P2. Bijlage Onafhankelijke Adviescommissie RDRF - Adviesnotitie tweede indienperiode def

Onafhankelijke Adviescommissie Regio Deal Regio Foodvalley

Adviesnotitie tweede aanvraagperiode 21 mei 2026

Regio Foodvalley is aan de slag met de Regio Deal 2026-2029 ‘Foodvalley onderneemt natuurlijk!’. Het Rijk investeert € 25 miljoen in een tweede Regio Deal met Regio Foodvalley, waarmee gewerkt wordt aan de sporen (programmalijnen): Verantwoord Groeien, Regionaal Ontmoeten en Innovatief ondernemen. Projecten die bijdragen aan de opgaven, doelen, aanpak en beoogde resultaten van de Regio Deal, krijgen de gelegenheid om hun plannen in te dienen via een subsidieaanvraag. De regio heeft de onafhankelijke adviescommissie gevraagd om, in navolging van de eerste ronde, ook de aanvragen die in de tweede indienperiode zijn binnengekomen (sluitingsdatum 27 april 2026), te beoordelen.

1. Opdracht onafhankelijke adviescommissie Regio Foodvalley heeft ervoor gekozen om voor de Regio Deal 2026-2029 te werken met een onafhankelijke adviescommissie. Deze adviescommissie beoordeelt de aanvragen die zijn binnengekomen in het kader van de subsidieregeling Regio Deal 2026-2029 ‘Foodvalley onderneemt natuurlijk!’ en brengt advies uit aan het Algemeen Bestuur van de regio over de inhoudelijke kwaliteit van de projectvoorstellen en de mate waarin deze bijdragen aan de opgaven, doelen, aanpak en beoogde resultaten van de Regio Deal. De commissie doet dit op basis van de beoordelingssystematiek en criteria zoals vastgesteld in bijlage 2 bij de subsidieregeling, onderverdeeld in vier hoofdcriteria: 1. De mate waarin het project aansluit op de doelen van de Regio Deal; 2. De regionale impact van het project, tijdens en na de Regio Deal; 3. De mate waarin het project door de Regio Deal versnelt, versterkt of verbindt; 4. De kwaliteit van het projectfiche en de doelmatigheid. De commissie opereert hierbij onafhankelijk en de leden zijn niet – direct of indirect – betrokken bij een ingediend initiatief waar zij over adviseren. Allen hebben hiertoe een onafhankelijkheidsverklaring ondertekend. De commissie bestaat uit Wim Bens (voorzitter), Astrid van de Klift, Jannemarie de Jonge en Mariska de Kleijne.

De gezamenlijke expertise van de commissie omvat brede kennis en ervaring op het gebied van alle domeinen die raken aan de programmalijnen van de Regio Deal. 2. Werkwijze Om de ingediende aanvragen te kunnen beoordelen, heeft de commissie de aanvragen in twee delen ontvangen. Half april zijn de aanvragen voor spoor 2 ontvangen via de online Nextcloud omgeving. Dit spoor omvat in feite een totaalpakket waarover vooraf overeenstemming is verkregen. Dit houdt in dat er alleen aanvragen ingediend konden worden, die al bij de commissie bekend waren uit tranche 1. Om de uitvoering van spoor 2 snel doorgang te kunnen laten vinden, is afgesproken dat de aanvragers ruim voor de sluitingsdatum van de subsidieregeling zouden indienen en dat de commissie spoor 2 als eerste zou oppakken voor beoordeling. Kort na sluiting van de indienperiode heeft de 1

commissie alle overige aanvragen gelijktijdig ontvangen via Nextcloud. De commissie heeft kennisgenomen van in totaal 20 aanvragen, gecategoriseerd in spoor 1, 2 en 3. Ontvankelijkheid Alle aanvragen zijn door de kassier van Regio Foodvalley (gemeente Ede) getoetst op ontvankelijkheid. Dit is gedaan aan de hand van een viertal harde criteria uit de subsidieregeling. Op basis van deze toets is één aanvraag van de in totaal 21 ingediende aanvragen niet ontvankelijk verklaard. De commissie heeft deze aanvraag, ingediend in spoor 3, dan ook niet inhoudelijk beoordeeld. Aanpak De ontvankelijke aanvragen (20 stuks) heeft de commissie in behandeling genomen. Na individuele lezing en scoren van de initiatieven hebben de commissieleden hun eerste bevindingen bij elkaar getoetst in verschillende werksessies. De bevindingen ten aanzien van de aanvragen in spoor 2 zijn met prioriteit bekeken en besproken in een bijeenkomst op 29 april 2026. Op 4 mei heeft de commissie de aanvragen voor spoor 3 besproken en op 11 mei die voor spoor 1. Op basis van de individuele scores en gezamenlijke bespreking is de commissie gekomen tot consensus. Op basis van deze bijeenkomsten heeft de commissie haar bevindingen uitgewerkt tot een algemeen advies (dit document) en beoordelingsformulieren ten aanzien van de individuele aanvragen.

