Raadsvoorstel Aanpassing Minimaregelingen

Raadsvoorstel

Nummer: 585484/585747 Behandeld door: M. Gort Datum: 6 februari 2024

Onderwerp: Verbetering minimarelingen en Grebbepas naar aanleiding van gebruikersevaluatie

Geachte raad, Samenvatting: De gemeenteraad besluit aanpassingen van de minimaregelingen vast te stellen: - Minimaregelingen samen te voegen en bestedingsmogelijkheden daaraan toe te voegen; - In de minimaregeling "Computer basisschool" niet langer verplicht te stellen dat het budget in één keer besteed moet worden; - Het Doe-mee budget pas na drie jaar laten vervallen; - Het Doe-mee budget niet langer direct bij uitstroom laten vervallen. Korte voorgeschiedenis In december 2021 werd de Grebbepas gelanceerd, die het minimabeleid in gemeente Renswoude een nieuwe vorm gaf en een einde maakte aan een situatie waarbij inwoners met een minimuminkomen geld moesten voorschieten en bonnetjes declareren. Renswoude voert de pas gezamenlijk uit met de gemeenten Rhenen (Cunurapas) en Veenendaal (Veenendaalpas). De Grebbepas is gratis voor mensen met een laag inkomen in Renswoude. Zie ook de website www.grebbepas.nl. Het passysteem wordt in opdracht van de gemeente uitgevoerd door Bureau Minimaregelingen. Op de pas staan tegoeden die de pashouder voor verschillende producten en activiteiten kan gebruiken, met als doel dat iedere inwoner mee kan doen in de maatschappij. De Grebbepas is de praktische uitwerking van onze minimaregelingen. In de Verordening Minimaregelingen Renswoude is vastgelegd voor welke bedragen en bestemmingen de pas ingezet mag worden, te weten: a.

Maatschappelijke participatie (het Doe mee-budget); b. Sport volwassenen; c. Vergoeding ID kaart; d. Computer en/of tablet basisschool; e. Schoolkosten middelbare school; f. Mobiele telefoon; g. Fiets; h. Kledingpakket; i. Collectieve ziektekostenverzekering; j. Meerkosten chronisch zieken.

Pagina 1 van 5

Evaluatie 2020-2023 De minimaregelingen van Renswoude (en Rhenen en Veenendaal) zijn in het afgelopen jaar geëvalueerd, zie het rapport Evaluatie minimaregelingen 2020-2023. De belangrijkste conclusies uit hoofdstuk 6.1 van het rapport: • Het aantal personen dat gebruikmaakt van de minimaregelingen is sinds 2020 sterk gestegen. In Renswoude is het aantal personen nóg sterker gestegen dan in de twee andere gemeenten. Dat komt doordat we veel bekendheid hebben gegeven aan het bestaan van de minimaregelingen. Het toegenomen gebruik is positief. Het betekent dat de minimaregelingen hun werk doen in het tegengaan van armoede en het bevorderen van bestaanszekerheid. • Ga betutteling tegen: voor iedereen is de behoefte anders, dus laat de verschillende budgetten en voorwaarden zoveel als mogelijk los. • Budgetten langer beschikbaar houden voorkomt dat er een budget aan het einde van een pasjaar nog snel wordt opgemaakt aan relatief wat minder noodzakelijke uitgaven. • Sommige vergoedingen worden op dit moment gemist, zoals kledingbudget voor volwassenen, budget voor huishoudelijke apparatuur en budget voor gezonde voeding.

Kaders Beleid sociaal domein Renswoude 2023-2026 Verordening Minimaregelingen Renswoude Beoogd effect Het minimabeleid draagt beter bij aan het tegengaan van armoede en het bevorderen van bestaanszekerheid door inwoners meer mogelijkheden te geven hun budget zo in te zetten dat het past bij hun wensen en situatie. Aanpassingen minimaregelingen Voorgesteld wordt om op basis van de Evaluatie minimaregelingen 2020-2023 de volgende aanpassingen van de minimaregelingen vast te stellen (dit is scenario 1a uit paragraaf 6.2 van deze evaluatie): -

Voor volwassenen: de regeling “Doe mee-budget” en de regeling “Sportbudget” samenvoegen tot de nieuwe regeling “Doe mee-budget volwassenen” en de bestedingsmogelijkheden kleding, witgoed, elektronica, fiets, bouwmarkt, gezonde voeding en rijbewijs daaraan toevoegen;

-

Voor kinderen van 0-12 jaar: de regeling “Doe mee-budget” en de regeling “Kledingbudget” samenvoegen tot de nieuwe regeling “Doe mee-budget kinderen” en bestedingsmogelijkheden fiets en gezonde voeding daaraan toevoegen;

-

Voor kinderen van 12-18 jaar: de regelingen “Doe mee-budget”, “Kledingbudget”, “Schoolbenodigdheden”, “Fiets” en “Mobiele telefoon” samenvoegen tot de nieuwe regeling “Doe mee-budget jongeren” en de bestedingsmogelijkheid gezonde voeding daaraan toevoegen;

-

Voor gezinnen met basisschoolleerlingen: in de regeling “Computer” niet langer verplicht te stellen dat het budget van € 500 per 5 jaar in één keer besteed moet worden;

-

Het Doe-mee budget pas na drie jaar laten vervallen - in plaats van aan het einde van het pasjaar - zodat de pashouder de mogelijkheid krijgt om te sparen.

