R5c. VRU uitvoeringsprogramma algemene toelichting bij gemeentelijk productieplan RB 2026 gewijz

Algemene toelichting bij gemeentelijk productieplan Risicobeheersing 2026

AdresArchimedeslaan 6 3584 BA Utrecht Post Postbus 3154 3502 GD Utrecht Contact 088 878 1000 info@vru.nl

IBAN N L 8111.97.955B01 KVK 51817330

Veiligheidsregio Utrecht @vrutrecht @vrubrandweer

1

Inhoud

1

Inleiding

3

2

Gemeentefondssystematiek

3

3

Regionale risico's

3

4

Advies

4

5 5.1 5.2

Toezicht Voorstel VRU prioritering toezicht brandveiligheid bestaande bouw Resultaten van toezicht bestaande bouw

6 7 8

6

(Brand)Veilig Leven

10

Bijlage 1; Gebouwenlijst (initiële controles 2026)

13

2

1

Inleiding

Elk jaar ontvangt u van ons een concept-jaarplan, met daarin een overzicht van de activiteiten die we vanuit Risicobeheersing VRU voor uw gemeente willen gaan uitvoeren. In het jaarplan is rekening gehouden met de voor de gemeente beschikbare capaciteit en de in de gemeente aanwezige risico’s om daarmee een zo groot mogelijke bijdrage te leveren aan de veiligheid. De afgelopen jaren werd er steeds meer informatie opgenomen in het jaarplan. Het bevatte een uitgebreide beschrijving van onze werkzaamheden, de samenwerkingsafspraken en de onderliggende wet- en regelgeving. Omdat hierin geen jaarlijkse wijzigingen zijn, hebben we het jaarplan in 2025 weer teruggebracht tot een overzicht van de productgegevens en de prioritering bij Toezicht met de daaruit volgende gebouwenlijst. Voor de raming van de productiegegevens 2026 baseren we ons op de gerealiseerde aantallen van de afgelopen jaren, en de eventueel door uw gemeente aangeleverde verwachting of verzoeken.

2

Gemeentefondssystematiek

In 2026 is op basis van de kengetallen- voor bijna 140.000 uur aan capaciteit ingepland. Dit is lager dan in 2025; een aantal productregels zijn samengevoegd, wat leidt tot iets andere kengetallen en dus doorrekening. Onze capaciteit zetten we (deels) in bij activiteiten die niet specifiek aan één gemeente zijn toe te rekenen (totaal benodigde uren worden verdeeld over de gemeente ‘naar rato’ gemeentefonds. Het bijbehorende percentage wordt berekend aan de hand van uw bijdrage gemeentelijk basistakenpakket (zie bijlage 1 van de Begroting 2026, geactualiseerde begroting 2025). De in dit jaarplan opgenomen (productie)afspraken kunnen we realiseren met de voor u beschikbare uren ‘naar rato’ gemeentefonds. Wanneer er aanvullende of gewijzigde wensen zijn vanuit de gemeente, dan vragen we u dit tijdig aan te geven. Dat kan enerzijds leiden tot het opnieuw prioriteren van het werk, anderzijds tot het in rekening brengen van extra uren. Dit alles vanzelfsprekend in overleg met u.

3

Regionale risico's

Uit het regionaal risicoprofiel volgen risico's waar de focus van de VRU op ligt in de periode 2023-2026. Op de prioritaire risico's wordt door Risicobeheersing ingezet op monitoring & analyse, kennisdeling en netwerkontwikkeling. De prioritaire risico's zijn: natuurbrand, extreem weer/ overstromingen, energietransitie en stedelijke verdichting (incl. hoogbouw, duurzaam bouwen, stapeling van functies, verminderd zelfredzamen).