Waar van toepassing, omvatten de adviezen per spoor ook een ranking en daarmee een advies ten aanzien van de honorering en financiering van projecten. Hierbij heeft de commissie rekening gehouden met de voor tranche 2 vastgestelde subsidieplafonds voor de sporen. 3. Algemene bevindingen De commissie is positief over de manier waarop haar feedback op de aanvragen in tranche 1 is verwerkt. De meeste aanvragen zijn op de belangrijkste onderdelen stevig onder handen genomen en beter uitgewerkt waar nodig. De ingediende aanvragen vormen samen met de al gehonoreerde aanvragen uit tranche 1 een gevarieerd palet aan initiatieven, verspreid over de hele regio. De commissie had daarbij wel meer aanvragen verwacht die substantieel bijdragen aan SMART-doel 1 (zie ook paragraaf 7). Aanpassingen subsidieregeling Op input van de commissie zijn voor de tweede openstelling een aantal (kleine) wijzigingen doorgevoerd in de subsidieregeling en bijbehorend beoordelingsformulier voor individuele aanvragen. De belangrijkste aanpassing betreft criterium 4, waarvoor een totaalaantal van 40 punten nu voldoende is om door te gaan (dit was voorheen 44). Daarnaast is ook het onderscheidend vermogen tussen de puntenaantallen bij criterium 4 vergroot. Voorheen moest de commissie kiezen tussen ‘roept een of meer vragen op, maar is acceptabel’ voor vier punten en ‘voldoende uitgewerkt’ voor acht punten.

Op het bijgestelde beoordelingsformulier krijgt een aanvraag 8 punten wanneer deze op het betreffende criterium ‘goed uitgewerkt’ is. Dit maakt duidelijker onderscheid tussen waarom een aanvraag vier of acht punten krijgt. Bij criterium 3 is de puntenverdeling van 0/2/8/12 aangepast naar 0/4/8/12. Tot slot is toegevoegd dat een aanvraag, naast de minimale vereiste van 40 punten op criterium 4, ten minste de helft van het maximaal te behalen aantal punten voor criteria 1, 2 en 3 moet scoren om voor subsidie in aanmerking te komen. 2

4. Spoor 1: Verantwoord Groeien Spoor 1 bestaat in deze tranche uit acht aanvragen. In totaal vragen de aanvragers een Rijksbijdrage van € 3.158.528,50. Dit is een overschrijding van het subsidieplafond, dat is vastgesteld op € 2.725.500. Deze overschrijding maakt dat niet alle voorstellen binnen het beschikbare budget voor deze 2e tranche kunnen worden gehonoreerd en maakt daarmee ranking van de ingediende aanvragen – mits positief beoordeeld – noodzakelijk. Bij de beoordeling van de aanvragen heeft de commissie geconstateerd dat de aanvraag Community of Practice sterk verbeterd is. In de eerste tranche heeft de commissie geen inhoudelijk oordeel gegeven over de gebundelde aanvraag ‘Toekomstbestendige bedrijventerreinen’. De indieners hebben deelprojecten uit deze aanvraag in tranche 2 apart ingediend, dit zijn overwegend helder geformuleerde en sterke aanvragen gebleken. Aanvraag Energy Hub Remmerden Rhenen en aanvraag Coördinatie Regionaal Energieteam Bedrijven Foodvalley zijn beide op 190 punten uitgekomen. Om de juiste ranking te bepalen, heeft de commissie naar de subsidieregeling gekeken. Op basis van artikel 10.4 van de regeling is, wanneer aanvragen een gelijke score behalen, de totaalscore op criteria 2 en 3 doorslaggevend. Beiden aanvragen scoren 54 punten op criterium 2. Op criterium 3 scoort de Energy Hub 40 punten en het Regionaal Energieteam 44 punten.

