgroep is veelal afhankelijk van een uitkering vanuit de Participatiewet doordat zij de Nederlandse taal nog niet machtig zijn en moeten inburgeren. Dit heeft als gevolg dat het aantal bijstandsgerechtigden blijft toenemen en er druk blijft op het toegekende BUIG-budget vanuit het Rijk. Participatie Trede 0 van de participatieladder is hier van toepassing. Participatie van inwoners bij het vaststellen jaarstukken is niet aan de orde. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Inwoners hebben belang bij een efficiënte en effectieve uitvoeringsorganisatie die personen met een arbeidsbeperking goed bedient.

Aanpak / uitvoering De notitie “Vangnetregeling Participatiewet 2022”, het raadsbesluit en de zienswijze worden toegevoegd aan het dossier van de aanvraag vangnetregeling. De implementatie van de genoemde maatregelen loopt. In de Najaarsnota 2023 zal gerapporteerd worden over het effect van deze maatregelen en huidige ontwikkelingen. Evaluatie De raad wordt via de reguliere P&C-cyclus geïnformeerd over de uitkomsten van de aanvraag

Pagina 2 van 3

voor de vangnetregeling. Kosten, baten, dekking De aanvraag vangnetregeling over 2022 kan in augustus 2023 worden gedaan. Uitbetaling van de compensatie vindt plaats in het eerste kwartaal van 2024. Dit zal worden gemeld in de bestuursrapportage. Het toegekende BUIG-budget voor Renswoude in 2022 is vastgesteld op € 386.010. In 2022 bedroeg de totale netto uitkeringslast € 523.909. Er sprake van een overschrijding ter hoogte van € 137.899. Op grond van de realisatie in 2022 is dit verantwoord in de jaarrekening 2022. Dit is een procentuele overschrijding van 35,72% van het BUIG-budget. Dit betekent dat de gemeente Renswoude voor naar schatting € 99.298 een beroep doet op de vangnetregeling.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,

de secretaris, E.J. Jansonius

de burgemeester, P. Doornenbal-van der Vlist

Bijlage(n): - Raadsinformatiebrief Vangnetregeling 2022 Participatiewet - Aanvraagformulier Basis VU 2022 gemeente Renswoude - Raadsbesluit aanvraag Vangnetregeling 2022 Participatiewet

Pagina 3 van 3