3

4

Advies

De VRU geeft advies aan de gemeente op het gebied van (brand)veiligheid op basis van de artikelen 10 en 25 van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr), zoals vastgelegd in de bestuursagenda VRU 2024-2027. Advies wordt gegeven op verzoek van de gemeente. Daarnaast kan de VRU ongevraagd advies geven. De VRU adviseert risicogericht op de mogelijke risico’s (incidentscenario’s) en de verstoringen daarbij op de leefomgeving. Ons advies is gebaseerd op relevante regelgeving, maar kan aangevuld worden met (risicogericht) advies om (nieuwe) risico's te beperken. Dit doen we door te bezien welke impact de activiteit op de omgeving heeft (en omgekeerd). Belangrijk is dat deze nieuwe/veranderde activiteit niet leidt tot extra benodigde (repressieve) maatregelen. In alle gevallen betreft het een advies en is het aan de gemeente om wel of geen gevolg te geven aan het advies. De VRU heeft zich gecommitteerd aan de intentie overeenkomst en de uitvoeringsafspraken die in de Regio Utrecht zijn gemaakt over de samenwerking onder de Omgevingswet. Voor 2026 sturen we op onderstaande producten. Er zijn enkele kleine wijzigingen ten opzichte van 2025. Voor de meeste cijfers geldt dat de cijfers voor 2026 zijn gebaseerd op een gemiddelde van de gerealiseerde aantallen in 2023, 2024 en de (prognose)cijfers van 2025 en de door de gemeente aangeleverde informatie.

Omgevingswet

2025

2026

Toelichting / wijziging

Advies bouw

Omschrijving is gewijzigd,

Vanaf 2026 hebben we het

aantallen opnieuw ingeschat bouwproces opnieuw ingericht. Hierbij hebben we ervoor gekozen om niet meer op elk advies afzonderlijk te rapporteren, maar op ‘bouwniveau’. Het kan zijn dat voor één bouwvergunning meerdere keren advies wordt gevraagd. In het verleden werd dit dan afzonderlijk geregistreerd, nu gaat het om het eindresultaat. Dit betekent dat aantallen omlaag zijn gegaan (en het kengetal iets omhoog). We verwachten dat dit ook beter past bij het beeld van de bouwactiviteit in de gemeente. Milieu

Advies milieu (incl. proj. LPG,

Vervallen

Deze adviezen worden meegenomen bij advies

afvalverwerking, koeltorens)

Omgevingswet Vuurwerk

Vervallen

Deze adviezen worden meegenomen bij advies Omgevingsveiligheid.

Gebruik

Beoordelen melding

Ongewijzigd

Omgevingsveiligheid

Omgevingsvisie,

Ongewijzigd

omgevingsplan, omgevingsoverleg, intaketafel, vooroverleg etc. Aanwijzen bedrijfsbrandweer

Vervallen

Nb. Uren komen t.l.v. ‘algemeen’ (naar rato GF)

4

Verstrekte adviezen

2025

2026

Categorie A-adm

Ongewijzigd

Toelichting / wijziging

evenementen Categorie A Categorie B Categorie C

We verwachten van de gemeente dat ze zorgen voor aanlevering van de benodigde stukken conform de afspraken (wanneer advies vragen, wijze van aanleveren, afgesproken termijnen) gemaakt in de intentieovereenkomst regio Utrecht, met bijbehorende samenwerkingsafspraken en screeningslijst.

5

5

Toezicht

Er wordt toezicht gehouden op de naleving van brandveiligheidseisen tijdens de bouw (op verzoek gemeente), bij bestaande gebouwen en bij evenementen. De VRU houdt toezicht op de naleving van brandveiligheidsvoorschriften op basis van de artikelen 10 en 25 Wvr, de Omgevingswet, inclusief het Bkl, Bal en Bbl, alsmede het Bgbop als bedoeld in art. 3 lid 3 Wvr. Voor een beoordeling maakt de VRU verder gebruik van het Handboek Brandbeveiligingsinstallaties en de Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid. De eerste verantwoordelijkheid hiervoor ligt altijd bij de gebruiker zelf, bijvoorbeeld de eigenaar van een bouwwerk, de organisator van een evenement, of de drijver van een inrichting. Door de VRU wordt toezicht gehouden om normconform gedrag te realiseren. De VRU houdt risicogericht toezicht, daar waar de grootste risico’s voor de samenleving bestaan. Voor 2026 sturen we op onderstaande producten. Er zijn enkele kleine wijzigingen ten opzichte van 2025. Voor de meeste cijfers geldt dat de cijfers voor 2026 zijn gebaseerd op de cijfers van de voorgaande jaren, door de gemeente aangeleverde informatie. Voor het toezicht bestaande bouw is uitgegaan van de prioritering in de risicomodule (zie 4.1), binnen de voor de gemeente beschikbare capaciteit. 2025

2026

Realisatie bouw

Toelichting / wijziging Dit proces is onlangs bijgesteld. Mogelijk dat de cijfers/resultaten gaan afwijken door andere wijze van registreren.