Aanvraag Coördinatie Regionaal Energieteam Bedrijven Foodvalley krijgt daarmee een hogere plaats in de ranking. Op basis van de ranking en met in achtneming van de vereiste dat projecten in hun totaliteit beoordeeld en gesubsidieerd moeten worden, komt het totaal te honoreren subsidiebedrag op € 2.578.624. Er blijft dan een bedrag van € 146.876,50 over, dat kan worden ingezet voor een mogelijke derde subsidieronde of, wanneer het Algemeen Bestuur daartoe besluit, kan worden toegekend aan het volgende project in de ranking, te weten ‘Agro Business Park Solar Mobility Hub’. Daarbij wil de commissie aan het Algemeen Bestuur meegeven dat de aanvragen Agro Business Park Solar Mobility Hub en Revitalisering van ‘t Zwarte Land beide als voldoende zijn beoordeeld en daarmee – bij voldoende budget – subsidiabel zouden zijn. Hoewel het overblijvende budget niet toereikend is, kan mogelijk nog extra ruimte gevonden worden om deze initiatieven alsnog te subsidiëren. Aanvraag Routekaart toekomstige bedrijventerreinen scoort helaas onvoldoende punten en is daarmee niet subsidiabel. #

Project

1.4 MCEH Multi Commodity Energy Hub) Harselaar Barneveld 1.9 Toekomstbestendige bedrijventerreinen Veenendaal 1.10 Coördinatie Regionaal Energieteam Bedrijven Foodvalley 1.6 Energy Hub Remmerden Rhenen 1.5 Community of Practice 1.11 Agro Business Park Solar-Mobility Hub 1.7 Revitalisering van 't Zwarte Land 1.8 Routekaart toekomstbestendige bedrijventerreinen Totaal Totaal o.b.v. advies commissie

Gevraagde Score Totaalscore Rijksbijdrage Criterium 4 625.000,00 230 48 768.896,50 216 48 326.730,00 190 44 383.500,00 190 48 474.497,00 174 44 350.000,00 168 44 122.127,00 156 44 107.778,00 148 36 € 3.158.528,50 € 2.578.623,50

3

5. Spoor 2: Regionaal Ontmoeten In spoor 2 zijn in deze tweede tranche zeven aanvragen binnengekomen. In overeenstemming met artikel 10.6 van de subsidieregeling, hebben de aanvragers binnen programmalijn 2 verklaard tot overeenstemming te zijn gekomen over de beschikbare subsidiemiddelen voor deze programmalijn. In lijn met de subsidieregeling, heeft de commissie deze aanvragen daarom uitsluitend gescoord op criterium 4 van het beoordelingskader. Dit met uitzondering van de projecten die zich richten op multifunctioneel landelijk buitengebied. Deze moeten, op basis van artikel 11.5 van de subsidieregeling, wel op alle criteria beoordeeld worden en bovendien een minimaal puntenaantal van 168 punten halen om gehonoreerd te worden. Gezien de overeenstemming die bestaat, zijn de aanvragen niet gerangschikt op puntenaantal. De commissie stelt vast dat alle aanvragen voldoende punten scoren om gehonoreerd te worden. De meeste aanvragen zijn sterk verbeterd ten opzichte van de eerste tranche. Hiermee komt het totaalbedrag van de aanvragen uit boven het subsidieplafond van € 2.600.000 De commissie heeft van de kassier begrepen dat dit te maken heeft met het verrekenen van compensabele BTW. De aanvragers in spoor 2 hebben ermee ingestemd dat BTW wordt ingehouden op het subsidiebedrag dat zij hebben aangevraagd.

Op basis van deze afspraken, pakt de kassier correcties en juiste afhandeling met betrekking tot het subsidieplafond op in de fase na beoordeling en instemming door het Algemeen Bestuur. #

Project

2.1 Integrale buurtaanpak Hoogbouw Ede-Zuid 2.6 Groen Uitloopgebied Doesburgerbuurt 2.7 Preverkenning Westerpark 2.9 Toekomstbestendige Sportinfrastructuur 2.14 MFC Kulturhus De Breehoek Scherpenzeel 2.16 Multifunctionele culturele broedplaats Wageningen 2.17 Transitie naar een multifunctioneel cultureel centrum Totaal Totaal o.b.v. advies commissie

Gevraagde Rijksbijdrage 617.000,00 443.000,00 150.000,00 100.000,00 401.412,65 900.000,00 1.127.925,47 € 3.739.338

Totaalscore 196

Score Criterium 4 48 44 48 44 48 48 40

In lijn met de subsidieregeling mag het totaalbedrag van deze afgestemde aanpak niet hoger zijn dat het vastgestelde subsidieplafond. De commissie rekent met de bij haar bekende bedragen. Het is aan de kassier om hier de juiste bedragen en verrekeningen in verband met BTW-correcties aan te koppelen.