-

Het Doe-mee budget niet langer direct bij uitstroom laten vervallen, zodat armoedeval bij de pashouder verminderd wordt. Een pashouder die inmiddels een te hoog inkomen heeft om recht te hebben op een nieuw jaarbudget, mag voortaan binnen de vervaltermijn van drie jaar het oude budget nog inzetten.

Pagina 2 van 5

Schematisch weergegeven leidt dit tot deze aanpassingen: Doelgroep: volwassenen Oude Oud budget regeling Doe mee€ 50 tot € 100* budget Sport budget € 50 tot € 100*

Nieuwe regeling Doe meebudget volwassen

Nieuw budget

Te besteden aan -Sport -Hobby/ vrije tijd -Horeca -Cultuur -Kleding -Witgoed/ elektronica -Fiets -Bouwmarkt -Gezonde voeding -Rijbewijs

Overige wijzigingen Toevoegen van kleding, witgoed, elektronica, fiets, bouwmarkt, gezonde voeding en rijbewijs

Te besteden aan Computer/ tablet/ printer

Overige wijzigingen Hoeft niet in 1x besteed. Mag bv ook aan 2 tablets.

Te besteden aan -Kleding -Hobby/ vrije tijd -Horeca -Cultuur -Fiets -Gezonde voeding

Overige wijzigingen Toevoegen van fiets en gezonde voeding.

Nieuw budget € 275 tot € 500 per pasjaar*

Te besteden aan -Kleding -Hobby -Horeca -Cultuur -Gezonde voeding -Fiets -Mobiele telefoon -Schoolbenodigdheden

Overige wijzigingen Toevoegen van gezonde voeding.

1x € 750

Laptop conform eisen school

Geen

€ 100 tot € 200 per pasjaar *

Doelgroep: gezinnen met kinderen op de basisschool Oude Oud budget Nieuwe Nieuw budget regeling regeling Computer 1x per 5 jaar Computer 1x per 5 jaar € 500,€ 500,-

Doelgroep: kinderen 0 tot 12 jaar Oude Oud budget Nieuwe regeling regeling Kledingbudget € 100 tot Doe mee€ 200* budget kinderen Doe mee€ 50 tot budget € 100*

Doelgroep: kinderen 12 tot 18 jaar Oude regeling Oud budget Nieuwe regeling Kledingbudget € 100 tot Doe mee€ 200* budget jongeren Doe mee€ 50 tot budget € 100* School€ 50 tot benodigdheden € 100* Fiets 1x € 150 Mobiele 1x per 3 jaar telefoon € 75 tot € 150*

Laptop

1x € 750

Laptop

Nieuw budget € 150 tot € 300 per pasjaar*

* hoogte afhankelijk van het inkomen (tot en met 100%, of 100-110%, of 110-120% minimum)

Pagina 3 van 5

Deze regeling blijft ongewijzigd: Oude regeling Oud budget Vergoeding ID kaart

Werkelijke kosten

Nieuwe regeling Vergoeding ID kaart

Nieuw budget Werkelijke kosten

Te besteden aan ID kaart

Overige wijzigingen Geen

Deze aanpassingen worden verwerkt in een wijziging van de Verordening Minimaregelingen Renswoude, die dit voorjaar ter besluitvorming naar de raad wordt gezonden. Argumenten 1.1 Het samenvoegen van budgetten biedt inwoners meer mogelijkheden Doordat de budgetten nu zijn verdeeld over een groot aantal regelingen met eigen voorwaarden, hebben inwoners eigenlijk de beschikking over een groot aantal kleine geldpotjes. Dat heeft tot gevolg dat zij voor duurdere zaken alsnog zelf moeten bijbetalen óf het budget niet gebruiken kunnen. Het Sportbudget bijvoorbeeld is voor veel sportaanbieders te laag om de volledige contributie te dekken. 1.2 Het verbreden van de bestedingsmogelijkheden geeft inwoners meer eigen regie