Geplande controles

Initieel

(Bestaande bouw -

De miliuecontroles zijn

Dit betreft alle cf de gebouwenlijst

toegevoegd

geplande controles. De

gebruik&milieu)

gebouwenlijst is door de gemeente gecontroleerd en geaccordeerd. Hercontrole

Ongewijzigd

We rekenen met 20% hercontroles.

Handhavingscontrole (met

Ongewijzigd

Indien bij de 1e hercontrole blijkt dat de constatering niet is opgelost,

bevoegd gezag)

dragen we de zaak over aan de gemeenten voor handhaving. Desgewenst voeren we een gezamenlijke hercontrole uit. Milieu

Vuurwerk

Vervallen

In 2025 was er nog een afzonderlijke planning voor controles milieu en vuurwerkopslagen, waarbij de milieudienst het voortouw had. Deze controles worden meegenomen bij de reguliere brandveiligheidscontroles (geplande controles)

6

Op verzoek gemeente

2025

2026

Toelichting / wijziging

(beschikbare uren)

Ongewijzigd

Alle verzoeken van de gemeente bij activiteiten die (nog) niet in onze reguliere toezichtsafspraken (controles bestaande bouw) vallen, worden via deze productregel gerapporteerd. De gemeente verzorgt de opvolging naar eigenaar of gebruiker. Evt. acties kunnen ten koste gaan van geplande (reguliere) controles bestaande bouw (‘gebouwenlijst’).

Klachten/Meldingen

Ongewijzigd

Betreft een inschatting (op grond van cijfers afgelopen jaren). Hier registreren we klachten en meldingen vanuit Repressie, of die we ontvangen via ‘burgervragen’ over een brandonveilige situatie. Deze worden altijd behandeld, soms door een bezoek, soms worden vragen telefonisch afgehandeld. Ook hebben we werkafspraken met de GGD over ‘hoarders’. De melding kan variëren van een klacht of vraag van een bewoner over de brandveiligheid in een gebouw tot een melding van (acuut) gevaar.

brandonveilige situatie

Seveso

(naar rato GF)

Ongewijzigd

De term BRZO bestaat formeel niet meer en is nu SEVESO. Waar nodig wordt ook de aanwijzing bedrijfsbrandweer gecontroleerd

Aanwijzing

(naar rato GF)

Vervallen

Zie ‘Seveso’

bedrijfsbrandweer Controles Evenementen

Ongewijzigd

Controles (nodeloze)

Ongewijzigd

alarmeringen OMS-

Uren naar rato GF; meegenomen in ‘algemene’ uren

aansluiting

5.1

Voorstel VRU prioritering toezicht brandveiligheid bestaande bouw

De gemeente is verantwoordelijk voor het toezichtsregime. In het jaarplangesprek in het laatste kwartaal 2025 is onderstaand voorstel van de VRU met de gemeentelijke gesprekspartners besproken. 1. Onze risico-inschatting cf risicomodule (prioritering per gelijksoortige gebruiksfuncties; branches). Dit resulteert in onderstaande voorstel vanuit de VRU voor prioritering 2. Deze prioritering leidt tot de gebouwenlijst (bijlage 1). Op de gebouwenlijst staan de afgesproken controles voor komend jaar.

Gezondheidszorg (groot)

Elk jaar

7

Wonen met zorg

Elk jaar

Kinderopvang & BSO

2 jaar

Onderwijs-basis

2 jaar

Logies

2 jaar

Tijdelijke opvang (vluchtelingen/asiel etc.) -locaties

2 jaar

Kamergewijze verhuur

2 jaar

Horeca

4 jaar

Bijeenkomst-Ontmoeting

4 jaar

Celfunctie

4 jaar

Kantoren (nieuwe regelgeving; melding >150 personen)