6. Spoor 3: Innovatief Ondernemen Spoor 3 bestaat in tranche 2 uit 5 aanvragen. In totaal vragen de aanvragers een Rijksbijdrage van € 4.434.060. Dit is een overschrijding van het subsidieplafond, dat is vastgesteld op € 3.718.950. Deze overschrijding maakt dat niet alle voorstellen binnen het beschikbare budget kunnen worden gehonoreerd en ranking van de ingediende aanvragen is daarom noodzakelijk. Voor spoor 3 zijn geen nieuwe aanvragen binnengekomen, alleen herziene aanvragen uit tranche 1. Ook in spoor 3 zijn de aanvragers aan de slag gegaan met de feedback die zij in de eerste tranche van de commissie hebben ontvangen, met hogere puntenaantallen tot gevolg. De aanvragen zitten dicht op elkaar in puntenaantal, maar de ranking laat zien dat de twee grootste aanvragen ruimschoots het hoogste scoren. Dit betekent dat drie 4

aanvragen, hoewel allemaal positief tot zeer positief beoordeeld door de commissie niet gehonoreerd kunnen worden binnen het gestelde subsidieplafond. Met spoor 3 wil de regio investeren in toekomstgericht ondernemerschap en de basis leggen voor een veerkrachtige economie die past bij de groei van de regio en bijdraagt aan de grote veranderingen van deze tijd. Innovatief ondernemen impliceert creativiteit en een innovatieve houding, er mag geëxperimenteerd worden en er mogen ook dingen misgaan. De aanvraag Shop Lokaal (in tranche 1 Innovatieprojecten EU Cloud) is bij uitstek een project dat hierbij past. De criteria van de subsidieregeling zijn echter met name gericht op de mate waarin resultaten behaald worden en borging geregeld is. Het innovatieve karakter van de aanvraag heeft in dit geval gezorgd voor een relatief laag puntenaantal, wat de commissie betreurt. Op basis van de ranking komt het totale te honoreren subsidiebedrag op € 3.714.059,76. Dit blijft binnen het subsidieplafond van € 3.718.950. #

Project

3.15 Versterken Foodecosysteem 3.14 Lerend netwerk transitie-talent 3.18 Versterking en opschaling Landbouwnetwerk Regio Foodvalley 3.17 Agri Energiefixers 3.16 Shop-Lokaal Totaal Totaal o.b.v. advies commissie

Gevraagde Score Totaalscore Rijksbijdrage Criterium 4 1.221.882,11 214 48 2.492.177,65 212 48 520.000,00 204 44 100.000,00 202 48 100.000,00 186 48 € 4.434.060 € 3.714.060

7. Passendheid van het palet Het behoort tevens tot de opdracht van de commissie om het totaal aan ingediende aanvragen te toetsen op de passendheid bij de opgaven, doelen, aanpak en beoogde resultaten van de Regio Deal. De commissie baseert zich hierbij op het Regio Deal convenant, dat een viertal opgaven benoemd, waaraan met de Regio Deal gewerkt wordt, te weten: 1. De verstedelijkingsopgave voorbereiden; 2. De gevolgen van bevolkingsgroei opvangen; 3. Ondersteunen van agrarische ondernemers in het maken van keuzes passend bij het gebied; en 4. Behouden en ontwikkelen van vakmensen. Tranche 2 omvat vooral dezelfde initiatieven als tranche 1, die in verbeterde versie zijn teruggekomen. Wat betreft de passendheid van het palet is de beschouwing van de commissie dan ook niet erg veranderd ten opzichte van tranche 1. Het voorbereiden van de verstedelijkingsopgave landt in de projecten ingediend in spoor 1. Stikstof wordt hier weliswaar benoemd, maar komt nog weinig uit de verf in het portfolio. De Regio Deal biedt bij uitstek kansen om op vernieuwende wijze invulling te geven aan de benodigde schaalsprong, met aandacht voor sociale en ecologische versterking. De commissie mist dan ook substantiële inzet op SMART doel 1, gericht op NOVEX-ontwikkellocaties, terwijl hier majeure opgaven liggen voor de regio.