Op dit moment is in hoge mate van detail vastgelegd waar inwoners budgetten aan mogen besteden en waaraan niet. Dit past niet bij het beleidsplan sociaal domein Renswoude. We willen handelen vanuit het perspectief van de inwoner en niet voor de inwoner denken maar samen mét de inwoner. Meedoen in de samenleving ziet er voor iedereen anders uit. Voor de één is het: een keer gezellig met iemand koffie kunnen gaan drinken. Voor de ander is het: verf en behang kunnen kopen zodat het huis er netjes uitziet en men mensen thuis durft uit te nodigen. Door de bestedingsmogelijkheden te verbreden krijgen inwoners meer zeggenschap over hoe zij zelf het meedoen willen invullen. 1.3 Het langer beschikbaar houden van budget geeft inwoners de mogelijkheid te sparen voor

duurdere noodzakelijke uitgaven We zien op dit moment twee dingen gebeuren: Enerzijds wordt budget gedurende het jaar niet gebruikt omdat het bedrag te laag is om er echt iets mee te doen. Anderzijds wordt budget opgemaakt omdat het anders toch vervalt. Kanttekeningen 1.1 Er is meer kans op uitputting van de budgetten De voorgestelde wijziging – het samenvoegen van regelingen – wordt budgetneutraal uitgevoerd. Het totale budget blijft hetzelfde, het wordt alleen verdeeld over een geringer aantal regelingen. Een financieel risico zit in de kans dat de budgetten beter worden benut wanneer het bedrag meer toereikend is en de bestedingsmogelijkheden groter. Tegelijkertijd betekent dit dat dit instrument voor armoedebestrijding en bestaanszekerheid doeltreffend wordt ingezet. Inwoners met een laag inkomen hebben meer mogelijkheden om mee te doen en welzijn te ervaren en dat is de bedoeling van de minimaregelingen. 1.2 Het maximale inkomen blijft 120% van de toepasselijke bijstandsnorm Zoals omgeschreven in de evaluatie is de armoedegrens door de gestegen inflatie gestegen naar 130% van de toepasselijke bijstandsnorm. Om deze reden kan gekozen worden om de inkomensgrens van de Grebbepas te verhogen naar 130%. Dit zou € 10.000 extra per jaar kosten indien we de budgetten van de huidige doelgroep gelijk houden.

Vanwege de onzekere gemeentelijke financiën kiezen we hier op dit moment niet voor. 1.3 Het verbreden van de bestedingsmogelijkheden betekent minder controle waar inwoners

hun budget aan besteden Feitelijk geeft het samenvoegen van regelingen inwoners meer ruimte om zelf te kiezen. Maar dat is ook wat we willen: inwoners het vertrouwen geven binnen de kaders van minimaregelingen. Er is echter wel een (klein) risico dat het samenvoegen van de kindregelingen het voor ouders moeilijker maakt de uitgaven voor kleding en schoolspullen door het jaar heen goed te plannen. Daar is echter ook een oplossing voor. Er zijn in Renswoude diverse partijen –

Pagina 4 van 5

Formulierenbrigade, Budgetloket, SWO – die deze gezinnen hierbij behulpzaam kunnen zijn. Wanneer we zien dat inwoners hier tegenaan lopen, dan wijzen we actief door. Uitvoering a. planning: De verordening wordt, als de gemeenteraad akkoord gaat met dit raadsvoorstel, aangepast en dit voorjaar aan de raad voorgelegd. b. communicatie: Na vaststelling door de raad worden de inwoners en maatschappelijke partners geïnformeerd. Risico’s, kosten, baten en dekking Deze wijziging is budgetneutraal – het totale bedrag aan beschikbaar budget blijft hetzelfde. Wel is er de bij de kanttekeningen genoemde kans op verbeterde uitputting van budgetten. De voorgestelde wijzigingen zullen ingaan vanaf het pasjaar dat loopt van 1 juli 2024 tot 1 juli 2025. De hogere uitnutting van de budgetten heeft dan pas een financieel effect vanaf 2025. Naar verwachting kan dit effect in 2025 nog worden opgevangen binnen de bestaande budgetten. Het financieel effect van het meenemen van budgetten verwachten we pas vanaf 2026. Dit wordt nu geschat op € 10.000. Het totaal aan uitgaven minimabudget in 2026 is, naast de minimaregelingen zelf, afhankelijk van een veelheid van factoren, waaronder hoogte van het minimumloon, de totale potentiële doelgroep, bereik van de doelgroep en uitnutting individueel budget.

Deze bevat veel onzekerheden, waardoor de potentiële extra € 10.000 per 2026 nu wordt aangemerkt als risico. Uitgaven minimabeleid worden gevolgd en het college zal hierover in de reguliere P&C-cyclus rapporteren. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Renswoude,

de secretaris, E.J. Jansonius

de burgemeester, P. Doornenbal-van der Vlist

Bijlage(n): - Evaluatie minimaregelingen 2020-2023 - Aanvullend advies Cliëntenraad de Vallei - Toelichting op advies Cliëntenraad de Vallei

Pagina 5 van 5