4 jaar

Onderwijs – voorgezet

4 jaar

Sportfunctie

4 jaar

Winkelfunctie

4 jaar

Overige gebruiksfuncties

4 jaar

Industrie & milieu

4 jaar

Defensie-objecten

4 jaar

Overige gebouwen (geen Gebruiksmelding) met

4 jaar

brandveiligheidsvoorzieningen / gelijkwaardigheidsoplossingen

5.2

Resultaten van toezicht bestaande bouw

Een controle kan de volgende resultaten opleveren: 1. Akkoord (geen bijzonderheden) 2. Niet volledig akkoord, kleine overtredingen, geen hercontrole of 3. Niet akkoord, (te grote overtredingen, of de verwachting is dat eigenaar/gebruiker de overtreding niet oplost zonder hercontrole) er volgt een hercontrole (dit kan ook een administratieve hercontrole zijn; aanleveren van stukken/foto’s om aan te tonen dat de overtreding is verholpen). Bij dit resultaat wordt een termijn benoemd, waarbinnen de constatering moet zijn verholpen. De termijn is afhankelijk van de ernst van de overtreding, de verwachte duur van herstel en eventuele kosten voor de herstelwerkzaamheden. Bij langdurige trajecten vraagt de toezichthouder de overtreder een plan van aanpak op te stellen, waarin de herstelwerkzaamheden en termijn nader worden beschreven. De VRU verzorgt de correspondentie over de controles zelfstandig met de eigenaren of gebruikers van een bouwwerk en stuurt de gemeente hiervan een afschrift, zodat zij hun archivering op orde kunnen houden. Een hercontrole kan de volgende resultaten opleveren: 1. Alsnog akkoord (gebreken zijn hersteld) 2. Niet akkoord; handhaving door de gemeente.

Alle gevallen waarbij wij bij een 2e controle constateren dat de zaken niet in overeenstemming zijn met de brandveiligheidsvoorschriften, dragen we over aan de gemeente (of, indien de gemeente deze taak heeft overgedragen, aan de Omgevingsdienst), zodat het bevoegd gezag de afweging tot handhaving kan maken.

8

We zullen in de rapportages over de voortgang de overgedragen zaken benoemen en horen graag de terugkoppeling op de voortgang van de gemeente. Graag blijven we betrokken bij de afronding, zodat we daarna het reguliere toezicht weer kunnen oppakken.

9

6

(Brand)Veilig Leven

(Brand)Veilig Leven heeft als doelstelling minder branden, minder schade, minder slachtoffers. Dit doen we door het organiseren van voorlichtingscampagnes met fysieke activiteiten en digitale middelen, waarbij het verhogen van het algemene kennisniveau m.b.t. de risico’s en het bieden van concreet handelingsperspectief voor brandveiliger gedrag, centraal staan. Hieronder staat per doelgroep een korte toelichting. Doelgroep Jeugd (Brand)Veilig Leven streeft naar een brandveilige generatie. Een nieuwe generatie voor wie brandveilig gedrag DE sociale norm is. Hiervoor geven we lokaal gastlessen bij het primair onderwijs en hebben we het lesmateriaal Brandmeester ontwikkeld voor MBO en VMBO opleidingen. De gastlessen worden naast brandveiligheid uitgebreid met thema's die relevant zijn voor lokale context zoals natuurbrand of veilig laden. Hiernaast weten we dat goed voorbeeld doet volgen. Daarom richten we onze activiteiten niet enkel op de jeugdigen zelf, maar ook op ouders van gezinnen met nog kleine kinderen. Doelgroep Kwetsbare inwoners (veerkracht) We weten uit verschillende onderzoeken van o.a. het NIPV dat kwetsbare inwoners en in het bijzonder alleenstaande senioren een grotere kans hebben te komen te overlijden bij brand.

Ook andere moeilijk te bereiken groepen zoals laaggeletterden, statushouders en arbeidsmigranten willen we graag bereiken met onze brandveiligheidsinformatie. Hiervoor ontwikkelen we gerichte materialen en campagneactiviteiten. Hiernaast is de wereld in verandering en hebben we te maken met een stapeling van (nieuwe) risico’s in onzekere tijden. Dit vraagt dat we actief inzetten op het meer veerkrachtig en weerbaar maken van de samenleving. Hiervoor is de VRU gestart met het Programma Veerkracht. (Brand)Veilig Leven levert een actieve bijdrage aan dit programma waarbij de focus ligt op het vergroten van de (samen)redzaamheid. Doelgroep Algemeen Publiek De meeste slachtoffers van brand vallen in de woning waarbij de 3 meest voorkomende brandoorzaken in de regio, koken, stoken en elektrische apparatuur (incl. het laden) zijn. Wij vinden het dan ook belangrijk dat iedere inwoner in de regio met enige regelmaat stilstaat bij de brandveiligheid in zijn/haar woning. Hiervoor zijn wij bereikbaar via verschillende kanalen voor vragen over de (brand)veiligheid in en om huis, geven we voorlichting en organiseren (sociale) mediacampagnes waarmee we (brand)veilig(er) gedrag en het hebben van een noodpakket continu bij de inwoners onder de aandacht brengen. Doelgroep Ondernemers Veel branden vinden plaats bij bedrijven met vaak grote schade tot gevolg.