Samenhang en samenwerking tussen de projecten in spoor 1 kan, zoals eerder benoemd, versterkt worden door goede inzet van een Community of Practice aanpak. De commissie geeft de

5

indieners van deze positief beoordeelde aanvraag een aantal aanbevelingen mee om tot een succesvolle uitvoering te komen. Ten aanzien van het opvangen van de gevolgen van bevolkingsgroei, ziet de commissie dat hier met de projecten in spoor 2 ruim aandacht aan geschonken wordt. Wel valt op – zoals al eerder door de commissie aangegeven – dat de investeringen veelal in stenen gedaan worden. Aandacht voor sociale cohesie is onderbelicht, hier zou in de uitvoering meer accent op gelegd mogen worden. De opgave om agrarische ondernemers te ondersteunen in het maken van keuzes passend bij het gebied, wordt goed bediend met verschillende projecten in zowel spoor 2 als spoor 3. De opgave gericht op het behouden en ontwikkelen van vakmensen komt het minst goed aan bod in het huidige totaal van de projecten. Gezien het belang hiervan voor de regio, had de commissie graag meer projecten gezien gericht op het ontwikkelen en behouden van talent. Met het oog op deze opgave is het waardevol dat de aanvraag Lerend Netwerk Transitie-talent Regio Foodvalley nu positief is beoordeeld en gehonoreerd kan worden. De commissie geeft deze reflecties graag mee, zodat hier op ingespeeld kan worden bij een eventuele volgende openstelling of vervolg op deze Regiodeal. 8.

Conclusies en aanbevelingen Op basis van het beoordelingstraject en uitgebreide onderlinge bespreking van de ingediende aanvragen, concludeert de commissie dat bij het opstellen van de terugkerende aanvragen goed gekeken is naar de gegeven feedback van de commissie en dat deze merendeels (sterk) verbeterd zijn. Samen met de al gehonoreerde aanvragen in tranche 1 vormt zich steeds meer een samenhangend palet aan initiatieven binnen de doelen van de Regio Deal. Samengevat luidt het advies van de commissie aan het Algemeen Bestuur van de regio: • Honoreer de projecten in spoor 1, 2 en 3, die de commissie positief beoordeeld heeft. • Denk als Algemeen Bestuur creatief na over het vinden van additionele budgettaire ruimte voor het alsnog kunnen honoreren van de positief beoordeelde projecten in spoor 1 en spoor 3, omdat deze als zodanig passend zijn en waarde toevoegen aan het totale palet van de Regio Deal. • Ondersteun indieners bij het goed borgen van de behaalde resultaten c.q. het zorgdragen voor continuïteit, impact en doorwerking, maar ook opschalen, hergebruik en uitrol op langere termijn.

• Geef het programmamanagement van de Regio Deal en de projecten in spoor 1 voor de uitvoering mee dat het aan te raden is de relationele basis voor onderlinge uitwisseling tussen projecten vanaf het begin stevig te leggen en ervoor te zorgen dat de te ontwikkelen producten inzetbaar blijven. Daarbij verdient het de aanbeveling er scherp op te zijn dat de verbindingen met de NOVEXontwikkellocaties daadwerkelijk gelegd worden en dat stikstofproblematiek niet uit het oog verloren moet worden. 6

•

• •

•

Geef het programmamanagement van de Regio Deal en de projecten in spoor 2 voor de uitvoering mee dat naast de investeringen in fysieke plekken om samen te komen, aandacht voor sociale cohesie en hoe deze te versterken in een situatie van bevolkingsgroei, van essentieel belang is. Daarnaast is, ook in dit spoor, een vorm van uitwisseling wenselijk om van de projecten met een veelal lokale focus een regionaal succes te maken. Geef het programmamanagement van de Regio Deal en de indieners in spoor 3 mee dat innovatief ondernemen samengaat met creativiteit, experimenteren en soms ook mislukken. Stimuleer ondernemerschap en lef. Onderzoek de wenselijkheid van jaarlijkse monitoring door mogelijk de adviescommissie of een ander in te stellen onafhankelijk orgaan, aanvullend op de jaarlijkse voortgangsrapportages, om inzicht in de voortgang van projecten en de Regio Deal als geheel te monitoren en bij te kunnen sturen of aan te kunnen scherpen wanneer nodig. De Regio Deal geeft een stevige impuls aan de triple helix samenwerking in Regio Foodvalley. Gebruik de samenwerking en het uitvoeringsconstruct van de Regio Deal als vliegwiel om toekomstige regionale projecten te stimuleren en additionele middelen voor de regio aan te boren.

7