Wij vinden het belangrijk dat alle ondernemers goed op de hoogte zijn van de wettelijke brandveiligheidseisen, maar het nog belangrijker dat ze in staat zijn hun verantwoordelijkheid te pakken door risico’s tijdig te signaleren en hier adequaat naar te acteren. In 2025 hebben we www.vru.nl/ondernemers verbeterd. Hier zal ook een zelfscan brandveiligheid beschikbaar komen (uitrol vanaf december 2025) die ondernemers zelf kunnen uitvoeren. Deze zelfscan richt zich voornamelijk op de bedrijven waar geen sprake is van regelmatige terugkerende toezichtcontroles. De zelfscan wordt onder de aandacht gebracht via de KVO-verbanden.

10

De lokaal meetbare producten zijn in onderstaand schema opgesomd met daarin een toelichting op eventuele wijzigingen in 2026 t.o.v. 2025. Lokaal meetbare producten

2025

Het aantal basisscholen dat het lespakket Streven is 40% van de scholen. Lessen ‘Brandweer op school’ gebruikt enkel voor de groepen 4 en enkel de basisles brandveiligheid.

wijziging in 2026 Streven ongewijzigd. Gemeente kan kiezen tussen de basislesbrandveiligheid voor groep 4 of de les gericht op natuurbrand of veilig laden.

Het aantal VMBO scholen dat het lespakket 'Brandmeester' gebruikt.

Streven is 40% van de scholen de bereiken. Bieden lessen voor alle bovenbouwklassen met specifiek modules gericht op ‘bouw’, ‘zorg’, ‘horeca’ ‘beveiliging en agrarisch

Respons (absoluut aantal) op brandveiligheidsinformatie bij aangifte geboorte via publiekszaken gemeente

Keuze aan de gemeente om hieraan mee te werken

Vervalt. Nieuwe invulling voor deze doelgroep wordt onderzocht.

Het aantal gegeven voorlichtingen aan zorgmedewerkers

Op verzoek van zorginstellingen.

Dit is aangepast naar i.o.m. toezicht bij instellingen daar waar sprake is van concrete brandveiligheidsproblemen. Na evaluatie is gekozen om de toolbox niet separaat aan te bieden aan zorginstellingen, maar te integreren in algemene voorlichtingen aan zorgmedewerkers.

Het aantal gegeven voorlichtingen. Dit betreft altijd maatwerk (fysiek inzet bij opendagen e.d., (online) voorlichtingen op verzoek, woningchecks, e.d)

Betreft een opsomming van alle gegeven voorlichtingen.

Naast open- en veiligheidsdagen dit jaar ook gerichte aandacht voor portiekflats (veilig vluchten), veilig laden, natuurbrand en weerbaarheid.

Aanwezigheid bij opendag en/of veiligheidsdag (uitsplitsing van de regel hierboven)

Betreft enkel de open- en/of veiligheidsdagen waaraan is deelgenomen.

Ongewijzigd

Het aantal dagen dat we met 1 of meerdere stands aanwezig zijn geweest in publieke ruimten

Stand op de thema's veilig koken, drogen, gebruik elektra, laden en natuurbrand.

Komen mogelijk gedurende het jaar nieuwe stands bij.

Respons (absoluut aantal) op de Keuze aan de gemeente om hieraan mee brandveiligheidstips voor de nieuwe te werken. woning bij verhuizing verstrekt door de afdeling publiekszaken van de gemeente.

Vervalt. Nieuwe invulling voor deze doelgroep wordt onderzocht.

Aantal gebieden met een Keurmerk Veilig Ondernemen / Uitgaan waar een actieve bijdrage is geleverd

We proberen bij zoveel mogelijk gebieden We zijn in overleg met het CCV en fysiek aan te sluiten. We rapporteren over belanghebbenden over de rol en invulling het aantal gebieden waar dit is gebeurd. van de brandweer binnen deze keurmerken en zoeken naar een efficiëntie en effectiviteitsslag hierin. Dit kan tot veranderingen in de aanpak en aanwezigheid leiden verderop in het jaar.

11

Lokaal meetbare producten

2025

wijziging in 2026

Aantal ingevulde zelfscans door ondernemers (vanaf Q2)

Tool nog niet beschikbaar

Tool naar verwachting vanaf Q2 2026 beschikbaar.

12

Bijlage 1; Gebouwenlijst (initiële controles 2026)

13